Luận văn: Nghiên cứu chiến lược dịch Anh-Việt các thuật ngữ ngành công nghiệp giày dép

Nghiên cứu chi tiết chiến lược dịch thuật ngữ ngành giày dép Anh-Việt. Luận văn cung cấp phương pháp và ví dụ thực tế cho người dịch chuyên ngành.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Hiến
• Trường học: Vietnam National University, Ha Noi University Of Language And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: The Translation Strategies Of Footwear Industrial Terminology Between English And Vietnamese
• Loại tài liệu: Master's Thesis
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Ha Noi

Tóm tắt

I. Khái niệm về Chiến lược Dịch Thuật ngữ Ngành Giày Dép

Chiến lược dịch thuật ngữ ngành giày dép Anh-Việt là một lĩnh vực chuyên biệt trong dịch thuật công nghiệp, đòi hỏi hiểu biết sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực sản xuất giày dép. Thuật ngữ trong ngành này bao gồm các tên gọi của vật liệu, quy trình sản xuất, thiết bị và các kỹ thuật đặc thù. Dịch thuật ngành giày dép không chỉ là việc chuyển đổi từ tiếng Anh sang tiếng Việt mà còn là việc truyền đạt chính xác ý nghĩa kỹ thuật, đảm bảo tính nhất quán và tính chuyên nghiệp trong giao tiếp kinh doanh quốc tế.

1.1. Định nghĩa Dịch thuật Công nghiệp

Dịch thuật công nghiệp là quá trình chuyển đổi văn bản kỹ thuật từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích, giữ nguyên độ chính xác và tính chất kỹ thuật. Trong lĩnh vực giày dép, đây là hoạt động dịch các tài liệu như hướng dẫn sản xuất, bản vẽ kỹ thuật, quy cách chất lượng. Mục đích chính là đảm bảo hiểu biết đầy đủ giữa các bên liên quan trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

1.2. Tầm quan trọng của Thuật ngữ Chuyên ngành

Thuật ngữ chuyên ngành giày dép đóng vai trò quan trọng trong giao tiếp chuyên môn, từ thiết kế, sản xuất đến tiếp thị. Mỗi thuật ngữ mang theo ý nghĩa kỹ thuật cụ thể và không thể hiểu lầm được. Dịch thuật chính xác của các thuật ngữ này giúp tránh lỗi sản xuất, đảm bảo chất lượng sản phẩm và tạo thuận lợi cho hợp tác quốc tế.

II. Các Chiến lược Dịch Cơ bản cho Thuật ngữ Ngành Giày Dép

Chiến lược dịch cho các thuật ngữ ngành giày dép bao gồm nhiều phương pháp khác nhau, mỗi phương pháp phù hợp với loại thuật ngữ và bối cảnh cụ thể. Phương pháp dịch từng chữ (word-for-word translation) thích hợp cho các thuật ngữ đơn giản, trong khi dịch mô tả (descriptive translation) được sử dụng cho các khái niệm phức tạp. Dịch ngôn ngữ tự nhiên (naturalization) và dịch chuyển (transposition) giúp điều chỉnh cấu trúc ngữ pháp để phù hợp với ngôn ngữ Việt. Lựa chọn chiến lược thích hợp đòi hỏi dịch giả phải có kinh nghiệm và kiến thức sâu về ngành công nghiệp giày dép.

2.1. Phương pháp Dịch Từng Chữ và Sử dụng Từ Cũ với Ý nghĩa Mới

Dịch từng chữ là phương pháp dịch trực tiếp từng từ mà không thay đổi cấu trúc. Tuy nhiên, trong ngành giày dép, nhiều thuật ngữ mới được tạo bằng cách sử dụng từ Việt cũ với ý nghĩa mới. Ví dụ, từ 'đế' trong tiếng Việt có thể được dùng để chỉ phần đáy của giày với các ý nghĩa kỹ thuật cụ thể khác nhau, tùy theo loại giày và vật liệu sử dụng.

2.2. Phương pháp Dịch Mô tả và Chuyển đổi

Dịch mô tả (descriptive equivalent) sử dụng từ mô tả để giải thích ý nghĩa của thuật ngữ tiếng Anh trong tiếng Việt. Phương pháp chuyển đổi (transposition) thay đổi thứ tự từ hoặc cấu trúc câu để phù hợp với quy tắc ngữ pháp tiếng Việt. Các phương pháp này đặc biệt hữu ích cho các thuật ngữ phức hợp có nhiều thành phần từ hoặc cấu trúc ngữ pháp đặc thù.

III. Các Thách thức trong Dịch Thuật ngữ Ngành Giày Dép

Dịch thuật ngành giày dép gặp phải nhiều thách thức do sự khác biệt về hệ thống ngôn ngữ và văn hóa giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Các thuật ngữ kỹ thuật phức hợp thường không có tương đương chính xác trong tiếng Việt, đòi hỏi dịch giả phải sáng tạo hoặc sử dụng các phương pháp dịch thay thế. Tính nhất quán của thuật ngữ trong tài liệu dịch là một vấn đề quan trọng, vì sử dụng từ khác nhau cho cùng một khái niệm có thể gây nhầm lẫn. Ngoài ra, sự phát triển nhanh của công nghệ trong ngành giày dép tạo ra các thuật ngữ mới liên tục, yêu cầu dịch giả phải cập nhật kiến thức thường xuyên.

3.1. Vấn đề Tương đương Thuật ngữ và Nhất quán

Tìm tương đương cho các thuật ngữ tiếng Anh trong tiếng Việt là thách thức lớn nhất. Một số thuật ngữ như 'upper', 'sole', 'heel' không có từ chính xác tương ứng trong tiếng Việt, bắt buộc dịch giả phải sử dụng các phương pháp mô tả hoặc mượn từ. Nhất quán trong việc sử dụng thuật ngữ trên toàn bộ tài liệu là rất quan trọng để tránh nhầm lẫn và đảm bảo chất lượng dịch.

3.2. Sự Phát triển Công nghệ và Thuật ngữ Mới

Công nghệ sản xuất giày dép liên tục phát triển, tạo ra những thuật ngữ mới và khái niệm chưa từng có. Dịch giả chuyên ngành phải không ngừng cập nhật kiến thức để có thể dịch chính xác các thuật ngữ mới này. Sự kết hợp giữa kiến thức kỹ thuật, kỹ năng dịch thuật và khả năng thích ứng với thay đổi là điều cần thiết để hoàn thành công việc dịch chất lượng cao.

IV. Các Giải pháp và Khuyến nghị cho Dịch Thuật ngành Giày Dép Anh Việt

Để nâng cao chất lượng dịch thuật ngành giày dép Anh-Việt, cần áp dụng nhiều giải pháp toàn diện. Xây dựng từ điển chuyên ngành riêng cho ngành giày dép là một bước quan trọng, giúp đảm bảo nhất quán và chính xác trong dịch thuật. Hợp tác giữa dịch giả, chuyên gia kỹ thuật và nhà sản xuất giúp đảm bảo rằng các thuật ngữ dịch được không chỉ chính xác về mặt ngôn ngữ mà còn phù hợp với thực tiễn sản xuất. Đào tạo chuyên sâu cho các dịch giả về kiến thức ngành giày dép là điều cần thiết. Ngoài ra, sử dụng công nghệ CAT (Computer-Assisted Translation) và các công cụ quản lý thuật ngữ hiện đại giúp cải thiện hiệu suất và tính nhất quán của công việc dịch.

4.1. Xây dựng và Sử dụng Từ điển Chuyên ngành

Từ điển chuyên ngành giày dép là công cụ không thể thiếu trong công việc dịch. Một từ điển tốt phải bao gồm các thuật ngữ tiếng Anh - tiếng Việt, định nghĩa chi tiết, ví dụ sử dụng và hình ảnh minh họa. Dịch giả nên tham gia vào quá trình xây dựng từ điển để đảm bảo tính chính xác. Cập nhật thường xuyên từ điển với các thuật ngữ mới là điều cần thiết để theo kịp với sự phát triển của ngành.

4.2. Hợp tác và Đào tạo Chuyên môn

Hợp tác đa ngành giữa dịch giả, kỹ sư sản xuất, và chuyên gia ngành giày dép giúp nâng cao chất lượng dịch. Đào tạo chuyên sâu về kiến thức ngành, quy trình sản xuất, vật liệu và công nghệ cho các dịch giả là rất quan trọng. Việc tham gia các khóa học, hội thảo chuyên ngành và có kinh nghiệm thực tế trong ngành giúp dịch giả hiểu rõ hơn về bối cảnh kỹ thuật của các thuật ngữ họ dịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, ILA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGE AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES: —mnEla=s——— ‘THE TRANSLATION STRATEGIES OF FOOTWEAR INDUSTRIAL TERMINOLOGY BETWEEN ENGLISH AND VIETNAMESE (Nghiễn cứu chiến lược địch Anh-Việt các thuật ngữ trong tai liệu chuyên ngành công nghiệp giày dép) M.A MINOR THESIS PROGRAMME I Field: English Linguistics Code: 8220201.01 HA NOI-2019 VIETNAM NATIONAT, UNIVERSITY, HA NOT UNIVERSITY OF LANGUAGE AND INTERNATIONAL STUDIES YACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES đen EMee——— NGUYÊN THANH HIẾN THE TRANSLATION STRATEGIES OF FOOTWEAR INDUSTRIAT. TERMINOLOGY BETWEEN ENGLISI AND VIETNAMESE (Nghiên cứu chiến lược dịch Anh-Việt các thuật ngữ trung tài liệu chuyên ngành công nghiệp giày dép) M.A MINOR THESIS PROGRAMME 1 Vicid: English Linguistics Code: 8220201. Lé Hang Tién HA NOF-2019 CERTIFICATE OF ORIGINALITY I, the undersigned, hereby certify my authority of the study project report entitled “The translation strategies of footwear industrial terminology between Enghsh and. Victnamese” submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master in English Linguistios.

Except where the reference is indicated, no other person’s work has been used wilhtoul dus acknowledgement. in the text ef the thesis. Ha noi, 2019 Neuyen Thanh Hien 3.s co cà nhường 23 3. Procedure of data collection.

Procedure ol dala arualysis. - - - 24 CHAPTER + FINDING AND DISCUSSION.1, The translation of one-word terms from Ðìnglish into Vietnarnese.1 Translation by using old words with new sense 26 4. Translation by transÏerenee. Translation by naturalization.

The translation of lerms with the use of descriptive equivalent, procedure 28 4. ‘translation by paraphrase using a related word. The translatiom of above-word level terms [rom English info Vieinermnose .1, Translation by shift and transpositions. Translation with the change word order from SL to TL - 31 4.

Translation by a rank- shill.2, ‘Translation by description procedte. Translation by omission - 36 4. Appropriate strategies and proccdurcs applicd in transÌating Footwcar terminology from l¿nglish into Vietnamese. Some suggestiơns [or the Footwear terminology translation strategies.

Summary of ñndings. co snvxetrrecserrree Xsesssas. The Implications of the Study - - 41 5.1, Kor the translation of FW terminology between Knglish and Vietnamese .2, For DFE Teaching and Learning - 42 5. Suggestions for Further Study 43 REFERENCES.

Appendix 1: Old words with new sơnse. - - T Appendix 2: Nounl+ Noun 2.I Appendix 3: Adjective Noun .cccssssioisnststentssense wl Appendix 4: V-cdt Noun Appendix 5: Noun/Adjective+ NgurtNgun. VI NGun/Adjective+ V-ing#NotA. cà seo we VI Appendix 6: V-ing+ Noun.

VI Appendix 7: Using descriptive equivalent procedure. Appendix 8: Transference terms Appendix9: Translation by paraphrase using a related word. XT Appendix 10: Translation by ornissiơn. „XIV viii LIST OF TABLES AND FIGURES Page ‘Table 4.1: The descriptive equivalent procedure used in one werd term translation 28 Table 42: The descriptive equivalent procedure used in above one word term translation 35 Table 4.3: The amission procedure used in above one word term translation 37 Figure 1.

‘ranslation as a continwum by Larson 8 Figure 2: The translation strategies used in Footwear terminology 26 LIST OF TABLES AND FIGURES Page ‘Table 4.1: The descriptive equivalent procedure used in one werd term translation 28 Table 42: The descriptive equivalent procedure used in above one word term translation 35 Table 4.3: The amission procedure used in above one word term translation 37 Figure 1. ‘ranslation as a continwum by Larson 8 Figure 2: The translation strategies used in Footwear terminology 26 LIST OF ABBREVIATIONS 1.PW Footwear iv TABLE OF CONTENTS Page CERTIFICATE OF ORIGINALITY. LIST OF ABBREVIATIONS. LIST OF TABLES AND FIGURES.

TABLE OF CONTENTS. Scope of the study. Aims of the gtudy. Organization of the thesis.

‘THEORETICAL BACKGROUND& LITERATURE REVIEW. Defirtion of translation 2. Translation methods and srategies. Translation of Neologism.

Definition of Neologisms. Types of Neologisms and the tanslation.3, Verminology se s seesserssevtenesnessne senses satssnetinet seo L3 2. Dofiniliơn gŸ Iermminology. Classification of Footwear terminology.coseceree "—- CHAPTER 3: METHODOLOGY 3.

Reasans to choose the dictionary - 22 3.Ô Appendix 2: Nounl+ Noun 2.I Appendix 3: Adjective Noun .cccssssioisnststentssense wl Appendix 4: V-cdt Noun Appendix 5: Noun/Adjective+ NgurtNgun. VI NGun/Adjective+ V-ing#NotA. cà seo we VI Appendix 6: V-ing+ Noun. VI Appendix 7: Using descriptive equivalent procedure.

Appendix 8: Transference terms Appendix9: Translation by paraphrase using a related word. XT Appendix 10: Translation by ornissiơn. „XIV viii Appendix 2: Nounl+ Noun 2.I Appendix 3: Adjective Noun .cccssssioisnststentssense wl Appendix 4: V-cdt Noun Appendix 5: Noun/Adjective+ NgurtNgun. VI NGun/Adjective+ V-ing#NotA.

cà seo we VI Appendix 6: V-ing+ Noun. VI Appendix 7: Using descriptive equivalent procedure. Appendix 8: Transference terms Appendix9: Translation by paraphrase using a related word. XT Appendix 10: Translation by ornissiơn.s co cà nhường 23 3.

Procedure of data collection. Procedure ol dala arualysis. - - - 24 CHAPTER + FINDING AND DISCUSSION.1, The translation of one-word terms from Ðìnglish into Vietnarnese.1 Translation by using old words with new sense 26 4. Translation by transÏerenee.

Translation by naturalization. The translation of lerms with the use of descriptive equivalent, procedure 28 4. ‘translation by paraphrase using a related word. The translatiom of above-word level terms [rom English info Vieinermnose .1, Translation by shift and transpositions.

Translation with the change word order from SL to TL - 31 4. Translation by a rank- shill.2, ‘Translation by description procedte. Translation by omission - 36 4. Appropriate strategies and proccdurcs applicd in transÌating Footwcar terminology from l¿nglish into Vietnamese.

Some suggestiơns [or the Footwear terminology translation strategies. Summary of ñndings. co snvxetrrecserrree Xsesssas. The Implications of the Study - - 41 5.1, Kor the translation of FW terminology between Knglish and Vietnamese .2, For DFE Teaching and Learning - 42 5.

Suggestions for Further Study 43 REFERENCES. Appendix 1: Old words with new sơnse. - - T LIST OF TABLES AND FIGURES Page ‘Table 4.1: The descriptive equivalent procedure used in one werd term translation 28 Table 42: The descriptive equivalent procedure used in above one word term translation 35 Table 4.3: The amission procedure used in above one word term translation 37 Figure 1. ‘ranslation as a continwum by Larson 8 Figure 2: The translation strategies used in Footwear terminology 26 Appendix 2: Nounl+ Noun 2.I Appendix 3: Adjective Noun .cccssssioisnststentssense wl Appendix 4: V-cdt Noun Appendix 5: Noun/Adjective+ NgurtNgun.

VI NGun/Adjective+ V-ing#NotA. cà seo we VI Appendix 6: V-ing+ Noun. VI Appendix 7: Using descriptive equivalent procedure. Appendix 8: Transference terms Appendix9: Translation by paraphrase using a related word.

XT Appendix 10: Translation by ornissiơn.s co cà nhường 23 3. Procedure of data collection. Procedure ol dala arualysis. - - - 24 CHAPTER + FINDING AND DISCUSSION.1, The translation of one-word terms from Ðìnglish into Vietnarnese.1 Translation by using old words with new sense 26 4.

Translation by transÏerenee. Translation by naturalization. The translation of lerms with the use of descriptive equivalent, procedure 28 4. ‘translation by paraphrase using a related word.

The translatiom of above-word level terms [rom English info Vieinermnose .1, Translation by shift and transpositions. Translation with the change word order from SL to TL - 31 4. Translation by a rank- shill.2, ‘Translation by description procedte. Translation by omission - 36 4.

Appropriate strategies and proccdurcs applicd in transÌating Footwcar terminology from l¿nglish into Vietnamese. Some suggestiơns [or the Footwear terminology translation strategies. Summary of ñndings. co snvxetrrecserrree Xsesssas.

The Implications of the Study - - 41 5.1, Kor the translation of FW terminology between Knglish and Vietnamese .2, For DFE Teaching and Learning - 42 5. Suggestions for Further Study 43 REFERENCES. Appendix 1: Old words with new sơnse. - - T LIST OF ABBREVIATIONS 1.PW Footwear iv 3.s co cà nhường 23 3.

Procedure of data collection. Procedure ol dala arualysis. - - - 24 CHAPTER + FINDING AND DISCUSSION.1, The translation of one-word terms from Ðìnglish into Vietnarnese.1 Translation by using old words with new sense 26 4. Translation by transÏerenee.

Translation by naturalization. The translation of lerms with the use of descriptive equivalent, procedure 28 4. ‘translation by paraphrase using a related word. The translatiom of above-word level terms [rom English info Vieinermnose .1, Translation by shift and transpositions.

Translation with the change word order from SL to TL - 31 4. Translation by a rank- shill.2, ‘Translation by description procedte. Translation by omission - 36 4. Appropriate strategies and proccdurcs applicd in transÌating Footwcar terminology from l¿nglish into Vietnamese.

Some suggestiơns [or the Footwear terminology translation strategies. Summary of ñndings. co snvxetrrecserrree Xsesssas. The Implications of the Study - - 41 5.1, Kor the translation of FW terminology between Knglish and Vietnamese .2, For DFE Teaching and Learning - 42 5.

Suggestions for Further Study 43 REFERENCES. Appendix 1: Old words with new sơnse. - - T ACKNOWLEDGEMENTS ‘This thesis could not have been completed. without the support, assistance and encouragement, ola number ol people.

First and foremost, 1 would like to express my sincere gratitude to Assoc. Lé Iltmg Tién, my supervisor, who has patiently and constantly supported ime through the stages of the study, and whose stimulating ideas, expertise, and suggestions have inspired me greatly through my growth as an academic researcher. Secondly, a special word of thanks goes to all my teachers in the Department of Post Graduate Studies, Universily of Languages and Trlermational Studies, VNU, without whose useful and fundamental knowledge of English as well as research methods it would never have been possible for me have this thesis accomplished. not leasl, Tam greally indebied Lo my family for the sacrifice they have devoted to the fulfillment of this academic work.s co cà nhường 23 3.

Procedure of data collection. Procedure ol dala arualysis. - - - 24 CHAPTER + FINDING AND DISCUSSION.1, The translation of one-word terms from Ðìnglish into Vietnarnese.1 Translation by using old words with new sense 26 4. Translation by transÏerenee.

Translation by naturalization. The translation of lerms with the use of descriptive equivalent, procedure 28 4. ‘translation by paraphrase using a related word. The translatiom of above-word level terms [rom English info Vieinermnose .1, Translation by shift and transpositions.

Translation with the change word order from SL to TL - 31 4. Translation by a rank- shill.2, ‘Translation by description procedte. Translation by omission - 36 4. Appropriate strategies and proccdurcs applicd in transÌating Footwcar terminology from l¿nglish into Vietnamese.

Some suggestiơns [or the Footwear terminology translation strategies. Summary of ñndings. co snvxetrrecserrree Xsesssas. The Implications of the Study - - 41 5.1, Kor the translation of FW terminology between Knglish and Vietnamese .2, For DFE Teaching and Learning - 42 5.

Suggestions for Further Study 43 REFERENCES. Appendix 1: Old words with new sơnse. - - T ACKNOWLEDGEMENTS ‘This thesis could not have been completed. without the support, assistance and encouragement, ola number ol people.

First and foremost, 1 would like to express my sincere gratitude to Assoc. Lé Iltmg Tién, my supervisor, who has patiently and constantly supported ime through the stages of the study, and whose stimulating ideas, expertise, and suggestions have inspired me greatly through my growth as an academic researcher. Secondly, a special word of thanks goes to all my teachers in the Department of Post Graduate Studies, Universily of Languages and Trlermational Studies, VNU, without whose useful and fundamental knowledge of English as well as research methods it would never have been possible for me have this thesis accomplished. not leasl, Tam greally indebied Lo my family for the sacrifice they have devoted to the fulfillment of this academic work.

LIST OF ABBREVIATIONS 1.PW Footwear iv 3.s co cà nhường 23 3. Procedure of data collection. Procedure ol dala arualysis. - - - 24 CHAPTER + FINDING AND DISCUSSION.1, The translation of one-word terms from Ðìnglish into Vietnarnese.1 Translation by using old words with new sense 26 4.

Translation by transÏerenee. Translation by naturalization. The translation of lerms with the use of descriptive equivalent, procedure 28 4. ‘translation by paraphrase using a related word.

The translatiom of above-word level terms [rom English info Vieinermnose .1, Translation by shift and transpositions.