Luận Văn Tốt Nghiệp Về Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Xí Nghiệp Xây Dựng Số 2

Luận văn phân tích tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp xây dựng số 2, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý tài chính.

• Người hướng dẫn: Cô Nguyễn Thanh Nga
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Xí Nghiệp Xây Dựng Số 2
• Loại tài liệu: Bài Viết
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chi Phí Sản Xuất Tại Xí Nghiệp Xây Dựng Số 2

Chi phí sản xuất là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là tại Xí nghiệp Xây dựng Số 2. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc quản lý chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp tồn tại mà còn phát triển bền vững.

1.1. Định Nghĩa Chi Phí Sản Xuất

Chi phí sản xuất bao gồm tất cả các khoản chi phí liên quan đến việc sản xuất hàng hóa, từ nguyên vật liệu đến chi phí lao động và chi phí quản lý. Việc phân tích chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp xác định được giá thành sản phẩm một cách chính xác.

1.2. Vai Trò Của Chi Phí Trong Quản Lý Doanh Nghiệp

Chi phí sản xuất không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn quyết định đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Quản lý chi phí hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao vị thế trên thị trường.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Chi Phí Sản Xuất Tại Xí Nghiệp

Xí nghiệp Xây dựng Số 2 đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài như biến động giá nguyên vật liệu mà còn từ nội bộ như quy trình sản xuất chưa tối ưu. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Vật Liệu

Giá nguyên vật liệu thường xuyên biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất. Do đó, việc theo dõi và dự đoán giá cả là rất quan trọng để có kế hoạch mua sắm hợp lý.

2.2. Quy Trình Sản Xuất Chưa Tối Ưu

Nhiều quy trình sản xuất tại Xí nghiệp chưa được tối ưu hóa, dẫn đến lãng phí thời gian và tài nguyên. Cần có những cải tiến trong quy trình để giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Xí Nghiệp Xây Dựng Số 2

Tính giá thành sản phẩm là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quản lý chi phí sản xuất. Tại Xí nghiệp Xây dựng Số 2, việc áp dụng các phương pháp tính giá thành hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp xác định được giá bán hợp lý và tối ưu hóa lợi nhuận.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Chi Phí

Phương pháp này dựa trên việc tổng hợp tất cả các chi phí liên quan đến sản xuất để xác định giá thành sản phẩm. Việc này giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về chi phí và giá thành.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Thời Gian

Phương pháp này tính toán giá thành dựa trên thời gian sản xuất thực tế. Điều này giúp doanh nghiệp đánh giá được hiệu suất làm việc và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phân Tích Chi Phí Tại Xí Nghiệp

Phân tích chi phí sản xuất không chỉ giúp Xí nghiệp Xây dựng Số 2 quản lý tốt hơn mà còn tạo ra những cơ hội mới trong kinh doanh. Việc áp dụng các phương pháp phân tích chi phí sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc đầu tư và phát triển.

4.1. Tối Ưu Hóa Quy Trình Sản Xuất

Thông qua phân tích chi phí, Xí nghiệp có thể nhận diện được những điểm yếu trong quy trình sản xuất và từ đó đưa ra các giải pháp cải tiến hiệu quả.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Sản Phẩm

Phân tích chi phí cũng giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm bằng cách giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa nguồn lực.

V. Kết Luận Về Chi Phí Sản Xuất Tại Xí Nghiệp Xây Dựng Số 2

Chi phí sản xuất là một yếu tố không thể thiếu trong quản lý tài chính của Xí nghiệp Xây dựng Số 2. Việc hiểu rõ và quản lý tốt chi phí sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý Chi Phí

Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi phí sẽ giúp Xí nghiệp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót trong quá trình tính toán.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Xí nghiệp cần có những chiến lược phát triển bền vững, trong đó việc quản lý chi phí sản xuất là một trong những yếu tố quan trọng nhất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, các doanh nghiệp tại Việt Nam phải thực hiện nguyên tắc tự hạch toán kinh tế và tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, chi phí sản xuất trực tiếp cấu thành nên giá thành công trình, quyết định trực tiếp đến năng lực cạnh tranh trong công tác đấu thầu cũng như hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.

Chuyên đề tốt nghiệp "Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp Xây dựng số 2" được thực hiện bởi sinh viên Nghiêm Thị D dưới sự hướng dẫn của giảng viên Nguyễn Thị Thanh Nga (thực hiện tại Hà Nội, tháng 7 năm 2005). Nghiên cứu giải quyết bài toán hạch toán kế toán chi phí và phân tích hiệu quả tài chính tại một đơn vị xây lắp có tính chất hạch toán phụ thuộc trực thuộc công ty mẹ.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Nghiên cứu quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức quản lý và đặc điểm bộ máy kế toán tại Xí nghiệp Xây dựng số 2.
2. Khảo sát thực trạng công tác hạch toán các phần hành kế toán liên quan trực tiếp đến chi phí: nguyên vật liệu - công cụ dụng cụ, tài sản cố định, tiền lương - bảo hiểm xã hội, tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm, kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh.
3. Phân tích tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế cơ bản năm 2002 của đơn vị (giá trị tổng sản lượng, năng suất lao động, quỹ lương, chi phí sản xuất, giá thành công trình, doanh thu và lợi nhuận).
4. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp, chỉ rõ ưu điểm và tồn tại trong công tác kế toán của đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành công trình xây lắp và tình hình phân tích hoạt động kinh tế.
• Không gian nghiên cứu: Xí nghiệp Xây dựng số 2 (trụ sở tại số 63 Huỳnh Thúc Kháng, quận Đống Đa, Hà Nội), trực thuộc Công ty Thiết kế và Xây dựng Dầu khí (Tổng công ty Dầu khí Việt Nam).
• Thời gian nghiên cứu: Số liệu kế toán và phân tích kinh tế thực tế tập trung vào năm tài chính 2002 cùng thực trạng công tác kế toán đến năm 2005.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận về chi phí và giá thành sản phẩm

Tác giả hệ thống hóa các khái niệm, bản chất kinh tế và phương pháp phân loại chi phí sản xuất:

• Khái niệm chi phí sản xuất kinh doanh: Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định. Bản chất là sự chuyển dịch giá trị của các yếu tố tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động vào sản phẩm, lao vụ, dịch vụ.
• Phân loại chi phí theo yếu tố (nội dung kinh tế): Chia làm 5 yếu tố theo quy định hiện hành gồm:
  1. Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ xuất dùng (trừ giá trị dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi).
  2. Chi phí nhân công: Toàn bộ tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương (Kinh phí công đoàn 2%, Bảo hiểm xã hội 15%, Bảo hiểm y tế 2%).
  3. Chi phí khấu hao tài sản cố định (TSCĐ): Toàn bộ mức trích khấu hao TSCĐ sử dụng trong kỳ.
  4. Chi phí dịch vụ mua ngoài: Điện, nước, dịch vụ phục vụ thi công và quản lý.
  5. Chi phí khác bằng tiền: Các khoản chi phí bằng tiền ngoài các yếu tố trên.
• Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm xây lắp:
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Vật liệu chính, phụ, nhiên liệu trực tiếp thi công hạng mục.
  • Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Tiền lương và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp xây lắp.
  • Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Khấu hao, nhiên liệu, nhân công vận hành máy móc thi công.
  • Chi phí sản xuất chung (TK 627): Chi phí nhân viên quản lý đội, khấu hao, công cụ dụng cụ, dịch vụ mua ngoài tại công trường.
• Định giá sản phẩm dở dang cuối kỳ:
  • Với công trình hoàn thành toàn bộ mới bàn giao: Toàn bộ chi phí dở dang bằng tổng chi phí phát sinh từ khi khởi công đến cuối kỳ hạch toán: $$\text{Chi phí dở dang cuối kỳ} = \text{Chi phí SX dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí phát sinh trong kỳ}$$
  • Với công trình nghiệm thu thanh toán theo giai đoạn khối lượng hoàn thành: Khối lượng chưa bàn giao được tính theo chi phí dự toán do phòng quản lý sản xuất xác định.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập số liệu thực tế từ hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ gốc, báo cáo tài chính và báo cáo phân tích kinh tế năm 2002 của Xí nghiệp Xây dựng số 2.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:
  • Phương pháp so sánh giản đơn: So sánh giữa số liệu thực hiện với số liệu kế hoạch để tính toán mức chênh lệch tuyệt đối (+/-) và tỷ lệ phần trăm (%) hoàn thành kế hoạch.
  • Phương pháp hạch toán kế toán: Sử dụng hệ thống chứng từ, phương pháp tài khoản đối ứng, phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Đặc điểm, tình hình chung của Xí nghiệp Xây dựng số 2 và thực trạng công tác kế toán

1. Tổng quan đơn vị và cơ cấu tổ chức

Xí nghiệp Xây dựng số 2 có tiền thân là Trung đoàn 758 thuộc Binh đoàn 318, thành lập theo Quyết định 225/HĐBT ngày 30/8/1980 thuộc Tổng cục Dầu khí. Đến năm 1986, xí nghiệp chuyển trụ sở từ Vũng Tàu ra Hà Nội (đóng tại 63 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội). Đơn vị trực thuộc Công ty Thiết kế và Xây dựng Dầu khí (thuộc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam theo Nghị định số 338 của Chính phủ), có tư cách pháp nhân không đầy đủ.

Cơ cấu nguồn lực của đơn vị:

• Lao động: Tổng số 55 cán bộ công nhân viên, trong đó có 7 nữ (tỷ lệ 27,3%). Trình độ chuyên môn gồm 37 người có trình độ đại học (67,3%), 3 người có trình độ trung cấp (5,4%), nhân viên tạp vụ, bảo vệ, thủ kho gồm 15 người (27,3%).
• Cơ cấu vốn: Tổng công ty cấp 64,9% (tương ứng 1.000 VNĐ theo đơn vị báo cáo), công ty cấp 27,4% (tương ứng 230.000 VNĐ), vốn liên doanh và cổ đông là 0%. Nguồn vốn kinh doanh do Nhà nước và cấp trên cấp, đơn vị không được phép huy động vốn từ bên ngoài.
• Trang thiết bị thi công: Giá trị đầu tư đạt 549.819 VNĐ.

Bộ máy điều hành tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm: Giám đốc (đại diện pháp nhân), Phó giám đốc kỹ thuật, Phó giám đốc kinh tế nội chính (tài chính), Phòng tổ chức hành chính, Phòng quản lý sản xuất, Phòng tài chính kế toán và Ban chỉ huy tại các công trường (Chủ nhiệm công trình, Đội trưởng sản xuất, Cán bộ kỹ thuật).

2. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán

• Mô hình tổ chức: Kế toán tập trung. Phòng Tài chính - Kế toán tại trụ sở có 5 người: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán chi phí sản xuất, Kế toán thanh toán, Thủ quỹ. Tại các công trường bố trí nhân viên kế toán thống kê làm nhiệm vụ thu thập chứng từ gốc.
• Ứng dụng tin học: Sử dụng phần mềm kế toán Fast Enterprise 2001.
• Hình thức sổ kế toán: Hình thức Chứng từ ghi sổ. Cuối tháng, căn cứ bảng kê chứng từ gốc, kế toán nhập máy để phần mềm tự động lập Chứng từ ghi sổ, vào Sổ Cái, Sổ chi tiết và Bảng cân đối số phát sinh.

[Chứng từ gốc / Bảng tổng hợp chứng từ gốc]

3. Thực trạng các phần hành kế toán chi phí

• Kế toán Nguyên vật liệu - Công cụ dụng cụ: Do đặc thù xây lắp phân tán, vật tư do Chủ nhiệm công trình trực tiếp mua ngoài và chuyển thẳng ra công trường, không qua nhập kho. Xí nghiệp không dùng TK 152 (Nguyên liệu, vật liệu) và TK 153 (Công cụ, dụng cụ) mà hạch toán trực tiếp chi phí thực tế phát sinh vào TK 621 (theo phương pháp giá đích danh = Giá mua + Chi phí thu mua). Chi phí CCDC phục vụ thi công đưa thẳng vào TK 6273; vật liệu lán trại tạm thời đưa vào TK 6272.
• Kế toán Tài sản cố định và trích khấu hao: Áp dụng phương pháp khấu hao tuyến tính (khấu hao bình quân). Mức trích khấu hao tháng = Nguyên giá $\times$ Tỷ lệ khấu hao tháng. Mức trích khấu hao quý = Mức trích khấu hao tháng $\times$ 3.
• Kế toán Tiền lương và trích BHXH, BHYT, KPCĐ: Áp dụng trả lương theo thời gian đối với lao động gián tiếp và lương theo sản phẩm (Khối lượng công việc hoàn thành $\times$ Đơn giá) đối với lao động trực tiếp. Lương thanh toán 2 đợt/tháng (tạm ứng ngày 20, thanh toán ngày 05 tháng sau). Cuối quý, tạm trích lương theo giá trị sản lượng: 10% - 14% cho lao động trực tiếp, 13,5% cho lao động gián tiếp. Trích 19% trên lương cơ bản (15% BHXH, 2% BHYT, 2% KPCĐ) đưa vào giá thành sản phẩm.
• Kế toán Tập hợp chi phí và tính giá thành: Đối tượng tập hợp chi phí là từng công trình, hạng mục công trình theo hợp đồng kinh tế ký với chủ đầu tư. Chi phí tập hợp trên các tài khoản TK 621, TK 622, TK 623, TK 627 được kết chuyển sang TK 154 để tính tổng giá thành và giá thành đơn vị.
• Kế toán Tiêu thụ, Doanh thu và Lợi nhuận: Đơn vị áp dụng thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Doanh thu xây lắp là giá bán chưa có thuế GTGT, xác định theo giai đoạn quy ước khi có biên bản nghiệm thu kỹ thuật bàn giao giữa bên A (chủ đầu tư) và bên B (xí nghiệp).

4. Thực trạng phân tích kinh tế năm 2002

Văn bản trình bày chi tiết kết quả phân tích số liệu thực tế so với kế hoạch năm 2002 của xí nghiệp:

Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị tính	Kế hoạch 2002	Thực hiện 2002	So sánh (+/-)	Tỷ lệ (%)
1. Tổng giá trị sản lượng	1.000 đ	45.225	48.948	+3.723	108,23%
2. Năng suất lao động bq/công nhân	Đồng/ngày	65.000	71.000	+6.000	109,23%
3. Quỹ tiền lương	1.000 đ	132.000	138.096,684	+6.096,684	104,62%
- Số lượng lao động bình quân	Người	110	108	-2	98,18%
- Tiền lương bình quân 1 lao động	1.000 đ	1.200	1.278,673	+78,673	106,56%
4. Tổng chi phí sản xuất	1.000 đ	29.340.845,168	28.656.127,883	-684.717,285	97,67%
- Chi phí NVL trực tiếp	1.000 đ	18.791.935,164	19.119.054,207	+327.119,043	101,74%
- Chi phí nhân công trực tiếp	1.000 đ	4.342.345,120	4.050.273,073	-292.072,047	93,27%
- Chi phí máy thi công	1.000 đ	445.654,114	474.186,357	+28.532,243	106,40%
- Chi phí sản xuất chung	1.000 đ	5.760.910,770	5.012.614,246	-748.296,524	87,01%
5. Doanh thu tiêu thụ	1.000 đ	37.000.000	37.152.000	+152.000	100,41%
6. Lợi nhuận
- Lợi nhuận từ HĐ sản xuất kinh doanh	1.000 đ	958.292,080	1.049.333,410	+91.041,330	109,50%
- Lợi nhuận từ HĐ tài chính	1.000 đ	134.361,540	131.136,864	-3.224,676	97,60%
- Lợi nhuận từ HĐ bất thường	1.000 đ	9.001,178	9.163,200	+162,022	101,80%

Đối với công tác hạ giá thành tại 2 công trình điển hình năm 2002:

Tên công trình / hạng mục	ĐVT	Sản lượng thực hiện	Giá thành KH (1.000 đ/ĐVT)	Giá thành TH (1.000 đ/ĐVT)
Sửa chữa nhà làm việc Nghĩa Tân	$m^3$	400	947	895
Sửa chữa Bảo tàng B52	$m^3$	300	768	756

Áp dụng công thức tính tỷ lệ % hoàn thành kế hoạch hạ giá thành: $$\text{Tỷ lệ % thực hiện KH giá thành} = \frac{\sum (Q_{1i} \times Z_{1i})}{\sum (Q_{1i} \times Z_{0i})} \times 100 = \frac{(400 \times 895.000) + (300 \times 756.000)}{(400 \times 947.000) + (300 \times 768.000)} \times 100 = 92,66%$$

Kết quả cho thấy xí nghiệp đã hạ giá thành thực tế so với kế hoạch là 7,34% (tương ứng tiết kiệm chi phí thi công trên 2 công trình này).

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Khái quát bức tranh chi phí và giá thành thực tế: Văn bản đã phản ánh toàn diện số liệu chi phí năm 2002. Tổng chi phí sản xuất thực hiện đạt 28.656.127.883 đồng so với kế hoạch 29.340.845.168 đồng, tiết kiệm được 684.717.285 đồng (tương ứng giảm 2,33%). Trong đó, chi phí nhân công trực tiếp tiết kiệm 6,73% do xí nghiệp đẩy mạnh đầu tư cơ giới hóa máy móc thi công (chi phí máy thi công tăng 6,4%).
2. Xác định kết quả kinh doanh và cơ cấu lợi nhuận: Tổng doanh thu đạt 37.152.000.000 đồng (vượt 0,41% kế hoạch). Lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh chính đạt 1.049.333.410 đồng (vượt 9,5% kế hoạch), đóng vai trò chủ đạo trong việc gia tăng tổng lợi nhuận của toàn xí nghiệp.
3. Làm rõ thực trạng tổ chức hạch toán đặc thù: Phản ánh mô hình quản lý kế toán kết hợp phần mềm Fast Enterprise 2001 theo hình thức Chứng từ ghi sổ, hạch toán vật tư xuất thẳng không qua kho (bỏ qua TK 152, 153), và trích khấu hao TSCĐ tuyến tính theo quý.

Tồn tại và đánh giá chuyên môn do tác giả chỉ ra

• Quản lý vật tư: Việc ủy quyền toàn bộ cho Chủ nhiệm công trình tự mua sắm và nhập thẳng vào công trình mà không qua thủ tục nhập kho (không sử dụng TK 152, TK 153) khiến phòng kế toán chỉ quản lý về mặt giá trị trên chứng từ hoàn ứng, không kiểm soát được định mức thực tế và chất lượng vật tư tại chân công trình, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí.
• Hệ thống sổ kế toán và phân bổ chi phí: Đơn vị chưa lập bảng phân bổ nguyên vật liệu và bảng phân bổ tiền lương riêng biệt; sổ Cái tài khoản và bảng tính/phân bổ khấu hao chưa được hoàn thiện chi tiết, gây chậm trễ trong khâu tổng hợp số liệu tính giá thành cuối quý.
• Hạch toán chi phí quản lý: Theo quy định nội bộ của công ty mẹ, chi phí quản lý xí nghiệp không hạch toán vào TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp) mà tập hợp toàn bộ vào TK 627 (Chi phí sản xuất chung), làm sai lệch cơ cấu chi phí sản xuất và gây khó khăn cho việc phân tích các yếu tố cấu thành giá thành xây lắp.
• Quản lý lao động: Lao động trực tiếp thi công chủ yếu là lao động thuê ngoài có tính chất thời vụ, hợp đồng ngắn hạn, gây khó khăn cho công tác chấm công, quản lý ngày công và kiểm soát chất lượng kỹ thuật công trình.
• Phương pháp phân tích kinh tế: Chủ yếu áp dụng phương pháp so sánh giản đơn, việc phân tích còn mang tính bề nổi, chưa đi sâu phân tích ảnh hưởng của từng nhân tố chi tiết đến biến động giá thành.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Do điều kiện tiếp cận thông tin tại doanh nghiệp trực thuộc ngành dầu khí có tính bảo mật và tư cách pháp nhân trực thuộc, số liệu phân tích chuyên sâu tập trung chủ yếu vào năm tài chính 2002 và các công trình sửa chữa quy mô vừa (như công trình Nghĩa Tân, Bảo tàng B52).
• Hướng hoàn thiện cho doanh nghiệp:
  • Cần hoàn thiện hệ thống chứng từ và mở tài khoản kho (TK 152, TK 153) để kiểm soát chặt chẽ hao phí vật tư từ khâu thu mua đến khâu sử dụng.
  • Tách bạch chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642) với chi phí sản xuất chung (TK 627) theo đúng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp hiện hành của Bộ Tài chính nhằm phản ánh đúng bản chất giá thành công trình.
  • Hoàn thiện hệ thống bảng phân bổ tiền lương, bảng phân bổ vật tư và nâng cao năng lực phân tích chi phí đa nhân tố thay vì chỉ dùng phương pháp so sánh số học đơn giản.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo chuyên đề thực tập tốt nghiệp này có giá trị thực tiễn đối với:

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán và Kinh tế xây dựng: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán chi phí xây lắp theo hình thức Chứng từ ghi sổ trên phần mềm kế toán Fast Enterprise 2001.
• Người nghiên cứu về quản trị chi phí xây lắp: Minh họa rõ nét các vấn đề phát sinh trong thực tế quản lý vật tư xuất thẳng không qua kho, quản lý lao động thời vụ và xử lý chi phí quản lý tại các xí nghiệp thành viên phụ thuộc công ty mẹ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Xí nghiệp Xây dựng số 2 không sử dụng tài khoản 152 và 153 trong hạch toán?

Do đặc thù các công trình xây lắp nằm phân tán ở nhiều địa bàn xa trụ sở, các Chủ nhiệm công trình được ủy quyền trực tiếp mua vật tư, công cụ dụng cụ và vận chuyển thẳng tới chân công trình để thi công. Do đó, xí nghiệp không tổ chức nhập kho trung tâm mà hạch toán trực tiếp giá trị hóa đơn mua vào TK 621 (đối với nguyên vật liệu) hoặc TK 6273 (đối với công cụ dụng cụ).

2. Xí nghiệp áp dụng hình thức sổ kế toán nào và dùng phần mềm gì?

Đơn vị áp dụng hình thức ghi sổ Chứng từ ghi sổ, kết hợp xử lý dữ liệu tự động trên phần mềm kế toán Fast Enterprise 2001. Hàng tháng, kế toán nhập chứng từ gốc và bảng kê để máy tự động lập Chứng từ ghi sổ, lên Sổ Cái, Sổ chi tiết và kết xuất Báo cáo tài chính.

3. Tỷ lệ trích các khoản theo lương và trích trước tiền lương tại xí nghiệp được thực hiện như thế nào?

Xí nghiệp trích 19% trên tiền lương cơ bản tính vào chi phí giá thành (gồm: BHXH 15%, BHYT 2%, KPCĐ 2%). Cuối mỗi quý, kế toán tạm trích tiền lương theo giá trị sản lượng thực hiện với tỷ lệ từ 10% đến 14% đối với lao động trực tiếp và 13,5% đối với lao động gián tiếp tùy theo từng công trình.

4. Kết quả tiết kiệm chi phí sản xuất năm 2002 của đơn vị đạt mức bao nhiêu?

Năm 2002, tổng chi phí sản xuất thực tế là 28.656.127.883 đồng so với kế hoạch 29.340.845.168 đồng, đạt tỷ lệ 97,67%, tiết kiệm được 684.717.285 đồng (tương ứng 2,33%). Trong đó, khoản mục chi phí nhân công trực tiếp tiết kiệm nhiều nhất với mức giảm 6,73% so với kế hoạch.

5. Điểm bất cập lớn nhất trong hạch toán chi phí quản lý tại đơn vị là gì?

Theo quy định nội bộ của Công ty Thiết kế và Xây dựng Dầu khí, toàn bộ chi phí liên quan đến quản lý xí nghiệp không được hạch toán vào TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp) mà phải tập hợp dồn vào TK 627 (Chi phí sản xuất chung), dẫn đến việc phản ánh chưa đúng bản chất kinh tế của chi phí và gây khó khăn khi phân tích các khoản mục trong giá thành công trình.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành công trình và phân tích hoạt động kinh tế năm 2002 tại Xí nghiệp Xây dựng số 2. Thông qua hệ thống số liệu thực tế và quy trình hạch toán trên phần mềm Fast Enterprise 2001, tác giả đã làm rõ kết quả tiết kiệm 2,33% tổng chi phí và hạ 7,34% giá thành tại các công trình trọng điểm. Đồng thời, công trình chỉ rõ những bất cập cần khắc phục trong quản lý vật tư xuất thẳng, quản lý lao động thời vụ và hạch toán chi phí quản lý nội bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c«ng ty X©y dùng sè 2 Lêi nãi ®Çu Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®· cã nh÷ng bíc ph¸t triÓn m¹nh mÏ. §Ó c¸ ®îc sù ph¸t triÓn nµy chóng ta ®· vµ ®ang tr¶i qua cuéc C¸ch M¹ng kinh tÕ ®ã lµ viÖc chuyÓn ho¸ nÒn kinh tÕ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù ®iÒu tiÕt cu¶ nhµ níc: N¾m ®îc thêi c¬ Êyc¸c doanh nghiÖp ®· dÇn dÇn ®a chÕ ®é míi vµo ¸p dông thùc tÕ lµ mét trong nh÷ng bÝ quyÕt t¹o nªn sù thµnh c«ng lµ c¸c doanh nghiÖp ®· vËn dông nguyªn t¾c: Tù h¹ch to¸n kinh tÕ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. Do ®ã c¸c doanh nghiÖp muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cÇn ph¶i cã mét hÖ thèng qu¶n lý Tµi chÝnh nh»m cung cÊp kÞp thêi, chÝnh x¸c ®Ó gióp cho c¸c nhµ l·nh ®¹o ®a ra ®îc nh÷ng quyÕt ®Þnh qu¶n lý ®óng ®¾n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Trong c¸c c«ng cô Tµi chÝnh th× h¹ch to¸n kinh tÕ lµ c«ng cô h÷u hiÖu nhÊt ®Ó thùc hiÖn viÖc kiÓm tra, xö lý th«ng tin trªn thùc tÕ ë c¸c doanh nghiÖp.

Qua thêi gian häc tËp lý luËn t¹i trêng vµ kÕt hîp víi thêi gian t×m hiÓu thùc tÕ t¹i XÝ nghiÖp X©y dùng sè 2 em ®· häc tËp ®îc nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u trong c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n vµ ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Ó tõ ®ã em rót ra ®îc kh¶ n¨ng vµ kÕt hîp víi kinh nghiÖm trong thùc tËp ¸p dông vµo thùc tÕ cña m×nh ®Ó h×nh thµnh xuÊt s¾c nhiÖm vô ®îcgiao lµ do häc hái vµ ®îc sù quan 1 t©m gióp ®ì cña c« NguyÔn Thanh Nga cïng c¸c thÇy c« gi¸o trong khoa vµ c¸c c«,c¸c anh trong phßng kÕ to¸n. Do tr×nh ®é vµ thêi gian cã h¹n nªn bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt em mong sÏ nhËn ®îc sù quan t©m, ®ãng gãp cña gi¸o viªn híng dÉn vµ tËp thÓ c¸n bé kÕ to¸n cña XÝ nghiÖp X©y dùng sè 2 ®Ó chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. Hµ néi, ngµy 1 th¸ng 7 n¨m 2005 Sinh viªn thùc hiÖn Nghiªm ThÞ D phÇn i: I. §Æc ®iÓm, t×nh h×nh chung cña xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 1.

Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña xÝ nghiÖp: XÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 tiÒn th©n tríc ®©y lµ trung ®oµn 758 thuéc binh ®oµn 318 nhËn nhiÖm vô x©y dùng vµ ph¸t triÓn dÇu khÝ t¹i vòng tµu. Theo quyÕt ®Þnh 225/ H§BT ngµy 30/8/1980, binh ®oµn 318 ®îc chuyÓn thµnh xÝ nghiÖp liªn hîp x©y ¾p dÇu khÝ thuéc tæng côc dÇu khÝ, c¸c trung ®oµn trùc thuéc chuyÓn thµnh c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn cña xÝ nghiÖp liªn hîp x©y l¾p dÇu khÝ, trong ®ã cã xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2( xÝ nghiÖp x©y l¾p dÇu khÝ nay ®æi tªn thµnh c«ng ty thiÕt kÕ vµ x©y dùng dÇu khÝ trùc thuéc 2 tæng c«ng ty dÇu khÝ viÖt nam theo nghÞ ®Þnh sè 338 cña chÝnh phñ). Khi thµnh lËp xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 nhËn nhiÖm vô thi c«ng x©y dùng c¸c c«ng tr×nh c«ng nghiÖp vµ d©n dông t¹i ®Þa bµn vòng tµu theo nhiÖm vô ph¸t triÓn th¨m dß dÇu khÝ cña tæng côc dÇu khÝ. Trong giai ®o¹n míi thµnh lËp, xÝ nghiÖp liªn hîp x©y l¾p dÇu khÝ tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n tËp trung toµn xÝ nghiÖp liªn hîp bëi vËy vèn lu ®éng vµ vèn cè ®Þnh ®Òu ®îc tËp trung t¹i xÝ nghiÖp liªn hîp.

®Õn n¨m 1986 theo yªu cÇu cña ngµnh dÇu khÝ, xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 nhËn nhiÖm vô di chuyÓn bé m¸y ra ®ãng t¹i ®Þa bµn Hµ Néi ®Ó phôc vô c¸c c«ng tr×nh c«ng nghiÖp vµ d©n dông cña ngµnh t¹i khu vùc phÝa b¾c. HiÖn nay xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 cã trô së ®ãng t¹i 63 Huúnh Thóc Kh¸ng- §èng §a – Hµ Néi vµ lµ ®¬n vÞ kinh doanh cã t c¸ch ph¸p nh©n kh«ng ®Çy ®ñ, ho¹t ®éng kinh doanh theo ®iÒu lÖ cña c«ng ty thiÕt kÕ vµ x©y dùng dÇu khÝ. Tuy nhiªn do ®Þa bµn ho¹t ®éng ë xa nªn ®îc uû quyÒn réng h¬n c¸c xÝ ngiÖp thµnh viªn kh¸c vÒ lÜnh vùc tµi chÝnh. Tõ khi thµnh lËp ®Õn nay mÆc dï gÆp ph¶i nhiÒu khã kh¨n do thay ®æi ®Þa bµn ho¹t ®éng, tiÕp cËn víi thÞ trêng míi vµ nh÷ng khã kh¨n khi nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch tËp trung chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng, xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 ®½ kh«ng nghõng nghiªn cøu, ®æi míi ph¬ng thøc qu¶n lý, t¨ng cêng ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn cã tay nghÒ kü thuËt cao, më réng quy m« ph¸t triÓn vµ ®· tõng bíc 3 kh¼ng ®Þnh ®îc vÞ trÝ cña m×nh t¹i ®Þa bµn Hµ Néi vµ khu vùc phÝa B¾c cïng mét sè tØnh miÒn trung.

+VÒ lao ®éng hiÖn nay xÝ nghiÖp cã 55 thµnh viªn trong ®ã cã 7 n÷ chiÕm 27,3% víi tr×nh ®é ®¹i häc lµ 37 ngêi chiÕm 67,3% trung cÊp 3 ngêi chiÕm 5,4%, cßn l¹i lµ nh÷ng nh©n viªn t¹p vô, b¶o vÖ, thñ kho gåm 15 ngêi chiÕm 27,3%. Bé m¸y qu¶n lý gän nhÑ víi tr×nh ®é nghiÖp vô cao ®îc tæ chøc khoa häc lµ ®iÒu kiÖn quan träng thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña xÝ nghiÖp. +VÒ vèn s¶n xuÊt: §Ó ®¶m b¶o cho viÖc s¶n xuÊt cña xÝ nghiÖp kh«ng ngõng ph¸t triÓn, Tæng c«ng ty ®· bæ xung cho nguån vèn t- ¬ng ®èi lín chiÕm kho¶ng 64,9% (t¬ng øng lµ 1.000 VN§) c«ng ty chiÕm 27,4%(t¬ng øng lµ 230.000 VN§), nguån vèn gãp liªn doanh vµ nguån vèn gãp cæ ®«ng lµ 0%. §Õn nay xÝ nghiÖp ®· cã nguån vèn kinh doanh lµ 2.

+VÒ thiÕt bÞ thi c«ng: xÝ nghiÖp ®· chó träng ®Çu t trang thiÕt bÞ víi mét hÖ thèng hiÖn ®¹i ®¸p øng yªu cÇu kü thuËt vµ chÊt lîng thi c«ng c¸c c«ng tr×nh, víi gi¸ trÞ ®Çu t lªn tíi 549.819 VN§… +VÒ chÊt lîng c«ng tr×nh: §©y lµ vÊn ®Ò sèng cßn ®èi víi doanh nghiÖp ®Æc biÖt quan t©m… 2) Chøc n¨ng, nhiÖm vô, quúªn h¹n cña XÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 a) Chøc n¨ng, nhiÖm vô: Lµ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh c«ng nghiÖp d©n dông cña nghµnh t¹i khu vùc phÝa B¾c 4 b) Môc tiªu ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh: Nguån vèn cña xÝ nghiÖp do Nhµ níc, Tæng c«ng ty vµ C«ng ty cÊp. Theo quy ®Þnh cña c«ng ty thiÕt kÕ vµ x©y dùng dÇu khÝ c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn kh«ng ®îc huy ®éng vèn tõ c¸c nguån bªn ngoµi. c) QuyÒn h¹n cña xÝ nghiÖp: XÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 cã t c¸ch ph¸p nh©n kh«ng ®Çy ®ñ nªn mäi quyÒn h¹n vµ lîi Ých ®Òu ®îc tæng c«ng ty gióp ®ì. 3) C¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý t¹i xÝ nghiÖp.

a)S¬ ®å tæ chøc ®iÒu hµnh s¶n xuÊt, kinh doanh: Nh chóng ta ®· biÕt xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 trùc thuéc c«ng ty thiÕt kÕ vµ x©y dùng dÇu khÝ, ho¹t ®éng chñ yÕu trong lÜnh vùc x©y l¾p. §· tr¶i qua h¬n 20 n¨m x©y dùng vµ ph¸t triÓn nay xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 ®· cã ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n ®Òu lµ nh÷ng ngêi cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao. Tíi h¬n 50% c¸n bé c«ng nh©n viªn cña xÝ nghiÖp cã tr×nh ®é tõ §¹i häc trë lªn. Bé m¸y cña xÝ nghiÖp ®îc tæ chøc theo m« h×nh trùc tuyÕn chøc n¨ng: M« h×nh ®îc kh¸i qu¸t theo s¬ ®å sau: Gi¸ m ®èc P.

Gi¸ m Phã gi¸ m ®èc tµi ®èc kü chÝnh thuËt P. Tµi Phßng tæ P. Qu¶n 5 lý chøc hµnh chÝnh kÕ s¶n xuÊt chÝnh to¸ n Qua s¬ ®å ta thÊy bé m¸y qu¶n lý theo c¬ cÊu trùc tuyÕn chøc n¨ng ®îc ¸p dông t¹i c¸c ®¬n vÞ cã quy m« võa vµ nhá, tÝnh chÊt phøc t¹p, ho¹t ®éng cña hÖ thèng qu¶n lý t¬ng ®èi ®ång nhÊt. ¦u ®iÓm cña m« h×nh nµy lµ ®¶m b¶o sù lao ®éng tËp trung, thèng nhÊt c¸c quy ®Þnh qu¶n lý dÔ triÓn khai, c¸c cÊp thùc hiÖn thuËn tiÖn trong viÖc thi hµnh v× chØ chÞu sù chØ ®¹o trùc tiÕp tõ mét ®Çu mèi.

b) Chøc n¨ng, nhiÖm vô cña bé m¸y qu¶n lý cña XÝ nghiÖp. - Gi¸m ®èc: Lµ ngêi ®øng ®Çu bé m¸y qu¶n lý xÝ nghiÖp, trùc tiÕp ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý, chØ ®¹o s¶n xuÊt kinh doanh tíi c¸c phßng ban, tíi c¸c ®é s¶n xuÊt. Gi¸m ®èc lµ ngêi ®¹i diÖn ph¸p nh©n cña xÝ nghiÖp 6 chÞu tr¸ch nhiÖm tríc nhµ níc, tæng c«ng ty, c«ng ty vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña xÝ nghiÖp. - Phã gi¸m ®èc: lµ ngêi gióp viÖc cho gi¸m ®èc, cã tr¸ch nhiÖm hoµn thµnh tèt nhiÖm vô ®îc giao theo chøc n¨ng ®¶m nhiÖm, thay mÆt Gi¸m §èc (theo thø tù uû quyÒn) gi¶i quyÕt c«ng viÖc khi gi¸m ®èc v¾ng mÆt.

+ Phã Gi¸m §èc kü thuËt. + Phã Gi¸m §èc kinh tÕ néi chÝnh. C¸c phã Gi¸m §èc chÞu tr¸ch nhiÖm tríc Gi¸m §èc xÝ nghiÖp vµ nhiÖm vô ®îc ph©n c«ng. - Phßng tæ chøcc hµnh chÝnh: Cã chøc n¨ng qu¶n lý vÒ mÆt nh©n sù, theo dâi giê c«ng lao ®éng trong toµn xÝ nghiÖp.

ChÞu tr¸ch nhiÖm tæ chøc c«ng t¸c b¶o vÖ tµi s¶n cña xÝ nghiÖp, phæ biÕn kiÓm tra viÖc thùc hiÖn an toµn lao ®éng trªn c¸c c«ng trêng. - Phã qu¶n lý s¶n xuÊt : NhËn nhiÖn vô lËp kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, theo dâi vµ kiÓm tra thùc hiÖn kÕ ho¹ch. Chñ ch× c«ng t¸c ®Êu tÇu ®ång thêi gi¸m s¸t kü thuËt, theo dâi khèi lîng vµ tiÕn ®é thi c«ng cña c¸c c«ng tr×nh. - Phßng tµi chÝnh kÕ to¸n : Cã chøc n¨ng qu¶n lý tµi s¶n vÒ mÆt gi¸ trÞ, vèn s¶n xuÊt kinh doanh cña xÝ nghiÖp, tæ chøc vµ thùc hiÖn c«ng t¸c tµi chÝnh kÕ to¸n- thèng kª t¹i xÝ nghiÖp, chÞu tr¸ch nhiÖm tríc Gi¸m §èc vµ phßng tµi chÝnh cÊp trªn vÒ viÖc thùc hiÖn chÕ ®é tµi chÝnh cña nhµ níc.

7 - Bé phËn qu¶n lý s¶n xuÊt t¹i c¸c c«ng trêng: ChÞu sù qu¶n lý cña xÝ nghiÖp vµ trùc tiÕp chØ ®¹o thi c«ng t¹i c¸c c«ng trêng. §ã lµ chñ nhiÖm c«ng tr×nh, ®éi trëng s¶n xuÊt, c¸n bé kü thuËt. Bé m¸y qu¶n lý theo c¬ cÊu chøc n¨ng ®îc ¸p dông t¹i c¸c ®¬n vÞ cã quy m« nhá, tÝnh chÊt ho¹t ®éng kh«ng phøc t¹p, ho¹t ®éng cña hÖ thèng t¬ng ®èi ®ång nhÊt. 4) §Æc ®iÓm tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i xÝ nghiÖp Bé m¸y kÕ to¸n t¹i xÝ nghiÖp x©y dùng sè 2 ®îc tæ chøc theo h×nh thøc kÕ to¸n tËp trung .