Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành du lịch và kinh doanh dịch vụ lưu trú tại Việt Nam ghi nhận sự phục hồi và tăng trưởng rõ nét sau đại dịch Covid-19. Theo số liệu của Sở Du lịch Hà Nội được tác giả trích dẫn, năm 2022 tổng lượng khách du lịch đến Hà Nội đạt ước tính 18,7 triệu lượt (tăng gấp 4,7 lần so với năm 2021), trong đó có 1,5 triệu lượt khách quốc tế và 17,2 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch ước đạt trên 60.000 tỷ đồng. Sự gia tăng nhu cầu lưu trú đặt ra yêu cầu cạnh tranh gay gắt đối với hệ thống các cơ sở lưu trú trên địa bàn Thủ đô, đòi hỏi các doanh nghiệp khách sạn phải không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ nhằm thu hút và giữ chân khách hàng.

Trong chuỗi cung ứng dịch vụ khách sạn, bộ phận lễ tân đóng vai trò là "bộ mặt", trực tiếp tạo dựng ấn tượng đầu tiên và duy trì mối liên hệ với khách hàng xuyên suốt quá trình lưu trú. Khách sạn Rosarian (thuộc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Rosarian Hà Nội) là khách sạn tiêu chuẩn 3 sao, chính thức đi vào hoạt động từ ngày 18/05/2018. Thực tế hoạt động tại đơn vị cho thấy công tác phục vụ của đội ngũ nhân viên lễ tân còn bộc lộ một số tồn tại: quy trình đón tiếp chưa được chuẩn hóa, nhân viên chủ yếu xử lý tình huống theo kỹ năng giao tiếp thông thường, tiêu chuẩn tuyển chọn nhân sự chưa gắn kết chặt chẽ với yêu cầu chuyên môn, trang thiết bị hỗ trợ còn thiếu đồng bộ. Xuất phát từ thực tiễn trên, đề tài khóa luận "Chất lượng dịch vụ lễ tân tại khách sạn Rosarian Hà Nội" được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

  1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng chất lượng dịch vụ lễ tân tại khách sạn Rosarian Hà Nội; nhận diện những thành công và hạn chế; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng phục vụ của bộ phận lễ tân tại khách sạn.
  2. Mục tiêu cụ thể:
    • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng dịch vụ và quản trị chất lượng dịch vụ lễ tân trong khách sạn.
    • Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng phục vụ tại bộ phận lễ tân khách sạn Rosarian Hà Nội giai đoạn 2020–2022.
    • Xác định các kết quả đạt được, các mặt tồn tại và nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ lễ tân.
    • Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng phục vụ của bộ phận lễ tân tại khách sạn Rosarian Hà Nội định hướng đến năm 2025.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng phục vụ của bộ phận lễ tân tại khách sạn Rosarian Hà Nội.
  • Phạm vi không gian: Khách sạn Rosarian Hà Nội, địa chỉ tại Lô C28, ngõ 89 đường Lê Đức Thọ, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
  • Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thực trạng trong giai đoạn 3 năm (2020, 2021 và 2022); các giải pháp đề xuất được định hướng áp dụng đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các khái niệm, mô hình và tài liệu chuyên ngành về quản trị du lịch – khách sạn:

  • Khái niệm và vai trò lễ tân: Trích dẫn Tiêu chuẩn nghề du lịch Việt Nam (VTOS, 2017), giáo trình "Công nghệ đón tiếp trong khách sạn" (Mai Khôi, 1993), giáo trình "Công nghệ phục vụ trong khách sạn - nhà hàng" (Đại học Kinh tế Quốc dân, 2003), tài liệu Bách khoa thư Hà Nội (2000), giáo trình "Nghiệp vụ lễ tân" (Phạm Thị Cúc, 2005).
  • Lý thuyết chất lượng và chất lượng dịch vụ: Tiếp cận quan điểm của Philip B. Crosby (1979), Armand Feigenbaum, Hiệp hội Chất lượng Hoa Kỳ (ASQ), tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9000:2015 và định nghĩa khoảng cách chất lượng của Parasuraman, Zeithaml & Berry (1988).
  • Mô hình đánh giá: Vận dụng Mô hình 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ và thang đo SERVQUAL gồm 5 thành phần đánh giá: Sự tin cậy (Reliability), Khả năng đáp ứng (Responsiveness), Sự đảm bảo (Assurance), Sự đồng cảm (Empathy), Tính hữu hình (Tangibles).
  • Nội dung và ý nghĩa quản trị chất lượng: Tham chiếu các nguyên lý từ tài liệu "Quản trị chất lượng khách sạn du lịch" (Phạm Xuân Hậu, 2001) và "Quản trị kinh doanh khách sạn" (Nguyễn Văn Mạnh & Hoàng Thị Lan Hương, 2013).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp các báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, cơ cấu lao động, số lượng khách giai đoạn 2020–2022 của khách sạn Rosarian; tài liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê, Sở Du lịch Hà Nội và các công trình nghiên cứu chuyên ngành.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Thực hiện khảo sát bằng bảng câu hỏi song ngữ (Việt – Anh) đối với khách hàng đã lưu trú tại khách sạn Rosarian (sử dụng công thức xác định kích thước mẫu của Taro Yamane, 1973; tổng số 130 phiếu khảo sát phát ra). Kết hợp phương pháp quan sát trực tiếp quy trình tác nghiệp của nhân viên tại quầy lễ tân.
  • Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Thống kê mô tả, tổng hợp tỷ lệ phần trăm các mức đánh giá (Rất tốt, Tốt, Bình thường, Kém, Rất kém) theo từng tiêu chí SERVQUAL nhằm lượng hóa mức độ hài lòng của khách hàng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 2: Cơ sở lý luận về chất lượng phục vụ của bộ phận lễ tân tại khách sạn

Chương này hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận nền tảng:

  • Khái quát về khách sạn và bộ phận lễ tân: Xác định bản chất hoạt động kinh doanh khách sạn, vai trò của khách sạn trong nền kinh tế và đời sống xã hội. Định vị bộ phận lễ tân là trung tâm điều phối chu trình khách, làm cầu nối giữa khách hàng với các bộ phận chức năng (buồng, nhà hàng, an ninh, kỹ thuật).
  • Chất lượng phục vụ lễ tân: Phân tích bản chất vô hình, tính đồng thời giữa sản xuất và tiêu dùng dịch vụ. Đúc kết 4 nội dung nâng cao chất lượng theo Phạm Xuân Hậu (thiết lập văn hóa phục vụ, chú trọng chất lượng hơn số lượng, lắng nghe nhân viên, trao quyền cho nhân viên) và 3 nhóm ý nghĩa kinh tế theo Nguyễn Văn Mạnh & Hoàng Thị Lan Hương (tăng lợi nhuận/giảm chi phí, tăng năng lực cạnh tranh và kiểm soát chi phí sai sót).
  • Quy trình phục vụ 4 giai đoạn: Giai đoạn 1 - Nhận đăng ký buồng (Reservation); Giai đoạn 2 - Đón tiếp và làm thủ tục nhập phòng (Check-in); Giai đoạn 3 - Phục vụ trong thời gian khách lưu trú (Occupancy); Giai đoạn 4 - Thanh toán và tiễn khách (Check-out).
  • Mô hình đo lường và các yếu tố ảnh hưởng: Diễn giải cấu trúc 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ của Parasuraman cùng 5 chiều cạnh đo lường SERVQUAL; phân định các nhóm yếu tố tác động bên ngoài (văn hóa - xã hội, công nghệ, toàn cầu hóa, môi trường tự nhiên) và bên trong (cơ sở vật chất, trình độ nhân lực, năng lực quản lý, quy trình phục vụ, văn hóa doanh nghiệp).

Chương 3: Thực trạng về chất lượng phục vụ của bộ phận lễ tân tại khách sạn Rosarian Hà Nội

Chương 3 đi sâu vào phân tích tình hình hoạt động thực tế tại khách sạn Rosarian:

  • Tổng quan doanh nghiệp: Phân tích cơ cấu tổ chức bộ máy, cơ sở hạ tầng, kết cấu lao động và kết quả kinh doanh giai đoạn 2020–2022. Mô tả sơ đồ tổ chức và chức năng, nhiệm vụ cụ thể của bộ phận lễ tân khách sạn.
  • Đánh giá chất lượng dịch vụ theo 5 tiêu chí SERVQUAL: Dựa trên dữ liệu điều tra thực tế bằng bảng hỏi, tác giả phân tích chi tiết mức độ đáp ứng của bộ phận lễ tân:
    • Tính hữu hình: Khách hàng đánh giá rất cao về ngoại hình nhân viên (94,78% Rất tốt), không gian sảnh (87,83% Rất tốt), tính hiện đại của quầy lễ tân (81,74% Rất tốt), độ sạch sẽ của sảnh (80,87% Rất tốt) và trang phục (77,39% Rất tốt). Tuy nhiên, mức độ hài lòng về tiện nghi phục vụ tại sảnh còn thấp (chỉ 6,96% Rất tốt, 17,39% Tốt, trong khi có tỷ lệ Bình thường và Kém).
    • Sự đồng cảm: Tiêu chí nhân viên thân thiện, cởi mở đạt 75,65% Rất tốt; việc ghi nhận ý kiến khách đạt 66,96% Rất tốt. Tiêu chí quan tâm đến từng cá nhân khách hàng còn hạn chế (40,87% Rất tốt, 22,61% Tốt, 22,68% Bình thường và 8,69% Kém).
    • Sự tin cậy, Khả năng đáp ứng và Sự đảm bảo: Nhận diện rõ các khâu đạt chuẩn và các điểm nghẽn trong tiếp nhận thông tin, xử lý phàn nàn và tốc độ giải quyết thủ tục.
  • Phát hiện hạn chế và nguyên nhân: Một số nhân viên còn cung cấp thông tin ưu đãi chưa chuẩn xác nhằm tăng doanh số bán phòng; trình độ ngoại ngữ (tiếng Anh chuyên ngành, tiếng Trung) chưa đồng đều; tình trạng kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ dẫn đến áp lực tại quầy; máy vi tính cấu hình chậm, phần mềm quản lý chưa tích hợp các dịch vụ bổ trợ ngoài cước điện thoại, máy fax hay kẹt giấy, bộ đàm chập chờn và tủ khóa mờ số phòng.

Chương 4: Giải pháp nâng cao chất lượng phục vụ của bộ phận lễ tân tại khách sạn Rosarian

Chương 4 xác định phương hướng phát triển kinh doanh của khách sạn và đề xuất hệ thống giải pháp cụ thể:

  • Giải pháp theo 5 khía cạnh SERVQUAL:
    • Nâng cao Sự tin cậy: Siết chặt kỷ luật đối với hành vi cung cấp sai lệch thông tin dịch vụ/khuyến mãi; đảm bảo tính xác thực của hình ảnh và tiện ích niêm yết trên website; tăng cường bảo mật dữ liệu cá nhân khách hàng trên máy tính nghiệp vụ.
    • Nâng cao Khả năng đáp ứng: Bố trí nhân sự trực quầy 24/24; chuẩn hóa việc ghi chép sổ giao ca; kết nối liên lạc thông suốt giữa phòng khách và quầy lễ tân; xây dựng chế độ khen thưởng - kỷ luật minh bạch.
    • Nâng cao Sự đảm bảo: Chuẩn hóa kỹ năng giao tiếp lịch thiệp; đào tạo ngoại ngữ định kỳ, khuyến khích nhân viên thành thạo từ 2 ngoại ngữ; chuẩn bị sẵn hồ sơ trước giờ check-in và check-out để rút ngắn thời gian chờ; bổ sung nhân sự thời vụ vào mùa cao điểm.
    • Nâng cao Sự đồng cảm: Duy trì tác phong ân cần, lắng nghe không phán xét khi tiếp nhận khiếu nại; thiết lập cơ chế chăm sóc khách sau lưu trú (gửi thư cảm ơn, chúc mừng sinh nhật/ngày lễ qua email); theo dõi sở thích cá nhân của khách quen.
    • Nâng cao Tính hữu hình: Nâng cấp hệ thống máy vi tính, thay thế bộ đàm hỏng, bảo dưỡng định kỳ hệ thống điều hòa và phòng cháy chữa cháy; bổ sung tiện ích tại sảnh chờ (máy tính, thiết bị sạc pin); cấp phát đồng phục mới định kỳ.
  • Nhóm giải pháp bổ trợ:
    • Hoàn thiện quy trình phục vụ và quản lý chất lượng: Rà soát các khâu rườm rà trong quy trình 4 giai đoạn; xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá định kỳ 3–6 tháng; kiểm tra nghiệp vụ và ngoại ngữ đột xuất.
    • Tăng cường phối hợp liên bộ phận: Thiết lập cơ chế luân chuyển thông tin nhanh giữa lễ tân với bộ phận buồng (nắm tình trạng phòng trống/dọn dẹp), nhà hàng (chuyển hóa đơn dịch vụ ăn uống), bảo vệ (an ninh trật tự), kỹ thuật (sửa chữa trang thiết bị hư hỏng), kế toán (đối soát thu chi) và nhân sự (kế hoạch đào tạo).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được thực trạng chất lượng dịch vụ của bộ phận lễ tân tại khách sạn Rosarian Hà Nội thông qua các số liệu khảo sát thực tế:

Nhóm chỉ tiêu đánh giá Tiêu chí cụ thể Rất tốt (%) Tốt (%) Bình thường (%) Kém (%) Rất kém (%)
Sự đồng cảm (Bảng 3.7) Nhân viên thân thiện, cởi mở 75,65 16,52 5,22 0,87 0,00
Quan tâm từng cá nhân khách hàng 40,87 22,61 22,68 8,69 0,00
Chú ý ghi nhận ý kiến khách 66,96 20,87 7,83 4,35 0,00
Tính hữu hình (Bảng 3.8) Khu vực đại sảnh sạch đẹp 80,87 18,26 0,87 0,00 0,00
Tiện nghi phục vụ tại sảnh 6,96 17,39 6,09 2,61 0,00
Trang phục nhân viên lịch sự 77,39 17,39 5,22 0,00 0,00
Không gian sảnh bài trí tinh tế 87,83 12,17 0,00 0,00 0,00
Trang thiết bị quầy lễ tân 81,74 16,52 1,74 0,00 0,00
Ngoại hình nhân viên dễ nhìn 94,78 6,09 0,00 0,00 0,00

Đóng góp thực tiễn của đề tài:

  • Nhận diện đúng các hạn chế nội tại của khách sạn Rosarian như: cơ sở dữ liệu phần mềm chưa đồng bộ (chỉ tính cước điện thoại, các dịch vụ bổ sung ghi tay), thiết bị truyền thông nội bộ xuống cấp, hiện tượng nhân viên tư vấn sai lệch khuyến mãi để đạt doanh thu và năng lực ngoại ngữ chưa đồng đều.
  • Đề xuất hệ thống giải pháp gắn chặt với mô hình SERVQUAL và cơ chế phối hợp tác nghiệp liên phòng ban, phù hợp với năng lực tài chính và quy mô của khách sạn 3 sao.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Đề tài tập trung khảo sát trong phạm vi một doanh nghiệp lưu trú quy mô 3 sao (Khách sạn Rosarian Hà Nội) với dung lượng mẫu khảo sát trực tiếp (130 phiếu phát ra). Các phân tích chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả tỷ lệ phần trăm, chưa ứng dụng các mô hình kinh tế lượng phức tạp để kiểm định sâu tương quan giữa các yếu tố.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh đối chiếu chất lượng phục vụ lễ tân giữa các khách sạn cùng thứ hạng 3 sao trên địa bàn quận Nam Từ Liêm hoặc toàn thành phố Hà Nội; áp dụng các mô hình phân tích định lượng nâng cao (hồi quy đa biến, phân tích nhân tố khám phá EFA) để đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến lòng trung thành của khách hàng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành, Quản trị Khách sạn khi tìm hiểu về phương pháp đánh giá chất lượng dịch vụ lễ tân thông qua mô hình SERVQUAL.
  • Ban quản lý khách sạn Rosarian và các nhà quản lý cơ sở lưu trú quy mô vừa và nhỏ (3 sao) trong việc rà soát quy trình check-in, check-out, nâng cấp trang thiết bị sảnh lễ tân và hoàn thiện quy chế phối hợp liên bộ phận.

Câu hỏi thường gặp

1. Khách sạn Rosarian Hà Nội được thành lập vào thời gian nào và có thứ hạng sao là bao nhiêu?
Khách sạn Rosarian thuộc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Rosarian Hà Nội, là khách sạn tiêu chuẩn 3 sao, chính thức đi vào hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú từ ngày 18/05/2018 tại Lô C28, ngõ 89 đường Lê Đức Thọ, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.

2. Mô hình lý thuyết chính nào được tác giả sử dụng để đánh giá chất lượng phục vụ của bộ phận lễ tân?
Tác giả sử dụng Mô hình 5 khoảng cách chất lượng dịch vụ và Thang đo SERVQUAL của Parasuraman cùng các cộng sự, đánh giá chất lượng qua 5 chiều cạnh: Sự tin cậy (Reliability), Khả năng đáp ứng (Responsiveness), Sự đảm bảo (Assurance), Sự đồng cảm (Empathy) và Tính hữu hình (Tangibles).

3. Khảo sát khách hàng tại khách sạn Rosarian cho thấy tiêu chí nào thuộc "Tính hữu hình" có tỷ lệ đánh giá "Rất tốt" cao nhất và thấp nhất?
Theo Bảng 3.8 trong khóa luận, tiêu chí có tỷ lệ đánh giá "Rất tốt" cao nhất là "Nhân viên lễ tân có ngoại hình dễ nhìn" (94,78%), trong khi tiêu chí có tỷ lệ "Rất tốt" thấp nhất là "Tiện nghi phục vụ tốt" tại khu vực sảnh (chỉ đạt 6,96%).

4. Khóa luận chỉ ra những hạn chế kỹ thuật cụ thể nào ở bộ phận lễ tân khách sạn Rosarian?
Các hạn chế kỹ thuật gồm: hệ thống máy tính cấu hình chậm; phần mềm quản lý lễ tân chỉ quản lý dịch vụ điện thoại, các dịch vụ khác (thuê xe, giặt là, ăn uống) vẫn quản lý bằng hóa đơn thủ công chưa tích hợp vào hệ thống; máy fax thường xuyên kẹt giấy; hệ thống bộ đàm liên lạc với bộ phận buồng hỏng hóc chập chờn; tủ chìa khóa phòng bị mờ số.

5. Tác giả đề xuất giải pháp gì nhằm giải quyết vấn đề nhân viên cung cấp sai thông tin dịch vụ/khuyến mãi cho khách?
Tác giả đề xuất áp dụng kỷ luật nghiêm khắc đối với các trường hợp cung cấp thông tin sai lệch hoặc cố ý đưa dịch vụ bên ngoài vào; yêu cầu nhân viên phải kiểm tra kỹ tình trạng buồng phòng, giá bán, tiện ích trước khi tư vấn; bảo đảm thông tin và hình ảnh đăng tải trên website là hình ảnh thật; và nâng cao tiêu chuẩn tuyển dụng, đào tạo ngoại ngữ chuyên môn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Như Thuyên đã hoàn thành mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về chất lượng dịch vụ lễ tân và phản ánh trung thực thực trạng phục vụ tại Khách sạn Rosarian Hà Nội giai đoạn 2020–2022. Dựa trên kết quả khảo sát 130 khách hàng theo thang đo SERVQUAL, đề tài đã chỉ rõ những thế mạnh về diện mạo, thái độ thân thiện của nhân viên, đồng thời bóc tách các điểm nghẽn về hạ tầng công nghệ, tính liên kết dữ liệu và năng lực chuyên môn. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ từ khâu chuẩn hóa quy trình, đầu tư trang thiết bị kỹ thuật đến chính sách đào tạo nhân sự, tạo cơ sở thực tiễn giúp khách sạn Rosarian nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh trong giai đoạn đến năm 2025.