Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng công chức thanh tra. Chương 2: Thực trạng chất lượng công chức thanh tra Thủ đô Viêng Chăn. Chương 3: Quan điểm định hướng và một số giải pháp để nâng cao chất lượng công chức thanh tra Thủ đô Viêng Chăn. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA Khái quát về công chức ngành thanh tra Khái niệm và phân loại công chức ngành thanh tra a.
Khái niệm công chức ngành thanh tra Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2015: CB, CC là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch CC hoặc được giao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước, chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm của pháp luật [11]. Từ khái niệm về công chức, có thể hiểu công chức ngành thanh tra là công dân được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc ngành thanh tra, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, thực hiện nhiệm vụ thanh tra. Theo Pháp lệnh Thanh tra nước CHDCND Lào (năm 1991), thanh tra nhà nước được hiểu là “một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước; là phương thức đảm bảo pháp chế, tăng cường kỷ luật trong quản lý nhà nước, thực hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Trong phạm vi chức năng của mình, các cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm tự kiểm tra việc thực hiện các quyết định của mình và thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ kế hoạch nhà nước của các cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, nhân dân, tổ chức hữu quan và cá nhân có trách nhiệm (gọi chung là cơ quan, tổ chức, cá nhân) nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý các vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thành cơ chế quản lý, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dân” [10].
Luật Thanh tra năm 2010, thanh tra nhà nước được hiểu: “là hoạt động xem x t, đánh giá, xử lý của cơ quan nhà nước đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy định trong luật này và các quy định khác của pháp luật” [14]. Hoạt động của thanh tra nhà nước là lĩnh vực hoạt động xem x t, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc 7 thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành. Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc ngành, lĩnh vực đó. Thanh tra nhà nước với cơ chế kiểm tra, giám sát quyền lực nhà nước trong lĩnh vực hành pháp. Thanh tra nhà nước không chỉ gắn với hệ thống hành chính nhà nước, mà còn là thẩm quyền của hệ thống hành chính nhà nước với tính độc lập nhất định. Thực hiện hoạt động thanh tra nhà nước là thực hiện quyền hành pháp.
Đối tượng thanh tra nhà nước là những hoạt động công vụ cụ thể trong thực hiện quyền hành pháp. Thanh tra tỉnh là một tổ chức trong cơ cấu bộ máy của chính quyền tỉnh, có vai trò tham mưu cho ban chấp hành Đảng ủy, Tỉnh trưởng về công tác thanh tra nhà nước, phòng chống tham nhũng, nghiên cứu, xem x t đề nghị của công dân trong phạm vi quyền và nhiệm vụ của chính quyển tỉnh và chỉ huy văn phòng thanh tra huyện, thị trấn và đơn vị thanh tra của các sở ban ngành trong tỉnh về công tác nói trên. Thanh tra tỉnh hoạt động công tác dưới sự chỉ huy về mặt chuyên môn của cơ quan Thanh tra Chính phủ. Đội ngũ công chức thanh tra cấp tỉnh được hiểu là tập hợp cán bộ công chức trong ngành thanh tra gồm có Tổng Thanh tra tỉnh, Phó tổng Thanh tra tỉnh và Thanh tra viên.
Tổng Thanh tra tỉnh, thành phố do Tổng Thanh tra Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm sau khi được sự nhất trí của Bí thư tỉnh ủy. Phó tổng Thanh tra tỉnh giúp Tổng Thanh tra tỉnh, thành thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Tổng Thanh tra tỉnh, thành. Đội ngũ CCTT cấp tỉnh bao gồm nhiều CCTT nhưng không phải là ph p cộng đơn giản các cá nhân đó mà nó được hình thành, tổ chức theo một yêu cầu, chuẩn mực nhất định, có số lượng, thành phần, cơ cấu phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của Thanh tra cấp tỉnh. Số lượng và chất lượng đội ngũ CCTT cấp tỉnh có vai trò hết sức quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ thanh tra, giải quyết khiếu nại tố cáo và đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong phạm vi quản lý nhà nước của chính quyền cấp tỉnh.
8 Để xây dựng đội ngũ CCTT cấp tỉnh chuyên nghiệp thật sự trong sạch vững mạnh, vừa hồng vừa chuyên, đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới, trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước thì những CCTT cấp tỉnh phải được nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ và nâng cao trách nhiệm của mình. Thanh tra tỉnh chịu sự chỉ đạo, điều hành của Bí thư tỉnh ủy cùng cấp và chịu sự chỉ đạo về công tác, hướng dẫn về tổ chức nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ. Phân loại công chức thanh tra Căn cứ chức vụ thì công chức thanh tra được phân thành hai loại: Công chức là lãnh đạo thanh t a các cấp g m: Công chức là lãnh đạo cấp phòng, cấp huyện (huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh) và tương đương thuộc thanh tra tỉnh thành phố; công chức là lãnh đạo thanh tra tỉnh, thành phố; công chức là lãnh đạo vụ, viện thuộc Thanh tra Chính phủ. Công chức th a hành g m: Thanh tra viên nghiệp vụ; công chức làm công tác văn thư, kế toán, thủ quỹ.
Theo các văn bản pháp luật về CC là thanh tra viên ngành thanh tra thì việc bổ nhiệm cán bộ giữ chức vụ lãnh đạo quản lý ở các tổ chức thanh tra không đồng nhất với việc bổ nhiệm ngạch thanh tra viên. Căn cứ ngạch thì CC ngành thanh tra có thanh tra cao cấp, thanh tra chính, thanh tra viên. Nhiệm vụ, quyền hạn công chức thanh tra Đề tài xây dựng và nghiên cứu liên quan đến Thanh tra cấp tỉnh, cụ thể: a. Nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh t a được xác định: - Xây dựng kế hoạch thanh tra trình Bí thư tỉnh ủy phê duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch đó; - Yêu cầu cơ quan chuyên môn thuộc Chính quyền cấp tỉnh (sau đây gọi chung là sở), chính quyền cấp huyện báo cáo về công tác thanh tra, tổng hợp, kết quả về công tác thanh tra; 9 - Chỉ đạo công tác thanh tra, hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra hành chính đối với Thanh tra sở, Thanh tra huyện; - Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra của Tỉnh trưởng.
T ong hoạt động Thanh t a nhà nước, Thanh t a có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: - Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của sở, của chính quyền cấp huyện, Thanh tra đối với doanh nghiệp nhà nước do Tỉnh trưởng quyết định thành lập; - Thanh tra các vụ việc phức tạp, liên quan đến trách nhiệm của nhiều sở, chính quyền cấp huyện; - Thanh tra các vụ việc khác do Tỉnh trưởng giao cho; - Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định xử lý sau thanh tra của Giám đốc sở, Huyện trưởng khi cần thiết; - Giúp Chính quyền cấp tỉnh quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo; - Giúp Chính quyền cấp tỉnh quản lý nhà nước về công tác phòng, chống tham nhũng; thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng. V t í, vai t công chức ngành thanh tra Vai trò của CB, CC nói chung và công chức ngành thanh tra nói riêng rất quan trọng bởi họ là người thực hiện công việc trong thực tiễn.Mác cho rằng: muốn thực hiện tư tưởng cần có thực hiện tư tưởng cần có những người sử dụng lực lượng thực tiễn. Lênin cũng tổng kết thực tiễn: trong lịch sử chưa có một giai đoạn nào giành được quyền thống trị, nếu không đào tạo ra trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào. Trong thực tiễn cách mạng Lào, vai trò của người CB, trong đó có đội ngũ CCTT rất 10 quan.
Chủ tịch Kayson Phomvihan luôn quan tâm đến đội ngũ CB, CC nói chung và đội ngũ CCTT nói riêng. Người cho rằng: CB là dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng bị tê liệt, CB là người đưa đường lối, chính sách của chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu CB dở thì chính sách hay cũng không thực hiện được. Như vậy, CB là một mắt xích, là dây chuyền kết nối giữa bộ máy nhà nước, đoàn thể với nhân dân.
Qua đó, cũng cho thấy rõ chức năng của nguồn CB trong xã hội mới, trong một nhà nước mới - Nhà nước “của dân, do dân và vì dân”. Với vị trí quan trọng như vậy đòi hỏi, người CB phải có đầy đủ phẩm chất, năng lực để làm người đại biểu, người đại diện cho nhân dân; phục vụ nhu cầu lợi ích chính đáng của Nhân dân, đồng thời thực hiện chức năng của nhà nước một lúc có hiệu lực hiệu quả trong giai đoạn cách mạng mới.