Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng đang đứng trước những áp lực, thách thức và khó khăn về chất lượng và sản phẩm thịt lợn và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Hiện nay, ngành chăn nuôi lợn đang được chú trọng đầu tư và phát triển vì nhu cầu sử dụng sản phẩm thịt lợn ngày càng cao và đem lại lợi nhuận lớn cho nhà chăn nuôi. Phát triển chăn nuôi lợn cũng thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cao nguồn thu nhập cho các hộ chăn nuôi. Hiện nay, chăn nuôi lợn đang đi theo hướng công nghiệp hóa từng bước nâng cao chất lượng và số lượng sản phẩm thịt và tận dụng các phế phụ phẩm trong nông nghiệp để chế biến thức ăn cho lợn.
Để nâng cao chất lượng và số lượng sản phẩm thịt lợn và đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học là hết sức cần thiết. Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn, chúng em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trại Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề * Mục đích - Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trại Nguyễn Hải An, Sông lô, Vĩnh Phúc. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại.
2 - Xác định tình hình nhiễm bệnh và áp dụng biện pháp phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại. * Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trang trại Nguyễn Hải An, Sông Lô, Vĩnh Phúc. - Áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trại đạt hiệu quả cao. - Xác định được tình hình mắc và áp dụng biện pháp phòng trị bệnh cho lợn thịt tại trại đạt hiệu quả cao.
- Chăm chỉ, học hỏi để nâng cao kỹ thuật, tay nghề của cá nhân. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập * Điều kiện tự nhiên Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Hải An, là trại gia công của công ty cổ phần CP Việt Nam với quy mô là 1200 lợn thịt. Trại được xây dựng tại xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh phúc với diện tích 1 ha, cách trung tâm huyện Sông Lô 2 km.
Xã Tân lập là một xã thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam. Có tổng diện tích tự nhiên 723,87 ha, toàn xã có khoảng 6.329 nhân khẩu, gồm các dân tộc anh em: Kinh, Dao, Cao Lan, Sán Dìu, Tày, Nùng, Hoa cùng sinh sống. Tình hình an ninh chính trị ổn định, các dân tộc trong huyện đan xen chung sống, hòa đồng cùng làm ăn, cùng phát triển. Xã Tân Lập phía Đông giáp huyện Sông Lô, phía Tây giáp xã Nhạo Sơn và thị trấn Tam Sơn, phía Nam giáp với xã Yên Thạch, xã Như Thụy và xã Vân Trúc, phía Bắc giám xã Đồng Quế và có các đường quốc lộ vành đai bao quanh.
Những năm gần đây hệ thống giao thông đã được làm mới rất nhiều, thuận tiện cho việc đi lại buôn bán và vận chuyển hàng hóa của trại. - Khí hậu: Tỉnh vĩnh phúc nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa không điển hình, một năm có 4 mùa rõ rệt: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Nhiệt độ trung bình năm 22°C - 23°C (cao nhất vào các tháng 6, 7, 8 và lạnh vào các tháng 12, 1, 2). Nhiệt độ cao nhất là 40°C, thấp nhất 4 - 7°C.
Lượng mưa trung bình hàng năm vào khoảng 1. Tập trung chủ yếu tháng 6 và tháng 8, tháng cao nhất lên tới 355 mm (tháng 8), thấp nhất 8,3 mm (tháng 12) Độ ẩm không khí trung bình năm 84%, cao nhất vào tháng 4 (87%), thấp nhất vào tháng 2 (79%). Nhìn chung vĩnh phúc thuận lợi cho việc phát triển cây trồng và vật nuôi đa dạng. 4 * Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu của trại được tổ chức như sau: - 01 chủ trại - 01 quản lý trại - 01 kỹ thuật trại của công ty CP - 01 sinh viên thực tập tại trang trại - 02 công nhân * Cơ sở vật chất của trại - Trang trại mới được xây dựng nên cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng mới, được áp dụng khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi cho trại ngày càng hiện đại.
- Về cơ sở vật chất: + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: tắm nóng lạnh, tủ lạnh, quạt, bàn làm việc. + Những vật dụng cá nhân như: kem đánh răng, xà phòng tắm, dầu gội đầu cũng được trại chuẩn bị. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết. - Trại được xây dựng trên khu rừng hơn 1,5 ha với diện tích 1ha trang trại đã xây dựng 1 chuồng dài lợp mái tôn, và chia làm hai 2 dãy chuồng lớn.
1 dãy chuồng lớn chia thành 2 dãy chuồng nhỏ. - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính; mỗi cửa sổ có diện tích 1,2 m²; cách nền 1,2 m; mỗi cửa sổ cách nhau 0,8 m. Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng bạt trắng.
- Trong các chuồng có các ô chuồng được ngăn cách bằng tường và thép chắn. - Có hệ thống quạt gió, giàn mát, điện sáng, vòi uống nước cho lợn tự động. - Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con khi úm. Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.
5 - Có một máy phát điện công suất lớn đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. - Ngoài lĩnh vực sản xuất chính là chăn nuôi lợn, trại còn sử dụng diện tích làm trang trại gà, trồng cây ăn quả. - Trại được liên kết với công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam với số lượng 1200 lợn thịt. - Hiện nay trại lợn của trang trại Nguyễn Hải An là 1 trong số trại âm tính với dịch tả châu phi của công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam.
- Về cơ sở hạ tầng: + Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi, khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ. + Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. - Hệ thống chuồng nuôi và khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và xây cách ly xa khu vực sinh hoạt của công nhân.Trang trại có 2 chuồng lợn mỗi chuồng có 12 ô chuồng, có 6 ô lớn và 6 ô nhỏ.
Trong đó mỗi chuồng đều có 2 ô cuối chuồng để tách và chăm sóc cho những trường hợp đặc biệt. Mỗi chuồng có 4 quạt thông gió cỡ lớn, 2 quạt thông gió cỡ nhỏ. Hệ thống chuồng nuôi có đầy đủ trang thiết bị như bóng đèn sưởi ấm khi úm, thắp sáng, quạt thông gió đảm bảo và có giàn mát tạo nhiệt độ ấm áp về mùa Đông và mát về mùa Hè. Thuốc và dụng cụ để chăm sóc điều trị bệnh cho lợn được công ty và trang trại cung cấp đầy đủ cho từng chuồng riêng biệt.
6 * Thuận lợi và khó khăn của trại - Thuận lợi: - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông, thuận tiện nguồn nước. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. - Công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay.
- Khó khăn: + Trang trại xây dựng trong vùng nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biến phức tạp nên khâu phòng dịch bệnh gặp nhiều khó khăn. + Công tác xử lý chất thải và xác lợn chết của trang trại khá tốt, nên tỷ lệ chết trung bình năm nay giảm so với các năm trước. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến nội dung của chuyên đề 2. Cơ sở khoa học của chuyên đề 2.
Đặc điểm sinh trưởng, sinh lý tiêu hóa và khả năng sản xuất của lợn thịt tại trại * Đặc điểm sinh trưởng: Có nhiều nhà nghiên cứu từng nghiên cứu về vấn đề này nên cũng nhiều khái niệm khác nhau về sinh trưởng. Theo Trần Văn Phùng và cs. (2004) [21], sinh trưởng là quá trình sinh tổng hợp, tích lũy các chất dinh dưỡng từ bên ngoài được đưa vào để tăng lên về kích thước các mô trong cơ thể, làm cho kích thước và khối lượng cơ thể tăng lên. 7 Chung quy lại sinh trưởng chính là quá trình tăng lên về khối lượng và kích thước cơ thể do sự tăng lên về khối lượng và kích thước của tế bào.
* Đặc điểm sinh lý tiêu hóa Lợn là loài gia súc có cấu tạo bộ máy tiêu hoá bao gồm miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già và cuối cùng là hậu môn. Khả năng tiêu hóa của lợn với các loại thức ăn cao thường có tỷ lệ từ 80 - 85% tuỳ từng loại thức ăn. * Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể Sự sinh trưởng và phát triển của gia súc nói chung và của lợn nói riêng đều tuân theo quy luật tự nhiên của sinh vật: quy luật sinh trưởng không đồng đều, quy luật phát triển theo giai đoạn và chu kì. Cường độ sinh trưởng thay đổi theo độ tuổi, tốc độ tăng khối lượng cũng vậy, các cơ quan bộ phận trong cơ thể cũng sinh trưởng phát triển khác nhau.
Lợn con có tốc độ sinh trưởng nhanh và không đều qua các giai đoạn. Nhanh nhất ở 21 ngày tuổi đầu và sau đó có phần giảm xuống do lượng sữa của mẹ bắt đầu giảm và hàm lượng hemoglobin trong máu lợn con giảm.