Đặt vấn đề Ngành chăn nuôi lợn ở Việt Nam trong những năm gần đây đã và đang phát triển mạnh mẽ, chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Chăn nuôi lợn phát triển mạnh theo hình thức gia trại, trang trại ở nhiều địa phương với quy mô lớn nhỏ khác nhau, mang lại nguồn thu nhập lớn cho chủ trại, góp phần ổn định cuộc sống xã hội và phát triển nền kinh tế đất nước. Xã hội ngày càng phát triển kéo theo nhu cầu đời sống người dân ngày càng cao. Đặc biệt là nhu cầu về nguồn thực phẩm an toàn, chất lượng cao cho sức khỏe.
Thịt lợn là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao và có tỷ lệ tiêu thụ lớn. Vì vậy, nhiệm vụ hết sức quan trọng đặt ra cho ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn lợn nói riêng là đầu tư nguồn nhân lực, kinh phí để phát triển đàn lợn tăng cả về số lượng và chất lượng đáp ứng nhu cầu của thị trường tiêu dùng. Để nâng cao hiệu quả sản xuất ngành chăn nuôi ở nước ta, chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi. Muốn đàn lợn con sinh ra sinh trưởng và phát triển tốt thì cần áp dụng những tiến bộ của khoa học kĩ thuật vào chăn nuôi lợn nái.
Tuy nhiên, việc phát triển đàn lợn gặp nhiều khó khăn do những yếu tố bất lợi của thời tiết, chế độ chăm sóc nuôi dưỡng không phù hợp, thiếu cán bộ có chuyên môn. Dịch bệnh xảy ra ngày càng nhiều gây ảnh hưởng đến sức sản xuất của lợn nái, ảnh hưởng đến thế hệ đàn lợn con và gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Xuất phát từ thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y - trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ của Luan van 2 giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại lợn của công ty cổ phần Nam Việt, xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1.
Mục đích của chuyên đề - Sinh viên củng cố kiến thức, kĩ năng nghề nghiệp thông qua việc áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái và lợn con theo mẹ. - Xác định được các phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng bệnh cho đàn lợn tại công ty. - Rèn luyện tay nghề, nâng cao kinh nghiệm thực tế. - Hoàn thành công đoạn cuối cùng của quá trình đào tạo đó là thực tập tốt nghiệp, viết báo cáo và bảo vệ khóa luận tốt nghiệp.
Yêu cầu của chuyên đề. - Đánh giá được quy trình chăn nuôi lợn tại công ty cổ phần Nam Việt. - Nắm chắc quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái và lợn con theo mẹ. - Chăm chỉ học hỏi để nâng cao kỹ năng, tay nghề.
- Thực hiện tốt những quy định tại nơi thực tập. - Tham gia các hoạt động tại cơ sở. Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ ở thực tập 2.
Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của trang trại 2. Vị trí địa lý Trang trại của công ty Nam Việt được xây dựng tại xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên từ năm 2015. Định Hoá là huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên, nằm trong khoảng toạ độ 105029” đến 105043” kinh độ Đông, 21045” đến 22030” vĩ độ Bắc. Huyện Định Hóa là một trong các huyện miền núi phía Bắc, phía Tây giáp với Tuyên Quang, phía Bắc giáp với Bắc Cạn, phía Nam giáp huyện Đại Từ, phía Đông giáp với huyện Phú Lương.
Phượng Tiến là một xã miền núi nằm ở phía Đông khu vực giữa của huyện Định Hóa, với diện tích tự nhiên 21,7 km², cách trung tâm huyện 4 km, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 52 km, xã Phượng Tiến giáp với thị trấn Chợ Chu cùng xã Bảo Cường ở phía Tây Bắc, xã Tân Dương ở phía Đông Bắc, xã Yên Trạch của huyện Phú Lương ở phía Đông Nam và giáp với xã Đông Hội ở phía Nam. Đặc điểm khí hậu Huyện Định Hóa nằm trong khu vực trung du và miền núi Bắc Bộ, chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Có kiểu thời tiết đặc trưng là nóng ẩm, mưa nhiều, nhiệt độ xuống rất thấp vào mùa Đông và tăng rất cao vào mùa hè, có 4 mùa xuân, hạ, thu, đông tương đối rõ rệt. Nhiệt độ trung bình trong năm từ 25°C - 32°C, tháng nóng nhất (tháng 6 và 7) nhiệt độ có thể lên đến 40°C và tháng lạnh nhất (tháng 1 và 2) nhiệt độ có thể xuống dưới 5°C.
Độ ẩm trung bình vào khoảng 80 - 85%, cao nhất vào Luan van 4 tháng 7, 8, 9 và thấp nhất là tháng 11 và tháng 12. Số giờ nắng trung bình 1360 giờ/năm, lượng mưa trung bình 2000 - 2100 mm/năm. Điều kiện kinh tế - xã hội Huyện Định Hóa chủ yếu dựa vào nông nghiệp, lâm nghiệp và buôn bán kinh doanh nhỏ lẻ. Cây chè được đầu tư phát triển với lượng chè búp tươi toàn huyện ước tính đạt 10.000 tấn trong 6 tháng đầu năm.
Dân số toàn huyện là 87.089 người (tính đến năm 2017), diện tích đất tự nhiên là 52.075 km2, mật độ bình quân 172 người/km2. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức: Gồm 3 nhóm - Nhóm quản lý: 1 chủ trại,1 người quản lý trại lợn - Nhóm kỹ thuật: 1 kỹ sư và 4 tổ trưởng của chuồng bầu, chuồng đẻ, chuồng cai sữa, chuồng thịt - Nhóm công nhân: 2 nhà bếp, 1 làm vườn, 1 bảo vệ, 11 công nhân, 6 sinh viên thực tập. Cơ sở vật chất của trang trại Trại lợn nằm ở ngã ba xã Phượng Tiến đi vào 500 m nằm vỏn vẹn trong thung lũng được tạo nên bởi các dãy núi đá chạy dài, có địa hình chăn nuôi bằng phẳng rộng lớn, có thể nói đây là địa hình thuận lợi vì là nơi kín gió, chỉ có 1 cửa ra vào hạn chế nguồn dịch bệnh, nhất là dịch tả châu phi đang hành hoành như hiện nay, với diện tích trại là khoảng 82 ha. Trong đó: - Diện tích chuồng: 40.
- Diện tích đất trồng cây: 500. - Diện tích đất xây dựng: 2. - Ao, hồ chứa nước và nuôi cá: 250. Trang trại đã dành khoảng 2.000 m2 đất để xây dựng nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại.
Luan van 5 Xung quanh khu chăn nuôi có núi đá bao phủ không cần phải xây tường bao bọc, xung quanh trại trồng rất nhiều cây ăn quả như bưởi, na, ổi và chuối. Có một cổng ra vào, hệ thống sát trùng tự động. Chuồng trại được quy hoạch bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp (hướng trại Tây Bắc), hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn tự động. Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 1200 nái giống chủ yếu là giống Landrace và Yorkshire, cơ cấu bao gồm: + 1 chuồng cách ly: Dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ các chuồng nuôi thịt của trại, do tình hình dịch bệnh của dịch tả châu phi rất phức tạp nên trong những tháng đỉnh điểm của dịch trại đã không nhập lợn từ trại khác.
Chuồng cách ly được xây xa khu chăn nuôi với quy mô là 150 con lợn hậu bị, chia làm 5 ô, mỗi ô nuôi được 30 con. Sau khi đã làm vắc - xin đầy đủ và trước khi được đưa lên chuồng bầu 2 chờ phối. + 1 chuồng lợn đực gồm 25 ô tương ứng với 25 con đực. + Hệ thống chuồng bầu: Gồm 2 chuồng bầu, chia thành bầu 1 và bầu 2.
Chuồng bầu 1 được chia làm 8 dãy gồm 95 ô. Bên cạnh là chuồng bầu 2 được chia thành 4 dãy và mỗi dãy gồm 81 ô, chuồng này để nuôi nhốt lợn nái mới cai sữa và chờ nên giống để phối. + Hệ thống chuồng đẻ: Gồm có 3 chuồng là chuồng đẻ 1, chuồng đẻ 2, chuồng đẻ 3, mỗi chuồng gồm 112 ô chia làm 2 ngăn, mỗi ngăn có 56 ô, trong mỗi ngăn có 2 dãy, các ô được đánh thứ tự để dễ dàng chăm sóc và quản lý. Sàn chuồng lợn mẹ làm bằng sàn sắt chịu lực có kẽ hở, sàn lợn con làm bằng nhựa cứng.
Mỗi lồng úm được trang bị một bóng đèn sưởi ấm, bên ngoài là một máng tập ăn cho lợn con. + 2 chuồng cai sữa: Dành cho lợn con cai sữa (sau 21 ngày) gồm 8 dãy chuồng, mỗi dãy gồm 8 ô, các ô đầu để lợn to khỏe, 2 ô cuối dãy chuồng dùng để chứa lợn còi chậm lớn và lợn con bị bệnh. Luan van 6 Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và một hệ thống đo nhiệt độ, độ ẩm trong chuồng đảm bảo thoáng mát về mùa hè ấm áp vào mùa đông.
Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối mỗi chuồng đều có hệ thống thoát phân và nước thải. Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông, trước cửa mỗi chuồng có các chậu nước sát trùng và được rắc vôi quét dọn định kì. Trại chăn nuôi theo dây chuyền tự động của Đan Mạch thì bên ngoài mỗi đầu chuồng đều có 1 silo chứa khoảng 7 tấn cám cho lợn ăn. Cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: 1 kho thuốc, 3 kho thức ăn, 1 phòng ăn và 6 phòng nghỉ trưa cho công nhân, 1 phòng nghỉ của kỹ sư, 1 kho rác, 1 nhà chứa vôi bột và 1 bể vôi.
Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: Tủ lạnh bảo quản vắc - xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc cho trại, xe chở thức ăn hỗn hợp từ nhà kho xuống chuồng và 2 xe ô tô chở cám bao và cám silo từ công ty lên trang trại. Thuận lợi và khó khăn của trại * Thuận lợi: + Trại được xây dựng cách xa khu dân cư, xung quanh là đồi núi bao bọc, nên hạn chế được dịch bệnh và không làm ảnh hưởng đến các hộ dân xung quanh.