Khóa luận: Kỹ thuật chăn nuôi lợn nái và lợn con tại Trại chăn nuôi Bình Minh, Mỹ Đức

Quy trình kỹ thuật tổng hợp trong chăn nuôi lợn nái và lợn con là một phương pháp hiện đại nhằm nâng cao năng suất và… 68 trang · Đại học Thái Nguyên · 2016.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nghĩa
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Trang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Áp Dụng Quy Trình Kỹ Thuật Tổng Hợp Trong Chăn Nuôi Lợn Nái Và Lợn Con Tại Trại Bình Minh Mỹ Đức Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.2. Tình hình kinh tế xã hội và sản xuất nông nghiệp
• 2.2.2.1. Tình hình dân cư
• 2.2.2.2. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 2.2.2.3. Tình hình sản xuất ngành Chăn nuôi – Thú y
• 2.2.3. Quá trình thành lập và phát triển của trang trại ông Nguyễn Sỹ Bình
• 2.2.3.1. Quá trình thành lập
• 2.2.3.2. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.2.3.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.2.4. Đối tượng và các kết quả sản xuất của cơ sở (trong 3 năm)
• 2.2.5. Công tác thú y
• 2.2.6. Thuận lợi và khó khăn
• 2.2.6.1. Thuận lợi
• 2.2.6.2. Khó khăn
• 2.3. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến nội dung của chuyên đề
• 2.3.1. Đối với lợn nái
• 2.3.1.1. Đặc điểm của một số giống lợn ngoại
• 2.3.1.1.1. Giống lợn Yorkshire
• 2.3.1.1.2. Giống lợn Landrace
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quy trình kỹ thuật tổng hợp

Quy trình kỹ thuật tổng hợp trong chăn nuôi lợn nái và lợn con là một phương pháp hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tại Trại Bình Minh, quy trình này được áp dụng để cải thiện tình hình chăn nuôi, đặc biệt là trong việc chăm sóc và phòng bệnh cho đàn lợn. Việc áp dụng quy trình này không chỉ giúp tăng cường sức khỏe cho lợn mà còn giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh. Theo nghiên cứu, việc áp dụng quy trình kỹ thuật tổng hợp đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao năng suất chăn nuôi, với tỷ lệ sống sót của lợn con cao hơn so với các phương pháp truyền thống.

1.1. Lợi ích của quy trình kỹ thuật tổng hợp

Quy trình kỹ thuật tổng hợp mang lại nhiều lợi ích cho việc chăn nuôi lợn. Đầu tiên, nó giúp cải thiện sức khỏe của lợn nái và lợn con, từ đó nâng cao năng suất sinh sản. Thứ hai, quy trình này còn giúp giảm thiểu rủi ro về dịch bệnh, nhờ vào việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Cuối cùng, việc áp dụng quy trình này còn giúp tiết kiệm chi phí sản xuất, nhờ vào việc tối ưu hóa quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng.

II. Thực trạng chăn nuôi lợn tại Trại Bình Minh

Trại Bình Minh, nằm tại xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, là một trong những trang trại chăn nuôi lợn lớn tại khu vực. Tại đây, việc chăn nuôi lợn nái và lợn con được thực hiện theo quy trình kỹ thuật tổng hợp, với sự giám sát chặt chẽ từ các kỹ thuật viên. Theo số liệu thống kê, trại sản xuất trung bình 2,45 - 2,5 lứa lợn nái mỗi năm, với số con sơ sinh đạt 11,23 con/đàn. Điều này cho thấy hiệu quả của quy trình chăn nuôi tại đây, đồng thời cũng phản ánh sự phát triển của ngành chăn nuôi lợn tại địa phương.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến chăn nuôi

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi tại Trại Bình Minh. Đầu tiên là điều kiện tự nhiên, bao gồm khí hậu và địa hình, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi. Thứ hai, sự đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất. Cuối cùng, đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm cũng là yếu tố quyết định đến thành công của trại.

III. Biện pháp chăm sóc và phòng bệnh cho lợn

Chăm sóc và phòng bệnh cho lợn là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong quy trình chăn nuôi. Tại Trại Bình Minh, các biện pháp chăm sóc được thực hiện nghiêm ngặt, bao gồm việc cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng và nước sạch cho lợn. Đồng thời, quy trình phòng bệnh cũng được thực hiện chặt chẽ, với việc tiêm phòng vắc xin đầy đủ cho đàn lợn. Theo thống kê, tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn luôn đạt 100%, giúp nâng cao sức khỏe và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

3.1. Quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con

Quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con tại Trại Bình Minh được thực hiện theo các bước cụ thể. Đối với lợn nái, việc cung cấp thức ăn chất lượng cao và chăm sóc sức khỏe định kỳ là rất quan trọng. Đối với lợn con, việc nuôi dưỡng trong 21 ngày đầu đời là giai đoạn quan trọng nhất, ảnh hưởng đến sự phát triển sau này. Các biện pháp chăm sóc này không chỉ giúp lợn phát triển khỏe mạnh mà còn nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái.

IV. Kết quả và đánh giá hiệu quả chăn nuôi

Kết quả từ việc áp dụng quy trình kỹ thuật tổng hợp tại Trại Bình Minh cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong năng suất chăn nuôi. Tỷ lệ sống sót của lợn con cao, và số lượng lợn nái sinh sản cũng tăng lên đáng kể. Đặc biệt, việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả đã giúp giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh. Theo đánh giá, quy trình này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho trại mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

4.1. Đánh giá tổng quan về hiệu quả

Đánh giá tổng quan về hiệu quả chăn nuôi tại Trại Bình Minh cho thấy quy trình kỹ thuật tổng hợp đã mang lại nhiều lợi ích. Không chỉ nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, quy trình này còn giúp giảm thiểu rủi ro về dịch bệnh. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục áp dụng và hoàn thiện quy trình kỹ thuật tổng hợp trong chăn nuôi lợn tại các trang trại khác.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vị trí then chốt trong cơ cấu ngành nông nghiệp, đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình chăn nuôi truyền thống, nhỏ lẻ sang mô hình trang trại quy mô lớn và hình thức nuôi gia công liên kết với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (như Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam). Xu hướng này giúp tận dụng nguồn vốn, công nghệ và quy trình quản lý hiện đại để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, chăn nuôi tập trung quy mô lớn thường xuyên phải đối mặt với áp lực dịch bệnh phức tạp, đặc biệt là các bệnh sinh sản ở lợn nái và các hội chứng bệnh truyền nhiễm, tiêu hóa, hô hấp ở lợn con theo mẹ. Điển hình, dịch tiêu chảy cấp (PED - Porcine Epidemic Diarrhoea) do virus gây ra có tốc độ lây lan nhanh, tỷ lệ chết ở lợn sơ sinh rất cao và thiếu biện pháp phòng chống chủ động triệt để, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho các cơ sở chăn nuôi.

Trước yêu cầu cấp thiết về việc kiểm soát dịch bệnh và nâng cao năng suất đàn giống, đề tài "Áp dụng quy trình kỹ thuật tổng hợp trong chăm sóc đàn lợn nái và lợn con theo mẹ tại Trại chăn nuôi Bình Minh, Mỹ Đức – Hà Nội" được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:

1. Đánh giá thực trạng chăn nuôi và điều kiện cơ sở vật chất tại Trại chăn nuôi Bình Minh (xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội).
2. Trực tiếp áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái (nái chửa, nái chờ đẻ, nái đẻ) và lợn con theo mẹ nuôi tại trại.
3. Xác định tình hình nhiễm bệnh, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình vệ sinh an toàn sinh học, lịch phòng bệnh bằng vắc xin, cũng như các phác đồ chẩn đoán, điều trị bệnh sinh sản ở lợn nái và bệnh thường gặp trên đàn lợn con theo mẹ (bao gồm cả biện pháp dập dịch tiêu chảy cấp PED).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ từ giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi (kéo dài tối đa đến khi cai sữa 26 ngày tuổi).
• Phạm vi không gian: Trang trại sản xuất lợn giống của ông Nguyễn Sỹ Bình (đơn vị chăn nuôi gia công cho Công ty TNHH Charoen Pokphand Việt Nam), diện tích 10,2 ha tại thôn Trung, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi, thực nghiệm và thu thập số liệu được tiến hành từ ngày 18/11/2015 đến ngày 25/05/2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kết hợp nền tảng lý thuyết sinh lý học sinh sản, sinh lý sinh trưởng gia súc non và bệnh học thú y chuyên sâu với các phương pháp theo dõi thực tế tại trại gia công công nghiệp:

Cơ sở lý thuyết

• Đặc điểm giống lợn ngoại: Các giống lợn siêu nạc Yorkshire (tăng trọng bình quân 700 g/ngày, tiêu tốn thức ăn 3,0 kg/kg tăng trọng, tỷ lệ nạc 56%, đẻ 10–12 con/lứa) và Landrace (tăng trọng bình quân 750 g/ngày, tỷ lệ nạc 59%, nuôi con khéo) cùng các tổ hợp lai kinh tế nhằm khai thác ưu thế lai về năng suất sinh sản.
• Sinh lý sinh sản lợn nái: Cơ chế thành thục tính, chu kỳ động dục 4 giai đoạn (trước động dục, động dục, sau động dục, nghỉ ngơi), cơ chế rụng trứng (20–30 trứng/lần), sự hình thành thể vàng tiết progesterone duy trì thai kỳ trung bình 114 ngày, cùng những biến đổi hormone estrogen trước khi sinh.
• Sinh lý sinh trưởng lợn con bú sữa: Tốc độ tích lũy khối lượng (tăng 10–12 lần từ sơ sinh đến cai sữa, tăng gấp đôi sau 10 ngày, gấp 4 lần sau 21 ngày; tích lũy 9–14 g protein/kg thể trọng), sự hoàn thiện nhanh chóng của dung tích dạ dày và ruột non, đặc điểm thiếu hụt globulin miễn dịch bẩm sinh và sự phụ thuộc hoàn toàn vào kháng thể mẹ truyền qua sữa đầu.
• Bệnh học chuyên khoa thú y: Cơ chế bệnh sinh của hội chứng đẻ khó (rặn đẻ yếu nguyên phát/thứ phát, khô đường sinh dục, sai ngôi thai); viêm tử cung (Staphylococcus, Streptococcus, E. coli); viêm vú (Staphylococcus spp., Arcanobacterium pyogenes); tiêu chảy lợn con do E. coli, Salmonella, cầu trùng; viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae; viêm khớp do Streptococcus suis; và dịch tiêu chảy cấp PED do Coronavirus sợi đơn (ARN kích thước 27–30 kb).

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập thông tin và khảo sát thực địa: Thu thập số liệu thứ cấp từ hệ thống sổ sách theo dõi chu chuyển đàn, năng suất phối giống, chỉ tiêu lứa đẻ trong 3 năm của trại, kết hợp điều tra trực tiếp điều kiện tự nhiên, hạ tầng chuồng trại, hệ thống giàn mát và quạt thông gió.
• Phương pháp theo dõi và thực hành chăn nuôi: Thực hiện và ghi chép nhật ký phân phối khẩu phần ăn theo từng giai đoạn mang thai (thức ăn 566/566F và 567SF), kỹ thuật đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, thiến hoạn, chuẩn bị ô úm (1,2 m × 1,5 m), tập ăn sớm bằng cám hỗn hợp hoàn chỉnh 550 SF.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng và can thiệp điều trị: Quan sát trực tiếp hàng ngày các triệu chứng lâm sàng (thân nhiệt, hành vi, trạng thái phân, dịch rỉ âm đạo, tình trạng sưng nóng của bầu vú, khớp chân); áp dụng các phác đồ can thiệp cơ học kết hợp thuốc kháng sinh, thuốc hạ sốt, thụt rửa sát trùng và phong bế thần kinh bằng Novocain.
• Phương pháp gây nhiễm nhân tạo (Auto vắc-xin): Nghiền mô ruột non của lợn con 1–3 ngày tuổi nhiễm PED cấp tính, phối trộn dung dịch nước muối sinh lý và kháng sinh chống bội nhiễm để cấp cho đàn nái nhằm tạo miễn dịch chủ động truyền qua sữa.
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán tỷ lệ khỏi bệnh qua công thức: $$\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\text{Số con khỏi bệnh}}{\text{Số con điều trị}} \times 100$$ Dữ liệu được xử lý thống kê sinh vật học theo phương pháp của Nguyễn Văn Thiện (2008) trên phần mềm Microsoft Excel 2007.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả phân tích tính cấp thiết của việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ quy mô trang trại công nghiệp. Xác định rõ mục tiêu kép: vừa nâng cao năng suất sinh sản đàn nái, vừa xây dựng quy trình phòng trị hiệu quả các bệnh truyền nhiễm và bệnh sản khoa thường gặp, đặc biệt là dịch tiêu chảy cấp PED đang gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Cơ sở thực tập: Trại chăn nuôi Bình Minh thành lập năm 2008 tại xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội; diện tích 10,2 ha (đất xây dựng chuồng trại 2,5 ha, đất trồng lúa 2,4 ha, cây ăn quả 2,3 ha, ao hồ 3,0 ha). Quy mô chuồng kín hoàn toàn gồm 6 chuồng đẻ (56 ô/chuồng, diện tích 2,4 m × 1,6 m/ô), 2 chuồng bầu (560 ô/chuồng, diện tích 2,4 m × 0,65 m/ô), 3 chuồng cách ly, 1 chuồng đực giống (nuôi 23 đực giống Landrace và Yorkshire). Cơ cấu nhân sự gồm 1 chủ trại, 2 quản lý kỹ thuật và hơn 20 công nhân.
• Năng suất 3 năm liền kề: Đàn nái đạt 2,45–2,5 lứa/năm; số con sơ sinh bình quân 11,23 con/đàn; số con cai sữa 9,86 con/đàn; tuổi cai sữa 21–26 ngày.
• Cơ sở khoa học: Tổng quan toàn diện các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước về đặc điểm sinh lý sinh sản của nái ngoại, cơ chế sinh trưởng của lợn con 0–21 ngày tuổi, cùng bệnh lý học của 7 hội chứng bệnh phổ biến (đẻ khó, viêm tử cung, viêm vú, tiêu chảy phân trắng, viêm phổi, viêm khớp và PED).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày cụ thể địa điểm (Trại Bình Minh), thời gian nghiên cứu (18/11/2015 – 25/05/2016), đối tượng lợn nái và lợn con 0–21 ngày tuổi. Thiết lập hệ thống các chỉ tiêu theo dõi gồm khối lượng công tác vệ sinh sát trùng, số ca bệnh chẩn đoán, số con được điều trị, tỷ lệ khỏi bệnh theo từng phác đồ và quy trình thống kê số liệu sinh vật học.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Tác giả trình bày chi tiết kết quả thực hiện các khâu kỹ thuật chăn nuôi và thú y:

• Khẩu phần thức ăn định mức theo tuần mang thai và giai đoạn cho con bú.
• Kết quả thực hiện lịch vệ sinh, khử trùng chuồng trại bằng thuốc Omicide và hóa chất NaOH, vôi bột.
• Bảng lịch trình tiêm vắc xin cho từng đối tượng (lợn con, lợn hậu bị, nái mang thai, lợn đực giống).
• Phác đồ can thiệp, kết quả chẩn đoán và điều trị thực tế đối với các bệnh: đẻ khó, viêm tử cung, viêm vú ở lợn nái; tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp ở lợn con.
• Quy trình kiểm soát tổng thể và phác đồ điều chế, sử dụng Auto vắc-xin dập dịch tiêu chảy cấp PED xảy ra tại trại vào tháng 02/2015.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Đánh giá tổng hợp hiệu quả năng suất chăn nuôi và tỷ lệ thành công của các biện pháp phòng trị bệnh; nêu rõ các khuyến nghị kỹ thuật về duy trì kiểm soát môi trường, xử lý chất thải và nâng cao an toàn sinh học.

Kết quả và đóng góp

1. Chuẩn hóa quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn nái và lợn con

Khóa luận đã áp dụng thành công chế độ dinh dưỡng định lượng chặt chẽ theo từng giai đoạn sinh lý:

• Lợn nái chửa: Tuần 1–12 ăn thức ăn 566/566F mức 1,8–2,0 kg/con/ngày (1 bữa/ngày); tuần 13–14 ăn 2,2–3,5 kg/con/ngày (1 bữa/ngày); tuần 15 trở đi ăn thức ăn 567SF mức 2,2–3,5 kg/con/ngày (1 bữa/ngày).
• Lợn nái chờ đẻ và nuôi con: Chuyển lên chuồng đẻ trước 7–10 ngày; nái hậu bị ăn 2,2 kg/ngày (2 bữa), lứa 2–4 ăn 3,5 kg/ngày, nái dạ ăn 5,0 kg/ngày. Giảm 0,5–1,5 kg trước đẻ 3–4 ngày. Sau đẻ 2 ngày tăng dần lượng ăn từ 0,5 đến 6,0 kg/ngày, chia làm 3–4 bữa (7h, 10h, 17h, 23h).
• Lợn con theo mẹ: Tiến hành cắt rốn, bấm nanh ngay sau sinh; bấm số tai, cắt đuôi, tiêm bù sắt (Fe + B12 liều 1 ml) lúc 2–3 ngày tuổi; uống thuốc phòng cầu trùng (Totrazil 1 ml) lúc 3–6 ngày tuổi; thiến lợn đực lúc 4–5 ngày tuổi; tập ăn sớm lúc 4–6 ngày tuổi bằng thức ăn 550 SF; duy trì nhiệt độ ô úm thích hợp (kích thước 1,2 m × 1,5 m).

2. Quy trình vệ sinh thú y và an toàn sinh học

Trại thực hiện phun tiêu độc khử trùng chuồng nuôi bằng dung dịch Omicide pha tỷ lệ 320 ml/1.000 lít nước định kỳ 2 lần/ngày (9h và 15h). Tấm đan chuồng đẻ được ngâm khử trùng bằng dung dịch NaOH 10% trong 1 ngày, khung chuồng xịt vôi xút, gầm chuồng rắc vôi bột.

Thứ trong tuần	Chuồng đẻ	Chuồng nái chửa	Chuồng cách ly	Ngoài khu vực chăn nuôi
Chủ nhật	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng toàn bộ khu vực
Thứ hai	Quét/rắc vôi đường đi	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng + rắc vôi
Thứ ba	Phun sát trùng	Quét/rắc vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi	—
Thứ tư	Xả vôi xút gầm	Rắc vôi	Rắc vôi gầm	—
Thứ năm	Phun ghẻ	Phun ghẻ	Phun sát trùng + Xả vôi xút gầm	—
Thứ sáu	Phun sát trùng	Phun sát trùng + Rắc vôi	Phun sát trùng	Phun sát trùng toàn khu
Thứ bảy	Tổng vệ sinh chuồng	Tổng vệ sinh chuồng	Tổng vệ sinh chuồng	Tổng vệ sinh khu vực

3. Quy trình tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt

Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin trên toàn đàn đạt 100% đối với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm:

Đối tượng lợn	Tuần tuổi / Thời điểm	Bệnh phòng	Tên vắc xin / Chế phẩm	Đường đưa thuốc	Liều lượng
Lợn con	2–3 ngày tuổi	Thiếu sắt	Fe + B12	Tiêm	1 ml/con
	3–6 ngày tuổi	Cầu trùng	Totrazil	Uống	1 ml/con
	16–18 ngày tuổi	Dịch tả	Coglapest	Tiêm bắp	2 ml/con
Lợn hậu bị	24 tuần tuổi	Tai xanh	PRRS	Tiêm bắp	2 ml/con
	25, 29 tuần tuổi	Khô thai	Pavo	Tiêm bắp	2 ml/con
	26 tuần tuổi	Dịch tả	Coglapest	Tiêm bắp	2 ml/con
	27, 30 tuần tuổi	Giả dại	Begonia	Tiêm bắp	2 ml/con
	28 tuần tuổi	Lở mồm long móng	Aftopor	Tiêm bắp	2 ml/con
Lợn nái sinh sản	10 tuần chửa	Dịch tả	Coglapest	Tiêm bắp	2 ml/con
	12 tuần chửa	Lở mồm long móng	Aftopor	Tiêm bắp	2 ml/con
	Định kỳ tháng 4, 8, 12	Giả dại	Begonia	Tiêm bắp	2 ml/con
Lợn đực giống	Mới nhập về (3-4 tuần)	Dịch tả, LMLM, Giả dại	Coglapest, Aftopor, Begonia	Tiêm bắp	2 ml/con
	Khai thác (T5, T11 / T4, T8, T12)	Dịch tả / LMLM, Giả dại	Coglapest / Aftopor, Begonia	Tiêm bắp	2 ml/con

4. Hiệu quả chẩn đoán và điều trị bệnh thực tế

• Đẻ khó: Can thiệp xoa bóp cơ học thành bụng theo chiều từ ngực xuống khung chậu, tiêm bắp Phartocin (Oxytocin), hỗ trợ kéo thai thuận ngôi hoặc xoay chỉnh thai sai ngôi khi nái có cơn rặn.
• Viêm tử cung: Thụt rửa tử cung bằng dung dịch thuốc tím KMnO4 1/1.000 pha loãng kết hợp Penicillin (2 lần/ngày trong 2 ngày đầu), tiêm bắp Penicillin (1 triệu UI/30 kg thể trọng), Oxytocin (5 ml/con), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng), Vitamin B1 (5 ml/30 kg thể trọng) 2 lần/ngày trong 3 ngày liên tục.
• Viêm vú: Chườm lạnh, phong bế chân vú bằng Novocain 0,25–0,5%, vắt cạn sữa viêm 4–5 lần/ngày; tiêm tại chỗ Nor 100 (1 ml/10 kg thể trọng); tiêm toàn thân Analgin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) và Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng/2 ngày) trong 3–5 ngày.
• Bệnh ở lợn con: Tiêu chảy điều trị hiệu quả bằng Nova-Amcoli (1 ml/10 kg thể trọng) hoặc Nor 100 (1 ml/10 kg thể trọng); viêm phổi điều trị bằng Tylogenta (1,5 ml/con/ngày) kết hợp Vetrimoxin (1,5 ml/con/2 ngày) trong 3–6 ngày; viêm khớp điều trị bằng Vetrimoxin (1 ml/10 kg thể trọng/2 ngày) hoặc Pendistrep L.A (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) trong 3–5 ngày. Tỷ lệ khỏi bệnh khi phát hiện sớm đạt 80–90%.

5. Kiểm soát và dập dịch tiêu chảy cấp (PED) bằng Auto vắc-xin

Tác giả đã trực tiếp tham gia quy trình dập dịch PED đạt kết quả cao thông qua phương pháp gây nhiễm nhân tạo:

• Chuẩn bị huyễn dịch: Chọn lợn con 1–3 ngày tuổi đang mắc bệnh còn sống, thu nhận đoạn ruột non chứa dịch nhung mao, nghiền nhỏ và hòa tan với 1 lít nước muối sinh lý cùng 6 g kháng sinh bột (Amoxicillin + Colistin) để chống tạp nhiễm.
• Liệu trình sử dụng: Cấp cho 25–30 lợn nái (nái hậu bị, nái cai sữa, nái mang thai dưới 13 tuần tuổi) với liều 20–50 ml/con, 2 lần/ngày trong 5–7 ngày liên tục. Ngừng cho ăn khi nái xuất hiện triệu chứng tiêu chảy nhẹ.
• Nguyên tắc an toàn: Tuyệt đối không cấp cho nái mang thai trên 13 tuần tuổi và nái đang nuôi con để tránh truyền virus trực tiếp sang con non khi chưa kịp sinh kháng thể. Kháng thể bảo hộ được hình thành sau 2–3 tuần và truyền qua sữa mẹ, giúp đàn lợn con sống sót qua 7 ngày đầu đời.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế tại cơ sở thực tập: Trang thiết bị, cơ sở vật chất chuồng trại đã đưa vào vận hành từ năm 2008 nên một số hạng mục đã cũ, xuống cấp cơ học; khối lượng nước thải và chất thải phát sinh từ quy mô 1.200 lợn nái rất lớn, gây khó khăn cho hệ thống thu gom và xử lý sinh học của trại; chi phí thuốc và vắc xin còn cao do áp lực dịch tễ phức tạp ngoài môi trường.
• Hướng hoàn thiện tiếp theo: Cần nâng cấp đồng bộ hệ thống thu gom, tách phân và xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn xả thải; tối ưu hóa chi phí thuốc thú y bằng cách siết chặt an toàn sinh học ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập từ bên ngoài; tiếp tục theo dõi miễn dịch của đàn nái hậu bị nhập đàn mới sau chu kỳ 3 năm để chủ động kiểm soát nguy cơ bùng phát lại virus PED.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu thực tiễn có giá trị cao đối với:

• Đối tượng hưởng lợi: Sinh viên, học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi, Chăn nuôi - Thú y tại các trường đại học, cao đẳng nông nghiệp; cán bộ kỹ thuật, kỹ sư phụ trách chuồng nái và chuồng đẻ tại các trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp.
• Các nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Định mức và quy trình điều chỉnh lượng thức ăn chi tiết cho lợn nái mang thai và nái nuôi con.
  • Sơ đồ tổ chức lịch sát trùng chuồng trại khép kín và lịch tiêm phòng vắc xin đầy đủ cho đàn giống sinh sản và lợn con theo mẹ.
  • Phác đồ can thiệp ngoại khoa kết hợp điều trị nội khoa đối với bệnh sản khoa (đẻ khó, viêm vú, viêm tử cung).
  • Quy trình thực hành điều chế và chỉ định sử dụng Auto vắc-xin ruột lợn con trong kiểm soát ổ dịch tiêu chảy cấp PED cấp tính tại thực địa.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô cơ sở hạ tầng và cơ cấu tổ chức tại Trại chăn nuôi Bình Minh được thiết kế như thế nào?
Trang trại có tổng diện tích 10,2 ha, quy mô chăn nuôi 1.200 lợn nái với hệ thống chuồng kín gồm 6 chuồng đẻ (56 ô/chuồng), 2 chuồng bầu (560 ô/chuồng), 3 chuồng cách ly và 1 chuồng đực giống (23 con đực Landrace và Yorkshire). Cơ cấu nhân sự gồm 1 chủ trại, 2 quản lý kỹ thuật và hơn 20 công nhân.

2. Lợn nái chửa và nái chờ đẻ được phân bổ khẩu phần thức ăn như thế nào?
Nái chửa tuần 1–12 ăn thức ăn 566/566F mức 1,8–2,0 kg/ngày (1 bữa); tuần 13–14 ăn 2,2–3,5 kg/ngày (1 bữa); tuần 15 trở đi ăn thức ăn 567SF mức 2,2–3,5 kg/ngày (1 bữa). Khi chuyển lên chuồng đẻ trước 7–10 ngày, nái hậu bị ăn 2,2 kg/ngày (2 bữa), lứa 2–4 ăn 3,5 kg/ngày, nái dạ ăn 5,0 kg/ngày; giảm 0,5–1,5 kg trước đẻ 3–4 ngày.

3. Đàn lợn con theo mẹ được chăm sóc và tiêm phòng theo lịch trình cụ thể nào?
Lợn con được cắt rốn, bấm nanh ngay sau sinh; tiêm bù sắt (Fe + B12 liều 1 ml), bấm tai, cắt đuôi lúc 2–3 ngày tuổi; uống Totrazil (1 ml) phòng cầu trùng lúc 3–6 ngày tuổi; thiến lợn đực lúc 4–5 ngày tuổi; tập ăn sớm thức ăn 550 SF lúc 4–6 ngày tuổi; tiêm vắc xin dịch tả Coglapest (2 ml) lúc 16–18 ngày tuổi; cai sữa lúc 21–26 ngày tuổi.

4. Phác đồ điều trị bệnh viêm vú ở lợn nái tại trang trại gồm những bước nào?
Điều trị cục bộ bằng chườm đá lạnh, phong bế đầu vú bằng Novocain 0,25–0,5%, vắt cạn sữa viêm 4–5 lần/ngày, tiêm quanh vùng vú viêm bằng Nor 100 (1 ml/10 kg thể trọng). Điều trị toàn thân bằng cách tiêm bắp Analgin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) và Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng/2 ngày), duy trì liên tục từ 3 đến 5 ngày.

5. Kỹ thuật điều chế và nguyên tắc cho ăn Auto vắc-xin phòng bệnh PED được thực hiện ra sao?
Lấy ruột non và chất chứa của lợn con 1–3 ngày tuổi mắc bệnh còn sống, nghiền nhỏ hòa cùng 1 lít nước muối sinh lý và 6 g kháng sinh bột (Amoxicillin + Colistin). Huyễn dịch chia cho 25–30 nái (hậu bị, cai sữa, mang thai dưới 13 tuần) ăn liều 20–50 ml/con, 2 lần/ngày trong 5–7 ngày. Tuyệt đối không cho nái mang thai trên 13 tuần và nái đang nuôi con ăn nhằm tránh lây nhiễm trực tiếp cho lợn con.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Nghĩa đã phản ánh toàn diện việc áp dụng quy trình kỹ thuật tổng hợp trong chăm sóc, nuôi dưỡng và kiểm soát dịch bệnh trên đàn lợn nái và lợn con theo mẹ tại Trại chăn nuôi Bình Minh (Mỹ Đức, Hà Nội). Đề tài đưa ra các định mức dinh dưỡng cụ thể theo chu kỳ sinh lý, thiết lập lịch vệ sinh sát trùng và tiêm phòng vắc xin đồng bộ đạt tỷ lệ 100%, đồng thời chứng minh tính hiệu quả của các phác đồ điều trị bệnh sản khoa và bệnh đường ruột, hô hấp. Đặc biệt, giải pháp ứng dụng Auto vắc-xin tự phối chế đã mang lại hiệu quả thực tiễn rõ rệt trong việc kiểm soát và dập tắt dịch tiêu chảy cấp PED tại trang trại. Toàn bộ nội dung công trình là tài liệu tham khảo kỹ thuật có độ tin cậy và giá trị ứng dụng cao cho thực tiễn sản xuất chăn nuôi lợn nái sinh sản công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam là một nước có nền nông nghiệp truyền thống, trong đó chăn nuôi là một ngành chiếm tỷ trọng lớn và có vai trò rất quan trọng trong cơ cấu của nền kinh tế, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Hiện nay, bên cạnh những phương thức chăn nuôi lợn kiểu truyền thống với quy mô nhỏ lẻ, hộ gia đình thì mô hình chăn nuôi trên quy mô lớn như trang trại ngày càng được mở rộng theo hướng nuôi gia công cho doanh nghiệp nước ngoài, nhằm tận dụng nguồn vốn, khoa học kỹ thuật, áp dụng vào thực tiễn chăn nuôi tiến tới xây dựng một nền nông nghiệp sạch đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu ra thị trường thế giới. Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn đã trở thành một trong những ngành chính mang lại hiệu quả kinh tế lớn cho hộ chăn nuôi nói riêng và cho xã hội nói riêng. Tuy nhiên, dù chăn nuôi nhỏ lẻ hay chăn nuôi công nghiệp với quy mô lớn, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp cũng có thể gây nên thiệt hại đáng kể.

Trong số đó, các bệnh ở lợn nái và lợn con thường xuyên xảy ra ở các quy môn chăn nuôi và ảnh hưởng rất lớn đến năng suất và chất lượng đàn lợn. Đặc biệt, hiện nay dịch bệnh PED ở lợn con đang xảy ra ở rất nhiều trang trại với khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ chết cao nhưng chưa có biện pháp phòng chống chủ động, hiệu quả. Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải có những nghiên cứu áp dụng các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh hiệu quả cho đàn lợn nái, lợn con ở các trang trại để giảm thiệt hại do dịch bệnh gây ra, nâng cao đàn lợn cả về lượng và chất. Xuất phát từ những đòi hỏi trên, được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y, được sự phân công của thầy, cô giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của Công ty CP Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, em đã tiến hành đề tài: “Áp dụng quy trình kỹ thuật tổng hợp trong chăn nuôi lợn nái và lợn con theo mẹ nuôi tại Trại chăn nuôi Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội”.

Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Trại chăn nuôi Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái và lợn con nuôi tại trại. - Xác định tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh sinh sản cho đàn lợn nái, một số bệnh trên đàn lợn con nuôi tại trại. Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại chăn nuôi Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái và lợn con nuôi tại trại đạt hiệu quả cao.

- Xác định được tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn nuôi tại trại. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên,cơ sở vật chất của cơ sở thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên  Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Sỹ Bình là một đơn vị chăn nuôi gia công của công ty cổ phần chăn nuôi Charoen Pokphand Việt Nam. Trang trại nằm trên địa bàn hành chính xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, cách thị trấn Vân Đình 12 km về phía Nam. Phù Lưu Tế là xã trung du nằm ở phía Đông Bắc của huyện Mỹ Đức phía tây giáp xã Hợp Tiến, phía nam giáp xã Hợp Thanh, phía Bắc giáp thôn Nghĩa, phía Đông giáp xã Hòa Xá của huyện Ứng Hòa.  Điều kiện địa hình, đất đai Phù Lưu Tế là xã có địa hình tương đối bằng phẳng.

Đất đai ở đây chủ yếu được sử dụng cho sản xuất nông nghiệp thuận lợi cho việc canh tác của nhân dân, mặt khác cơ cấu đất đa dạng nên rất thuận lợi cho việc phát triển nhiều loại hình kinh tế khác nhau. Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Sỹ Bình nằm ở khu vực cánh đồng rộng lớn thuộc thôn Trung của xã Phù Lưu Tế có địa hình khá bằng phẳng với diện tích là 10,2 ha, trong đó: - Đất trồng cây ăn quả: 2,3 ha - Đất xây dựng: 2,5 ha - Đất trồng lúa: 2,4 ha - Ao, hồ chứa nước và nuôi cá: 3,0 ha  Điều kiện khí hậu Về điều kiện tự nhiên và các yếu tố khí hậu của xã Phù Lưu Tế có thể khái quát như sau: 4 - Lượng mưa hàng năm cao nhất là 2,157 mm, thấp nhất là 1,060 mm, trung bình là 1,567 mm, lượng mưa tập trung chủ yếu từ tháng 6 đến tháng 7 trong năm. - Khí hậu: Là xã nằm ở khu vực nhiệt đới gió mùa, lạnh về mùa đông, nóng ẩm về mùa hè. Độ ẩm không khi trung bình hàng năm là 82 %, độ ẩm cao nhất là 88 %, thấp nhất là 67 %.

- Nhiệt độ trung bình trong năm là 21C - 23C, mùa nóng tập trung vào tháng 6 đến tháng 7. Do ảnh hưởng của gió mùa đông bắc và gió mùa đông nam nên có sự chênh lệch về nhiệt độ trung bình giữa các mùa. - Về chế độ gió: Gió mùa đông nam thổi từ tháng 3 đến tháng 10, gió mùa đông bắc thổi từ tháng 11 đến tháng 12. Tình hình kinh tế xã hội và sản xuất nông nghiệp  Tình hình dân cư Qua số liệu thống kê cho thấy, toàn xã có diện tích tự nhiên là 6,71 km², gần 2100 hộ và gần 8000 dân sinh sống ở 8 thôn, trong số đó hầu hết là các hộ nông nghiệp.

Tỷ lệ phát triển dân số của xã 1,5 % đến 1,6 %/năm. Mật độ dân số của xã được thống kê là > 1070 người/km². Nguồn lực lao động trẻ của xã ở độ tuổi thanh niên khá nhiều. Nhân dân xã Phù Lưu Tế cần cù lao động nhạy bén trong kinh doanh và sản xuất nông nghiệp.

 Tình hình sản xuất ngành trồng trọt Xã Phù Lưu Tế có diện tích đất canh tác nông nghiệp là 318,366 ha. Người dân địa phương ngày càng quan tâm tới việc áp dụng khoa học vào ngành trồng trọt để nâng cao sản xuất, chất lượng sản phẩm. Cây lúa là cây lương thực chính của bà con trong xã. Diện tích trồng lúa của bà con giảm lợn hàng năm do diện tích đất trồng được quy hoạch vào làm đường, làm các công trình xây dựng hoặc bà con chuyển mục đích sử dụng khác.

Nhưng năng suất của các giống lúa ngày càng tăng cao, do được đầu tư giống lúa ngắn 5 ngày, năng suất cao, áp dụng các biện pháp kĩ thuật mới.Một số cây trồng khác cũng được nhân dân trong xã phát triển: Ngô, đậu tương, rau củ quả… đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng, cũng như nhu cầu của thị trường.  Tình hình sản xuất ngành Chăn nuôi – Thú y Song song với sự phát triển của ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi cũng phát triển không ngừng. Trong những năm gần đây, người dân đã biết áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào công tác sản xuất. Từ các hộ sản xuất manh mún, quy mô nhỏ lẻ, nay đã mạnh dạn đầu tư vốn, kỹ thuật, con giống mới có năng suất cao, trang thiết bị hiện đại vào chăn nuôi.

- Chăn nuôi lợn: Những năm gần đây, đàn lợn của xã Phù Lưu Tế có xu hướng tăng, chăn nuôi chủ yếu là lợn thịt và sản xuất lợn con. Do đặc thù của xã là xã trung du có địa hình tương đối bằng phẳng, cũng như nhận thức của người dân ngày càng cao nên địa bàn xã đã có nhiều trang trại tập trung. Trang trại của ông Nguyễn Sỹ Bình là một trong số đó. - Chăn nuôi gia cầm: Trong những năm gần đây.

Mặc dù giá cả thị trường biến động, dịch bệnh thường xuyên xảy ra nhưng chăn nuôi gia cầm vẫn phát triển mạnh, đa dạng về chủng loại. Trên địa bàn xã có một số trang trại nuôi gà đẻ trứng, một số trang trại nuôi gà đẻ trứng thương phẩm và rất nhiều trang trại nuôi gà thịt. Hầu hết các gia đình trong xã đều nuôi một số lượng gia cầm nhất định để phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày. - Công tác thú y: Công tác thú y đóng vai trò quan trọng tróng chăn nuôi, nó quyết định sự thành công hay thất bại của người chăn nuôi.

Ngoài ra nó còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của người dân. Vì vậy công tác thú y luôn được ban lãnh đạo các cấp, ngành, đại phương, cùng với người chăn nuôi hết sức quan tâm, chú trọng như: + Tuyên truyền lợi ích vệ sinh phòng dịch bệnh cho người và vật nuôi. + Tập trung chỉ đạo tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn. + Thường xuyên đào tạo, tập huấn cho đội ngũ cán bộ thú y cơ sở.

6 + Theo dõi tình hình, diễn biến dịch bệnh để kịp thời có phương án chỉ đạo. Chính vì vậy, trong nhiều năm gần đây ngành chăn nuôi của xã có hướng phát triển, đảm bảo an toàn cho người và vật nuôi. Quá trình thành lập và phát triển của trang trại ông Nguyễn Sỹ Bình (trại lợn giống gia công của công ty Charoen Pokphand)  Qúa trình thành lập Trang trại sản xuất lợn giống siêu nạc của ông Nguyễn Sỹ Bình nằm trên địa phận xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Trại được thành lập năm 2008, là trại lợn gia công của công ty chăn nuôi CP Việt Nam (Công ty TNHH Charoen Pokphand Việt Nam).

Hoạt động chăn nuôi theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty đưa tới giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cán bộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do ông Nguyễn Sỹ Bình làm chủ trại, cán bộ kỹ thuật của công ty chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trại.  Cơ sở vật chất của trang trại - Trại lợn có khoảng 0,5 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại - Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 1200 nái bao gồm: 6 chuồng đẻ mỗi chuồng có 56 ô kích thước 2,4 m × 1,6 m/ô, 2 chuồng bầu mỗi chuồng có 560 ô kích thước 2,4 m × 0,65 m/ô, 3 chuồng cách ly, 1 chuồng đực giống.