Chương 1 MOT SỐ VANE LÝ LUẬN VE DON PHƯƠNG CHAM DUT HỢP ĐỒNG LAO ĐỌNG CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỌNG VA SỰ ĐIỀU CHINE, CỦA PHÁP LUẠT 11. KháiquátvÈ đơnphương chim đút hep đồ ho động của người sử dung he động 1. Khái niệm và đặc điểm cia hợp đồng he động 111.1 Khải miện hop đồng lao đồng So với các ngành luật khác, pháp luật lao đồng ra đời muốn hơn và trước đây, quan hệ lao đông là loại quan hệ chiu sự điều chỉnh của luật din sự, pháp luật hấu hit các made đâu xem HĐL là một dang cia hop đồng dân nụ chiu sự điều chảnh thuần tay của pháp lit din sự Cùng với sơ phát biển của khoe học lao động và những nhận thie mới vỀ hàng hỏa nic lao động, hit hit các nước và cả Việt Nam đã có những they đổi trong quan niệm vi HĐLĐ. HĐLĐ là một chế định pháp ý đặc thù trong hộ thông pháp lut leo động mước tạ là một Losi hop đẳng đợc quy cảnh riêng, tách biệt hin với Bộ luật dân a Mết sổ quốc gia quan niêm pháp luật lao động thude hệ thông luật tơ nên ho cho ring HĐLĐ là loại hợp ding din sự chiu av đều chỉnh của chế định v hợp đẳng din ss.
Pháp luật lao động Đúc chữa có điều luật nào quy định cụ th riêng tiệt về khá niệm HDLD ma coi nó là một loại hợp đẳng din sự. Quan niệm vé HDLD áp dung theo Điều 611 Bộ luật Din sự Đúc 1896 “thông qua hợp ding, bin 4 com kết thục hiện một host động thi phã thuc hiện hoạt động đó, còn bên kaa có nghĩa vụ tr th leo theo thôn thuận" Ở Pháp, khá niệm HĐLĐ được ghi nhận trong án lê “hop đồng lao động là ar thôa thuận, theo đó mốt người cam kết Hiên Thành mét host đồng theo sơ chỉ đạo cia ngời khác, 1é tude vào nguội đó va được trả công" (Bin án ngày 02/7/1954)? Điều 1779 Bộ luật din sơ năm 1804 về hợp đẳng thuê dich vụ và cổng nghệ, khoăn1 quy ảnh: “Hop đồng thuê người lao động để phục vụ một người nào để" và Điều 1780 về hop đồng thuê mướn ga nhân và ‘Seder (996),Eempevdim A beirecle oe ethenolenng,$ blag, Bleed ‘ral Phụ Vivet (1993), Conat de Travel (Pustence - Foremtin) Dalz, Pes công nhân "Chỉ được cam kết phục vụ theo thôi gian hoặc cho mốt công việc nhất Gos’ "Nói chung, các quan niém này đầu coi hop đồng lao động thuần hy tương turn một loạt hop đồng dich vụ din sự". Khai niệm này là đã chỉ ra mét phân nồi dang của HĐLĐ và sơ lê thuộc pháp lý côn người ao động đổi với người sử đụng lao động song cũng chưa xác định được vẫn để chủ thể và nôi dụng hợp đồng Nhơ vây hệ thing pháp luật của Pháp, Đức chi gh nhận HĐLĐ như là mét dạng hợp đẳng din as, có bản chất cin hợp đồng dân sơ 6 Viét Nam, HĐLĐ được ghi nhân rong các vin bin pháp lý, qua các hỏi kỳ khác nhau đã có a thay đỗ, Trong Sắc lệnh số 29/5L ngày 12/3/1947 quy định vi việc tuyển chọn, quyền và ngiễa vụ của giới chủ và ngu lâm công Trong đó HDLD được thể hién dưới hình thức "Khê wie lên công". Ngày 30/8/1990, Hội đẳng Nhà nước ban hành Pháp lệnh hop đẳng lao đông trong đó quy định “Hop đẳng lao đông là sự thie thuận giữa người lao đồng với người sử dụng thuê mướn lao động (gọi chang là người sở dụng lao động) về việc âm cổ rã công ma ha bận cam kết với nhau về điều liện nữ dạng lao động và đều kién lao đông v quyền và "nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao đông” Bộ luật lao động được Quốc hôi thông qua ngày 23 tháng 6 năm 1994, có Hiệu lục thi hành từ 1/1/1995 (được sửa đổi, bỗ ming ngày 2/4/2003, có hiệu lục "ngày 01/01/2003) là cơ sở pháp lý đều chỉnh các quan hệ lao đông, định nghĩa HDLD như sau "Hợp đồng lao động là sự thôn thuân giữa người leo đông và người sử dung lao động về việc làm có rể công, điều kiện lao động, quyền va ngiĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao đồng" (Điều 26).
Nhơ viy, khái niém HĐLĐ được cgay din tạ vẫn bản quy pham pháp luật này đã khá đây đã và rõ rừng Bộ luật lao động 2012 đoợc ban bình, trong đó dink nga HĐLĐ tại Điều 15: "Hợp đẳng eo động là sự thôn thuân giữa người ao động và người sử dng lao đồng vé việc làm có trã lương điều liên lâm viên, quyền và ngiấa vụ cia mỗi bên trong quan hệ lao đông". Như váy, khá niệm hop đồng lao đông cia BLD thể hién tinh kisi quất hon và phản ánh được bản chất cia hop đồng lao đông, các yêu tổ cơ bản cấu thành nên hop đồng lao đông Hiện nay, BLLD năm 2019 có ảnh ngiữa HDLD nh sau "Hợp đồng lao động lé nr thôn thuân giữa người lao đông và người sử dung lao động vé vite lam có rã công tiền lương đều liện lao đồng quyên và "nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động, Trường hop hai bôn thỏa thuận bing tên goi khác nhưng có nối đang thể hiện về việc lim có trả công tiền lương và sơ qguân Lý, đâu hành, gm sắt của một bên thi được coi là hợp đồnglao đông" Nhờ vậy, khá niệm về HĐLĐ trong thục tẾ ở các nước khác nhau có nhiều cách ip cận khác nhau vi tou chung lạ dé là kết qué của sự thôa thuận gữa người sử dang eo đồng với người Ieo động Đó là nự thẳng nhất ý chỉ của ác bên và nội dang côn hợp đẳng mã các bin mun đạt được 11.2 Đặc đin cũa hợp đẳng tao đồng Ngoài những đặc điểm chung của hợp đồng nhơ là sự thôa thuận ty nguyện, tỉnh đẳng và không trá pháp luật côn các chỗ thể của hop đẳng về quyền và nghĩa va của các bên, HĐLĐ còn có những đặc lẩm riêng xuất phát từ đặc thù của quan hệ lao động Thứ nhất chủ thể giao kết HĐLĐ là NLD và người SDLĐ nhưng trong đố, NLD có srphu thuộc php It vào người SDLD. Đây là đặc trong được coi là tiêu biểu nhất của HBLD ma các hệ thống pháp uất các quốc ga di thive nhận Kha than gla quan hệ eo động, mỗi người lao đồng thục hiện các ngĩa vụ có tin cá nhấn, đơn lễ nhưng lao đồng lạ mang tính xã hội Hóa, vũ thể hiệu quả cudi cing lại phụ thuộc vào mơ phối hợp của cd tập thể, của tí cf các chủ th trong quan hệ lao đông, Vi vậy, cén thiết phi có sự thông nhất lên kết đu phối bằng các yêu cầu, đời hôi ring bude, mệnh lệnh. của người SDLD Những yêu cầu, đồi hỏi, mệnh lệnh của người SDLD phải due trên cơ sở không ví ghem pháp luật Nói cách khác, a phụ thuộc của NLD với người SDLD là nự phụ thuộc vi mặt pháp lý, được thể hiện thông qua nôi dụng cia HĐLĐ.
Theo đó, các tu khoản được đưa ra shim răng buộc nghĩa vụ trách nhiệm thực hiện công việc củe NLD theo tiến độ, kết qua để thôn thuận từ trước khi gao kết HĐLĐ với nga SDLB. Thứ har, dé tượng cũa hop đồng lao động là vic làm có trả công Sức lao động là một hàng hóa đặc biết, khi người SDLĐ mus hing he sức lao động thủ cái mà ho được "sở hi là mốt quả trình lao động biểu thi thông qua thời gen lam việc, trình đô chuyên mén nghiệp vụ thai đồ, ý thúc. ĐỂ 0 thục hiện được những yêu cầu theo thia thuận trong HĐLĐ, NLD phải cung ứng sức lao động từ thể lực và trí lực của chính mình biểu thị qua nhống thời gian đã được xác định (ngày làm việc, tuén lâm việc. Như vậy, lao động được mua ‘bin trên thi trường không phải là Ino độngtrờu tượng mã 1a lao động cụ thể, ao động thể hiện thành việc lam.
Quá trình lao động cia người lao đồng sân sinh xa lợi nhuận cho người SDLD. Vi vây: NLD được người SDLĐ trả công cho quả trình lao động của mình ma có thé không phụ thuôc vào kết quả hoạt đông sẵn xuất, kinh doanh của người SDLĐ. Dù hot động sẵn xuất kinh doen của người SDLĐ có lợi nhuận hay không thi ho vẫn phải trả tién cổng cho sie lao động mà NLD đã bôa Thứ ba, hợp đồng lao đồng do ich danh người lao đồng thực hiện Ngnời SDLD thuê mướn NLD lâm việc, tr tên cho sức leo đồng của họ Tuy nhiên nic lao động của NLD bao gồm cả thể lục và tí lục, gin liên với những Xu tổ nhân thân cia ho. C Mác đã chỉ ra rằng, nức lao đồng là năng lục của mối "gui tin hành leo động là “tang hop thể lực và tí lực của cơn người, được sit ding trong quả trình lao ding’? Khi thuê mướn NLD, người SDLĐ không chỉ quan âm tới khã năng leo động mã còn quan tâm tới đạo đúc, thie, phim chất kết, thée thuận với người SDLĐ, họ không, nhờ ai đó làm they hoàn toàn cổng, Việc của mình, Hon nữa, giao kết HĐLĐ đồng ngiĩa với việc xác lập quyển loi, nghĩa vụ của NLD theo thôa thuận hoặc quy đính của pháp luật.
Ngoài các quyền lợi rong hop đồng còn có những quyển lợi khác ma pháp luật dinh cho NLD nh ngày nghĩ lễ, tắt, hàng năm, chế đô Inu trí, bảo hiểm. Vì vậy, chỉ khi chính NLD đáp ứng. các điều liận và trực tiép thực hiện nghĩa vụ của mình thi họ mới được hưởng các quyền lợi đó NNhz vậy, NLD phai true bếp thục hiện HĐLĐ đã giao kết Nêu ngời SOLD hông chấp nhận vàNLD cũng không thi tip tục thục hiên thi HĐLĐ có thể bị chim dt trừ trường hợp người SDLD đẳng ý để NLD khác lim thay. Đặc đm này vô cing "Bộ Giáo đụ wie dio to, Gio in Kin ef eink ot, Chin wi gu gà, Ha Nội 2006, 16 nu qn trong bởi trong thục tấn không tc vụ tranh chấp lao động xy a có liên quan đắn việc NLD khác lâm thay NLD đã lý HBLD trong quá tình thục hiện HĐLĐ mà không có sự đồng ý của người SDLD.
Thứ tr sự thôa thuận cia các bên rong hợp đồng lao đông thường bị không chế bởi những giới hơn pháp ý nhất dn Hop đồng là sự thôa thuận của các bên những luôn phẩi dim bảo ar hr "nguyên, bình ding và không trái pháp luật.