Nghiên cứu cải tiến phương pháp lập dự toán ngân sách nhà nước Việt Nam

Nghiên cứu phương thức lập dự toán ngân sách nhà nước Việt Nam, luận văn thạc sĩ cung cấp cái nhìn sâu sắc và giải pháp cải tiến hiệu quả.

2004

129
2
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI MỞ ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.1. Tổng quan về ngân sách nhà nước

1.2. Khái niệm lập dự toán ngân sách

1.3. Vai trò của lập dự toán ngân sách nhà nước

1.4. Các yêu cầu cơ bản đối với lập dự toán ngân sách nhà nước

1.5. Các phương thức lập dự toán ngân sách nhà nước

2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1990 ĐẾN NAY

2.1. Thực trạng ngân sách nhà nước Việt Nam giai đoạn từ năm 1990 đến nay

2.2. Giai đoạn từ năm 1990 đến trước khi có Luật Ngân sách nhà nước

2.3. Giai đoạn từ khi có Luật Ngân sách nhà nước cho đến nay

2.4. Các mặt hạn chế tồn tại trong lập dự toán ngân sách nhà nước Việt Nam

3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN LẬP DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

3.1. Đặt vấn đề

3.2. Sự cần thiết áp dụng lập dự toán ngân sách theo đầu ra gắn với khuôn khổ chi tiêu trung hạn vào Việt Nam

3.3. Quy trình lập dự toán ngân sách theo đầu ra gắn với MTEF

3.4. Các giải pháp hỗ trợ thực hiện lập dự toán ngân sách theo đầu ra gắn với MTEF ở Việt Nam

3.4.1. Các yêu cầu cơ bản để thực hiện lập dự toán ngân sách theo đầu ra gắn với MTEF

3.4.2. Các giải pháp hỗ trợ thực hiện lập dự toán ngân sách theo đầu ra gắn với MTEF ở Việt Nam

PHỤ LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP HOÀ CHÍ MINH NGUYEÃN ÑÖÙC THANH NGHIEÂN CÖÙU HOAØN THIEÄN PHÖÔNG THÖÙC LAÄP DÖÏ TOAÙN NGAÂN SAÙCH NHAØ NÖÔÙC VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh : TAØI CHAÙNH, LÖU THOÂNG TIEÀN TEÄ VAØ TÍN DUÏNG Maõ soá : 5.09 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : TS. SÖÛ ÑÌNH 2 THAØNH TP HOÀ CHÍ MINH – Naêm 2004 3 MUÏC LUÏC Trang Lôøi môû ñaàu.1 Chöông I : Cô sôû lyù luaän veà laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc3 1.1 Toång quan veà ngaân saùch nhaø nöôc.1 Khaùi nieäm ngaân saùch nhaø nöôùc.2 Ñaëc ñieåm cuûa ngaân saùch nhaø nöôùc.3 Vai troø cuûa ngaân saùch nhaø nöôùc.2 Nhöõng tieáp caän cô baûn veà laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc.1 Khaùi nieäm laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc.2 Vai troø cuûa laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc.3 Nhöõng noäi dung cô baûn cuûa laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc.4 Caùc yeâu caàu cô baûn ñoái vôùi laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc.3 Caùc phöông thöùc laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc.1 Laäp döï toaùn ngaân saùch theo khoaûn muïc.2 Laäp döï toaùn ngaân saùch theo coâng vieäc thöïc hieän.3 Laäp döï toaùn ngaân saùch theo chöông trình.4 Laäp döï toaùn ngaân saùch theo ñaàu ra gaén vôùi khuoân khoå chi tieâu trung haïn. 20 Chöông II : Thöïc traïng laäp döï toaùn nhaø nöôùc Vieät Nam giai ñoaïn töø naêm 1990 ñeán nay.1Thöïc traïng ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam giai ñoaïn töø naêm 1990 ñeán nay.2Thöïc traïng laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam giai ñoaïn töø naêm 1990 ñeán nay.1 Giai ñoaïn töø naêm 1990 ñeán tröôùc khi coùLuaät Ngaân saùch nhaø nöôùc.2 Giai ñoaïn töø khi coù luaät ngaân saùch nhaø nöôùc cho ñeán nay.3 Caùc maët haïn cheá toàn taïi trong laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam. 37 Chöông III : Caùc giaûi phaùp hoaøn thieän laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam .1Ñaët vaán ñeà.2 Söï caàn thieát aùp duïng laäp döï toaùn ngaân saùch theo ñaàu ra gaén vôùi khuoân khoå chi tieâu trung haïn vaøo Vieät Nam.3 Quy trình laäp döï toaùn ngaân saùch theo ñaàu ra gaén vôùi MTEF47 3.4Caùc giaûi phaùp hoã trôï thöïc hieän laäp döï toaùn ngaân saùch theo ñaàu ra gaén vôùi MTEF ôû Vieät Nam.1 Caùc yeâu caàu cô baûn ñeå thöïc hieän laäp döï toaùn ngaân saùch theo ñaàu ra gaén vôùi MTEF.2 Caùc giaûi phaùp hoã trôï thöïc hieän laäp döï toaùn ngaân saùch theo ñaàu ra gaén vôùi MTEF ôû Vieät Nam. 64 5 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát Söï nghieäp ñoåi môùi maø Vieät Nam thöïc hieän gaàn hai möôi naêm qua ñaõ mang laïi nhöõng thaønh quaû toát ñeïp treân nhieàu lónh vöïc. Trong ñoù, ngaân saùch nhaø nöôùc - boä phaän quan troïng haøng ñaàu cuûa lónh vöïc taøi chính coâng - ñaõ ngaøy moät trôû thaønh cô sôû vaät chaát troïng yeáu cho söï toàn taïi cuûa ñaát nöôùc vaø ñöôïc Nhaø nöôùc söû duïng nhö laø coâng cuï höõu hieäu ñeå thuùc ñaåy neàn kinh teá phaùt trieån. Song tröôùc nhöõng ñoøi hoûi ngaøy caøng cao treân böôùc ñöôøng phaùt trieån vaø hoäi nhaäp thì khoâng theå baèng loøng vôùi nhöõng gì ñaõ ñaït ñöôïc, neân lónh vöïc taøi chính coâng noùi chung vaø ngaân saùch nhaø nöôùc noùi rieâng caàn thieát phaûi coù nhöõng caûi caùch saâu vaø roäng hôn nöõa, coù vaäy chuùng ta môùi huy ñoäng ñöôïc toái ña moïi nguoàn löïc cuûa ñaát nöôùc vaø söû duïng caùc nguoàn löïc ñoù ñaït hieäu quaû cao nhaát. Muïc tieâu ñeà taøi Nhaän thöùc ñöôïc yeâu caàu treân, ngöôøi vieát thöïc hieän ñeà taøi “Nghieân cöùu hoaøn thieän phöông thöùc laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam” vôùi mong muoán tìm kieám caùch thöùc hôïp lyù cho vieäc laäp keá hoaïch phaân boå caùc nguoàn löïc ngaân saùch nhaèm hoaøn thieän phöông thöùc laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam. Qua ñoù naâng cao hieäu quaû söû duïng caùc nguoàn löïc ñeå mang laïi lôïi ích cao nhaát cho xaõ hoäi. Ñoái töôïng vaø phaïm vò nghieân cöùu Ñeà taøi laáy thöïc traïng laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø 6 nöôùc Vieät Nam laøm ñoái tröôïng nghieân cöùu vaø giôùi haïn phaïm vi nghieân cöùu ñoái töôïng trong giai ñoaïn töø naêm 1990 ñeán nay. Phöông phaùp nghieân cöùu 7 Ñeà taøi ñöôïc thöïc hieän treân cô sôû phaân tích, ñaùnh giaù ñoái töôïng nghieân cöùu, töø ñoù baèng phöông phaùp tieáp caän nguyeân nhaân vaø keát quaû tìm ra nguyeân nhaân daãn ñeán nhöõng yeáu keùm, haïn cheá cuûa ñoái töôïng vaø ñöa ra giaûi phaùp khaéc phuïc. Keát caáu cuûa ñeà taøi Ñeà taøi ñöôïc keát caáu vôùi ba chöông Chöông I : Cô sôû lyù luaän veà laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Chöông II : Thöïc traïng laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam giai ñoaïn töø naêm 1990 ñeán nay Chöông III : Caùc giaûi phaùp hoaøn thieän laäp döï toaùn ngaân saùch nhaø nöôùc Vieät Nam. Ñeà taøi ñöôïc hoaøn thaønh, tröôùc heát xin gôûi lôøi caùm ôn chaân thaønh ñeán TS. Söû Ñình Thaønh, vì nhöõng höôùng daãn heát söùc nhieät tình cuûa Thaày ñaõ giuùp cho ñeà taøi traùnh ñöôïc caùc thieáu soùt vaø haïn cheá. Cuõng xin ñöôïc gôûi lôøi caûm ôn ñeán taùc giaû caùc taøi lieäu maø ngöôøi vieát ñaõ maïn pheùp söû duïng ñeå tham khaûo khi thöïc hieän ñeà taøi. Cuoái cuøng, xin caûm ôn gia ñình vì ñaõ hoã trôï, ñoäng vieân ngöôøi vieát raát nhieàu trong suoát quaù trình hoïc taäp vaø nghieân cöùu. 8 CHÖÔNG I CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN VEÀ LAÄP DÖÏ TOAÙN NGAÂN SAÙCH NHAØ NÖÔÙC 1.1Toång quan veà ngaân saùch nhaø nöôùc 1.1 Khaùi nieäm ngaân saùch nhaø nöôùc Ngaân saùch nhaø nöôùc tuy ñöôïc ñaùnh giaù laø boä phaän quan troïng haøng ñaàu cuûa taøi chính coâng, theá nhöng cho ñeán nay vaãn coù nhieàu yù kieán khaùc nhau veà khaùi nieäm ngaân saùch 1 nhaø nöôùc. Trong ñoù, phoå bieán coù ba nhoùm yù kieán sau : - “Ngaân saùch nhaø nöôùc laø baûn döï toaùn thu – chi taøi chính cuûa nhaø nöôùc trong moät khoaûn thôøi gian nhaát ñònh, thöôøng laø moät naêm”. - “Ngaân saùch nhaø nöôùc laø quyõ tieàn teä taäp trung cuûa nhaø nöôùc, laø keá hoaïch taøi chiùnh cô baûn cuûa nhaø nöôùc”. - “Ngaân saùch nhaø nöôùc laø nhöõng quan heä kinh teá phaùt sinh trong quaù trình nhaø nöôùc huy ñoäng vaø söû duïng caùc nguoàn löïc taøi chính khaùc nhau”. Caùc khaùi nieäm treân xuaát phaùt töø nhöõng caùch tieáp caän vaán ñeà khaùc nhau vaø coù nhaân toá hôïp lyù cuûa chuùng, nhöng chöa thaät ñaày ñuû. Ñeå ñöa ra ñöôïc moät khaùi nieäm hoaøn chænh veà ngaân saùch nhaø nöôùc caàn phaûi xem xeùt noù coù heä thoáng vaø bieän chöùng. Coù vaäy môùi theå hieän ñöôïc caû hình thöùc laãn noäi dung vaø moái quan heä cuûa ngaân saùch nhaø nöôùc vôùi heä thoáng taøi chính quoác gia. Xeùt veà hình thöùc, ngaân saùch nhaø nöôùc laø toaøn boä caùc khoaûn thu, chi cuûa nhaø nöôùc ôû caùc lónh vöïc hoaït ñoäng kinh 9 teá – xaõ hoäi. Caùc khoaûn thu, chi naøy ñöôïc lieät keâ, taäp hôïp trong moät baûng döï toaùn vaø thöïc hieän trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh. Trong quaù trình nhaø nöôùc thöïc hieän caùc khoaûn thu, chi ñeå thöïc thi chöùc naêng, 1 Tröôøng ÑH Taøi chính keá toaùn Haø Noäi (2000), “Lyù thuyeát taøi chính”, Nxb Taøi chính. 1 0 nhieäm vuï cuûa mình ñaõ xuaát hieän haøng loaït caùc quan heä taøi chính giöõa moät beân laø nhaø nöôùc vaø moät beân laø caùc chuû theå trong xaõ hoäi, bao goàm: - Quan heä kinh teá giöõa ngaân saùch nhaø nöôùc vôùi caùc taàng lôùp daân cö. - Quan heä kinh teá giöõa ngaân saùch nhaø nöôùc vôùi khu vöïc doanh nghieäp. - Quan heä kinh teá giöõa ngaân saùch nhaø nöôùc vôùi caùc ñôn vò haønh chính söï nghieäp. - Quan heä kinh teá giöõa ngaân saùch nhaø nöôùc vôùi thò tröôøng taøi chính. Nhö vaäy, veà hình thöùc, ngaân saùch nhaø nöôùc laø caùc khoaûn thu, chi cuûa nhaø nöôùc. Coøn xeùt veà noäi dung, ngaân saùch nhaø nöôùc phaûn aùnh caùc quan heä lôïi ích kinh teá naûy sinh trong quaù trình phaân phoái caùc nguoàn taøi chính giöõa nhaø nöôùc, moät chuû theå ñaëc bieät, vôùi caùc chuû theå coøn laïi trong neàn kinh teá. Hôn nöõa, ngaân saùch nhaø nöôùc coøn laø nguoàn taøi chính taäp trung quan troïng trong heä thoáng taøi chính quoác gia, theå hieän tieàm löïc vaø söùc maïnh veà maët taøi chính cuûa nhaø nöôùc. Ngaân saùch nhaø nöôùc coù moái lieân heä chaët cheõ vôùi moïi maët kinh teá – chính trò – xaõ hoäi vaø quan heä khaén khít vôùi taát caû caùc khaâu cuûa caû heä thoáng taøi chính quoác gia. Do vaäy, quaûn lyù vaø ñieàu haønh ngaân saùch nhaø nöôùc coù taùc ñoäng vaø chi phoái tröïc tieáp ñeán moïi lónh vöïc trong neàn kinh teá. Töø nhöõng phaân tích treân, chuùng ta coù theå ruùt ra khaùi nieäm veà ngaân saùch nhaø nöôùc nhö sau : Ngaân saùch nhaø nöôùc laø heä thoáng quan heä kinh teá phaùt sinh trong quaù trình phaân phoái caùc nguoàn taøi chính cuûa xaõ hoäi ñeå taïo laäp vaø söû duïng 1 1 thöïc hieän caùc chöùc naêng cuûa quyõ tieàn teä cuûa nhaø nöôùc nhaèm nhaø nöôùc.2 Ñaëc ñieåm cuûa ngaân saùch nhaø nöôùc Thöù nhaát, ngaân saùch nhaø nöôùc laø moät ñaïo luaät taøi chính. 1 2 Ngay töø giai ñoaïn manh nha, ngaân saùch nhaø nöôùc ñaõ mang daáu aán cuûa vieäc söû duïng quyeàn löïc khi nhaø nöôùc buoäc caùc toå chöùc, caù nhaân trong xaõ hoäi ñoùng goùp moät phaàn thu nhaäp, cuûa caûi ñeå ñaùp öùng caùc nhu caàu chi tieâu cuûa nhaø nöôùc. Traûi qua quaù trình phaùt trieån cuûa neàn kinh teá – xaõ hoäi, tính daân chuû trong heä thoáng chính trò ngaøy ñöôïc naâng cao, cuøng vôùi heä thoáng luaät phaùp ngaøy moät hoaøn thieän thì caùc khoaûn thu, chi cuûa ngaân saùch nhaø nöôùc cuõng ñöôïc theå cheá hoùa baèng phaùp luaät. Theo ñoù, Quoác hoäi laø cô quan thöïc hieän quyeàn laäp phaùp veà ngaân saùch nhaø nöôùc, coøn quyeàn haønh phaùp giao cho Chính phuû thöïc hieän nhaèm ñaûm baûo cho tính oån ñònh, thoáng nhaát vaø cöôõng cheá caàn coù ôû ngaân saùch nhaø nöôùc. Thöù hai, ngaân saùch nhaø nöôùc laø döï toaùn thu chi cuûa nhaø nöôùc trong moät thôøi gian nhaát ñònh (nieân haïn hay ña 2 nieân). Ngaân saùch nhaø nöôùc chæ thaät söï xuaát hieän vôùi ñaày ñuû yù nghóa vaø vai troø cuûa noù khi nhaø nöôùc tö saûn baét ñaàu laäp döï toaùn thoáng nhaát cho caùc khoaûn thu vaø chi cuûa mình. Tröôùc ñoù, tuy nhaø nöôùc cuõng coù thöïc hieän thu chi song ñoù laïi laø hai maûng taùch bieät nhau, mang naëng tính töï phaùt, thieáu caên cöù vaø khoâng coù keá hoaïch. Cho neân, noùi ñeán ngaân saùch nhaø nöôùc tröôùc heát ñoù laø moät baûn döï toaùn thu chi cuûa nhaø nöôùc trong moät giai ñoaïn nhaát ñònh (nieân haïn hay ña nieân) vaø coù tính phaùp lyù raát cao. Vì vaäy, moïi ñieàu chænh trong döï toaùn ñoøi hoûi phaûi ñöôïc söï chaáp thuaän cuûa cô quan laäp phaùp, ñoàng thôøi phaûi ñaûm baûo raèng trong quaù trình chaáp haønh seõ 1 3 ngaân saùch thoaùt ly khoûi döï khoâng xaûy ra tình traïng thöïc teá toaùn.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ