z BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG………………… Luận văn Hoàn thiện kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lương tại công ty Cổ Phần Cung Ứng Tàu Biển Hải Phòng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp Lêi nãi ®Çu Lao động là hoạt động quan trọng nhất của con ngƣời để tạo ra của cải, vật chất và các giá trị tinh thần cho xã hội. Trong nền kinh tế thị trƣờng, lao động có năng suất, chất lƣợng, hiệu quả, là nhân tố góp phần quyết định sự phát triển của đất nƣớc. Do vậy, việc sử dụng lao động hợp lý trong quá trình sản xuất kinh doanh chính là tiết kiệm lao động sống, góp phần hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp và cải thiện đời sống nhân dân. Tiền lƣơng là một sản phẩm xã hội đƣợc nhà nƣớc phân công cho ngƣời lao động một cách có kế hoạch căn cứ vào kết quả lao động mà con ngƣời đã cống hiến cho xã hội.
Hạch toán tiền lƣơng là một bộ phận công việc hết sức quan trọng và phức tạp trong hạch toán chi phí kinh doanh. Nó không chỉ là cơ sở để xác định giá thành sản phẩm mà còn là căn cứ để xác định các khoản phải nộp ngân sách, các tổ chức phúc lợi xã hội, đảm bảo tính đúng, tính đủ tiền lƣơng cho ngƣời lao động và công bằng quyền lợi cho họ. Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế hiện nay, tùy theo đặc điểm của mỗi doanh nghiệp mà thực hiện hạch toán tiền lƣơng sao cho chính xác, khoa học, đảm bảo lợi ích cho doanh nghiệp và ngƣời lao động, đồng thời phải bảo đảm công tác thanh tra, kế toán kiểm tra đƣợc dễ dàng, thuận tiện. Chính vì hạch toán tiền lƣơng có vai trò đặc biệt quan trọng trong hạch toán kế toán nên em quyết định chọn đề tài: "Hoàn thiện kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại công ty Cổ Phần Cung Ứng Tàu Biển Hải Phòng" để nghiên cứu trong khóa luận tốt nghiệp.
Nội dung khóa luận gồm 3 phần: - PHẦN I: Lý luận chung về hạch toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng. LUAN VANSinh CHAT LUONG viên: Nguyễn Huy Hoàng - Lớp QT1003K download : add luanvanchat@agmail.com 1 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp - PHẦN II: Thực trạng kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại công ty Cổ Phần Cung Ứng Tàu Biển Hải Phòng. - PHẦN III: Các vấn đề và kiến nghị nhằm hoàn thiện hạch toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại công ty Cổ Phần Cung Ứng Tàu Biển Hải Phòng. Do thời gian và hạn chế về thực tiễn khoá luận không thể tránh khỏi sai sót, em rất mong đƣợc sự cảm thông và đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n.! Sinh viên Nguyễn Huy Hoàng LUAN VANSinh CHAT LUONG viên: Nguyễn Huy Hoàng - Lớp QT1003K download : add luanvanchat@agmail.com 2 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ HẠCH TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG I. KHÁI NIỆM VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI TIỀN LƢƠNG 1. Khái niệm và các nhân tố ảnh hƣởng tới tiền lƣơng: - Theo quan niệm của Mác: Tiền lƣơng là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động. - Theo quan niệm của các nhà kinh tế học hiện đại: Tiền lƣơng là giá cả của lao động, đƣợc xác định bởi quan hệ cung cầu trên thị trƣờng lao động.
Ở Việt nam trong thời kỳ kế hoạch hoá tập trung, tiền lƣơng đƣợc hiểu là một bộ phận thu nhập quốc dân dùng để bù đắp hao phí lao động tất yếu do Nhà nƣớc phân phối cho công nhân viên chức bằng hình thức tiền tệ phù hợp với quy luật phân phối theo lao động. Hiện nay theo Điều 55 - Bộ Luật Lao Động Việt Nam quy định tiền lƣơng của ngƣời lao động là do hai bên thoả thuận trong hợp đồng lao động và đƣợc trả theo năng suất lao động, chất lƣợng và hiệu quả công việc. - Tiền lƣơng là một bộ phận của sản phẩm xã hội biểu hiện bằng tiền đƣợc trả cho ngƣời lao động dựa trên số lƣợng và chất lƣợng lao động của họ dùng để bù đắp lại hao phí lao động của mọi ngƣời dùng để bù đắp lại hao phí lao động của họ và nó là một vấn đề thiết thực đối với cán bộ cô ng nhân viên.Tiền lƣơng đƣợc quy định một cách đúng đắn, là yếu tố kích thích sản xuất mạnh mẽ, nó kích thích ngƣời lao động và làm việc, nâng cao trình độ tay nghề, cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất lao động. - Ngƣời lao động sau khi sử dụng sức lao động tạo ra sản phẩm thì đƣợc trả một số tiền công nhất định.
Xét về hiện tƣợng ta thấy sức lao động đƣợc đem trao đổi để lấy tiền công. Vậy có thể coi sức lao động là hàng hoá, một loại hàng hoá đặc biệt. Và tiền lƣơng chính là giá cả của hàng hoá đặc biệt đó, hàng hoá sức lao động. Vì hàng hoá sức lao động cần đƣợc đem ra trao đổi trên thị trƣờng lao động trên cơ sở thoả thuận giữa ngƣời mua với ngƣời bán, chịu sự tác động của quy luật giá trị, quy LUAN VANSinh CHAT LUONG viên: Nguyễn Huy Hoàng - Lớp QT1003K download : add luanvanchat@agmail.com 3 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp luật cung cầu.
Do đó giá cả sức lao động sẽ biến đổi theo giá cả của các yếu tố cấu thành cũng nhƣ quan hệ cung cầu về lao động. Nhƣ vậy khi coi tiền công là giá trị của lao động thì giá cả này sẽ hình thành trên cơ sở thoả thuận giữa ngƣời lao động và ngƣời sử dụng lao động. Giá cả sức lao động hay tiền công có thể tăng hoặc giảm phụ thuộc vào cung cầu hàng hoá sức lao động. Nhƣ vậy giá cả tiền công thƣờng xuyên biến động nhƣng nó phải xoay quanh giá trị sức lao động cung nhƣ các loại hàng hoá thông thƣờng khác, nó đòi hỏi một cách khách quan yêu cầu tính đúng, tính đủ giá trị của nó.
Mặt khác giá tiền công có biến động nhƣ thế nào thì cũng phải đảm bảo mức sống tối thiểu để ngƣời lao động có thể tồn tại và tiếp tục lao động. - Mặt khác tiền lƣơng còn là yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất sản phẩm do vậy giá trị của sức lao động (tiền lƣơng) còn phụ thuộc vào giá cả của sản phẩm khi đƣợc tiêu thụ trên thị trƣờng. * Nguyên tắc cơ bản trong tổ chức tiền lƣơng gồm có 3 nguyên tắc cơ bản: + Áp dụng trả lƣơng ngang nhau cho lao động cùng một đơn vị sản xuất kinh doanh bắt nguồn từ nguyên tắc phân phối theo lao động có ý nghĩa khi quyết định các chế độ tiền lƣơng nhất thiết không phân biệt tuổi tác, dân tộc, giới tính. + Đảm bảo tốc độ tăng năng suất lao động lớn hơn tốc độ tăng tiền lƣơng.
Đây là nguyên tắc tạo cơ sở cho việc giảm giá thành, tăng tích luỹ bởi vì năng suất lao động không chỉ phụ thuộc vào các nhân tố chủ quan của ngƣời lao động (trình độ tay nghề, các biện pháp hợp lý sử dụng thời gian) mà còn phụ thuộc vào các nhân tố khách quan (sử dụng hợp lý nguyên vật liệu, áp dụng công nghệ mới). + Phải đảm bảo mối tƣơng quan hợp lý về tiền lƣơng giữa những ngƣời làm nghề khác nhau trong các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân.Tính chặt chẽ nghề nghiệp, độ phức tạp về kỹ thuật giữa các ngành nghề đòi hỏi trình độ lành nghề bình quân của ngƣời lao động là khác nhau. Những ngƣời làm việc trong môi trƣờng độc hại, nặng nhọc, tổn hao nhiều sức lực phải đƣợc trả công cao hơn so với những ngƣời lao động bình thƣờng. Hình thức tiền lƣơng có xét đến điều kiện lao động có thể thông qua việc thiết kế các hệ số lƣơng hoặc quy định các mức phụ cấp ở các LUAN VANSinh CHAT LUONG viên: Nguyễn Huy Hoàng - Lớp QT1003K download : add luanvanchat@agmail.com 4 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp ngành nghề khác nhau.
Từ đó các điều kiện lao động đều ảnh hƣởng ít nhiều đến tiền lƣơng bình quân của mỗi ngành nghề. - Đảm bảo tiền lƣơng thực tế tăng lên khi tăng tiền lƣơng nghĩa là tăng sức mua của ngƣời lao động. Vì vậy việc tăng tiền lƣơng phải đảm bảo tăng bằng cung cấp hàng hoá, tín dụng tiền tệ. Phải đâỷ mạnh sản xuất, chú trọng công tác quản lý thị trƣờng, tránh đầu cơ tích trữ, nâng giá nhằm đảm bảo lời ích của ngƣời lao động.
Mặt khác tiền lƣơng còn là một bộ phận cấu thành nên giá trị, giá thành sản phẩm hàng hoá, dịch vụ và là một bộ phận của thu nhập kết quả tài chính cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đó, đảm bảo tăng tiền lƣơng thực tế cho ngƣời lao động là việc xử lý hài hoà hai mặt của vấn đề cải thiện đời sống cho ngƣời lao động phải đi đôi với sử dụng tiền lƣơng nhƣ một phƣơng tiện quan trọng kích thích ngƣời lao động hăng hái sản xuất có hiệu quả hơn. Vai trò của tiền lƣơng. Về mặt sản xuất và đời sống tiền lƣơng có 4 vai trò cơ bản sau đây.
* Vai trò tái sản suất sức lao động Sức lao động là một dạng công năng sức cơ bắp và tinh thần tồn tại trong cơ thể con ngƣời, là một trong các yếu tố thuộc “đầu vào” của sản xuất. Trong quá trình lao động sức lao động bị hao mòn dần với quá trình tạo ra sản phẩm do vậy tiền lƣơng trƣớc hết phải đảm bảo tái sản xuất sức lao động. Đây là yêu cầu tất yếu không phụ thuộc vào chế độ xã hội, là cơ sở tối thiểu đầu tiên đảm bảo sự tác động trở lại của phân phối tới sản xuất. Sức lao động là yếu tố quan trọng nhất của lực lƣợng sản xuất để đảm bảo tái sản xuất và sức lao động cũng nhƣ lực lƣợng sản suất xã hội, tiền lƣơng cần thiết phải đủ nuôi sống ngƣời lao động và gia đình họ.
Đặc biệt là trong điều kiện lƣơng là thu nhập cơ bản. Để thực hiện chức năng này, trƣớc hết tiền lƣơng phải đƣợc coi là giá cả sức lao động. Thực hiện trả lƣơng theo việc, không trả lƣơng theo ngƣời, đảm bảo nguyên tắc phân phối theo lao động. Mức lƣơng tối thiểu là nền tảng của chính sách tiền lƣơng và tiền công, có cơ cấu hợp lí về sinh học, xã hội học.
LUAN VANSinh CHAT LUONG viên: Nguyễn Huy Hoàng - Lớp QT1003K download : add luanvanchat@agmail.