CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN THU NGÂN SÁCH XÃ 1. Khái quát về ngân sách xã và kế toán ngân sách xã. Khái quát chung về ngân sách xã 1.
Khái niệm ngân sách xã Ngân sách xã là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình tạo lập,phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền Nhà nước cấp xã nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng của nhà nước cấp cơ sở trong khuôn khổ đã được phân công,phân cấp quản lí. Đặc điểm ngân sách xã Là một cấp NS, nên NSX mang đặc điểm chung của NS các cấp: - Được phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi theo quy định của pháp luật. - Được quản lý và điều hành theo dự toán và theo chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cơ quan có thẩm quyển quy định. - Hoạt động của NSX gắn với hoạt động của chính quyền nhà nước cấp xã.
Bên cạnh những đặc điểm chung, thì NSX còn có được nhận diện qua các giác độ sau: NSX là cấp cơ sở trong hệ thống NSNN, đóng vai trò là một cấp NS, vì NSX cũng được phân cấp quản lý nguồn thu và nhiệm vụ chi như một cấp NS thực thụ. Đây là cấp cuối cùng của hệ thống NSNN và là nơi trực tiếp diễn ra các giao dịch phản ánh các quan hệ phân phối giữa nhà nước với các chủ thể khác. NSX đóng vai trò như một đơn vị dự toán. Tại xã có phát sinh các khoản thu do chính quyền xã trực tiếp thu vào NSX, xã giữ lại một phần hay toàn bộ số thu đó để sử dụng; và cũng phải chi trả thanh toán cho đầu vào để LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 đảm bảo các hoạt động của chính quyền nhà nước cấp xã về quản lý kinh tế, xã hội, quốc phòng… Do vậy, quản lý điều hành NSX nhất thiết phải tuân thủ theo chu trình đã được xác lập trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật NSNN.Vai trò của NSX - NSX đảm bảo cho sự tồn tại và hoạt động của bộ máy nhà nước ở cở sở.
Do NSX tập trung trong tay một phần giá trị của cải xã hội để thực hiện các nhiệm vụ của chính quyền cấp xã, nên đây chính là nguồn lực đảm bảo chi phí cho bộ máy nhà nước ở cấp xã. - NSX là công cụ đặc biệt quan trọng giúp chính quyền cấp xã thực hiện quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng ở địa phương. Thu, chi NS không chỉ đơn giản là quá trình tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ mà còn thông qua đó, hoạt động này còn là công cụ để thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát, điều chỉnh các hoạt động kinh tế, xã hội trên địa bàn theo đúng chính sách, chế độ. Khái quát chế độ kế toán xã.Khái niệm, đặc điểm của kế toán ngân sách xã.
Là việc thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát, phân tích và cung cấp thông tin về toàn bộ hoạt động kinh tế - tài chính của xã, gồm: Hoạt động thu, chi ngân sách và hoạt động tài chính khác của xã. Kế toán ngân sách và tài chính xã là kế toán kết hợp giữa kế toán tài chính của một cấp ngân sách thấp nhất – ngân sách xã, với kế toán nghiệp vụ của một đơn vị dự toán đặc thù – hoạt động của Đảng cộng sản Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp xã; và quản lý Nhà nước của UBND, HĐND và các ban, ngành khác ở cấp xã. Phần kế toán tài chính bao gồm phản ánh các đối tượng thu, chi, tài sản, thanh toán,…và chênh lệch không chỉ theo niên độ mà còn có tính liên tục giữa các niên độ. Phần kế toán nghiệp vụ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 ngoài việc phản ánh các nghiệp vụ thu, chi NSX, còn phản ánh thu, chi kinh phí theo các tổ chức được phép sử dụng NSNN.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Yêu cầu của kế toán ngân sách và tài chính xã. - Phản ánh đầy đủ nhiệm vụ kinh tế, tài chính phát sinh vào chứng từ kế toán, sổ kế toán, báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán NSX. - Phản ánh kịp thời , đúng thời gian quy định các khoản thu, chi ngân sách và thu, chi hoạt động tài chính khác của xã.
- Phản ánh rõ ràng, dễ hiểu và chính xác thông tin, số liệu về tình hình thu, chi ngân sách và hoạt động tài chính của xã nhằm cung cấp thông tin cho UBND, HĐND xã. - Phản ánh trung thực hiện trạng, bản chất sự việc, nội dung và giá trị của nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh ở xã. - Thông tin số liệu kế toán ở xã phải được phản ánh liên tục từ khi phát sinh đến khi kết thúc hoạt động kinh tế tài chính, từ khi thành lập đến khi chấm dứt hoạt động. Số liệu kế toán phản ánh kỳ này phải kế tiếp số liệu kế toán của kỳ trước.
- Phải phân loại sắp xếp thông tin, số liệu kế toán theo trình tự có hệ thống và có thể so sánh được. Chỉ tiêu do kế toán thu thập, phản ánh phải thống nhất với chỉ tiêu trong dự toán ngân sách về nội dung và phương pháp tính toán. - Thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát các khoản thu, chi ngân sách, các quỹ công chuyên dùng, các khoản thu đóng góp của dân, các hoạt động sự nghiệp, tình hình quản lý và sử dụng tài sản do xã quản lý và các hoạt động tài chính khác của xã. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 - Thực hiện kiểm tra, kiểm soát tình hình chấp hành dự toán thu, chi NSX, các quy định về tiêu chuẩn, định mức, tình hình quản lý, sử dụng các quỹ công chuyên dùng, các khoản thu đóng góp của dân, tình hình sử dụng kinh phí của các bộ phận trực thuộc và các hoạt động tài chính khác của xã.
- Phân tích tình hình thực hiện dự toán thu, chi ngân sách, tình hình quản lý và sử dụng tài sản của xã, tình hình sử dụng các quỹ công chuyên dùng, cung cấp thông tin số liệu, tài liệu kế toán tham mưu, đề xuất với UBND, HĐND xã các giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội trên địa bàn xã. - Lập báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách để trình ra HĐND xã phê duyệt, phục vụ công khai tài chính trước nhân dân theo quy định của pháp luật và gửi phòng tài chính huyện để tổng hợp vào ngân sách nhà nước. Nội dung kế toán ngân sách và tài chính xã. - Kế toán tiền mặt, tiền gửi: Phản ánh số hiện có và tình hình biến động các khoản tiền mặt tại quỹ của xã, tiền thuộc quỹ NS và tiền gửi khác của xã tại KBNN, và tại ngân hàng.
- Kế toán các khoản thu ngân sách xã: Phản ánh các khoản thu NS xã đã qua Kho bạc, các khoản thu NSX chưa qua Kho bạc và những khoản thoái thu NS hoàn trả cho các đối tượng được hưởng. - Kế toán các khoản chi NSX: Phản ánh các khoản chi thường xuyên, chi đầu tư XDCB theo dự toán NS đã được HĐND xã quyết định vào chi NSX đã qua Kho bạc, chi NSX chưa qua Kho bạc và việc quyết toán các khoản chi theo Mục lục NSNN. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 - Kế toán các quỹ công chuyên dùng của xã: Phản ánh số hiện có và tình hình biến động từng loại quỹ công chuyên dùng. - Kế toán thanh toán: + Phán ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu của các đối tượng.
+ Phản ánh các khoản nợ phải trả của xã về dịch vụ đã sử dụng chưa thanh toán cho người bán, người nhận thầu và các khoản nợ phải trả khác của xã. -Kế toán các hoạt động tài chính khác của xã: Phản ánh các khoản thu, chi của các hoạt động tài chính khác như: thu, chi hoạt động sự nghiệp, văn hoá… -Kế toán vật tư, tài sản, đầu tư XDCB,nguồn vốn đầu tư XDCB và nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ. Phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm tài sản và nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ của xã do hoàn thành việc mua sắm, XDCB, do nhận bàn giao, do được nhà nước đầu tư,… tình hình biến động tài sản và nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ của xã.Tổ chức công tác kế toán thu ngân sách xã. Khái quát thu ngân sách xã.
Khái niệm thu ngân sách xã. Thu ngân sách xã là toàn bộ các khoản thu trong dự toán đã được HĐND xã quyết định và được thực hiện trong một năm để thực hiện các chức năng nhiệm vụ của chính quyền cấp xã. Nội dung các khoản thu ngân sách xã. Thu ngân sách xã gồm các khoản sau: Các khoản thu NSX hưởng 100% LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Đây là các khoản thu phát sinh trên địa bàn xã, do xã tổ chức huy động và tập trung quản lý các nguồn thu, và xã được hưởng 100% các khoản thu này.
Khoản thu này giúp xã chủ động về nguồn tài chính và bảo đảm các nhiệm vụ chi thường xuyên, đầu tư phát triển. Gồm các khoản thu sau: - Các khoản phí, lệ phí thu vào NS theo quy định. - Thu từ các hoạt động sự nghiệp của xã, phần nộp vào NS nhà nước theo chế độ quy định. - Thu đấu thầu, thu khoán theo mùa vụ từ quỹ đất công ích và hoa lợi công sản theo quy định của pháp luật do xã quản lý.
- Các khoản thu từ đóng góp của tổ chức, cá nhân gồm: các khoản đóng góp huy động theo quy định của pháp luật, các khoản đóng góp theo nguyên tắc tự nguyện để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng do HĐND xã quyết định đưa vào NSX quản lý và các khoản đóng góp tự nguyện khác. - Viện trợ không hoàn lại của các cá nhân và tổ chức nước ngoài trực tiếp cho NSX theo chế độ quy định. - Thu kết dư NS năm trước. - Các khoản thu khác của NSX theo chế độ quy định của pháp luật.
Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa NSX và NS cấp trên Cũng dựa trên cơ sở kinh tế và yêu cầu tập trung quản lý các nguồn thu, những khoản thu thuộc về NS cấp trên nhưng phát sinh trên địa bàn xã thì nguồn thu này được phân chia cho NSX theo tỉ lệ phần trăm để tạo sự phối hợp quản lý có hiệu quả. Thông thường, những khoản thu lớn và tương đối ổn định được dành cho NS cấp trên.