CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC QUẢN LÝ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI VIỆT NAM 1. Đặc điểm tài sản cố định hữu hình tại Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam 1. Khái niệm tài sản cố định hữu hình TSCĐ HH là những tư liệu lao động có vốn đầu tư ban đầu lớn và thời gian thu hồi vốn dài, chúng có giá trị lớn thời gian sử dụng lâu dài tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Theo thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25 tháng 4 năm 2013 của Bộ tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ HH, tiêu chuẩn nhận biết TSCĐ HH như sau: Tư liệu lao động là những tài sản hữu hình có kết cấu độc lập, hoặc là một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một hay một số chức năng nhất định mà nếu thiếu bất kỳ một bộ phận nào thì cả hệ thống không thể hoạt động được, nếu thoả mãn đồng thời cả ba tiêu chuẩn dưới đây thì được coi là TSCĐ HH: - Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó; - Có thời gian sử dụng trên 1 năm trở lên; - Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy và có giá trị từ 30.000 đồng (Ba mươi triệu đồng) trở lên.
Trường hợp một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau, trong đó mỗi bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau và nếu thiếu một bộ phận nào đó mà cả hệ thống vẫn thực hiện được chức năng hoạt động chính của nó nhưng do yêu cầu quản lý, sử dụng TSCĐ HH đòi hỏi phải quản lý riêng từng bộ phận tài sản thì mỗi bộ phận tài sản đó nếu cùng 3 thoả mãn đồng thời ba tiêu chuẩn của TSCĐ HH được coi là một TSCĐ HH độc lập. Phân loại và mã hóa tài sản cố định hữu hình tại Công ty 1. Phân loại tài sản cố định hữu hình tại Công ty Để giúp cho công tác quản lý và hạch toán TSCĐ HH được thuận lợi hơn thì TSCĐ HH phải được phân loại thành từng loại, từng nhóm cụ thể. Có một số cách phân loại sau đây: Phân loại theo hình thái biểu hiện Theo cách phân loại này toàn bộ TSCĐ HH của doanh nghiệp được chia thành 2 loại là TSCĐ HH và TSCĐ HH vô hình.
Trong đó TSCĐ HH bao gồm : + Nhà cửa, vật kiến trúc; + Máy móc thiết bị; + Phương tiện vận tải, truyền dẫn; + Thiết bị dụng cụ quản lý; + TSCĐ HH khác. Phân loại theo quyền sở hữu Căn cứ vào quyền sở hữu các TSCĐ HH của doanh nghiệp được phân chia thành: + TSCĐ HH tự có là TSCĐ HH được hình thành từ nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp, nguồn vốn đi vay, nguồn vốn liên doanh. Đây là những TSCĐ HH thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và được phản ánh trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp. + TSCĐ HH thuê ngoài là những TSCĐ HH mà doanh nghiệp phải đi thuê để sử dụng trong một thời gian nhất định theo hợp đồng thuê tài sản.
Tùy theo điều khoản của hợp đồng thuê tài sản mà TSCĐ HH đi thuê được phân thành TSCĐ HH thuê tài chính và TSCĐ HH thuê hoạt động. 4 Phân loại theo tình hình sử dụng Theo cách phân loại này, TSCĐ HH của Công ty bao gồm: + TSCĐ HH đang dùng; + TSCĐ HH chưa cần dùng; + TSCĐ HH không cần dùng và chờ thanh lý. Mã hóa tài sản cố định của Công ty Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam đã xây dựng cho mình một hệ thống danh mục các loại TSCĐ HH và mã hóa chúng để phục vụ cho việc theo dõi và hạch toán như sau: Bảng 1. Mã hóa các TSCĐ HH của Công ty STT Tên TSCĐ HH Mã Hóa 1 Đầu máy D4H ĐMD4H 2 Máy photocopy MPTC 3 Máy cắt đột MCĐ 4 Máy nén khí MNK 5 Máy tiện MT 6 Thiết bị giám sát an toàn TBGS 7 Trạm biến áp TBA 8 Ôtô Honda Civic 1.8 i-VTEC The Playful OTO 9 Nhà bảo vệ NBV … … … Nguồn: Phòng Tài chính Kế toán Từ các mã TSCĐ HH chung này, Công ty lại tiếp tục phân loại và mã hóa chi tiết hơn cho từng loại TSCĐ HH theo thời gian đưa TSCĐ HH vào sử dụng gồm số tháng và hai số cuối của năm.
Ví dụ: trạm biến áp có mã hóa 5 chung là TBA, với Trạm biến áp đưa vào sử dụng tháng 8 năm 2014 sẽ mã hóa chi tiết thành TBA08. Tương tự với các mã TSCĐ HH còn lại. Tình hình tăng giảm tài sản cố định hữu hình tại Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam năm 2014 1. Tình hình tăng TSCĐ HH của Công ty TSCĐ HH của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam thường tăng bởi các nguyên nhân sau: Tăng do đầu tư và xây dựng Khi công trình đầu tư, xây dựng hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng thì kế toán Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam tạm hạch toán tăng giá trị TSCĐ và xác định nguồn vốn hình thành TSCĐ để theo dõi quản lý, tính hao mòn và trích khấu hao theo đúng chế độ.
Kế toán căn cứ vào biên bản nghiệm thu bàn giao TSCĐ HH (có đủ thành phần các bên ký xác nhận theo quy định) và các tài liệu liên quan do Bên A cung cấp để xác định giá trị TSCĐ HH tạm tăng, lập chứng từ hạch toán, vào thẻ TSCĐ HH và các sổ sách để theo dõi quản lý và trích khấu hao TSCĐ HH. Khi có quyết định phê duyệt quyết toán, Phòng Tài chính – Kế toán phải hạch toán điều chỉnh đồng thời ghi vào thẻ TSCĐ HH và các sổ sách theo dõi. Tăng do mua sắm Trước tiên Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam lập dự án, kế hoạch sản xuất kinh doanh, lên danh mục trang thiết bị thuộc TSCĐ HH cần cho dự án đầu tư sản xuất, sau đó lập tờ trình lên chủ tịch hội đồng quản trị phê duyệt. Sau khi xem xét đánh giá về tất cả các chỉ tiêu của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam, mục đích hoạt động sản xuất kinh doanh, kế hoạch và phương án mua 6 sắm tổ chức quản lý và kế hoạch hoàn trả vốn đầu tư, kế hoạch mua sắm trang thiết bị sẽ được phê duyệt.
Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam tổ chức mời thầu, chọn thầu chào hàng. Chủ thầu nào đặt giá rẻ nhất mà chất lượng tốt nhất sẽ trúng thầu và tiến hành việc ký kết hợp đồng mua bán. Khi TSCĐ HH về đến địa điểm yêu cầu thì Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam phải lập “biên bản giao nhận TSCĐ” cùng với người giao TSCĐ. Sau đó bên nhận TSCĐ HH là phía Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam phải lập một hồ sơ riêng về TSCĐ để lưu trữ.
Chi tiết TSCĐ tăng trong năm 2014 của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam được thể hiện trong bảng 1.1: Chi tiết tài sản cố định tăng STT Tên TSCĐ HH Nguyên giá Lý do 1 2 bộ thiết bị giám sát an toàn đuôi 167.150 Mua mới 2 Trạm biến áp 115.375 Mua mới Ôtô Honda Civic 1.000 Mua mới Playful 4 Máy photocopy 45.000 Mua mới 5 Nâng cấp nhà bảo vệ 59.909 Xây mới Tổng 1.434 Nguồn: Phòng Tài chính Kế toán 1. Tình hình giảm TSCĐ HH của Công ty Các nguyên nhân dẫn đến giảm TSCĐ HH của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam bao gồm: Giảm TSCĐ do nhượng bán, thanh lý 7 Khi đưa ra thanh lý TSCĐ HH, Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam phải lập đầy đủ hồ sơ và thực hiện theo quy định về công tác thanh xử lý tài sản. Hồ sơ bao gồm: + Quyết định thanh lý TSCĐ. + Biên bản thanh lý TSCĐ của Hội đồng thanh lý.
+ Hoá đơn bán thanh lý TSCĐ. Căn cứ vào hồ sơ thanh lý TSCĐ HH của Hội đồng thanh lý TSCĐ của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam, kế toán tiến hành hạch toán giảm TSCĐ và các nghiệp vụ có liên quan. TSCĐ HH đưa ra sửa chữa lớn TSCĐ sử dụng trong Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam khi đưa ra sửa chữa lớn theo định kỳ hay đột xuất phải thực hiện đúng theo quy định của Nhà nước về công tác sửa chữa lớn. Chi phí sửa chữa lớn TSCĐ HH được hạch toán vào chi phí SXKD của Công ty.
Hàng năm, Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam phải lập kế hoạch sửa chữa lớn TSCĐ. Khi Công ty đưa máy móc, thiết bị ra sửa chữa lớn thì bộ phận sử dụng máy móc, thiết bị đó phải lập biên bản bàn giao cho bộ phận sửa chữa lớn. Khi TSCĐ HH đã được sửa chữa hoàn thành Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Việt Nam phải tiến hành các bước: - Lập biên bản nghiệm thu khối lượng sửa chữa lớn TSCĐ đã hoàn thành; - Lập biên bản giao nhận TSCĐ sửa chữa lớn đã hoàn thành; - Lập báo cáo quyết toán số chi phí sửa chữa lớn và trình duyệt quyết toán theo quy định phân cấp của Tổng công ty. Chi tiết tăng giảm TSCĐ HH của Công ty trong năm 2014 như sau: 8 Bảng 1.2: Chi tiết tài sản cố định giảm STT Tên TSCĐ Nguyên giá Hao mòn lũy Giá trị Lý do HH kế còn lại 1 1 đầu máy 0 Thanh lý 1.000 D4H nhượng bán 2 Máy Thanh lý 48.274 photocopy nhượng bán 3 0 Thanh lý Máy cắt đột 246.000 nhượng bán 4 0 Thanh lý Máy nén khí 60.000 nhượng bán Tổng 2.274 Nguồn: Phòng Tài chính Kế toán Dưới đây là tình hình biến động TSCĐ HH của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và Phát triển thương mại Việt Nam trong năm 2014.
Do đặc thù hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và Phát triển thương mại Việt Nam nên giá trị TSCĐ HH của Công ty rất lớn.