CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CP SƠN LÂM 1. Đặc điểm nguyên vật liệu tại công ty cổ phần Sơn Lâm. Đặc điểm nguyên vật liệu sử dụng tại công ty CP Sơn Lâm. Là công ty sản xuất thì nguyên vật liệu là yếu tố đầu vào không thể thiếu được.
Công ty chuyên sản xuất phân bón và tinh bột sắn nên nguyên vật liệu thể hiện dưới dạng vật hóa như : sắn củ (khoai mì) để sản xuất tinh bột sắn, các thành phần cơ bản để tạo nên phân bón là: đạm, lân,kali để bổ sung dưỡng chất giúp cây trồng nhanh lớn và khả năng chống sâu bệnh thì còn các yếu tố trung lượng như: magiê,canxi, lưu huỳnh và các yếu tố vi lượng như: sắt, kẽm, phụ gia là than bùn….Tuy nhiên nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kì sản xuất nhất định và khi tham gia vào quá trình sản xuất, dưới tác động của lao động, chúng bị tiêu hao toàn bộ để cấu thành nên thực thể của sản phẩm. Cùng với đó giá trị của nguyên vật liệu được chuyển dịch toàn bộ vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kì, hình thành nên giá thành sản phẩm. Có thể nói chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong tổng chi phí của công ty. Vì thế chỉ một sự thay đổi nhỏ về chi phí NVL cũng ảnh hưởng đến giá thành sản xuất, sức mua và khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.Do đó việc tổ chức quản lý và hạch toán nguyên vật liệu có ý nghĩa hết sức to lớn trong việc tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm và tăng hiệu quả hoạt động của đơn vị.
Do hoạt động trong lĩnh vực sản xuất đa sản phẩm nên công ty CP Sơn Lâm sử dụng khá nhiều loại nguyên vật liệu với số lượng tương đối lớn. Trong đó mỗi loại nguyên vật liệu lại có những đặc tính lý, hóa khác nhau. Điều này đã tạo nên sự phong phú, đa dạng trong danh mục nguyên vật liệu của công ty. Các loại NVL của công ty có đặc điểm là dễ bị thay đổi và biến đổi nếu chịu nhiều ảnh hưởng của thời tiết.
Hơn thế nữa mỗi một loại vật liệu SV: Trương Thị Oanh 3 Lớp : KT1-K12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường ĐHKTQD lại có vai trò khác nhau vì vậy việc đòi hỏi công tác quản lý NVL phải quản lý cả về số lượng, chủng loại, giá cả, chất lượng cũng như hạch toán kế toán NVL phải được tổ chức một cách chặt chẽ, khoa học, hợp lý đảm bảo cung cấp được đồng bộ, kịp thời cho sản xuất, ngăn ngừa hư hỏng, mất mát nguyên vật liệu tránh làm ảnh hưởng đến sản xuất và thậm chí là uy tín của công ty. Phân loại nguyên vật liệu tại công ty CP Sơn Lâm. Để kiểm soát việc sử dụng và quản lý nguyên vật liệu, dựa vào công dụng của chúng, công ty phân loại nguyên vật liệu thành : - Nguyên vật liệu chính (TK 1521). - Vật liệu phụ (TK 1522).
Nguyên vật liệu chính của công ty là những nguyên liệu, vật liệu cấu thành nên hình thái vật chất của sản phẩm, chiếm phần lớn về số lượng và giá trị NVL của doanh nghiệp bao gồm: Tinh bột sắn là sắn củ, thành phần phân bón như kali,đạm ,lân… Vật liệu phụ là những vật liệu được dùng kết hợp với nguyên vật liệu chính để hoàn thiện và nâng cao tính năng, chất lượng của sản bao gồm các yếu trung lượng như: canxi,mage, và các yếu tố vi lượng như: sắt ,kẽm,…. Nhiên liệu là những thứ dùng để tạo nhiệt năng trong quá trình sản xuất, bao gồm: xăng, dầu…. Phụ gia là những chất tăng thêm đặc tính cho sản phẩm là : than bùn Phế liệu trong công ty là các loại nguyên vật liệu thu hồi được sau sản xuất. Công ty chuyên sản xuất phân bón tại Hà Nội và sản xuất tinh bột sắn tại nhà máy tại Đông hỷ - Thái Nguyên nhưng do thời gian thực tập có hạn nên em chỉ đi sâu nghiên cứu nguyên vật liệu để sản xuất phân bón trong SV: Trương Thị Oanh 4 Lớp : KT1-K12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường ĐHKTQD chuyên đề thực tập chuyên ngành của mình.
Dưới đây là bảng danh mục nguyên vật liệu ản xuất phân bón của công ty CP Sơn Lâm: Bảng 1.1: DANH MỤC NVL SX PHÂN BÓN CỦA CÔNG TY CP SƠN LÂM STT Tên nguyên vật liệu Mã vật tư Đơn vị tính 1 Đạm N kg 2 Lân P kg 3 Kali K kg 4 Magiê MG kg 5 Lưu huỳnh S kg 6 Canxi Ca kg 7 Sắt Fe kg 8 Kẽm Zn kg 9 Than bùn Tb kg 10 Xăng X Lít 11 Dầu D Lít 12 Phụ tùng thay thế PT Cái Do phân loại và mã hóa như trên nên công ty dễ dàng quản lý và theo dõi việc sử dụng từng loại nguyên vật liệu, tránh nhầm lẫn cho việc hạch toán số lượng và giá trị NVL, từ đó có kế hoạch mua sắm và dự trữ kịp thời.3 Tính giá nguyên vật liệu tại công ty CP Sơn Lâm. Tính giá NVL là một công tác quan trọng trong việc tổ chức hạch toán NVL. Đó là việc dùng thước đo tiền tệ để biểu hiện giá trị của NVL theo một nguyên tắc nhất định. Không chỉ áp dụng những quy tắc kế toán nói chung việc tính giá NVL phải tuân thủ chuẩn mực kế toán số 02 – Hàng tồn kho.
SV: Trương Thị Oanh 5 Lớp : KT1-K12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường ĐHKTQD Theo chuẩn mực này NVL luân chuyển trong công ty phải được tính theo giá gốc: “Hàng tồn kho tính theo giá gốc”. Trường hợp giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc thì phải tính theo giá trị thuần có thể thực hiện được. Trong đó: giá gốc của hàng tồn kho bao gồm “chi phí mua, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được hàng tồn kho ở địa điểm và trạng thái hiện tại”. Việc lựa chọn phương pháp tính giá chính xác, hợp lý và khoa học sẽ giúp cho công ty tính toán được sát thực nhất giá trị của NVL cũng như giá sản phẩm.
Cụ thể, việc tính giá NVL ở công ty CP Sơn Lâm được thực hiện như sau: 1.1 Tính giá NVL nhập kho Phần lớn NVL nhập kho của công ty là do mua từ bên ngoài và phần lớn là trong nước nên việc tính giá NVL như sau: Công ty tính giá NVL tăng do mua về nhập kho theo giá thực tế. Do công ty tính thuế theo phương pháp khấu trừ nên giá thực tế trong trường hợp này bao gồm giá trị ghi trên hóa đơn không bao gồm thuế GTGT và chi phí thu mua (nếu có). Công thức tính giá NVL nhập kho được thể hiện như sau: Giá thực tế Giá mua Chi phí Thuế không CKTM, của NVL = ghi trên + thu mua + được hoàn - GGHB nhập kho hóa đơn (nếu có) lại (nếu có) Trong đó: Giá mua trên hóa đơn là giá không bao gồm thuế GTGT Chi phí thu mua bao gồm: chi phí vận chuyển, bốc dỡ, hao hụt trong định mức… Các khoản thuế không được hoàn lại như thuế nhập khẩu… Ví dụ 1: Ngày 5/3/2013, công ty thực hiện mua 20.000 kg lân Lâm Thao của Công ty CP sản xuất và DV Hồng Anh nhập kho, đơn giá thanh toán là 3. chi phí vận chuyển là 100đồng/kg.
SV: Trương Thị Oanh 6 Lớp : KT1-K12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường ĐHKTQD Giá thực tế của NVL Lân nhập kho là: ( 20. Đơn giá 1kg phân lân Lâm thao nhập kho là : 3. Ví dụ 2: Ngày 5/3/2013 Công ty mua 10.000 kg Đạm Ure TQ Công ty CP sản xuất và DV Hồng Anh nhập kho để sản xuất NPK,giá mua là : 10. chi phí vận chuyển la 100đồng/kg.
Giá thực tế NVL nhập kho là: (10. Đơn giá 1kg Đạm ure TQ nhập kho : 10. Tính giá NVL xuất kho. Công ty thực hiện tính giá NVL xuất kho theo phương pháp nhập trước – xuất trước.Theo phương pháp này, giá NVL xuất kho được tính theo cơ sở NVL nào nhập về trước sẽ được xuất dùng trước.Vì vậy lượng NVL xuất kho thuộc lần nhập nào thì tính theo giá thực tế của lần nhập đó.
Ví dụ 1: - Ngày 1/3 tồn kho của Lân Lâm Thao là 10. - Ngày 5/3 nhập kho 20.000kg Lân Lâm Thao,đơn giá 3. - Ngày 6/3 xuất kho cho sản xuất NPK là: 15. Giá thực tế của 15.000 Phân lân Lâm Thao xuất kho là: (10.
Ví dụ 2: - Ngày 1/3/2013 Tồn kho của Đạm Ure TQ là 7. - Ngày 3/3/2013 nhập kho 7.000 kg Đạm Ure TQ, đơn giá 10. - Ngày 5/3 nhập kho 10.000kg Đạm ure TQ , đơn giá 10. SV: Trương Thị Oanh 7 Lớp : KT1-K12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường ĐHKTQD - Ngày 6/3 Xuất kho cho sản xuất NPK là: 15.
Giá thực tế của NVL Đạm ure xuất kho cho sản xuất NPK là: (7. Tổ chức quản lý nguyên vật liệu của công ty Sơn Lâm. Tổ chức quản lý chung tại công ty Bộ máy tổ chức là yếu tố then chốt quyết định đến hiệu quả làm việc của công ty. Vì vậy trong thời gian hoạt động, công ty không ngừng cải tiến bộ máy làm việc theo hướng gọn nhẹ, khoa học và hiệu quả.
Công ty CP Sơn Lâm là công ty sản xuất tổ chức quản lý theo mô hình sau: Sơ đồ 1. Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty CP Sơn Lâm Giám đốc Phó giám đốc Phòng Phòng tài Phòng Phòng BHLĐ Tổng hợp chính Kỷ thuật Kế toán Phân xưởng sản xuất Tinh bột sắn Phân bón SV: Trương Thị Oanh 8 Lớp : KT1-K12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường ĐHKTQD Mô hình kinh doanh này là một mô hình tập trung dưới sự chỉ đạo của giám đốc.Các phòng ban được tổ chức theo yêu cầu của việc quản lý sản xuất kinh doanh thông suốt.Ở phân xưởng quản đốc điều hành sản xuất và chịu trách nhiệm với giám đốc. Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận liên quan đến việc quản lý nguyên vật liệu Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố đầu vào quan trọng của quá trình sản xuất sản phẩm Do đó, quản lý tốt khâu thu mua, dự trữ và sử dụng nguyên vật liệu là điều kiện cần thiết để đảm bảo chất lượng ,tiết kiệm chi phí, giảm giá thành, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tại công ty cp Sơn Lâm, công tác quản lý NVL có sự phân công rất rõ ràng, mỗi bộ phận thực hiện một nhiệm vụ khác nhau.