LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Sau những năm hội nhập và phát triển, nền kinh tế nƣớc ta ngày một hoàn thiện hơn. Cùng với sự phát triển đó, việc quản lý, hạch toán kế toán ở các doanh nghiệp ngày một đƣợc chú trọng hơn. Vấn đề đặt ra đối với các doanh nghiệp là làm sao đạt đƣợc lợi nhuận cao nhất và chi phí thấp nhất mà vẫn tuân thủ theo pháp luật.
Cũng nhƣ các doanh nghiệp Nhà nƣớc khác khi chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng có sự điều tiết của Nhà nƣớc, các đơn vị sản xuất công nghiệp đã trở thành đơn vị hạch toán độc lập tự chủ trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đó hạch toán kế toán là một bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống công cụ quản lý kinh tế tài chính, có vai trò tích cực trong việc quản lý điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế. Với tƣ cách là công cụ quản lý kinh tế, tài chính kế toán là một lĩnh vực gắn liền với hoạt động kinh tế tài chính đảm nhiệm hệ thống thông tin có ích cho các quyết định kinh tế. Vì vậy kế toán có vai trò đặc biệt quan trọng không chỉ với hoạt động tài chính Nhà nƣớc, mà còn vô cùng quan trọng và cần thiết với hoạt động tài chính doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trƣờng, để tồn tại và phát triển giữa các doanh nghiệp thƣờng xuyên xảy ra cạnh tranh nhằm khẳng định thƣơng hiệu của mình thì chất lƣợng thông tin kế toán (dù nhiều hay ít, dù thô sơ hay phức tạp) đều là một trong những tiêu chuẩn quan trọng để đảm bảo sự an toàn và khả năng mang lại thành công cho những quyết định kinh doanh. Đặc biệt là những thông tin về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm luôn là mối quan tâm hàng đầu của cơ quan chức năng trong công tác quản lý doanh nghiệp. Hoạt động sản xuất trong cơ chế thị trƣờng, các doanh nghiệp phải đứng trƣớc sự cạnh tranh hết sức gay gắt, bên cạnh đó còn chịu sự điều tiết của các quy luật kinh tế của nền kinh tế thị trƣờng nhƣ quy luật giá trị, quy luật cạnh. Để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả, doanh nghiệp phải thực hiện tổng điều hoà nhiều biện pháp quản lý với mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị.
Đặc biệt là phải quản lý chặt chẽ quá trình sản xuất sản phẩm nhằm giảm chi phí và hạ giá thành. Việc hạch toán đúng, hợp lý và chính xác chi phí sản xuất và tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm thì doanh nghiệp mới có thể đứng vững trên thị trƣờng. Nhận thức vai trò quan trọng và có ý nghĩa thiết thực của vấn đề trên, sau thời gian thực tập tại công ty TNHH Nichias Hải Phòng, đƣợc tìm hiểu thực tế Sinh viên: Đinh Thị Thanh Thủy – QTL601K 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP tình hình hạch toán cũng nhƣ công tác quản lý sản xuất kinh doanh tại công ty, cùng với mong muốn góp phần hoàn thiện công tác tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm nhằm tăng cƣờng quản lý chi phí sản xuất tại đây em đã mạnh dạn lựa chọn đề tài "Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH NICHIAS Hải Phòng". Mục đích nghiên cứu của đề tài - Hệ thống hóa lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp.
- Mô tả và phân tích đƣợc thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Nichias Hải Phòng. - Trên cơ sở đó đƣa ra đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Nichias Hải Phòng. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài Đối tƣợng nghiên cứu: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nhằm tăng cƣờng quản lý chi phí tại công ty TNHH Nichias Hải Phòng. Phạm vi nghiên cứu: - Về không gian: Đề tài đƣợc nghiên cứu tại công ty TNHH Nichias Hải Phòng.
- Về thời gian: Đề tài đƣợc thực hiện từ ngày 01/04/2014 đến 28/06/2014. Việc phân tích đƣợc lấy số liệu năm 2013 từ phòng kế toán của công ty. Phƣơng pháp nghiên cứu Các phƣơng pháp kế toán Phƣơng pháp thống kê và so sánh Phƣơng pháp chuyên gia Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu để kế thừa thành tựu 5. Kết cấu của khóa luận Nội dung khóa luận gồm 3 chương: Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Nichias Hải Phòng. Chƣơng 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Nichias Hải Phòng. Sinh viên: Đinh Thị Thanh Thủy – QTL601K 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất Chi phí sản xuất có ý nghĩa quan trọng gắn liền với quá trình hoạt động sản xuất.
Quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp thực chất là sự vận động của các yếu tố sản xuất đã bỏ ra và sự biến đổi chúng một cách có ý thức, có mục đích thành sản phẩm cuối cùng. Số tiền chi ra để mua các yếu tố đó phục vụ cho quá trình sản xuất chính là chi phí để sản xuất ra sản phẩm. Vậy chi phí sản xuất là gì? Trên góc độ nghiên cứu, quản lý khác nhau thì cách hiểu về chi phí cũng khác nhau. Đối với quản trị: "Chi phí sản xuất là toàn bộ các khoản chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất sản phẩm".
Đối với kế toán: "Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quí, hoặc năm). Chi phí sản xuất đƣợc hình thành do sự chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào sản phẩm sản xuất ra và đƣợc biểu hiện trên hai mặt: - Về mặt định tính, đó là bản thân các yếu tố về vật chất phát sinh và tiêu hao tạo nên quá trình sản xuất và đạt đƣợc mục đích là tạo nên sản phẩm. - Về mặt định lượng, đó là mức tiêu hao cụ thể của các yếu tố vật chất tham gia vào quá trình sản xuất và đƣợc biểu hiện qua các thƣớc đo khác nhau mà thƣớc đo chủ yếu là thƣớc đo tiền tệ. Tóm lại: Chi phí đƣợc xem nhƣ một chỉ tiêu để đánh giá hiệu quả quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh.
Vấn đề đặt ra là làm sao kiểm soát tốt đƣợc các khoản chi phí. Nhận diện, phân tích các chi phí phát sinh là điều mấu chốt để có thể ghi nhận, đo lƣờng chính xác đầy đủ về chi phí cũng nhƣ quản lý, kiểm soát tốt chi phí, từ đó có những quyết định đúng đắn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Bản chất và chức năng của giá thành sản phẩm Trong sản xuất, chi phí sản xuất chỉ là một mặt thể hiện sự hao phí. Để đánh giá chất lƣợng của hoạt động sản xuất thì cần phải xem xét chi phí sản xuất Sinh viên: Đinh Thị Thanh Thủy – QTL601K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP trong quan hệ thứ hai và là mặt cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh và kết quả thu đƣợc.
Đó chính là chỉ tiêu giá thành sản phẩm. Vậy giá thành sản phẩm là gì? Giá thành sản phẩm xác định cho từng loại sản phẩm, lao vụ, dịch vụ cụ thể và chỉ tính toán xác định cho những lao vụ đã hoàn thành, kết thúc toàn bộ quy trình sản xuất (thành phẩm) hoặc hoàn thành một giai đoạn công nghệ sản xuất nhất định (bán thành phẩm). Giá thành là một căn cứ quan trọng để xác định giá bán và xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất, giá thành sản phẩm luôn chứa đựng hai mặt khác nhau vốn có bên trong nó là sản xuất đã chi ra và giá trị sử dụng đã thu đƣợc cấu thành trong khối lƣợng sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành. Giá thành có hai chức năng chủ yếu là thƣớc đo bù đắp chi phí và chức năng lập giá.
Toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp chi ra để hoàn thành một khối lƣợng sản phẩm, công việc phải đƣợc bù đắp bằng đúng số tiền về bán sản phẩm, lao vụ. Tuy nhiên, việc bù đắp các chi phí đầu tƣ vào đó mới chỉ đảm bảo quá trình tái sản xuất giản đơn, mục đích sản xuất và nguyên tắc kinh doanh trong cơ chế thị trƣờng đòi hỏi các doanh nghiệp phải đảm bảo trang trải bù đắp mọi chi phí đầu tƣ vào quá trình sản xuất và phải có lãi. Vì vậy trong cơ chế thị trƣờng giá bán sản phẩm không những phụ thuộc vào quy luật cung cầu, vào sự thoả thuận giữa doanh nghiệp với khách hàng mà còn phải dựa trên cơ sở của giá thành sản phẩm. Ngoài hai chức năng quan trọng là bù đắp chi phí và xác định giá bán sản phẩm, giá thành còn giúp các nhà quản trị doanh nghiệp lập kế hoạch, kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp và cơ sở để ra các quyết định đầu tƣ.
Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất có nhiều loại, nên để thực hiện cho công tác quản lý và hạch toán cần thiết phải tiến hành phân loại chi phí sản xuất. Việc phân loại chi phí sản xuất giúp cho nhà quản trị dễ dàng hơn trong việc kiểm tra, phân tích quá trình phát sinh chi phí và hình thành sản phẩm, tính toán phƣơng án sản xuất, tiết kiệm chi phí một cách tốt nhất để hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho xí nghiệp.