LỜI MỞ ĐẦU Mục tiêu cuối cùng đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh là đạt đƣợc lợi nhuận cao nhất có thể, lợi nhuận thu đƣợc là điều kiện để các doanh nghiệp duy trì hoạt động và tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất của mình. Đồng thời lợi nhuận còn giúp doanh nghiệp tăng khả năng cạnh tranh trên thị trƣờng, giải quyết tốt hơn những vấn đề thuộc lợi ích kinh tế xã hội nói chung và chăm lo cho đời sống vật chất và tinh thần cho ngƣời lao động nói riêng. Để góp phần giúp doanh nghiệp đạt đƣợc lợi nhuận cao nhất trƣớc hết doanh nghiệp phải xây dựng đƣợc một cơ cấu tổ chức phù hợp, giúp cho nhà quản lý có thể quản lý đƣợc mọi hoạt động của doanh nghiệp. Trong cơ cấu quản lý này bộ phận kế toán có vai trò hết sức quan trọng.
Hạch toán kế toán phản ánh và giám đốc mọi mặt hoạt động kinh tế tài chính ở tất cả các đơn vị trong doanh nghiệp, cung cấp cho nhà quản trị những thông tin tài chính cần thiết để đƣa ra những quyết định phù hợp và kịp thời. Công tác kế toán tài sản doanh nghiệp trên hai mặt là tài sản và nguồn hình thành tài sản đó. Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp đồng thời cũng là quá trình tiêu hao các yếu tố cơ bản (sức lao động, đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động) trong đó nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của doanh nghiệp sản xuất. Nguyên vật liệu là cơ sở vật chất chủ yếu hình thành nên sản phẩm mới, chất lƣợng của sản phẩm tốt hay xấu cũng nhƣ chi phí sản xuất nhiều hay ít phụ thuộc phần lớn vào nguyên vật liệu dùng để sản xuất.
Do vậy việc đảm bảo sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm vật liệu nhằm hạ thấp chi phí sản xuất, hạ thấp giá thành sản phẩm có ý nghĩa rất quan trọng, nó đã trở thành một yêu cầu bức thiết đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào. Kế toán nguyên vật liệu có đầy đủ, kịp thời, chính xác hay không ảnh hƣởng rất lớn đến chất lƣợng công tác quản lý nguyên vật liệu của doanh nghiệp. Nhận thức về tầm quan trọng của nguyên vật liệu đối với quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị đồng thời qua nghiên cứu thực tế công tác kế toán tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành viên Cơ khí Duyên Hải, đƣợc sự giúp đỡ tận tình của Ban giám đốc Công ty, các cô chú phòng kế toán Công ty, em nhận thấy kế toán nguyên vật liệu ở Công ty giữ một vai trò rất quan trọng. Chính vì vậy em đã chọn và đi sâu nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành viên Cơ khí Duyên Hải ”.
Sinh viªn: NguyÔn Thu Hoµn - Líp QT1102K MSV: 110021 1 Khãa luËn tèt nghÞªp §¹i Häc D©n LËp H¶i Phßng Đề tài đƣợc trình bày với ba phần chính: Chƣơng 1: Lý luận chung về tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất. Chƣơng 2: Thực trạng về tổ chức công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành viên Cơ khí Duyên Hải. Chƣơng 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thàn viên Cơ khí Duyên Hải. Do thời gian ngắn và kiến thức còn hạn chế nên luận văn của em còn nhiều thiếu sót.
Em rất mong đƣợc thầy cô giáo góp ý bổ sung để luận văn của em đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn cô giáo Th.s Phạm Thị Nga cùng toàn thể các cô chú phòng tài chính kế toán của Công ty Trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành viên Cơ khí Duyên Hải đã tận tình hƣớng dẫn để em hoàn thành luận văn này. Sinh viªn: NguyÔn Thu Hoµn - Líp QT1102K MSV: 110021 2 Khãa luËn tèt nghÞªp §¹i Häc D©n LËp H¶i Phßng CHƢƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1 Tổng quan về nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất.1 Khái niệm nguyên vật liệu Nguyên vật liệu là đối tƣợng lao động thể hiện dƣới dạng vật hoá, là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất sản phẩm, là cơ sở vật chất cấu thành nên sản phẩm, tham gia thƣờng xuyên và trực tiếp vào quá trình sản xuất kinh doanh, là tài sản lƣu động dự trữ cho quá trình sản xuất kinh doanh.2 Đặc điểm của nguyên vật liệu Một trong những điều kiện thiết yếu để tiến hành sản xuất là đối tƣợng lao động nguyên vật liệu. Nguyên vật liệu là những đối tƣợng lao động đã đƣợc thể hiện dƣới dạng vật hoá nhƣ: sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí, chế tạo sợi trong doanh nghiệp dệt, da trong doanh nghiệp đóng giày, vải trong doanh nghiệp may mặc.
Nguyên vật liệu thƣờng phong phú đa dạng về chủng loại, công dụng, hình thái vật chất…Giá trị của nguyên vật liệu tiêu hao trong quá trình sản xuất tạo nên giá trị của sản phẩm hàng hoá dịch vụ. Tỷ trọng của chúng trong giá trị sản phẩm, dịch vụ tuỳ thuộc vào loại hình doanh nghiệp. Thông thƣờng đối với các doanh nghiệp sản xuất thì giá trị nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn và chủ yếu trong giá trị sản phẩm. Nguyên vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, nó bị biến dạng hoặc tiêu hao hoàn toàn.
Nguyên vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh. Giá trị của nguyên vật liệu đƣợc chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị mới sản phầm tạo ra, hoặc vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Những đặc điểm trên là xuất phát điểm quan trọng cho công tác tổ chức hạch toán nguyên vật liệu từ khâu tính giá, hạch toán tổng hợp và hạch toán chi tiết.3 Vai trò của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất Trong các doanh nghiệp sản xuất, nguyên vật liệu là tài sản dự trữ sản xuất thuộc tài sản lƣu động. Nó là cơ sở vật chất hình thành nên sản phẩm mới, là một trong ba yếu tố không thể thiếu đƣợc khi tiến hành sản xuất sản phẩm.
Vì vậy việc cung cấp nguyên vật liệu có kịp thời hay không đều có ảnh hƣởng trực tiếp đến Sinh viªn: NguyÔn Thu Hoµn - Líp QT1102K MSV: 110021 3 Khãa luËn tèt nghÞªp §¹i Häc D©n LËp H¶i Phßng tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất. Mặt khác chất lƣợng sản phẩm cao hay thấp phụ thuộc rất nhiều vào chất lƣợng nguyên vật liệu sử dụng. Qua đó, ta thấy nguyên vật liệu có vị trí quan trọng nhƣ thế nào đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, giá trị nguyên vật liệu chiểm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp chúng là đối tƣợng lao động trực tiếp của quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm. Thiếu nguyên vật liệu sản xuất sẽ bị đình trệ, giá trị sản phẩm của doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào tình hình biến động chi phí nguyên vật liệu vì chúng thƣờng chiếm 60%-80% giá thành sản phẩm.
Từ đó cho thấy chi phí nguyên vật liệu có ảnh hƣởng không nhỏ tới lợi nhuận của doanh nghiệp. Vì vậy đòi hỏi các doanh nghiệp phải chú trọng tới công tác kế toán nguyên vật liệu, để sử dụng nguyên vật liệu một cách hiệu quả nhất sao cho với cùng một khối lƣợng nguyên vật liệu nhất định có thể làm ra đƣợc nhiều sản phẩm hơn, chất lƣợng tốt hơn….4 Sự cần thiết phải quản lý nguyên vật liệu Với đặc điểm chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng tƣơng đối lớn trong toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh và trong giá thành sản phẩm ở các doanh nghiệp sản xuất thì tăng cƣờng công tác quản lý, công tác kế toán nguyên vật liệu nhằm đảm bảo sử dụng tiết kiệm hiệu quả nguyên vật liệu từ đó góp phần hạ giá thành sản phẩm là một vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, luôn đƣợc các nhà quản lý doanh nghiệp quan tâm. Tính khách quan phải quản lý nguyên vật liệu: Quản lý nguyên vật liệu là yêu cầu khách quan của mọi nền kinh tế. Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, các mức độ quản lý và phƣơng pháp quản lý cũng khác nhau và ngày một đƣợc hoàn thiện.
Vì vậy, quản lý nguyên vật liệu là đòi hỏi tất yếu mà doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm và có biện pháp cụ thể thiết thực. Quản lý nguyên vật liệu ở đây không những về mặt hiện vật mà về cả mặt giá trị trong các khâu từ khâu thu mua, dự trữ, bảo quản đến khâu sử dụng. Khâu thu mua: Quản lý chặt chẽ quá trình thu mua nguyên vật liệu về các mặt số lƣợng, chất lƣợng, quy cách, chủng loại, giá mua và chi phí thu mua cũng nhƣ các kế hoạch mua theo đúng tiến độ thời gian, phù hợp với kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp phải thƣờng xuyên phân tích tình hình thu mua nguyên vật liệu, tìm hiểu nguồn cung cấp để lựa chọn nguồn mua, đảm bảo về số lƣợng, chủng loại, quy cách với giá cả, địa điểm sao cho phù Sinh viªn: NguyÔn Thu Hoµn - Líp QT1102K MSV: 110021 4 Khãa luËn tèt nghÞªp §¹i Häc D©n LËp H¶i Phßng hợp và thuận tiện nhất.
Có nhƣ vậy sẽ góp phần hạ thấp đƣợc hao phí nguyên vật liệu trong giá thành. Khâu bảo quản: Nguyên vật liệu mua về phải có hệ thống kho tàng bến bãi, cách thức bảo quản khoa học, hợp lý nhằm giữ nguyên chất lƣợng, giảm thiểu thấp nhất những chi phí có thể xảy ra. Đối với mỗi loại nguyên vật liệu phải thực hiện đúng các chế độ bảo quản, xác định mức dự trữ tối thiểu và tối đa cho từng loại nhằm giảm bớt thấp nhất những hao hụt mất mát chất lƣợng nguyên vật liệu. Khâu dự trữ: Đây cũng là một khâu hết sức quan trọng bởi xác định đƣợc lƣợng dự trữ vừa đủ sẽ đảm bảo cho quá trình sản xuất đƣợc diễn ra liên tục thƣờng xuyên, đúng hợp đồng, đồng thời tránh đƣợc lãng phí gây ứ đọng vốn, hao hụt mất mát do dự trữ quá nhiều.
Khâu sử dụng: Sử dụng hợp lý, tiết kiệm trên cơ sở các định mức và dự toán chi phí sản xuất có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hạ thấp chi phí và giá thành.