phần mở đầu và phần kết luận, khóa luận đƣợc trình bày trong ba chƣơng: Chƣơng I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP. Chƣơng II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH TMDV NAM CƢỜNG Chƣơng III: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI DỊCH VỤ NAM CƢỜNG Sinh viên: Lê Thị Phƣơng Mai - Lớp QT 1105K Trang 2 Khóa Luận Tốt Nghiệp CHƢƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP. Những vấn đề chung về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp: 1. Đặc điểm, ý nghĩa và vai trò của bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp: Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp, nó chính là quá trình chuyển giao quyền sở hữu về hàng hoá từ ngƣời bán sang ngƣời mua để nhận quyền sở hữu tiền tệ hoặc quyền đƣợc đòi tiền của doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, hoạt động bán hàng là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển, thông qua hoạt động bán hàng doanh nghiệp tạo ra doanh thu, nhanh chóng thu hồi vốn kinh doanh đồng thời tạo ra lợi nhuận. Đối với nền kinh tế quốc dân thì việc thực hiện tốt khâu bán hàng là điều kiện để kết hợp chặt chẽ giữa lƣu thông hàng hoá và lƣu thông tiền tệ, thực hiện chu chuyển tiền mặt, ổn định và củng cố giá trị đồng tiền, là điều kiện để ổn định ,nâng cao đời sống ngƣời lao động và toàn xã hội. Nhƣ vậy bán hàng đóng vai trò rất quan trọng không chỉ đối với bản thân doanh nghiệp mà cả với sự phát triển chung toàn bộ nền kinh tế. Trong nền kinh tế thị trƣờng, khi mà các doanh nghiệp phải tự hạch toán kinh doanh, tự chịu trách nhiệm về quyết định kinh doanh của mình thì quá trình bán hàng hoá có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự sống còn của các doanh nghiệp.
Có thể khái quát một số đặc điểm cơ bản của quá trình bán hàng nhƣ sau: Sinh viên: Lê Thị Phƣơng Mai - Lớp QT 1105K Trang 3 Khóa Luận Tốt Nghiệp - Đó là sự mua bán có thoả thuận: doanh nghiệp đồng ý bán và khách hàng đồng ý mua, đã trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. - Doanh nghiệp giao cho khách hàng một lƣợng hàng hoá và nhận đƣợc từ khách hàng một khoản tiền hoặc một khoản nợ. Khoản tiền này đƣợc gọi là doanh thu bán hàng,dùng để bù đắp các khoản chi phí đã bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh. - Căn cứ vào số tiền hay khoản nợ mà khách hàng chấp nhận trả để hạch toán kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp.
Xét về mặt kinh tế học: bán hàng là một trong bốn khâu của quá trình tái sản xuất xã hội. Đó là một quá trình lao động kỹ thuật nghiệp vụ phức tạp của doanh nghiệp nhằm thoả mãn nhu cầu tiêu dùng cho xã hội. Chỉ có thông qua bán hàng thì tính hữu ích của hàng hoá mới đƣợc thực hiện ,tạo điều kiện để tiến hành tái sản xuất xã hội. Xét về phương diện xã hội : Bán hàng có vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội nói chung và từng khu vực nói riêng với từng sản phẩm hàng hoá từ đó doanh nghiệp sẽ xây dựng đƣợc các kế hoạch kinh doanh phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao nhất.
Chính qua đó, doanh nghiệp đã góp phần điều hoà giữa cung và cầu trong nền kinh tế. Bên cạnh các chức năng trên, công tác bán hàng còn là cơ sở để có kết quả kinh doanh. Giữa bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có mối liên hệ hết sức mật thiết và tác động qua lại lẫn nhau. Bán hàng là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh, quyết định kết quả kinh doanh là cao hay thấp còn kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đƣa ra các quyết định về bán hàng hoá.
Nhƣ vậy có thể khẳng định kết quả kinh doanh là mục tiêu cuối cùng của doanh nghiệp, còn bán hàng là phƣơng tiện để thực hiện mục tiêu cuối cùng đó. Kết quả kinh doanh đƣợc biểu hiện qua chỉ tiêu lợi nhuận thuần của hoạt động kinh doanh và lợi nhuận khác. Việc xác định kết quả kinh doanh chính là xác định phần chênh lệch giữa một bên là doanh thu thuần với một bên là toàn bộ chi phí đã bỏ ra. Sinh viên: Lê Thị Phƣơng Mai - Lớp QT 1105K Trang 4 Khóa Luận Tốt Nghiệp Số chênh lệch biểu hiện "lãi" hoặc "lỗ".
Xác định đúng kết quả kinh doanh là cơ sở để đánh giá hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định của doanh nghiệp, xác định nghĩa vụ mà doanh nghiệp phải thực hiện đối với nhà nƣớc, lập các quỹ tạo điều kiện mở rộng sản xuất. Ngoài ra việc xác định đúng kết quả kinh doanh còn là cơ sở để lập kế hoạch cho kỳ kinh doanh tiếp theo, đồng thời nó cũng là số liệu cung cấp thông tin cho các đối tƣợng quan tâm nhƣ các nhà đầu tƣ, các ngân hàng. Trong điều kiện hiện nay, khi mà các doanh nghiệp đang phải tiến hành hoạt đông sản xuất kinh doanh với điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt của nền kinh tế thị trƣờng , việc xác định kết quả kinh doanh có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xử lý , cung cấp các thông tin không những cho các nhà quản lý của doanh nghiệp để lựa chọn phƣơng án kinh doanh có hiệu quả mà nó còn là căn cứ để các cơ quan quản lý tài chính , cơ quan thuế. thực hiện, giám sát việc chấp hành các chính sách , chế độ tài chính.
của doanh nghiệp. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp: - Quản lý chặt chẽ về số lƣợng và chất lƣợng hàng hoá , thành phẩm bán ra, phát hiện kịp thời hiện tƣợng thừa thiếu hàng và thực hiện đầy đủ kế hoạch bán hàng. - Quản lý chặt chẽ từng phƣơng thức thanh toán và có biện pháp giám đốc những khoản nợ quá hạn để tránh ứ đọng vốn. - Phản ánh , ghi chép đầy đủ tình hình hiện có và sự biến động về mặt số lƣợng , chất lƣợng, chủng loại, quy cách , mẫu mã.
- Phản ánh ghi chép đầy đủ, kịp thời các khoản doanh thu và các khoản giảm trừ doanh thu, các chi phí phát sinh để cuối kỳ tập hợp doanh thu, chi phí để xác định kết quả kinh doanh - Xác định chính xác kết quả hoạt động kinh doanh, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nƣớc - Giám sát từng phƣơng thức bán hàng để có phƣơng pháp hạch toán chính xác giảm đƣợc chi phí không cần thiết. Sinh viên: Lê Thị Phƣơng Mai - Lớp QT 1105K Trang 5 Khóa Luận Tốt Nghiệp - Theo dõi chặt chẽ từng khách hàng thƣờng xuyên có quan hệ với doanh nghiệp. Cần tiến hành lập bảng đối chiếu công nợ cho từng khách hàng để quản lý những khoản thanh toán chậm trả. - Xác lập đƣợc quá trình luân chuyển chứng từ về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.
- Xác định và tập hợp đầy đủ giá vốn , chi phí bán hàng kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch và doanh thu lợi nhuận. Từ đó đƣa ra những kiến nghị biện pháp nhằm hoàn thiện việc bán hàng và xác định kết quả kinh doanh - Cung cấp kịp thời ,đầy đủ chính xác các thông tin có liên quan đến hoạt động bán hàng phục vụ cho việc lập và công bố báo cáo tài chính, định kỳ và thƣờng xuyên thực hiện phân tích hoạt động bán hàng. Ngoài ra trong quá trình bán hàng cũng phải thƣờng xuyên nắm băt thị trƣờng để đề xuất những phƣơng hƣớng tiêu thụ có lợi nhất. Trong quá trình hạch toán ,phải xác định đúng đắn thời điểm tiêu thụ để ghi chép doanh thu chính xác.
Một số khái niệm ,điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Khái niệm doanh thu: Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 về doanh thu và thu nhập khác ,doanh thu đƣợc định nghĩa nhƣ sau: Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu đƣợc trong kỳ kế toán , phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp ,góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Doanh thu phát sinh từ giao dịch , sự kiện đƣợc xác định bởi thoả thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. Nó đƣợc xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc sau khi trừ đi các khoản chiết khấu thƣơng mại , giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc.
Các khoản thu hộ bên thứ 3 không phải là nguồn lợi ích Sinh viên: Lê Thị Phƣơng Mai - Lớp QT 1105K Trang 6 Khóa Luận Tốt Nghiệp kinh tế , không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ không dƣợc coi là doanh thu.2 Khái niệm các khoản giảm trừ doanh thu: Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: (theo chuẩn mực kế toán số 14) - Chiết khấu thƣơng mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lƣợng lớn. - Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho ngƣời mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. - Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lƣợng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. - Chiết khấu thanh toán: Là khoản tiền ngƣời bán giảm trừ cho ngƣời mua, do ngƣời mua thanh toán tiền mua hàng trƣớc thời hạn theo hợp đồng.
- Thuế TTĐB, thuế xuất nhập khẩu phải nộp của số hàng đã bán. - Thuế GTGT của doanh nghiệp nộp thuế GTGT tính theo phƣơng pháp trực tiếp phải nộp tƣơng ứng với số doanh thu đƣợc xác định trong kỳ báo cáo.