Chương I: Cơ sở lý luận về công tác thâm định dự án đầu tư tại công ty cho thuê tài chính Chương II: Thực trạng công tác thâm định dự án đầu tư tại công ty cho thuê tài chính Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam giai đoạn 2017- 2021 Chương III: Một số giải pháp, kiến nghị hoàn thiện công tác thâm định dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại cô phần Ngoại thương Việt Nam đến năm 2025 CHUONG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE DỰ ÁN VÀ THAM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1. Tham định dự án dau tư tại công ty cho thuê tài chính 1. Khái niệm và vai trò của thẩm định dự án dau tư tại công ty cho thuê tai chính Tham định dự án dau tư là việc tổ chức xem xét đánh giá một cách khách quan, khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện và hiệu quả của dự án dé từ đó đưa ra quyết định đầu tư, cho phép dau tư hoặc cho thuê tài chính cho dự án.
Hỗ trợ về mặt tài chính cho các dự án là hoạt động cần thiết đối với các ngân hàng thương mại, công ty cho thuê tài chính, các chủ đầu tư cũng như với nền kinh tế nói chung. Trên quan điểm ngân hàng, đây là hoạt động có rủi ro rất cao đồng thời cũng có lợi nhuận kỳ vọng rat lớn. Van dé các công ty cho thuê tài chính quan tâm nhất là nhà đầu tư có khả năng trả đủ và trả đúng thời hạn những khoản nợ hay không. Đề có câu trả lời chính xác thì các công ty cho thuê tài chính cần thâm định lại những dự án đầu tư đó.
Việc thẩm định dự án đầu tư sẽ góp phần không nhỏ tránh được rủi ro và thiệt hại không chỉ về vật chất, uy tín ma còn ảnh hưởng đến cả nền kinh tế và xã hội, đồng thời không bỏ lỡ cơ hội thu về lợi nhuận. Về cơ bản, thẩm định dự án trước mắt sẽ tránh được hai van đề: Một là: Nếu dự án xin thuê tài chính mà khả thi nhưng các công ty cho thuê tài chính lại không cho thuê thì sẽ mat cơ hội sử dụng đồng vốn hiệu qua, mat khách hàng tốt và giảm uy tín của chính mình. Hai là: Nếu dự án xin thuê mà không khả thi nhưng các công ty cho thuê tài chính vẫn đồng ý thi rủi ro mat vốn, thua lỗ, mat an toàn trong kinh doanh tat yếu sẽ xay ra. Do đó, vai trò của hoạt động thầm định dự án sẽ giúp các công ty cho thuê tải chính: - Đưa ra những cơ sở, những kết luận vững chắc về tính khả thi, tính hiệu quả của dự án, và quan trọng hơn cả là khả năng hoàn trả nợ của chủ đầu tư dé từ đó đưa ra những quyết định đúng dan nhất.
- Dự đoán những rủi ro có thê xảy ra ảnh hưởng tới quá trình triển khai, thực hiện dự án như các yếu tố về sự biến động thị trường, nguyên liệu đầu vào, chi phí sản xuất, các yêu tố về môi trường, chính sách quản lý,. Trên cơ sở này, phát hiện và b6 sung thêm các biện pháp phòng ngừa hoặc hạn chế rủi ro, đồng thời tham gia ý kiến với các cơ quan Nhà nước và chủ đầu tư, từ đó nâng cao tính khả thi trong việc thực hiện dự án. - Lựa chọn phương án tốt nhất, xác định được lợi nhuận của dự án khi đưa vào hoạt động. - Xác định chính xác chi phi sử dụng vốn, thời gian thực hiện cũng như thời gian hoàn vốn dé từ đó các công ty cho thuê tài chính có thé đưa ra thời hạn cho thuê và lãi suất hợp lý dé thu hồi vốn đúng hạn.
Trên cơ sở đó tạo ra căn cứ dé kiểm tra việc sử dụng tài sản thuê đúng mục đích, đối tượng và tiết kiệm trong quá trình thực hiện dự án. - Một dự án đầu tư du được tiến hành soạn thảo kỹ lưỡng đến đâu cũng van mang tính chủ quan của người soạn thảo. Người soạn thảo thường đứng trên góc độ hẹp để nhìn nhận các vấn đề của dự án. Các nhà thâm định thường có cái nhìn rộng hơn trong việc đánh giá dự án, xuất phát từ lợi ích của các công ty cho thuê tài chính và của nền kinh tế nói chung dé nhìn nhận một cách khách quan về dự án.
- Qua mỗi lần thâm định dự án đầu tư, các công ty cho thuê tài chính sẽ rút ra được những kinh nghiệm trong hoạt động cho thuê tài chính dé chất lượng hoạt động của công ty ngày càng được nâng cao. Sự can thiết của công tác thẩm định dự án dau tw tại công ty cho thuê tài chính Hiệu quả của dự án là yếu tố sống còn đối với dự án đầu tư do đó công tác thâm định dự án đầu tư đòi hỏi người tham định phải đánh giá được chất lượng dự án đầu tư bởi vì: Thứ nhất: Với tư cách là bên cho thuê thì kết quả thẩm định đánh giá là căn cứ, cơ sở quan trọng nhất đề công ty cho thuê tài chính quyết định có thuê hay không, mức cho thuê bao nhiêu, thời gian cho thuê đối với dự án và tính toán khả năng thu lợi từ khoản đầu tư trong tương lai. Thứ hai: Nguyên tắc hoạt động của các công ty cho thuê tài chính là khoản nợ phải được hoàn trả đầy đủ, đúng hạn sau một thời gian nhất định. Do vậy, hiệu quả của dự án được tính toán từ kết quả đánh giá hiệu quả các dự án sẽ phản ánh khả năng, quy mô hiệu quả mà dự án đầu tư mang lại.
Từ đó công ty cho thuê tài chính đánh giá được khả năng hoàn trả nợ của chủ đầu tư. Tránh tình trạng đánh giá hiệu quả không đúng dẫn đến khách hàng không có khả năng trả đúng, đủ hoặc không trả được nợ vay, kéo dài thời gian thu hồi nợ làm ảnh hưởng đến kế hoạch nguồn vốn của công ty cho thuê tài chính. Thứ ba: Việc thâm định chính xác sẽ giải quyết được hai van dé ràng buộc gần như mâu thuẫn với nhau: "Mở rộng và nâng cao hiệu quả". Bởi lẽ việc đánh giá hiệu quả đúng, chính xác sẽ cho thấy hiệu quả của dự án đem lại và đó là căn cứ để quyết định đầu tư mở rộng tín dụng từ đó nâng cao khả năng thu lợi nhuận trong tương lai của công ty cho thuê tài chính.
Thứ tr: Với mục tiêu nâng cao chất lượng tín dụng, hạn chế thấp nhất những rủi ro có thé xảy ra thi công tác thẩm định dự án là bước kiểm tra trước khi cho thuê giúp ngân hàng đánh giá được mức độ rủi ro của dự án. Từ đó có biện pháp đề phòng, san sẻ hoặc tránh được những rủi ro xảy ra. Ngược lại, nếu công tác thâm định các dự án đầu tư không đảm bảo chính xác, không đánh giá đúng hiệu quả của dự án đầu tư sẽ ảnh hưởng đến tính đúng đắn của quyết định chấp nhận hay từ chối cho thuê. Từ đó có thé làm mat đi những khách hàng tiềm năng cũng như những khoản thu nhập trong tương lai của công ty cho thuê tài chính.
Mặt khác những rủi ro có thé gặp phải gây mat mát vốn dau tư sẽ có ảnh hưởng, tác động không tốt đến uy tín, chất lượng tín dụng và hiệu quả kinh doanh, khả năng cạnh tranh của công ty cho thuê tài chính. Quy trình thẩm định dự án đầu tư tại công ty cho thuê tài chính Thẩm định đóng vai trò quan trọng và tất yêu trong toàn bộ quy trình tín dụng. Nó giúp công ty cho thuê tài chính đánh giá được khả năng thu hồi nợ một cách tương đối chính xác và trung thực. Điều này rất quan trọng giúp cho công ty cho thuê tài chính đưa ra quyết định cho thuê một cách chắc chắn hơn.
Khâu này được tách riêng thành một quy trình riêng và được thực hiện bởi cán bộ thâm định có chuyên môn nghiệp vụ. Quy trình thâm định tín dụng dự án là bàn chỉ dẫn các bước tiến hành từ xem xét, thu thập thông tin cần thiết cho đến khi rút ra được kết luận sau cùng về khả năng thu hồi nợ. Toàn bộ quy trình thâm định tín dụng chung có thê thực hiện qua 5 bước: Bước 1: Xem xét hồ sơ xin thuê tài chính của khách hàng. Bước 2: Thu thập thông tin cần thiết bé sung.
Bước 3: Thực hiện báo cáo thâm định hồ sơ xin thuê, khách hàng và dự án đầu tu Bước 4: Ước lượng và kiểm soát rủi ro tin dung Bước 5: Kết luận sau cùng về khả năng thu hồi nợ, và quyết định cho thuê Trong các bước trên, bước thu thập thông tin cần thiết và bước ước lượng và kiểm soát rủi ro tín dụng là hai bước quan trọng nhất, đòi hỏi phải sử dụng công cụ và kỹ thuật thâm định thích hợp. Phương pháp thẩm định dự án đầu tư tại công ty cho thuê tài chính 1. Phương pháp thẩm định theo trình tự e Thâm định tông quát Là việc xem xét một cách khái quát các nội dung cần thầm định của dự án, qua đó đánh giá một cách chung nhất tính đầy đủ, phi hợp, hợp lý của dự án: hồ sơ dự án, tư cách pháp lý của chủ đầu tư. Thâm định tổng quát cho phép hình dung khái quát về dự án cũng như các vấn đề chủ yếu của dự án như mục tiêu, các giải pháp chủ yếu, những lợi ích cơ bản của dự án, quy mô tầm cỡ của dự án và mối liên quan của dự án với các bộ ban ngành.
e Thâm định chi tiết Là bước thấm định được thực hiện cho từng nội dung cụ thể của dự án bao gồm: thấm định các điều kiện pháp lý, thẩm định khía cạnh thị trường, thấm định khía cạnh kỹ thuật, thâm định khía cạnh tổ chức quản lý dự án, thấm định khía cạnh tài chính và kinh tế — xã hội của dự án. Việc thâm định chi tiết được thực hiện cho từng nội dung vả sau mỗi nội dung thâm định phải có ý kiến nhận xét, kết luận, đồng ý hay không đồng ý; nêu rõ những yêu cầu bé sung hoặc sửa đổi đối với dự án. e Uuđiểm: - Giúp phát hiện các sai sót, đánh giá được tính hợp lý, khả thi đối với từng nội dung trong dự án. - Với việc thâm định chi tiết thì nếu một nội dung thâm định nào đó không phù hợp thì có thé loại bỏ nhanh dự án mà không cần phải đi vào thâm định các nội dung tiếp theo.