CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1.Những vấn đề chung về nguồn nhân lực 1.Khái niệm nguồn nhân lực Cho tới nay, đã có nhiều nhận định khác nhau về nguồn lực con người. Theo Beng, Fischer và Dornhusch: “Nguồn nhân lực là toàn bộ quá trình chuyên môn mà con người tích lũy được, có khả năng đem lại thu nhập trong tương lai”. Theo ngân hàng thế giới (WB) nhìn nhận: “Nguồn nhân lực là toàn bộ vốn con người bao gồm trí lực, thể lực, kỹ năng nghề nghiệp,… của mỗi cá nhân”. Theo quan điểm kinh tế phát triển: “Nguồn nhân lực là bộ phận dân số trong độ tuổi quy định tham gia lao động”.
Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu: Nguồn nhân lực là số lượng người lao động trong độ tuổi lao động sẵn sàng tham gia lao động. Vai trò của nguồn nhân lực 1. Đối với xã hội Nhân lực là động lực phát triển kinh tế - xã hội Các nguồn lực khác như vốn,tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất, vị trí địa lý…là những khách thể, chịu sự khai thác cải tạo của của con người. Các nguồn lực này tự nó chỉ tồn tại dưới dạng tiềm năng, muốn phát huy tác dụng phải có sự kết hợp với nguồn lực con người ,thông qua hoạt động có ý thức của con người.
Con người với tất cả những năng lực, phẩm chất tích cực của mình, bao gồm trí tuệ, kinh nghiệm, kỹ năng, tính năng động, sáng tạo…tác động vào các nguồn lực khác và gắn kết chúng lai để tạo ra hoạt động lao động phục vụ cho nhu cầu của xã hội. Chính con người là nhân tố làm thay đổi tính chất của lao động từ lao động thủ công sang lao động cơ khí và lao động trí tuệ. Nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà khoa học và công nghệ đã trở thành bộ phận trực tiếp của lượng sản xuất thì con người lai là nhân tố tạo ra các tư liệu lao động hiện đại, sử dụng, khai thác đưa 3 Nguyễn Thị Huệ Lớp: CQ50/31.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Quản trị kinh doanh chúng vào hoạt động lao động nếu không những nguồn lực khác đó chỉ là những vật chất vô tri vô giác Như vậy để xã hội thực sự phát triển thì động lực lớn nhất, quan trọng nhất đó chính là năng lực của con người. Chính vì vậy cần phải sử dụng và khai thác hợp lý sao cho nguồn nhân lực thực sự là động lực to lớn, hữu ích cho sự phát triển.
Nhân lực là mục tiêu của sự phát triển kinh tế- xã hội Con người luôn hướng tới sự Chân-Thiện-Mỹ, chính vì vậy bất kể một hoạt động nào của con người đều có mục đích cụ thể, rõ ràng. Mọi hoạt động sản xuất hàng hoá đang diễn ra cũng nhằm mục đích cuối cùng là thoã mãn tối ưu lợi ích của người tiêu dùng, làm cho cuộc sống của con người không những đầy đủ về vật chất mà còn thỏa mãn cả về tinh thần. Như vậy nhu cầu tiêu dùng tức là lượng tiêu dùng của cải vật chất, tinh thần của con người có tác động quyết định tới việc cung hàng hoá trên thị trường. Việc sản xuất cung ứng nhiều hay ít hàng hoá phụ thuộc vào nhu cầu của con người, mà theo thời gian nhu cầu của con người lại vô cùng phong phú, đa dạng nên đặt ra yêu cầu hàng hoá sản xuất phải phong phú về số lượng cũng như chủng loại.
Do vậy phát triển kinh tế xã hội suy cho cùng là vì con người. Nhân lực là nhân tố năng động nhất, quyết định nhất của sự phát triển kinh tế - xã hội Con người bằng những năng lực vốn có của mính đã tác động vào thiên nhiên, chinh phục và cải tạo chúng để phục vụ cho nhu cầu của chính bản thân họ xong không đơn thuần việc tác động đó chỉ nhằm mục đích tồn tại. Trong hoạt động lao động của mình, con người luôn sáng tạo, tích luỹ nhằm hoàn thiện, phát triển bản thân mình hơn. Do vậy cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội thì bản thân con người cũng phát triển theo chiều hướng tích cực.
Đối với doanh nghiệp Nguồn nhân lực có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với quá trình tồn tại và phát triển của bất kỳ doanh nghiệp nào. Trong các biện pháp tạo lợi thế cạnh tranh thì lợi thế thông qua yếu tố con người luôn được xem là căn bản, giữ vai trò quyết định sự thành công của các 4 Nguyễn Thị Huệ Lớp: CQ50/31.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Quản trị kinh doanh doanh nghiệp. Nguồn nhân lực là năng lực cốt lõi tạo nên sự khác biệt, xây dựng uy tín, danh tiếng, hình ảnh tốt đẹp của doanh nghiệp trong tâm trí khách hàng, đó là điều kiện tiên quyết để đảm cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững.Những vấn đề chung về tuyển dụng nguồn nhân lực 1.Khái niệm và tầm quan trọng của tuyển dụng nguồn nhân lực 1.Khái niệm tuyển dụng Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút và lựa chọn những ứng viên có đủ tiêu chuẩn thích hợp với các công việc và những chức danh cần người trong doanh nghiêp. Thực tế chỉ ra rằng, nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển lâu dài là con người, tức là toàn bộ nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.
Vì vậy, tuyển dụng lao động luôn được xem như nhiệm vụ then chốt trong quá trình quản trị nguồn nhân lực và ảnh hưởn rất lớn đền hoạt động sau này của mọi tổ chức. Thực hiện tốt quá trình tuyển dụng sẽ giúp doanh nghiệp thu nạp được những ứng viên có đủ các phẩm chất, kỹ năng phù hợp với yêu cầu sản xuất kinh doanh; tránh gặp phải những thiệt hại, rủi ro trong quá trình thực hiện công việc.Tầm quan trọng của tuyển dụng Công tác tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp có một ý nghĩa cực kỳ to lớn, có tính chất quyết định đến sự thành bại của mỗi doanh nghiệp. Tuyển dụng nhân sự có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, đến người lao động và xa hơn còn tác động đến sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Đối với doanh nghiệp Tuyển dụng có hiệu quả sẽ cung cấp cho doanh nghiệp một đội ngũ lao động lành nghề, năng động, sáng tạo, bổ sung nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Tuyển dụng tốt giúp doanh nghiệp thực hiện tốt các mục tiêu kinh doanh hiệu quả nhất. Từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh, phát triển đội ngũ, đáp ứng yêu cầu hoạt động kinh doanh trong điều kiện toàn cầu hóa. Đồng thời tuyển dụng nhân sự 5 Nguyễn Thị Huệ Lớp: CQ50/31.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Quản trị kinh doanh tốt giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí kinh doanh và sử dụng có hiệu quả nguồn ngân sách của doanh nghiệp. Đối với người lao động Tuyển dụng nhân sự giúp cho người lao động trong doanh nghiệp hiểu rõ thêm về triết lý, quan điểm của các nhà quản trị, từ đó sẽ định hướng cho họ theo những quan điểm đó.
Đồng thời tuyển dụng nhân sự còn tạo ra không khí thi đua, tinh thần cạnh tranh trong nội bộ những người lao động của doanh nghiệp, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đối với xã hội Việc tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp giúp cho việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội như: Người lao động có việc làm, có thu nhập, giảm bớt gánh nặng xã hội như thất nghiệp và các tệ nạn xã hội khác. Đồng thời việc tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp còn giúp cho việc sử dụng nguồn lực của xã hội một cách hữu ích nhất.Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình tuyển dụng 1. Yếu tố thuộc về bản thân công việc Bản thân công việc ảnh hưởng lớn đến công tác tuyển dụng.
Ngoài các yếu tố thu hút, gìn giữ người lao động như lương cao, thưởng, cơ hội thăng tiến…thì bản thân công việc như tính hấp dẫn hay tẻ nhạt, ổn định hay biến động, …có ảnh hưởng đến quyết đinh của người lao động có tham gia vào tuyển dụng hay không.Nhân tố bên trong doanh nghiệp Hình ảnh uy tín của doanh nghiệp: Người lao động luôn muốn được làm việc ở một công ty có cơ hội thăng tiến, ít bị đe dọa bị mất việc, có khả năng phát triển tài năng của mình. Đây là điều kiện tốt để một công ty có thể thu hút được nhiều ứng viên giỏi. Nếu một công ty có uy tín về chất lượng sản phẩm thì cũng có nghĩa là công ty đang sở hữu nhiều ứng viên giỏi và có khả năng thu hút nhiều ứng viên có trình độ và năng lực. Khả năng tài chính của doanh nghiệp: 6 Nguyễn Thị Huệ Lớp: CQ50/31.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Quản trị kinh doanh Công tác tuyển dụng nhân sự của công ty đòi hỏi một nguồn tài chình lớn, chi phí liên quan đến chất lượng công tác tuyển dụng.
chi phí tuyển dụng càng cao chứng tỏ công tác chuẩn bị cho tuyển dụng càng tốt thì hiệu quả của tuyển dụng càng cao. ở một số công ty nhỏ năng lực tài chính thấp đã thực hiện công tác tuyển dụng không kỹ dẫn đến chất lượng của công tác này là rất thấp. Lĩnh vực hoạt động kinh doanh: Yếu tố này ảnh hưởng đến qui mô nguồn lao động.Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực được cho là “hot”, có nhiều tiềm năng như IT, tài chính ngân hàng. sẽ co nguồn lao động dồi dào vì lao động đã qua đào tạo trong những ngành này chiếm tỷ lệ cao hiện nay.
Văn hoá doanh nghiệp Đây là yếu tố phi vật chất mà ứng viên qan tâm khi tham gia ứng tuyển nhân sự. Ngày nay, yếu tố vật chất không phải là yếu tố duy nhất mà người lao độngquan tâm, họ rất quan tâm đến văn hoa doah nghiệp.Một doanh nghiệp có nhiều truyền thống, xó môi trường làm việc chuyên nghiệp, cởi mở, có sự đoàn kết, gắn bó giữa các nhân viên là doanh nghiệp mà người lao động mong muốn làm việc và cống hiến. Thái độ của nhà quản trị Thái độ của nhà quản trị có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của công tác tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp. đây là yếu tố quyết định thắng lợi của tuyển dụng.
Nhà quản trị phải thấy rõ được vai trò của công tác tuyển dụng nhân sự trong một tổ chức, từ đó có thái độ dúng đắn trong tuyển dụng lao động, tránh hiện tượng thiên vị.