Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý kinh tế hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện võ nhai tỉnh thái, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Triệu Quốc Chuyên
• Người hướng dẫn: PGS.TS Ngô Thị Thanh Vân
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Đề tài: Cải thiện quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Võ Nhai, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH
• 1.1. Cơ sở lý luận về ngân sách nhà nước và công tác quản lý ngân sách nhà nước
• 1.2. Khái niệm về ngân sách Nhà nước và công tác quản lý ngân sách nhà nước
• 1.3. Vai trò, đặc điểm của công tác quản lý ngân sách nhà nước
• 1.4. Những quy định trong công tác quản lý ngân sách nhà nước
• 1.5. Công tác quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện trong hệ thống ngân sách nhà nước
• 1.6. Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách cấp huyện
• 1.7. Cơ sở thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước
• 1.8. Kinh nghiệm của công tác quản lý ngân sách nhà nước tại một số địa phương
• 1.9. Một số bài học kinh nghiệm rút ra trong công tác quản lý ngân sách nhà nước đối với huyện Võ Nhai
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN VÕ NHAI GIAI ĐOẠN 2015 - 2017
• 2.1. Đặc điểm địa bàn
• 2.2. Đặc điểm điều kiện tự nhiên huyện Võ Nhai
• 2.3. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai
• 2.4. Đánh giá về những thuận lợi và khó khăn của huyện Võ Nhai trong phát triển kinh tế - xã hội
• 2.5. Thực trạng quản lý thu, chi ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai giai đoạn 2015 - 2017
• 2.5.1. Giới thiệu về đơn vị quản lý ngân sách huyện Võ Nhai
• 2.5.2. Công tác lập, phân bổ và giao dự toán ngân sách huyện Võ Nhai
• 2.5.3. Thực trạng quản lý thu NSNN và chấp hành dự toán chi NSNN huyện Võ Nhai
• 2.5.4. Quyết toán ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai
• 2.5.5. Công tác thanh tra, kiểm tra
• 2.5.6. Nhận xét chung công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai
• 2.6. Kết quả đạt được về quản lý ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai
• 2.7. Những hạn chế trong quản lý ngân sách nhà nước
• 2.8. Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý ngân sách
• 2.9. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHỦ YẾU HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN VÕ NHAI
• 3.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai trong thời gian tới
• 3.2. Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng công tác xây dựng dự toán ngân sách
• 3.2.2. Giải pháp tăng cường công tác quản lý thu ngân sách nhà nước
• 3.2.3. Giải pháp tăng cường công tác quản lý chi ngân sách nhà nước
• 3.2.4. Củng cố tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, trình độ của cán bộ quản lý ngân sách
• 3.2.5. Tăng cường công tác thanh tra tài chính, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm
• 3.2.6. Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa cơ quan tài chính, thuế, kho bạc Nhà nước và các cơ quan liên quan trong công tác quản lý ngân sách
• 3.2.7. Các giải pháp khác
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý ngân sách nhà nước

Cơ sở lý luận về quản lý ngân sách nhà nước tập trung vào khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước trong việc điều tiết kinh tế vĩ mô. Ngân sách nhà nước không chỉ là công cụ tài chính mà còn là phương tiện để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Theo Luật ngân sách nhà nước, ngân sách là tổng thể các khoản thu, chi của Nhà nước được quy định và thực hiện trong một năm. Điều này cho thấy quản lý ngân sách là quá trình sử dụng các phương pháp và công cụ để đạt được mục tiêu tài chính nhất định. Đặc biệt, việc cải thiện quản lý ngân sách nhà nước là cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, giảm thất thoát và lãng phí. Theo đó, các quy định trong công tác quản lý ngân sách cần được thực hiện nghiêm túc để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

1.1 Khái niệm về ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước được hiểu là một phạm trù kinh tế khách quan, phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình Nhà nước thực hiện chức năng phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính. Quản lý ngân sách bao gồm việc lập, giao, và quyết toán ngân sách, từ đó tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế - xã hội diễn ra hiệu quả. Việc cải cách quản lý ngân sách cần dựa trên các nguyên tắc như công khai, minh bạch và hiệu quả, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững của địa phương.

II. Thực trạng quản lý ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai giai đoạn 2015 2017

Thực trạng quản lý ngân sách tại huyện Võ Nhai cho thấy nhiều vấn đề còn tồn tại. Trong giai đoạn 2015 - 2017, ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai đã đạt được một số thành tựu nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế. Quản lý thu và chi ngân sách chưa đạt hiệu quả cao, dẫn đến tình trạng thất thu và nợ đọng. Đặc biệt, việc phân bổ nguồn lực ngân sách còn thiếu đồng bộ và chưa hiệu quả. Theo báo cáo, tỷ lệ thất thu ngân sách ở huyện vẫn còn cao, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Để khắc phục tình trạng này, cần có các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và tăng cường giám sát ngân sách.

2.1 Đánh giá thực trạng quản lý ngân sách

Đánh giá thực trạng quản lý ngân sách huyện Võ Nhai cho thấy những thuận lợi và khó khăn trong phát triển kinh tế - xã hội. Huyện có tiềm năng phát triển nhưng gặp nhiều thách thức trong việc huy động và sử dụng nguồn lực tài chính. Việc cải thiện quản lý ngân sách cần chú trọng đến việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm trong quản lý ngân sách. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và đảm bảo tính minh bạch trong các hoạt động tài chính của huyện.

III. Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai

Để cải thiện quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Võ Nhai, một số giải pháp chủ yếu được đề xuất. Trước hết, cần nâng cao chất lượng công tác xây dựng dự toán ngân sách, đảm bảo tính chính xác và khả thi trong kế hoạch tài chính. Tiếp theo, tăng cường công tác quản lý thu ngân sách bằng cách cải thiện hệ thống thuế, giảm thiểu thất thu và nợ đọng. Bên cạnh đó, cần củng cố tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực và trình độ của cán bộ quản lý ngân sách. Cuối cùng, việc tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan tài chính, thuế và kho bạc là rất quan trọng để đảm bảo sự thống nhất trong công tác quản lý ngân sách.

3.1 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách

Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách cần tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến ngân sách, đảm bảo tính minh bạch và công khai trong các hoạt động tài chính. Ngoài ra, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý ngân sách cũng là một giải pháp quan trọng, giúp tăng cường tính chính xác và hiệu quả trong công tác quản lý tài chính. Từ đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Võ Nhai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân sách nhà nước (NSNN) là công cụ chính sách tài chính quan trọng, đóng vai trò điều tiết kinh tế vĩ mô và thực hiện các chức năng của Nhà nước. Tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, công tác quản lý ngân sách nhà nước trong giai đoạn 2015-2017 còn nhiều hạn chế như thất thu, nợ đọng, phân bổ nguồn lực chưa hiệu quả, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Với dân số khoảng 66.675 người, trong đó lao động nông nghiệp chiếm trên 80%, huyện có tiềm năng phát triển nông lâm nghiệp, du lịch sinh thái và khai thác khoáng sản nhưng còn nhiều khó khăn về cơ sở hạ tầng và nguồn thu ngân sách hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Võ Nhai, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu, chi ngân sách, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động thu, chi ngân sách nhà nước cấp huyện trong giai đoạn 2015-2017, dựa trên số liệu thống kê chính thức và các báo cáo tài chính địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp huyện, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách tài chính địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, bao gồm:

• Lý thuyết ngân sách nhà nước: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được quyết định và thực hiện trong một năm nhằm đảm bảo các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Quản lý ngân sách bao gồm quản lý thu (thuế, phí, lệ phí) và quản lý chi (chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển).

• Mô hình quản lý ngân sách cấp huyện: Quản lý ngân sách cấp huyện là quá trình lập dự toán, phân bổ, giao dự toán, thực hiện và quyết toán ngân sách theo nguyên tắc đầy đủ, thống nhất, cân đối, công khai và minh bạch.

• Khái niệm chính: Thu ngân sách nhà nước, chi ngân sách nhà nước, quản lý thu ngân sách, quản lý chi ngân sách, phân cấp quản lý ngân sách, nguyên tắc lập dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu, chi ngân sách nhà nước huyện Võ Nhai giai đoạn 2015-2017 từ các báo cáo quyết toán, thống kê của Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện, Kho bạc Nhà nước và các cơ quan liên quan.

• Phương pháp thu thập: Điều tra khảo sát tài liệu, thu thập thông tin từ các cơ quan nhà nước, báo cáo tài chính, các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý ngân sách.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp so sánh thống kê để đối chiếu các chỉ tiêu thu, chi ngân sách qua các năm; phương pháp mô tả thống kê để phân tích xu hướng biến động; phương pháp chuyên gia để đánh giá thực trạng và dự báo chính sách.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu toàn bộ ngân sách cấp huyện và cấp xã trực thuộc trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện và đầy đủ.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2015 đến 2017, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu ngân sách ổn định: Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện tăng từ khoảng 19.500 triệu đồng năm 2015 lên 27.864 triệu đồng năm 2017, tương đương tốc độ tăng bình quân khoảng 16,9%/năm. Thu cân đối ngân sách cũng tăng từ 16.000 triệu đồng lên 23.107 triệu đồng trong cùng giai đoạn.

2. Cơ cấu thu ngân sách chuyển dịch tích cực: Thu từ thuế, phí, lệ phí chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu ngân sách, đạt trên 63% năm 2017. Thu từ các khoản thuế như thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế ngoài quốc doanh và thuế nhà đất có xu hướng tăng về giá trị tuyệt đối nhưng giảm tỷ trọng tương đối do phát sinh các khoản thu khác như tiền thuê đất.

3. Chi ngân sách chủ yếu dựa vào nguồn cấp trên: Chi ngân sách huyện chủ yếu là chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, tuy nhiên nguồn chi chủ yếu dựa vào bổ sung cân đối và hỗ trợ từ ngân sách cấp trên do nguồn thu địa phương còn hạn chế.

4. Quản lý dự toán và quyết toán còn nhiều hạn chế: Công tác lập dự toán ngân sách tại các xã, thị trấn còn thiếu căn cứ, xa rời thực tế, dự toán chậm, chưa dự báo đầy đủ các nhiệm vụ chi đột xuất. Việc phân bổ và giao dự toán ngân sách chưa tập trung vào các công trình cấp bách, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Võ Nhai với tỷ trọng lao động nông nghiệp chiếm trên 80%, nguồn thu ngân sách chủ yếu dựa vào các khoản thuế và phí truyền thống, chưa khai thác hiệu quả các nguồn thu mới. Cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi còn yếu kém, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế và khả năng huy động nguồn thu. Công tác quản lý ngân sách còn thiếu đồng bộ, bộ máy quản lý chưa thực sự chuyên nghiệp, trình độ cán bộ còn hạn chế.

So sánh với một số địa phương khác như huyện Ninh Giang (Hải Dương) và huyện Hưng Hà (Thái Bình), nơi đã áp dụng các biện pháp như công khai quy trình thu, thành lập hội đồng đấu giá đất, tăng cường thanh tra, kiểm tra, đã giúp tăng thu ngân sách vượt dự toán từ 5-28%. Điều này cho thấy việc hoàn thiện công tác quản lý ngân sách tại Võ Nhai có thể học hỏi các mô hình quản lý hiệu quả từ các địa phương khác.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thu ngân sách theo năm, bảng phân tích cơ cấu thu theo loại thuế, biểu đồ so sánh tỷ lệ chi ngân sách từ nguồn địa phương và nguồn cấp trên, giúp minh họa rõ nét các vấn đề và xu hướng quản lý ngân sách tại huyện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng lập dự toán ngân sách: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tài chính cấp huyện và xã về kỹ năng lập dự toán dựa trên phân tích thực tế, dự báo nhiệm vụ chi đột xuất. Áp dụng phần mềm quản lý ngân sách hiện đại để tăng tính chính xác và kịp thời. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện phối hợp với Sở Tài chính.

2. Tăng cường công tác quản lý thu ngân sách: Xây dựng và thực hiện kế hoạch khai thác các nguồn thu mới, đặc biệt là thu từ đất đai, dịch vụ du lịch và khai thác khoáng sản. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp trốn thuế, thất thu. Thời gian: 2 năm; Chủ thể: Cơ quan Thuế, Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện.

3. Tối ưu hóa phân bổ và sử dụng chi ngân sách: Ưu tiên phân bổ ngân sách cho các công trình trọng điểm, cấp bách, đặc biệt là hạ tầng giao thông, thủy lợi và phát triển nông nghiệp. Áp dụng cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách tại các đơn vị sử dụng ngân sách. Thời gian: 1-3 năm; Chủ thể: UBND huyện, Hội đồng nhân dân huyện.

4. Củng cố tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực cán bộ quản lý ngân sách: Sắp xếp bộ máy quản lý ngân sách theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp; tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý tài chính công cho cán bộ. Thời gian: liên tục; Chủ thể: UBND huyện, Sở Nội vụ.

5. Tăng cường phối hợp liên ngành trong quản lý ngân sách: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tài chính, thuế, kho bạc, kế hoạch và các đơn vị sử dụng ngân sách để đảm bảo tính thống nhất, minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: UBND huyện, các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính cấp huyện và xã: Nghiên cứu giúp nâng cao năng lực lập dự toán, quản lý thu, chi ngân sách, áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả.

2. Các nhà hoạch định chính sách tài chính địa phương: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách tài chính phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội địa phương.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính - Ngân sách công: Tài liệu tham khảo thực tiễn về quản lý ngân sách cấp huyện, giúp hiểu rõ các vấn đề và giải pháp trong quản lý ngân sách nhà nước.

4. Các tổ chức nghiên cứu và tư vấn phát triển kinh tế - xã hội: Cung cấp dữ liệu và phân tích để hỗ trợ xây dựng các chương trình phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện lại quan trọng?
   Quản lý ngân sách cấp huyện đảm bảo nguồn lực tài chính cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh địa phương. Hiệu quả quản lý ngân sách giúp tăng cường sự ổn định và phát triển bền vững của huyện.

2. Những khó khăn chính trong quản lý ngân sách tại huyện Võ Nhai là gì?
   Khó khăn gồm nguồn thu hạn chế, dự toán ngân sách chưa sát thực tế, phân bổ chi ngân sách chưa tập trung, bộ máy quản lý còn yếu và thiếu đồng bộ, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thu ngân sách địa phương?
   Cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm thuế; khai thác các nguồn thu mới; cải thiện công tác lập dự toán và dự báo nguồn thu; nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc nộp ngân sách.

4. Phân bổ ngân sách như thế nào để đảm bảo hiệu quả?
   Ưu tiên phân bổ cho các công trình trọng điểm, cấp bách, phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; giám sát chặt chẽ việc sử dụng ngân sách; áp dụng các tiêu chí đánh giá hiệu quả chi tiêu.

5. Vai trò của công tác đào tạo cán bộ trong quản lý ngân sách?
   Đào tạo giúp nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý tài chính công, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách, từ đó nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong quản lý ngân sách nhà nước.

Kết luận

• Ngân sách nhà nước là công cụ tài chính quan trọng, góp phần điều tiết kinh tế vĩ mô và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Thực trạng quản lý ngân sách tại huyện Võ Nhai giai đoạn 2015-2017 có nhiều chuyển biến tích cực nhưng còn tồn tại hạn chế về nguồn thu, lập dự toán và phân bổ chi ngân sách.
• Các nhân tố ảnh hưởng gồm đặc điểm kinh tế - xã hội, bộ máy quản lý, trình độ cán bộ và cơ sở hạ tầng.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng lập dự toán, tăng cường quản lý thu, tối ưu hóa phân bổ chi ngân sách và củng cố tổ chức bộ máy quản lý.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý tài chính địa phương và các nhà hoạch định chính sách trong việc hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp huyện.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, tổ chức đào tạo cán bộ, áp dụng công nghệ quản lý ngân sách, tăng cường phối hợp liên ngành và giám sát hiệu quả sử dụng ngân sách.

Call to action: Các cơ quan quản lý tài chính và chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách, góp phần phát triển kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE QUAN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC LA Cơ sở lý luận về ngân sách nhà nước và công tác quản lý ngân sách nhà nước. Khái niện về ngân sách Nhà nước và công tác quần lý ngân sách nhà mước 1.1 Khái niệm chung về ngân sách Nhà nước (theo Luật NSNN) NSNN là một phạm tri kinh tế khách quan, ra đời và phát triển trên cơ sở tổn tại và phát tiễn của Nhà nước. Luật NSNN số 01/2002/QH11 được Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 16/12/2002, ( Luật NSNN số: 83/2015/QH13 được Quốc hội nước Cộng hỏa XHCN Việt Nam kliod XI, kỷ hop thie 9 thông qua ngiy 25 thẳng 6 năm 2015) đã xác định: NSN là toàn bộ các khoản thu, chỉ của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyén quyét định và được Thực hiện trong một năm để dâm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước LI]. NSNN có thểh là một ké hoạch tải chính quốc gia bao gằm chủ yếu các khoản thủ và chỉ của Nhà nước được mô tả dưới hình thức cân đối bằng giá tị tin tệ Phin thu thé hiện các nguồn tải chính được huy động vào NSNN; phần chi thé hiện chính xách phân phối các nguồn tải chính đã huy động được để thực hiện mục tiêu KT-XH.

NSNN được lập và thực hiện cho một thời gian nhất định, thường là một năm và được Quốc hội phê chuẩn thông qua.2 Khái nigm về quản lý Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng dich của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quá nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt mye iêu đặt ra ong điều kiện mỗi trường luôn biến động 1.3 Khái niệm về quản lý ngân sách nhà mước Quan lý NSNN là quá trình tác động của chủ thể quản lý NSNN thông qua việc sử dụng 6 chủ định các phương pháp quản lý va các công cụ quản lý khiển hoạt động của NSNN nhằm đạt được mục iêu nhất định.14 Khái niệm quân bì thu ngân sách Nhà nước - Khái niệm thu ngân sich Nhà nước: Thu NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế này sinh tong qué trinh Nhà nước dùng quyền lục chính wi để thực hiện phân phối các nguồn ti chính dưới hình thức giá trị nhằm hình thành quỹ i của Nhà nước, Như. vậy, thu NSNN bao gồm toàn bộ các khoản in được tập trung vào tay nhà nước để hình thành quỹ NSNN đáp ứng cho các yêu iu chi tiêu xác định của nhà nước. - Khái niệm quản lý thu ngân sách nhà nước: Quản lý thu NSNN là quá trình Nhà nước sử dụng hệ thống các công cụ chính sách, pháp luật dé tiến hành quản lý thu thuế và các khoăn thu ngoài thuế vào NSNN nhằm dim bio tính công bằng khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển. Đây là khoản tiền Nha nước huy động vào ngân sách mà không bị ring buộc bởi trách nhiệm hoàn trả trực tiếp cho đổi tượng nộp ngân.

Phần lớn các khoản thu NSNN đều mang tính chất cưỡng bite, bit buộc mọi người din, mọi thành phin kinh tế phải tuân thủ thực hiện.5 Khái niệm quân ly chỉ ngân sách nhà nước - Khái niệm chỉ ngân sách nhà nước: Chỉ NSNN thể hiện các quan hệ tiền tệ hình. thành trong quá trình phân phối và sử đụng quỹ NSNN nhằm trang trải cho các chỉ phí của bộ mấy quân lý nhà nước và thực hiện các chúc năng kính tế xã hội mi Nhà nước dam nhận theo những nguyên tắc nhất định. ‘Chi NSNN là sự phối hợp giữa hai quá trình phân phối va sử dụng quỹ NSNN. trình phân phối là quá tình cấp phát kinh phí từ NSNN hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng.

Quá trình sử dụng lả quá trình trực tiếp chỉ dùng khoản. ip phát từ ngân sách không trải qua việc hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng, - Khai nig n quản lý chỉ ngân sách nhà nước: Quản lý cị ngân sách là việc tổ chức “quản lý giám sát quá trình phân phối lại quỹ tiền tệ tập trung một cách có hiệu qua nhằm thực hiện chức năng của nhà nước trên cơ sở sử dụng hệ thống chính sách, pháp. Chỉ ngân sách mới chỉ thể hiện ở khâu phân bổ ngân sách còn hiệu quả sử dung ngân sách như thé nào thì phải thông qua các biện pháp quản lý. Rõ ràng quản lý chỉ ngân sich sẽ quyết định hiệu quả sử dụng vốn ngn sich Quan lý chỉ NSNN là quá trình thực hiện có thống các biện pháp phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung nhằm phục vụ chỉ tiêu cho bộ máy và thực hiện các chức năng của Nhà nước.

Thực chit quản ly chỉ NSNN là quá trình sử dụng các nguồn vốn chiều của Nhà nước từ khâu lập kế hoạch đến khâu sử dụng ngân sich đó nhằm đảm, bảo quả tình chỉ tết kiệm và hiệu quả, phù hop với yêu cầu cia thực tổ dang đặt rà theo đúng chính sich chế độ của nhà nước phục vụ các mục tiêu KT-XH. Vài trà, đặc điễm của công tác quân lý ngân sách nhà nước 1.1 Vai tro của công tác quản bi ngắn sách nhà nước a. Vai trở của ngân sách nhà nước: Vai tr của NSNN được xác lập trên cơ sở chức. năng và nhiệm vụ cụ thể của nỗ trong tổng giả đoạn cụ thể, Phit huy vai td cia NSNN như thé nào là thước đo đánh giá hiệu quả điều hành, lãnh đạo của Nhà nước.

“Trong nền kinh tế thị trường có sự định hướng XHCN ở nước ta ện nay, NSNN có, ce vai td chủ yếu sau -Với chức năng phan phối, ngân sách nhà nước có vai trò huy động nguồn tải chính để đảm bảo nhu cầu chỉ tiêu của Nhà nước và thực hiện sự cân đối thu chỉtai chính của Nhà nước, Đồ là vai tỏ truyền thông của NSNN trong mọi mô hình kinh tế, gắn chặt với các chi phi của Nha nước trong quả trình thực hiện nhiệm vụ của mình. = NSNN lũ công cụ tải chính của Nhà nước gp phần thúc diy sự tăng trưởng của nền kinh tế, điều chỉnh kinh tế vĩ mô. Nhà nước sử dụng NSNN như là công cụ tài chính = NSN là công cụ tải chính gép phần bù dip những khiểm khuyết của kinh tế thị trường, dim bảo công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, thúc đầy phát triển bin vững Kinh tẾ thị trường phân phối nguồn lực theo phương thức riêng của nó, vận hành theo những quy luật riêng của nó. Mặt tii của nó là phân hỏa giàu nghèo ngày cing tăng trong xã hội, tạo ra sự bắt bình đẳng trong phân phối thu nhập, iễm ấn nguy cơ bắt ồn định xã hội.

Bên cạnh đó do mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận nên các chủ sở hữu nguồn lực thường khai thúc tối đa mọi nguồn tải nguyên, mỗi trường sinh thái bị hủy hoại. nhiều loại hàng hóa và dich vụ mà xã hội cn nhưng khu vực tư nhân không cung cấp như hàng hóa công cộng. Do đ nếu để kinh té thị trường tự điều chỉnh mà không cổ ai rồ của Nhà nước thi sẽ phát tiễn thiếu bền vững. Vì vậy Nhà nước sử dụng NSNN thông qua công cụ là chính sách thuế và chỉ tiêu công để phân phối lại thu nhập giữa.

sắc ting lớp dân cư trong xã hội, cung cấp hàng hỏa dich vụ công cho xã hội, chú ý phát triển cân đối giữa các vùng, miễn đảm bảo công bằng xã hội, bảo vệ môi trường. Vai trồ quân lý thu ngân sách nhà nước; Quan lý thu NSNN đồng vai trồ rắt quan trọng, thể hiện: ~ Quản ý thu NSNN là công cụ quan lý của Nhà nước để kiểm soát điề tit ác hoạt động sản xuất kinh doanh của mọi thành phin kinh tễ, kiểm soát thu nhập của mọi ting lớp dân cư trong xã hội nhằm động viên sự đồng góp đảm bảo công bằng, hợp lý. nhà nước trong lịch sử đều sử dụng công cụ thuế để én định và phát triển nền kinh tế, chống Ini các hành vi ảnh doanh phạm pháp ~ Quin lý thu NSNN là công cụ động viên, huy động các nguồn lực tài chính cần thiết nhằm tạo lập quỹ tiền tệ tập trung của NSNN. Huy động các nguồn tài chính cần thiết vào nhà nước là nhiệm vụ chủ yếu của hệ Ú ¿ng thu dưới bắt kỳ cl lộ nào, đó là đồi hoi tắt yếu của mọi nhà nước, Nhà nước muốn thực hiện các chức năng, nhiệm vụ lịch: sử của mình tắt yếu phải có nguồn tải chính.

Nguồn tải chính mà Nhà nước có được là do quản lý tốt nguồn thu ngân sách mang lại ~ Quản lý thụ NSNN là nhằm khai thắc, phát hiện, tinh toán chính xắc các nguồn ti chính của đất nước để có thể động viên được và cũng đồng thời không ngững hoàn thiện các chỉnh sich, các chế độ thu để cỏ cơ ch tổ chúc quản lý hợp lý. Đây là một nhiệm vụ quan trọng của Nhà nước trong quá trình tổ chức quản lý kinh tế. ~ Quản lý thu ngân sách góp phin tạo môi trường bình ding, công bằng giữa các thành. phần kính tổ, giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước trong quả tình SXKD.

Với hình thức thu và mức thu thích hợp kèm với các chế độ miễn giảm công bằng, thu. 'NSNN có tác động trục tếp đến quá tình SXKD của cơ sở. Với sự ác động quản lý thu ngân sách sẽ góp phần tạo nên môi trường kính tế thuận lợi đối với quá trình SXKD. Đồng thời nó là công cụ quan trọng góp phần thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động SXKD của xã hội ~ Quản ý thu ngân sich cố va tr te động đến sản lượng và sản lượng iềm năng, cân bằng của kinh tế.

Việc tăng mức thuế quá mức thường dẫn tới giảm sản lượng trong nền kinh tế, tức là thu hẹp quy mô của kinh Ngược lai, giảm mức thu chung có xu thé Lim tăng sản lượng cân bằng. Trong nền kinh tế thị trường người ta sử dụng tỉnh chất này để điều chỉnh quy mô sin lượng của nền kinh tẾ cũng như các doanh nghiệp và hộ kính đoanh. Vai r quản lý chỉngân sich nhà nước: Quản lý chỉ NSNN có vai ttt lớn,th hig: ~ Thúc diy ning cao hiệu quả sử dụng các khoản chỉ NSNN nhằm tăng hiệu quả sử dụng vốn ngân sách, đảm bảo tiết kiệm, có hiệu quả. Thông qua quản lý các khoản cấp.