ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Thuế là nguồn thu chủ yếu của Ngân s ch Nhà nước (NSNN) là công cụ quản l và điều tiết vĩ mô nền inh tế điều tiết thu nhập hướng dẫn tiêu dùng và thực hiện công ằng x hội. Cùng với sự ph t triển của đất nước hệ thống ch nh s ch ph p luật về thuế của Việt Nam hiện nay đang ngày càng được đổi mới và hoàn thiện phù hợp với sự ph t triển của nền inh tế thị trường có sự quản của l nhà nước và hội nhập inh tế thế giới. Tuy nhiên ên cạnh những thành tựu đạt được như huyến h ch đ u tư thúc đẩy sản xuất inh doanh tạo nguồn thu lớn cho NSNN…hệ thống ch nh s ch ph p luật thuế của Việt Nam hiện nay vẫn c n ộc lộ nhiều ất cập (chưa đồng ộ và s t với thực tế; chưa ao qu t và điều tiết hết c c nguồn thu; chưa thật sự đảm ảo ình đẳng công ằng về nghĩa vụ nộp thuế và phù hợp với thông lệ quốc tế…).
Do vậy trên thực tế đ có hông t đối tượng nộp thuế lợi dụng ẽ hở của c chế ch nh s ch để trốn thuế và gian lận thuế. Trước thực trạng c c hành vi trốn thuế gian lận thuế diễn ra phổ iến và ngày càng tinh vi phức tạp cùng với ngành thuế cả nước Cục Thuế tỉnh Hòa Bình luôn chú trọng và tăng cường công t c thanh tra iểm tra thuế nhằm nâng cao hiệu quả quản l thuế. Do vậy đ góp ph n răn đe ngăn chặn ịp thời c c hành vi vi phạm gian lận về thuế của người nộp thuế (NNT) thông qua đó góp ph n tăng thu cho NSNN tạo lập công ằng về nghĩa vụ thuế thúc đẩy cạnh tranh ình đẳng giữa c c doanh nghiệp thuộc c c thành ph n inh tế và nâng cao d n t nh tuân thủ tự gi c trong việc chấp hành c c ch nh s ch thuế của người nộp thuế trên địa àn toàn tỉnh. Mặc dù công t c thanh tra iểm tra thuế đ được Cục Thuế tỉnh Hòa Bình chú trọng quan tâm và đ đạt được những ết quả đ ng h ch lệ nhưng vẫn c n tồn tại một số những hạn chế nhất định c n được tiếp tục LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 hoàn thiện như: Việc lập ế hoạch chủ yếu dựa trên phư ng ph p phân t ch, đ nh gi rủi ro dựa trên c sở dữ liệu trên ứng dụng của ngành; nguồn dữ liệu chưa thật sự tin cậy thông tin c n thiếu nên rất hó hăn cho việc lựa chọn đối tượng thanh tra iểm tra; Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của công chức làm công t c thanh tra iểm tra thuế c n chưa được đồng đều dẫn đến chất lượng thanh tra iểm tra thuế chưa cao ết quả xử l c n hạn chế.
Bên cạnh đó là những tồn tại vướng mắc về Quy trình thanh tra iểm tra dẫn đến thời gian thanh tra một số cuộc c n éo dài hông đảm ảo thời gian theo quy định; việc hai th c thông tin phân t ch hồ s trước hi thanh tra iểm tra thuế c n nhiều hạn chế hồ s phân t ch chưa s t với thực tế inh doanh của Doanh nghiệp do vậy mức độ đ nh gi rủi ro chưa s t với thực tế chưa hai th c thu thập thông tin đ y đủ để phục vụ công t c thanh tra iểm tra thuế; việc x c minh đối chiếu hóa đ n góp ph n ph t hiện ngăn chặn hành vi uôn lậu gian lận thư ng mại của Doanh nghiệp c n rất chậm số lượng đề nghị x c minh chưa có ết quả c n rất lớn dẫn đến hông đ p ứng được t nh ịp thời để cho c c Đoàn thanh tra xử l theo quy định; công t c đôn đốc thực hiện c c quyết định xử l truy thu truy hoàn và xử phạt vi phạm hành ch nh qua công t c thanh tra iểm tra thuế vẫn c n thực hiện chưa thật sự quyết liệt dẫn đến tồn đọng quyết định xử l làm thất thu ngân s ch Nhà nước. Vì vậy với vai tr là một người công chức đang công t c ngành Thuế tỉnh Hòa Bình tôi lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình” làm Luận văn Thạc sỹ của mình. Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu tổng quát Trên c sở nghiên cứu thực trạng công t c thanh tra iểm tra thuế làm c sở đề xuất c c giải ph p nhằm hoàn thiện công t c thanh tra iểm tra tại Cục Thuế tỉnh H a Bình.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa c sở l luận và thực tiễn về thanh tra iểm tra thuế - Đ nh gi được thực trạng công t c thanh tra iểm tra thuế tại Cục thuế tỉnh H a Bình; đ nh gi những thành công tồn tại trong công t c thanh tra iểm tra thuế tại Cục thuế H a Bình. - Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra tại Cục thuế Hòa Bình. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.
Đối tượng nghiên cứu Công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình 3. Phạm vi nghiên cứu Về nội dung nghiên cứu: T c giả tập trung đi sâu vào nghiên cứu và đ nh gi về thực trạng công t c thanh tra iểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh H a Bình. Trên c sở đó t c giả đề xuất một số giải ph p nhằm hoàn thiện công t c thanh tra iểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh H a Bình trong thời gian tới. Về không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu về công t c thanh tra iểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình.
Về thời gian: Để phục vụ đề tài nghiên cứu t c giả thu thập và hai th c số liệu thanh tra iểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình từ năm 2014 đến hết năm 2016. Số liệu s cấp thu thập năm 2017. Nội dung nghiên cứu - C sở lý luận và thực tiễn về công tác thanh tra, kiểm tra thuế. - Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình.
- Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại cục thuế tỉnh Hòa Bình. - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Hòa Bình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết cấu của luận văn Ngoài ph n Mở đ u và Kết luận Luận văn được ết cấu gồm 3 chư ng: Chư ng 1: C sở l luận và thực tiễn về công t c thanh tra iểm tra thuế.
Chư ng 2: Đặc điểm địa àn nghiên cứu và phư ng ph p nghiên cứu. Chư ng 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC THANH TRA, KIỂM TRA THUẾ 1. Cơ sở lý luận của công tác thanh tra, kiểm tra thuế 1.
Khái niệm về thanh tra, kiểm tra thuế 1. Khái niệm Trên c sở Luật Quản lý Thuế số 78/2006/QH11 ngày 29 th ng 11 năm 2006 chúng ta có thể đưa ra khái niệm c ản cũng như phân iệt về thanh tra, kiểm tra thuế như sau: Hoạt động quản l nhà nước chính là sự t c động có định hướng của chủ thể quản lý - c quan thuế (CQT) tới c c đối tượng quản lý - đối tượng nộp thuế (ĐTNT) nhằm đạt được mục tiêu động viên một ph n thu nhập quốc dân vào NSNN. Do vậy, thanh tra, kiểm tra thuế chính là một công đoạn và là một yếu tố cấu thành của hoạt động l nh đạo quản l nhà nước của CQT. Hoạt động quản lý của CQT bao gồm từ việc xây dựng các mục tiêu kế hoạch trong giai đoạn nhất định đến việc tổ chức để thực hiện các mục tiêu kế hoạch đó và sau cùng là tiến hành thanh tra, kiểm tra thuế.
Thanh tra, kiểm tra thuế là một trong bốn chức năng quan trọng của c chế quản lý thuế theo mô hình chức năng (tuyên truyền hỗ trợ; kế toán và xử lý tờ khai; thu nợ và cưỡng chế; thanh tra, kiểm tra). Bên cạnh việc tôn trọng kết quả tự tính, tự khai tự nộp thuế của NNT, CQT thực hiện các biện pháp giám sát hiệu quả vừa đảm bảo khuyến khích sự tuân thủ tự nguyện, vừa đảm bảo phát hiện ngăn ngừa c c trường hợp vi phạm pháp luật thuế. Thanh tra, kiểm tra thuế là một biện pháp hữu hiệu nhằm phát hiện ngăn ngừa vi phạm, giúp NNT nhận thấy luôn có một hệ thống giám sát hiệu quả tồn tại và kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm của họ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Thanh tra, kiểm tra thuế là hoạt động giám sát của CQT đối với các hoạt động, giao dịch liên quan đến ph t sinh nghĩa vụ thuế và tình hình thực hiện thủ tục hành chính thuế, chấp hành nghĩa vụ nộp thuế của NNT, nhằm bảo đảm pháp luật thuế được thực thi nghiêm chỉnh trong đời sống kinh tế - xã hội.
Thanh tra, kiểm tra thuế được hiểu là việc kiểm tra các hồ s hai thuế, c c o c o tài ch nh trên c sở các nguyên tắc kế to n quy định của luật thuế để x c định tính chính xác số thuế NNT phải nộp. Phân biệt thanh tra và kiểm tra thuế Giữa hoạt động thanh tra thuế và kiểm tra thuế có mối quan hệ chặt chẽ, g n gũi và đan xen với nhau. Nếu hiểu theo nghĩa rộng thì thanh tra thuế là một loại hình đặc biệt của kiểm tra thuế ngược lại nếu hiểu theo nghĩa hẹp, thanh tra thuế lại bao hàm cả kiểm tra thuế. Các hoạt động thao tác nghiệp vụ trong một cuộc thanh tra thuế như việc kiểm tra sổ sách, tài liệu của đối tượng thanh tra; so s nh đối chiếu đ nh gi tài liệu, chứng cứ thu thập được trong qu trình thanh tra…đó là iểm tra thuế.
Chính vì vậy trong thực tiễn, nhiều người trong đó có cả một số doanh nghiệp thường hay nh m lẫn đồng nhất kiểm tra thuế với thanh tra thuế.