đặt vấn đề dân số- lao động-việc làm vào vị trí hàng đầu trong các chính sách kinh tế xã hội. Chính sách đó được thể hiện trong việc hoạch định các chiến lược phát triển kinh tế xã hội, đặt con người vào vị trí trung tâm, lấy lợi ích của con người làm điểm xuất phát của mọi, kế hoạch, chương trình phát triển. Chiến lược kinh tế xã hội thực chất là chiến lược con người, chiến lược bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực và giải phóng mọi tiềm năng của con người. Thái Bình là một tỉnh đồng bằng thuộc châu thổ Sông Hồng, diện tích đất tự nhiên 1538,5 Km2.
dân số trung bình năm 1999 là 1.786 ngàn người tổng số người lao động (từ 15 tuổi trở lên ) chiếm 73,23% dân số. Trong điều kiện một tỉnh mà sản xuất nông nghiệp là chủ yếu, diện tích đất bình quân chỉ có 550 m2 /người. Công nghiệp nhỏ bé lạc hậu, dịch vụ phát triển ở trình độ thấp, dân số đông lực lượng lao động tăng nhanh qua các năm chưa được sử dụng hết đang là một thách thức lớn trong vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động ,tác động lớn đến quá trình phát triển kinh tế xã hội Thái Bình. Như vậy, một vấn đề cấp thiết đặt ra đối với Thái Bình trong quá trình phát triển đó là vấn đề giải quyết việc là cho người lao động, vấn đề này có quan hệ khăng khít với việc vấn đề dân số, phân bổ và sử dụng nguồn lao động trên địa bàn và các chương trình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.
1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong thời gian về thực tập tốt nghiệp tại sở LĐ_TBXH tỉnh Thái Bình, cụ thể là phòng chính sách lao động tiền công. Qua thời gian tìm hiểu, nghiên cứu, trên cơ sở thu thập số liệu và xuất phát từ tình hình thực tế của tỉnh trong vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động trong tỉnh, Em đã chọn đề tài: " Ho àn thiện Cô ng tác lao động - v iệc làm ở tỉnh Thá i Bình gia i đoạ n 2001 - 2005 " Với mong muốn được tìm hiểu tình hình thực tế, những thuận lợi, khó khăn của tỉnh trong vấn đề giải quyết lao động việc làm ở giai đoạn 2001-2005. Tiếp đó đưa ra những phương hướng và giải pháp nhằm khai thác, sử dụng có hiệu quả nguồn lao động, phát huy những thế mạnh sẵn có của tỉnh, giải quyết tốt vấn đề công ăn việc làm cho người lao động, giảm tỷ lệ thất nghịêp khu vực thành thị thiếu việc làm trong khu vực nông thôn, đưa nền kinh tế xã hội Thái Bình ngày càng phát triển. Kết cấu của đề tài gồm ba phần : Phần I: Đưa ra những lí luận chung về vấn đề lao động - việc làm.
PhầnII: Nêu lên hiện trạng của vấn đề lao động-việc làmở tỉnh Thái Bình trong những năm vừa qua. Phần III: Đưa ra một số phương hướng và giải pháp nhằm thực hiện tốt vấn đề lao động việc làm và một số kiến nghị trong công tác lao động vỉệc làm ở tỉnh Thái Bình trong giai đoạn 2001-2005 Trong quá trình nghiên cứu ngoài những phương pháp nghiên cứu khoa học cổ điển như: phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp lô gíc. còn sử dụng một số phương pháp khác như: phương pháp phân tích thống kê ,phương pháp so sánh, nhận xét. Đây là một vấn đề lớn, có ý nghĩa không chỉ riêng đối với Thái Bình mà còn đối với cả nước trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội.
Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu, tiếp cận thực tế còn thiếu kinh nghiệm nên sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong sự đóng góp phê bình của các bạn sinh viên nhất là sự đóng góp của các thầy cô giáo, trước hết 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là giúp em hoàn thiện đề tài này tốt hơn, sau nưã là giúp em có được sự nhìn nhận vấn đề một cách khoa học và toàn diện hơn. Phầ n I: Lí luậ n chung v ề vấn đề lao độ ng -việc là m I. Nh ững nộ i dun g c ơ bản về vấn đề lao động -việc làm Trong quá trình phát triển nền kinh tế xã hội, bốn yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của quá trình sản xuất đó là: vốn ( K), lao động (L), tài nguyên (R), và công nghệ (T). Trong đó, lao động có một vai trò hết sức quan trọng: vừa là chủ thể của quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm cho xã hội, vừa là những người sản xuất vừa là những người tiêu dùng những sản phẩm đó.
Sự phát triển nhu cầu thoả mãn của con người đã tạo động lực cho sản xuất phát triển và ngược lại sự phát triển của sản xuất làm nẩy sinh nhu cầu mới của con người. Chính sự tác động đó thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. Vì vậy con người được coi là “ mục tiêu, động lực của quá trình phát triển". 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tuy nhiên, để lao động thực sự trở thành động lực thì nó phải được sử dụng vào quá trình sản xuất, có điều kiện vận dụng sức lao động của mình để tạo ra của cải vật chất tinh thần cho xã hội, đó chính là quá trình lao động ( sự kết hợp giữa sức lao động và tư liệu sản xuất để sáng tạo ra của cải vật chất cho xã hội).
Lao động-việc làm không chỉ đơn thuần là vấn đề kinh tế mà nó còn là mang tính chất xã hội sâu sắc, vì vậy vấn đề lao động -việc làm với người lao động là một trong những vấn đề có tính chất toàn cầu, là mối quan tâm lớn của hầu hết các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Quá trình giải quyết những vấn đề nêu trên đồng thời là quá trình nẩy sinh nhiều mâu thuẫn mà việc giải quyết nó không thể giản đơn và nhanh chóng được. Vấn đề lao động việc làm nếu được giải quyết tốt sẽ góp phần ổn định xã hội, ổn định chính trị để phất triển nền kinh tế xã hội của đất nước. Sau đây ta tìm hiểu một số nội dung cơ bản liên quan đến vấn đề lao động - việc làm và sự tác động của nó đến sự phát triển của nền kinh tế xã hội.
Nguồn la o động và các yếu tố ảnh hưởng. nguồn gốc hình thành. Sản xuất ra vật chất là một hoạt động bao trùm, quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người. Hoạt động này xoay quanh hai trục .Sản xuất ra đồ vật ( Bao gồm tư liệu sản xuất , tư liệu tiêu dùng ).
Một hoạt dộng cơ bản của nền kinh tế và sản xuất ra chính bản thân con người. Hai dòng sản xuất này tuy khác hẳn nhau nhưng lại phụ thuộc chặt chẽ vào nhau. Sản xuất ra đồ vật là do con người và vì con người, ở đây dân số vừa là người sản xuất vừa là người tiêu dùng, bởi vậy số lượng cơ cấu dân số có ảnh hưởng lớn đến quy mô, cơ cấu sản xuất tiê⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ __________ 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com _____________________________________________________________________ _________________________________________________⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪ ⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ ⨪ _________________________ ____________________________________________________________________ ___________________________________ Nhật Bản, Singapor, Hàn quốc. Nhờ có chiến lược phát triển con người một cách hợp lí mà nó đã tạo cho các quốc gia này một lợi thế hết sức to lớn về nhân lực trong phát triển.
Lao động chính là một nội lực quan trọng nhất của mỗi quốc gia, đặc biệt đối với những nước đang phát triển như Việt Nam. Tuy nhiên để trở thành động lực của sự phát triển cần có nhiều điều kiện khác để có thể khai thác được nguồn lực này. Trong đó đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, đó chính là vốn. Để hiểu rõ hơn nguồn lao động và các yếu tố ảnh hưởng đến nguồn lao động ta xem xét sơ đồ sau.
sơ đồ 1 DÂN Số__Trong tuổi lao động_Ngoài tuổi lao dộng__Không có khả năng lao động_Có khả năng lao động._tham gia lao động T-X_Không tham gia lao động__ _Nguồn lao động__ _ Có việc làm -TX_Thất nghiệp__ _ Nguồn:Giáo trình thống kê lao động -NXB Thống Kê 1999. Như vậy, nguồn lao động chịu ảnh hưởng trực tiếp của: quy mô, cơ cấu dân số, ngoài ra còn chịu ảnh hưởng của trình độ giáo dục, mức sống của dân cư. Sau đây ta tìm hiểu một số nội dung khái niệm trong sơ đồ trên. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Quy mô và sự gia tăng dân số Quy mô dân số trước hết được hiểu là tổng số dân sinh sống ( cư trú ) trong những vùng, lãnh thổ nhất định. như vậy vào những thời điểm xác định như : đầu năm, giữa năm hay cuối năm. bằng các phương pháp chuyên môn người ta có thể tính toán được số lượng người cư trú hoặc hiện có trong những vùng lãnh thổ , chẳng hạn như đơn vị hành chính tỉnh,huyện của một quốc gia ,các khu vực trên thế giới. Sự thay đổi hay biến động dân số của một vùng hay của một quốc gia nào đó là sự biến động số lượng người trong vùng đó, trong một khoảng thời gian ngiên cứu ( một năm hoặc 5 năm của một chu kỳ điều tra dân số).
Nó phụ thuộc vào: số lần sinh sống, hệ số tử vong và sự di chuyển dân số vào, ra khỏi vùng. Sự biến động này có ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng của nguồn lao động trong vùng.Việc nắm bắt quy mô dân số có vai trò hết sức quan trọng trong việc hoạch định chiến lược phát triển kinh tế và các lĩnh vực xã hội khác có liên quan .