Luận văn thạc sĩ: Cải thiện cơ chế chính sách đất đai thúc đẩy du lịch Khánh Hòa giai đoạn 2016-2020

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu hoàn thiện cơ chế đặc thù chính sách đất đai để thúc đẩy phát triển du lịch tỉnh khánh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Võ Thế Dũng
• Người hướng dẫn: PGS. Huỳnh Văn Chương
• Trường học: Đại học Nông lâm - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Tài nguyên đất và môi trường nông nghiệp
• Đề tài: Cải thiện chính sách đất đai để phát triển du lịch Khánh Hòa 2016-2020
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Khái niệm và đặc trưng về đất đai
• 1.2. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. HOÀN THIỆN CƠ CHẾ ĐẶC THÙ CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI ĐỂ THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH KHÁNH HÒA GIAI ĐOẠN 2016-2020
• 3.1. Cơ chế chính sách về đất đai hiện có tác động đến sự phát triển du lịch
• 3.2. Đánh giá tác động của chính sách đất đai đối với việc thu hút đầu tư phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa
• 3.3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ĐẤT ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH KHÁNH HÒA
• 3.3.1. Định hướng phát triển khu vực kinh tế dịch vụ - du lịch
• 3.3.2. Giải pháp nhằm phát triển nhanh, bền vững du lịch tỉnh Khánh Hòa
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Khánh Hòa, một tỉnh ven biển Nam Trung Bộ, có tiềm năng du lịch lớn nhờ vào địa hình đa dạng và khí hậu ôn hòa. Từ năm 2010 đến 2015, ngành dịch vụ - du lịch đã đóng góp trên 44% vào GDP của tỉnh. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng đất đai cho phát triển du lịch vẫn còn nhiều hạn chế. Chính sách đất đai hiện tại cần được cải thiện để thu hút đầu tư và phát triển bền vững. Theo Luật Đất đai năm 2013, Nhà nước khuyến khích đầu tư vào đất đai, điều này tạo cơ hội cho Khánh Hòa phát triển du lịch. Việc quy hoạch sử dụng đất cho các dự án du lịch là cần thiết để nâng cao giá trị sử dụng đất và thu hút đầu tư. Do đó, nghiên cứu về chính sách đất đai để phát triển du lịch Khánh Hòa giai đoạn 2016-2020 là rất quan trọng.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm đánh giá cơ chế chính sách pháp luật về đất đai đối với sự phát triển du lịch tại Khánh Hòa. Cụ thể, nghiên cứu sẽ xem xét vai trò của ngành du lịch trong phát triển kinh tế xã hội, thực trạng sử dụng đất cho phát triển du lịch, và tác động của chính sách đất đai đến việc thu hút đầu tư. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất cũng là một phần quan trọng trong mục tiêu nghiên cứu. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện chính sách đất đai, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành du lịch tại Khánh Hòa.

III. Cơ sở lý luận các vấn đề nghiên cứu

Đất đai không chỉ là tài nguyên kinh tế mà còn là yếu tố quyết định cho sự phát triển du lịch. Đặc trưng của đất đai bao gồm giới hạn về số lượng và vị trí cố định trong không gian. Việc quản lý đất đai cần phải chặt chẽ để đảm bảo sử dụng hợp lý và hiệu quả. Chính sách đất đai hiện tại cần điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu phát triển du lịch, bao gồm việc quy hoạch sử dụng đất cho các dự án du lịch. Các yếu tố như khí hậu, địa hình, và cơ sở hạ tầng cũng ảnh hưởng đến giá trị sử dụng đất. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện chính sách đất đai là cần thiết để phát triển du lịch bền vững.

IV. Thực trạng phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa

Tình hình phát triển du lịch tại Khánh Hòa đã có những bước tiến đáng kể, với sự gia tăng số lượng doanh nghiệp và cơ sở vật chất. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng đất cho phát triển du lịch. Các dự án giao đất và cho thuê đất chưa được triển khai đồng bộ, dẫn đến lãng phí quỹ đất. Chính sách đất đai cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành du lịch. Việc đánh giá tiềm năng đất đai và quy hoạch sử dụng đất là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong phát triển du lịch.

V. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất

Để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đối với sự phát triển du lịch, cần có những giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần cải cách hành chính trong quản lý đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Thứ hai, cần quy hoạch sử dụng đất một cách hợp lý, đảm bảo tính bền vững và hiệu quả. Thứ ba, cần tăng cường hợp tác giữa các cơ quan chức năng và nhà đầu tư để triển khai các dự án du lịch một cách hiệu quả. Cuối cùng, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực du lịch, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Khánh Hòa, nằm ở duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam, sở hữu vị trí địa lý chiến lược với đường bờ biển dài trên 200 km và hơn 200 đảo lớn nhỏ, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch biển đảo. Từ năm 2010 đến 2015, tỷ trọng ngành dịch vụ-du lịch trong cơ cấu GDP của tỉnh luôn chiếm trên 44%, với tốc độ tăng trưởng dự kiến đạt 13,4% hàng năm đến năm 2020. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng đất đai phục vụ phát triển du lịch vẫn còn nhiều tồn tại, như các dự án treo, sử dụng đất chưa hiệu quả, ảnh hưởng đến đời sống người dân và phát triển bền vững ngành du lịch.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá cơ chế chính sách pháp luật về đất đai tác động đến phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2016-2020, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất trong lĩnh vực này. Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, sử dụng số liệu từ năm 2010 đến 2015, với trọng tâm là các chính sách đất đai liên quan đến loại hình đất ở không hình thành đơn vị ở trong các khu du lịch nghỉ dưỡng.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về đất đai, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và các nhà đầu tư trong lĩnh vực du lịch tại Khánh Hòa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai, chính sách công và phát triển du lịch bền vững. Hai khung lý thuyết chính bao gồm:

1. Lý thuyết quản lý nhà nước về đất đai: Đất đai là tài nguyên có hạn, có vị trí cố định và là tư liệu sản xuất không thể thay thế. Quản lý nhà nước về đất đai nhằm bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước, đảm bảo sử dụng đất hợp lý, hiệu quả và bền vững. Các nguyên tắc quản lý bao gồm đúng quy hoạch, tiết kiệm, bảo vệ môi trường và bảo đảm quyền lợi người sử dụng đất.

2. Lý thuyết phát triển du lịch bền vững: Du lịch phát triển dựa trên khai thác hợp lý tài nguyên tự nhiên và nhân văn, trong đó đất đai là yếu tố quyết định cho đầu tư cơ sở lưu trú, khu vui chơi giải trí và các hoạt động trải nghiệm. Phát triển du lịch bền vững đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách đất đai, quy hoạch và quản lý môi trường.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: đất đai, chính sách đất đai, quản lý nhà nước về đất đai, phát triển du lịch bền vững, loại hình đất ở không hình thành đơn vị ở trong khu du lịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Số liệu thống kê từ các cơ quan quản lý tỉnh Khánh Hòa (Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thống kê), các văn bản pháp luật, báo cáo phát triển du lịch và đất đai giai đoạn 2010-2015.

• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Khảo sát thực địa, phỏng vấn chuyên gia và các nhà quản lý chính sách đất đai, điều tra các dự án sử dụng đất phục vụ phát triển du lịch.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để đánh giá thực trạng sử dụng đất, tác động của chính sách đất đai và hiệu quả quản lý. Cỡ mẫu khảo sát được lựa chọn dựa trên tiêu chí đại diện cho các nhóm đối tượng liên quan đến quản lý và sử dụng đất du lịch tại Khánh Hòa.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2017, tập trung thu thập và xử lý số liệu giai đoạn 2010-2015, đồng thời đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2016-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình quản lý đất đai phục vụ phát triển du lịch: Quản lý nhà nước về đất đai tại Khánh Hòa được thực hiện nghiêm túc, đúng theo Luật Đất đai 2013, tạo sự ổn định và yên tâm cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, diện tích đất sử dụng cho du lịch từ 2010 đến 2015 không tăng đáng kể, chủ yếu chuyển đổi từ đất lâm nghiệp và đất chưa sử dụng. Một số dự án giao đất, cho thuê đất chậm tiến độ hoặc không triển khai, gây lãng phí quỹ đất trong khi nhu cầu sử dụng đất rất cao.

2. Tác động của chính sách đất đai đến thu hút đầu tư: Các chính sách như cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất du lịch sang đất ở không hình thành đơn vị ở, cho thuê đất trả tiền theo năm hoặc một lần, nâng mật độ xây dựng từ 15% lên 25% đã thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Ví dụ, dự án Vinpearl Land tại đảo Hòn Tre và các biệt thự ven biển Bãi Dài – Cam Ranh đã góp phần phát triển du lịch tỉnh.

3. Hiệu quả sử dụng đất và ảnh hưởng đến đời sống người dân: Mặc dù có nhiều dự án phát triển du lịch, vẫn còn tồn tại các dự án treo, sử dụng đất không hiệu quả, ảnh hưởng đến đời sống người dân và cơ cấu sử dụng đất. Việc xử lý các dự án này chưa được thực hiện kịp thời, làm giảm hiệu quả kinh tế - xã hội.

4. Chất lượng dịch vụ và phát triển du lịch: Các khu du lịch nghỉ dưỡng phức hợp tại Khánh Hòa có cơ sở vật chất hiện đại, đội ngũ nhân lực dồi dào, giá thuê lao động hợp lý, tuy nhiên thiếu nét đặc trưng văn hóa địa phương và các sản phẩm du lịch đa dạng, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu khách hàng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách đất đai đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển du lịch tại Khánh Hòa. Việc áp dụng các cơ chế đặc thù như chuyển đổi mục đích sử dụng đất và linh hoạt trong hình thức thuê đất đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư, góp phần tăng trưởng doanh thu du lịch và thu hút khách quốc tế.

Tuy nhiên, tồn tại các dự án treo và sử dụng đất chưa hiệu quả phản ánh sự cần thiết phải tăng cường quản lý, giám sát và xử lý kịp thời các vi phạm. So sánh với một số nghiên cứu trong khu vực, việc hoàn thiện chính sách đất đai và nâng cao hiệu quả quản lý là yếu tố then chốt để phát triển du lịch bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động diện tích đất phục vụ phát triển du lịch giai đoạn 2010-2015 và bảng thống kê các dự án giao đất, cho thuê đất theo tiến độ thực hiện, giúp minh họa rõ nét hơn về thực trạng và xu hướng sử dụng đất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường xử lý các dự án treo: Nhà nước cần thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ, xử lý nghiêm các dự án giao đất, cho thuê đất chậm tiến độ hoặc không triển khai nhằm giải phóng quỹ đất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Thời gian thực hiện: 2016-2018; Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường.

2. Hoàn thiện chính sách chuyển đổi mục đích sử dụng đất: Rà soát, bổ sung quy định về chuyển đổi đất du lịch sang đất ở không hình thành đơn vị ở, đảm bảo phù hợp với thực tiễn và thu hút đầu tư bền vững. Thời gian: 2017-2019; Chủ thể: Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp UBND tỉnh.

3. Phát triển đa dạng sản phẩm du lịch gắn với văn hóa địa phương: Khuyến khích các dự án du lịch phát triển sản phẩm đặc trưng, tour du lịch trải nghiệm văn hóa, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút khách. Thời gian: 2016-2020; Chủ thể: Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch, doanh nghiệp du lịch.

4. Nâng cao năng lực quản lý đất đai và minh bạch thông tin: Đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai hiện đại, tăng cường công khai, minh bạch thông tin về đất đai phục vụ phát triển du lịch. Thời gian: 2016-2018; Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường, các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, hoàn thiện chính sách đất đai phù hợp với phát triển du lịch bền vững tại Khánh Hòa.

2. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp du lịch: Hiểu rõ về cơ chế chính sách đất đai, giúp lựa chọn dự án đầu tư hiệu quả, tuân thủ quy định pháp luật và phát triển bền vững.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai và du lịch: Nâng cao năng lực quản lý, giám sát việc sử dụng đất phục vụ phát triển du lịch, xử lý các tồn tại, đảm bảo hiệu quả và công bằng xã hội.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học: Cung cấp tài liệu tham khảo về mối quan hệ giữa chính sách đất đai và phát triển du lịch, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực tiễn tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách đất đai hiện nay có ảnh hưởng thế nào đến phát triển du lịch Khánh Hòa?
   Chính sách đất đai tạo điều kiện cho nhà đầu tư thông qua các cơ chế chuyển đổi mục đích sử dụng đất, cho thuê đất linh hoạt, góp phần thu hút vốn đầu tư và phát triển cơ sở vật chất du lịch. Tuy nhiên, còn tồn tại các dự án treo làm giảm hiệu quả sử dụng đất.

2. Loại hình đất ở không hình thành đơn vị ở là gì và vai trò của nó trong phát triển du lịch?
   Đây là loại đất được chuyển đổi từ đất du lịch để xây dựng biệt thự nghỉ dưỡng, không được phép hình thành khu dân cư thường trú. Loại đất này giúp thu hút đầu tư xây dựng cơ sở lưu trú cao cấp, góp phần phát triển du lịch nghỉ dưỡng.

3. Tại sao cần xử lý các dự án treo trong lĩnh vực đất đai du lịch?
   Dự án treo gây lãng phí quỹ đất, làm giảm hiệu quả sử dụng đất, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế xã hội và đời sống người dân. Xử lý kịp thời giúp giải phóng đất, tạo điều kiện cho các dự án mới phát triển.

4. Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai phục vụ du lịch là gì?
   Bao gồm tăng cường giám sát, hoàn thiện chính sách chuyển đổi đất, phát triển sản phẩm du lịch đa dạng, nâng cao minh bạch thông tin và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai hiện đại.

5. Làm thế nào để phát triển du lịch bền vững gắn với chính sách đất đai?
   Phát triển du lịch bền vững đòi hỏi sử dụng đất hợp lý, bảo vệ tài nguyên tự nhiên và văn hóa, đồng thời áp dụng chính sách linh hoạt, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư và bảo vệ quyền lợi người dân.

Kết luận

• Đất đai là yếu tố quyết định trong phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa, với chính sách đất đai đóng vai trò quan trọng trong thu hút đầu tư và phát triển cơ sở vật chất.
• Tình hình quản lý đất đai được thực hiện nghiêm túc, tuy nhiên còn tồn tại các dự án treo và sử dụng đất chưa hiệu quả, ảnh hưởng đến phát triển bền vững.
• Các chính sách chuyển đổi mục đích sử dụng đất và linh hoạt trong hình thức thuê đất đã góp phần thúc đẩy phát triển du lịch nghỉ dưỡng.
• Cần tăng cường xử lý dự án treo, hoàn thiện chính sách, phát triển sản phẩm du lịch đa dạng và nâng cao năng lực quản lý đất đai.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và cơ quan quản lý trong việc phát triển du lịch bền vững tại Khánh Hòa.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2016-2020, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá tác động chính sách sau khi thực hiện.

Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư cần phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện cơ chế chính sách đất đai, thúc đẩy phát triển du lịch Khánh Hòa bền vững, góp phần nâng cao vị thế du lịch Việt Nam trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm và đặc trưng về đất đai 1.

Khái niệm đất đai Đất đai là một phạm vi không gian, như một vật mang những giá trịtheo ý niệm của con người. Theo cách định nghĩa này, đất đai thường gắn với một giá trị kinh tế được thể hiện bằng giá tiền trên một đơn vị diện tích đất đai khi có sự chuyển quyền sở hữu. Cũng có những quan điểm tổng hợp hơn cho rằng đất đai là những tài nguyên sinh thái và tài nguyên kinh tế, xã hội của của một tổng thể vật chất. Theo nghĩa thổ nhưỡng, đất là vật thể thiên nhiên có cấu tạo độc lập lâu đời, hình thành do kết quả của nhiều yếu tố: đá mẹ, động thực vật, khí hậu, địa hình, thời gian.

Giá trị tài nguyên đất được đánh giá bằng số lượng diện tích (ha, km2) và độ phì nhiêu, màu mỡ. Đất đai được nhìn nhận là một nhân tố sinh thái, với khái niệm này đất đai bao gồm tất cả các thuộc tính sinh học và tự nhiên của bề mặt trái đất có ảnh hưởng nhất định đến tiềm năng và hiện trạng sử dụng đất. Đất theo nghĩa đất đai bao gồm: yếu tố khí hậu, địa hình, địa mạo, tính chất thổ nhưỡng, thủy văn, thảm thực vật tự nhiên, động vật và những biến đổi của đất do các hoạt động của con người. Về mặt đời sống xã hội, đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất không gì thay thế được của ngành sản xuất nông - lâm nghiệp, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa và an ninh quốc phòng.

Nhưng đất đai là tài nguyên có hạn về diện tích, có vị trí cố định trong không gian. Một vạt đất là một diện tích cụ thể của mặt đất, xét về mặt địa lý có những đặc tính tương đối ổn định hoặc những tính chất biến đổi theo chu kỳcó thể dự đoán được của sinh quyển theo chiều thẳng đứng về phía trên và phía dưới của phần mặt đất này, bao gồm các đặc tính cuả phần không khí, thổ nhưỡng, địa chất, thuỷ văn, động thực vật sống trên đó và tất cả những kết quả hoạt động trong quá khứ và hiện tại của con người, ở chừng mực mà những đặc tính đó ảnh hưởng rõ tới khả năng sử dụng vạt đất này trước mắt và trong tương lai. Theo quan điểm đó, đất đai là một phần diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm các yếu tố cấu thành môi trường sinh thái ngay trên và dưới bềmặt đất như khí hậu, thổ nhưỡng, dạng địa hình, địa mạo, nước mặt (hồ, sông, suối, đầm lầy.), các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nước ngầm, tập đoàn động thực vật, trạng thái định cư của con Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 người, những kết quả hoạt động của con người trong quá khứ và hiện tại để lại (san nền, xây dựng hồ chứa nước, hệ thống tiêu thoát nước, đường xá, nhà cửa. Đặc trưng của đất đai - Đất đai giới hạn về số lượng (diện tích).

Cùng với sự phát triển của sức sản xuất, các tư liệu sản xuất khác không ngừng được tăng lên về số lượng, riêng số lượng của đất đai bị giới hạn trong phạm vi ranh giới của lục địa [10]. Bởi vì đất đai là sản phẩm của tự nhiên, diện tích đất đai do kích thước của quả đất quyết định. Trải qua nhiều lần biến hóa địa chất như hoạt động núi lửa, động đất, hoạt động tạo núi, sự xâm thực của gió, mưa,… và các hoạt động của con người nhưng tất cả các hoạt động này chỉ làm thay đổi hình thái của đất đai, ảnh hưởng tới chất lượng còn tổng lượng của đất đai thì không hề thay đổi. Trong khi đó, số lượng các tư liệu sản xuất khác sẽ tăng lên cùng với sự gia tăng của quá trình tái sản xuất, tuy nhiên cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật con người cũng không thể làm tăng thêm được diện tích đất đai.

Do vậy việc sử dụng hợp lý, triệt để đất đai và không ngừng làm tăng thêm hệ số sử dụng đất chính là một trong những biện pháp vô cùng quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người. Đặc điểm này đặt ra yêu cầu quản lý đất đai phải chặt chẽ, quản lý về số lượng, chất lượng đất, cơ cấu đất đai theo mục đích sử dụng cũng như cơ cấu sử dụng đất đai theo các thành phần kinh tế,. và xu hướng biến động của chúng để có kế hoạch phân bố và sử dụng đất đai có cơ sở khoa học. - Đất đai có vị trí cố định trong không gian: Đất đai là cố định về vị trí, không thể di chuyển từ nơi này đến nơi khác.

Đây là tính chất đặc thù của đất, làm cho những mảnh đất ở những vị trí khác nhau có giá trị là không giống nhau. Thực tế có thể thấy được những mảnh đất nằm ở vị trí thuận lợi như gần đường giao thông, gần khu đô thị, khu dân cư thì được khai thác triệt để, hiệu quả hơn các vùng hoang vu, hẻo lánh. Do đó đất ở vị trí thuận lợi sẽ có giá trị sử dụng và giá trị lớn hơn. Do vị trí cố định và gắn liền với các điều kiện tự nhiên (thổ nhưỡng, thời tiết, khí hậu, nước, cây trồng,.) và các điều kiện kinh tế như kết cấu hạ tầng, kinh tế, công nghiệp trên các vùng và các khu vực nên tính chất của đất có khác nhau.

Vì vậy việc sử dụng đất đai vào các quá trình sản xuất của mỗi ngành kinh tế cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng tính chất của đất cho phù hợp. Trong sản xuất nông nghiệp, việc sử dụng đất đai phải phù hợp với các điều kiện tự nhiên, kinh tế và chất lượng ruộng đất của từng vùng để mang lại hiệu quả kinh tế cao. - Đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế: Khác với các tư liệu sản xuất khác là có thể thay thế trong quá trình sản xuất, đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế đặc biệt trong nông lâm nghiệp. - Đất có khả năng tăng tính sản xuất: Trong quá trình sản xuất, mọi tư liệu sản xuất khác đều bị hao mòn, hư hỏng và dần dần bị đào thải để thay thế vào đó là một tư Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 liệu sản xuất khác tốt hơn, hiện đại hơn và phù hợp hơn.

Riêng đất, nếu xét về mặt không gian thì đất là tư liệu vĩnh cửu, không chịu sự phá hủy của thời gian. Hơn nữa, nếu sử dụng đúng và hợp lý độ phì nhiêu của đất sẽ được nâng cao, cải thiện, do đó đất sẽ tốt lên về chất lượng [14]. Sức sản xuất của đất đai tăng lên gắn liền với sự phát triển của lực lượng sản xuất, sự tiến bộ khoa học kỹ thuật, với việc thực hiện phương thức thâm canh và chế độ canh tác hợp lý. Sức sản xuất của đất đai biểu hiện tập trung ở độ phì nhiêu của đất đai.

Vì vậy cần phải thực hiện các biện pháp hữu hiệu để nâng cao độ phì nhiêu của đất đai, cho phép năng suất đất đai tăng lên. Ngoài các đặc điểm trên đất đai còn có đặc điểm là sự chiếm hữu, sở hữu đất đai. Sự chiếm hữu, sở hữu đất đai được quy định trong luật đất đai. Theo điều 5 Luật Đất đai 2003, đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu.

Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua hình thức giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổn định; quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất [17]. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất Sử dụng đất có liên quan đến chức năng hoặc mục đích của loại đất được sử dụng. Việc sử dụng đất có thể được định nghĩa là: “những hoạt động của con người có liên quan trực tiếp tới đất, sử dụng nguồn tài nguyên đất, hoặc có tác động lên chúng”. Số liệu về quá trình và hình thái các hoạt động đầu tư (lao động, vốn, nước, phân hóa học,…), kết quả sản lượng (loại nông sản, thời gian, chu kì, mùa vụ…) cho phép nghiên cứu việc sử dụng đất, phân tích tác động môi trường và kinh tế, lập mô hình của việc biến đổi sử dụng đất hoặc chuyển đổi việc sử dụng đất này sang mục đích sử dụng đất khác.

Phạm vi sử dụng đất, cơ cấu và phương thức sử dụng đất một mặt bị chi phối bởi các điều kiện và quy luật sinh thái tự nhiên, mặt khác bị kiềm chế bởi các điều kiện, quy luật kinh tế - xã hội và các yếu tố kỹ thuật. Vì vậy, có thể khái quát một số điều kiện và nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất. Điều kiện tự nhiên Khi sử dụng đất đai, ngoài bề mặt không gian như diện tích trồng trọt, mặt bằng xây dựng,… cần chú ý đến việc thích ứng điều kiện tự nhiên và quy luật sinh thái tự nhiên của đất cũng như các yếu tố bao quanh mặt đất như: yếu tố khí hậu, địa hình, thổ nhưỡng. - Điều kiện khí hậu: Những yếu tố khí hậu ảnh hưởng rất lớn, trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và điều kiện sinh hoạt của con người.

Tổng tích ôn nhiều ít, nhiệt độ cao thấp, sự sai khác nhiệt độ về thời gian và không gian, biên độ tối cao và tối thấp giữa ngày và đêm,. trực tiếp ảnh hưởng đến sự phân bổ, sinh trưởng, phát dục và tác dụng quang hợp của cây Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 trồng. Chế độ nước vừa là điều kiện quan trọng để cây trồng vận chuyển dinh dưỡng, vừa là vật chất giúp cho sinh vật sinh trưởng và phát triển. Lượng mưa nhiều hay ít, bốc hơi mạnh hay yếu có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ nhiệt độ và ẩm độ của đất, cũng như khả năng đảm bảo cung cấp nước cho các cây, con sinh trưởng, phát triển.

- Điều kiện đất đai: Sự khác nhau giữa địa hình, địa mạo, độ cao so với mặt biển, độ dốc và hướng dốc, mức độ xói mòn. thường dẫn đến đất đai và khí hậu khác nhau, từ đó ảnh hưởng đến sản xuất và phân bố các ngành nông, lâm nghiệp, hình thành sựphân dị theo chiều thẳng đứng đối với nông nghiệp.