Cuộc vận động cách mạng giải phóng dân tộc ở Thanh Chương, Nghệ An (1939-1945)

Tài liệu phân tích cuộc vận động cách mạng giải phóng dân tộc ở Thanh Chương, Nghệ An (1939-1945) và quá trình khởi nghĩa giành chính quyền.

• Tác giả: Phan Thị Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trọng Văn
• Trường học: Trường Đại học Vinh
• Chuyên ngành: Lịch Sử
• Đề tài: Cuộc Vận Động Cách Mạng Giải Phóng Dân Tộc Ở Thanh Chương (Nghệ An) Thời Kỳ 1939 - 1945
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Vinh

Tóm tắt

I. Bối cảnh lịch sử Thanh Chương trước năm 1945

Thanh Chương là một huyện miền núi của Nghệ An với truyền thống yêu nước và cách mạng sâu sắc. Trong giai đoạn 1939-1945, huyện này trở thành điểm sáng trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Trước đó, Thanh Chương đã ghi dấu ấn trong phong trào cách mạng 1930-1931 khi trở thành huyện đầu tiên ở Nghệ An thành lập chính quyền Xô viết. Tuy nhiên, những thành tựu này sau đó bị lùi xuống trong giai đoạn 1932-1939 do những khó khăn về điều kiện khách quan và chủ quan.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội

Thanh Chương là vùng đất đỏ bazan, có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Dân cư chủ yếu sống bằng nông nghiệp và lâm nghiệp. Tuy nhiên, dân số huyện phải chịu áp bức của chế độ thực dân Pháp, với các loại thuế cao, lao dịch bắt buộc. Điều kiện sống khó khăn này tạo nền tảng cho nhận thức cách mạng trong quần chúng nhân dân.

1.2. Truyền thống yêu nước và cách mạng

Nhân dân Thanh Chương có truyền thống yêu nước lâu đời, từ những cuộc kháng chiến chống xâm lược nước ngoài. Trong thời kỳ hiện đại, Thanh Chương nhanh chóng hưởng ứng các phong trào cách mạng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Sự nhạy bén chính trị và tinh thần đấu tranh của Thanh Chương đã góp phần quan trọng vào sự thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.

II. Quá trình chuẩn bị lực lượng 1939 1944

Giai đoạn 1939-1944 là thời kỳ chuẩn bị lâu dài cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền. Sau khi Pháp bị Nhật chiếm đóng, tình hình Thanh Chương ngày càng phức tạp. Đảng bộ Thanh Chương đã thực hiện đấu tranh chống khủng bố của các thế lực phản động, đồng thời cộng kết cơ sở Đảng trong bí mật. Công tác tuyên truyền và tổ chức quần chúng được triển khai rộng rãi, tạo ra sự đồng lòng nhất trí giữa nhân dân.

2.1. Đấu tranh chống khủng bố và cộng kết cơ sở

Trong giai đoạn này, chính quyền địa phương của thực dân Pháp và phát xít Nhật đã tiến hành đàn áp các hoạt động cách mạng. Tuy nhiên, Đảng bộ Thanh Chương với sự lãnh đạo sáng tạo đã vừa tự vệ, vừa phát triển tổ chức bí mật. Công tác xây dựng Đảng được tăng cường và hệ thống chi bộ được mở rộng trong quần chúng lao động.

2.2. Chuẩn bị lực lượng vũ trang

Thanh Chương đã lập các đội quân du kích trước khi khởi nghĩa. Quân dân địa phương thu thập vũ khí, huấn luyện lực lượng theo hướng dẫn của Đảng và Việt Minh. Sự tham gia tích cực của thanh niên, nông dân và các lực lượng tiến bộ đã tạo nên một lực lượng vũ trang mạnh mẽ, sẵn sàng cho cuộc nổi dậy chính thức.

III. Khởi nghĩa giành chính quyền 16 23 8 1945

Khởi nghĩa Thanh Chương diễn ra từ 16 đến 23 tháng 8 năm 1945, đồng thời với Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc. Với sự lãnh đạo của Việt Minh Nghệ-Tĩnh, quân dân Thanh Chương đã tiến hành khởi nghĩa chồng chéo nhằm tiêu diệt chính quyền cũ và thành lập chính quyền mới. Cuộc khởi nghĩa diễn ra kịp thời, khi lực lượng thực dân Pháp và phát xít Nhật đã suy yếu do tình hình quốc tế. Sự hưởng ứng của nhân dân là yếu tố quyết định cho thắng lợi hoàn toàn.

3.1. Chủ trương giành chính quyền của Việt Minh

Việt Minh Nghệ-Tĩnh đã xác định mục tiêu rõ ràng: tiêu diệt chính quyền thuộc địa và thành lập chính quyền Việt Minh. Chiến lược khởi nghĩa từng phần từ các địa phương lên Tổng khởi nghĩa đã được lập kế hoạch và triển khai có kỷ luật. Chủ trương này phản ánh sự hiểu biết sâu sắc về tình hình địa phương và sự chẩn định đúng đắn về điều kiện khách quan.

3.2. Diễn biến cuộc khởi nghĩa

Ngày 16 tháng 8, quân dân Thanh Chương khởi dậy vũ trang, tấn công các trụ sở chính quyền cũ và kho vũ khí. Các đội quân du kích và dân quân phối hợp chặt chẽ để bao vây và buộc tay các tay sai của thực dân. Đến ngày 23 tháng 8, chính quyền cũ đã hoàn toàn sụp đổ, và chính quyền Việt Minh được thành lập với sự tham gia của toàn nhân dân.

IV. Ý nghĩa và bài học lịch sử

Cuộc khởi nghĩa Thanh Chương là minh chứng sáng ngời cho sự lãnh đạo tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam và tuyến đuôi sáng tạo của đường lối cách mạng. Sự thắng lợi hoàn toàn của cuộc khởi nghĩa chứng tỏ sức mạnh to lớn của liên minh công-nông-binh và sự thống nhất ý chí của nhân dân. Kinh nghiệm Thanh Chương đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám trên toàn quốc, và những bài học lịch sử quý giá vẫn còn giá trị thực tiễn cho công cuộc bảo vệ quê hương ngày nay.

4.1. Những thành tựu của khởi nghĩa

Thanh Chương đã thực hiện thành công việc tiêu diệt chính quyền thuộc địa và thành lập chính quyền mới. Hàng trăm chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, còn hàng nghìn thanh niên, nông dân tích cực tham gia khởi nghĩa. Chính quyền Việt Minh được thành lập vững chắc và nhân dân Thanh Chương trở thành những người chủ thực sự của đất nước mình.

4.2. Bài học và giá trị thực tiễn

Kinh nghiệm Thanh Chương chứng minh vai trò quan trọng của sự lãnh đạo Đảng trong các phong trào cách mạng. Sự nêu gương của quân dân Thanh Chương trong đấu tranh giải phóng là nguồn cảm hứng mãnh liệt cho công cuộc xây dựng, bảo vệ quê hương hiện nay. Những giá trị đó cần được tiếp tục phát huy để góp phần vào sự phồn vinh, hạnh phúc của nhân dân ngày nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng §¹i häc Vinh Phan thÞ h»ng Cuéc vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë Thanh Ch-¬ng (NghÖ an) thêi kú 1939 - 1945 luËn v¨n Th¹c sÜ khoa häc LÞch sö Vinh - 2009 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng §¹i häc Vinh Phan thÞ h»ng Cuéc vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë Thanh Ch-¬ng (NghÖ an) thêi kú 1939 - 1945 Chuyªn ngµnh: LÞch sö ViÖt Nam M· sè: 60.54 luËn v¨n Th¹c sÜ khoa häc LÞch sö Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS. NguyÔn Träng V¨n Vinh - 2009 Lêi c¶m ¬n Lêi ®Çu tiªn, t¸c gi¶ xin tr©n träng nãi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh tíi PGS. NguyÔn Träng V¨n - ng-êi ®· tËn t×nh gióp ®ì, h-íng dÉn t«i trong suèt qu¸ tr×nh lµm luËn v¨n. §ång thêi t¸c gi¶ còng xin göi lêi c¶m ¬n tíi Héi ®ång khoa häc, c¸c thÇy c« gi¸o khoa Sau §¹i häc, khoa LÞch sö - Tr-êng §¹i häc Vinh ®· ®ãng gãp ý kiÕn cho t«i trong qu¸ tr×nh häc tËp vµ hoµn thµnh luËn v¨n.

Qua ®©y t¸c gi¶ còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n tíi Ban Tuyªn gi¸o huyÖn Thanh Ch-¬ng, Th- viÖn huyÖn Thanh Ch-¬ng, Phßng V¨n ho¸ huyÖn Thanh Ch-¬ng; Th- viÖn tØnh NghÖ An, th- viÖn Tr-êng §¹i häc Vinh ®· t¹o mäi ®iÒu kiÖn gióp ®ì t«i trong qu¸ tr×nh s-u tÇm t- liÖu. Cuèi cïng, t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n ®Õn nh÷ng ng-êi th©n trong gia ®×nh vµ b¹n bÌ ®· lu«n ®éng viªn, gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho t«i trong thêi gian häc tËp vµ hoµn thµnh luËn v¨n. MÆc dï rÊt cè g¾ng, song ch¾c r»ng luËn v¨n sÏ kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, rÊt mong nhËn ®-îc sù gãp ý vµ gióp ®ì cña Héi ®ång khoa häc, thÇy c« vµ b¹n bÌ ®Ó luËn v¨n ®-îc hoµn thiÖn h¬n. Vinh, th¸ng 12 n¨m 2009 T¸c gi¶ Phan ThÞ H»ng Môc lôc Trang Më ®Çu.

LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô vña luËn v¨n. Giíi h¹n vÊn ®Ò vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu. §ãng gãp cña luËn v¨n.

Bè côc cña luËn v¨n. Kh¸i qu¸t Phong trµo c¸ch m¹ng Thanh Ch-¬ng tr-íc khi ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai bïng næ. Kh¸i qu¸t vÒ ®Æc ®iÓm tù nhiªn - kinh tÕ - x· héi vµ truyÒn thèng yªu n-íc, c¸ch m¹ng ë Thanh Ch-¬ng. §Æc ®iÓm tù nhiªn.

§Æc ®iÓm kinh tÕ - x· héi. TruyÒn thèng yªu n-íc vµ c¸ch m¹ng. Phong trµo c¸ch m¹ng Thanh Ch-¬ng trong nh÷ng n¨m 1930 - 1939. Thanh Ch-¬ng trong phong trµo 1930 - 1931.

Phong trµo c¸ch m¹ng trong nh÷ng n¨m 1932 - 1939. Qu¸ tr×nh vËn ®éng chuÈn bÞ lùc l-îng tiÕn tíi khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn (1939 - 1945) ë Thanh Ch-¬ng. T×nh h×nh Thanh Ch-¬ng sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai bïng næ. §Êu tranh chèng khñng bè, tÝch cùc chuÈn bÞ lùc l-îng tiÕn tíi khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn.

§Êu tranh chèng khñng bè, cñng cè c¬ së §¶ng. ChuÈn bÞ lùc l-îng tiÕn tíi khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn. Sù ra ®êi vµ ho¹t ®éng cña ChÊp uû ViÖt Minh. Khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn ë Thanh Ch-¬ng (16/8 - 23/8/1945).

Chñ tr-¬ng giµnh chÝnh quyÒn cña ViÖt Minh NghÖ - TÜnh. DiÔn biÕn cuéc khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn ë Thanh Ch-¬ng. Mét sè nhËn xÐt vÒ khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn ë Thanh Ch-¬ng 1945. 83 Tµi liÖu tham kh¶o.

87 Phô lôc 1 Më ®Çu 1. C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m n¨m 1945 lµ cuéc c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n triÖt ®Ó ë n-íc ta, do §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam l·nh ®¹o. §ã lµ cuéc c¸ch m¹ng giµnh ®-îc th¾ng lîi hoµn toµn b»ng h×nh thøc khëi nghÜa tõng phÇn ë tõng ®Þa ph-¬ng tiÕn lªn Tæng khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn trong c¶ n-íc. Qu¸ tr×nh diÔn biÕn cña C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m hÕt søc phong phó vµ ®a d¹ng do t×nh h×nh lÞch sö cô thÓ vµ ®Æc ®iÓm riªng cña tõng ®Þa ph-¬ng.

Thanh Ch-¬ng lµ mét ®iÓn h×nh tiªu biÓu vÒ qu¸ tr×nh vËn ®éng vµ khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn trong c¸ch m¹ng Th¸ng T¸m. ViÖc ®i s©u nghiªn cøu qu¸ tr×nh vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë Thanh Ch-¬ng thêi kú 1939 - 1945 kh«ng chØ ®-a l¹i nh÷ng ®ãng gãp vÒ mÆt lý luËn khoa häc, mµ mét lÇn n÷a chøng minh cho sù l·nh ®¹o tµi t×nh ®-êng lèi c¸ch m¹ng s¸ng t¹o cña §¶ng ta, ®ång thêi cßn cã ý nghÜa thùc tiÔn to lín. Tõ ®ã gióp chóng ta cã c¸i nh×n toµn diÖn, ®Çy ®ñ h¬n vÒ diÖn m¹o cña cuéc C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m trong toµn tØnh NghÖ An còng nh- trong c¶ n-íc. Nh÷ng thµnh tùu vµ bµi häc lÞch sö quý gi¸ rót ra tõ phong trµo c¸ch m¹ng ë Thanh Ch-¬ng trong giai ®o¹n lÞch sö nµy kh«ng chØ cã ý nghÜa cæ vò cho phong trµo c¸ch m¹ng trong toµn tØnh NghÖ An vµ c¶ n-íc lóc bÊy giê, mµ ®èi víi c«ng cuéc b¶o vÖ quª h-¬ng trong thêi kú hiÖn nay vÉn cßn nguyªn gi¸ trÞ vµ cÇn ®-îc tiÕp tôc ph¸t huy.

Tr-íc n¨m 1945, phong trµo c¸ch m¹ng ë ®©y ®· ph¸t triÓn m¹nh vµ v÷ng ch¾c. Trong phong trµo c¸ch m¹ng 1930 - 1931, Thanh Ch-¬ng ®-îc xem lµ ®Ønh cao, lµ huyÖn giµnh ®-îc chÝnh quyÒn X« viÕt ®Çu tiªn ë NghÖ An. Tuy nhiªn, do nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸ch quan vµ chñ quan trong nh÷ng giai ®o¹n tiÕp theo 1932 - 1935 råi 1936 - 1939 nh÷ng thµnh qu¶ c¸ch m¹ng thêi kú ®Çu ®· kh«ng tiÕp tôc ph¸t huy ®-îc mµ cßn bÞ l¾ng xuèng. V× vËy, tõ tr-íc ®Õn nay, khi nghiªn cøu vÒ Thanh Ch-¬ng d-íi gãc ®é sö häc, ng-êi ta 2 th-êng tËp trung chó ý nhiÒu tíi Thanh Ch-¬ng trong cao trµo X« viÕt 1930 - 1931, cßn c¸c giai ®o¹n lÞch sö kh¸c, trong ®ã cã thêi kú vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc 1939 - 1945 ch-a ®-îc quan t©m t×m hiÓu vµ nghiªn cøu mét c¸ch ®Çy ®ñ, tho¶ ®¸ng.

Nghiªn cøu cuéc vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë Thanh Ch-¬ng thêi kú 1939 - 1945 lµ ®iÒu bæ Ých vµ cÇn thiÕt, gãp phÇn lµm sèng dËy mét thêi kú lÞch sö hµo hïng cña quª h-¬ng, ®ång thêi lµm phong phó thªm néi dung vµ tÇm vãc C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m cña d©n téc. Qua ®ã, chóng t«i hy väng sÏ gãp ®-îc phÇn c«ng søc nhá bÐ cña m×nh vµo viÖc biªn so¹n lÞch sö ®Þa ph-¬ng, tuyªn truyÒn gi¸o dôc, kh¬i dËy niÒm tù hµo vµ ph¸t huy truyÒn thèng ®Êu tranh kiªn c-êng, bÊt khuÊt cña nh©n d©n Thanh Ch-¬ng. XuÊt ph¸t tõ ý nghÜa nªu trªn, chóng t«i chän vÊn ®Ò: “Cuéc vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë Thanh Ch-¬ng (NghÖ An) thêi kú 1939 - 1945” lµm ®Ò tµi luËn v¨n Th¹c sÜ khoa häc lÞch sö cña m×nh. C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m n¨m 1945 lµ mét sù kiÖn lÞch sö träng ®¹i cã tÇm vãc réng lín vµ néi dung hÕt søc phong phó.

XÐt trªn ph¹m vi toµn quèc, tõ tr-íc ®Õn nay ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu ®-îc c«ng bè nh-: “C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m” cña ViÖn Sö häc, 2 quyÓn, Nxb Sö häc, Hµ Néi, 1960; “T×m hiÓu tÝnh chÊt vµ ®Æc ®iÓm cña c¸ch m¹ng Th¸ng T¸m n¨m 1945”, Ban Nghiªn cøu lÞch sö §¶ng Trung -¬ng, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1963; “C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m ViÖt Nam” cña Tr-êng Chinh, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1974; “C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m 1945 - Nh÷ng sù kiÖn lÞch sö” cña TrÇn H÷u §Ýnh vµ Lª Trung Dòng, Nxb Khoa häc X· héi, Hµ Néi, 2000; “C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m trong tiÕn tr×nh lÞch sö d©n téc”, Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia Hµ Néi, 2005. TÊt c¶ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn ®Òu cè g¾ng tËp trung lµm s¸ng tá ®iÒu kiÖn lÞch sö, qu¸ tr×nh chuÈn bÞ lùc l-îng, diÔn biÕn, kÕt qu¶, tÝnh chÊt, ®Æc ®iÓm, ý nghÜa lÞch sö, bµi häc kinh nghiÖm. cña c¸ch m¹ng Th¸ng T¸m ë 3 ViÖt Nam. Mét sè c«ng tr×nh còng ®· phÇn nµo ®Ò cËp tíi phong trµo khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn ë tØnh lÞ vµ huyÖn lÞ cña c¸c ®Þa ph-¬ng trªn toµn quèc, trong ®ã cã NghÖ An.

T¹i NghÖ An, còng cã rÊt nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu cã liªn quan tíi thêi kú vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc 1939 - 1945 ®· ®-îc c«ng bè nh­: “LÞch sö §¶ng bé §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam tØnh NghÖ TÜnh”, s¬ th¶o, tËp 1 (1925 - 1954), Nxb NghÖ TÜnh, 1987; “S¬ th¶o lÞch sö tØnh §¶ng bé NghÖ An” cña Ban nghiªn cøu lÞch sö §¶ng tØnh uû NghÖ An, Nxb NghÖ An,1967; “LÞch sö §¶ng bé NghÖ An, tËp 1 (1930 - 1954)”, Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia, 1998; “Nh÷ng sù kiÖn lÞch sö cña §¶ng bé NghÖ TÜnh”, Nxb NghÖ TÜnh, Vinh. ®· ph¶n ¸nh s¬ l-îc qu¸ tr×nh nh©n d©n NghÖ An nãi chung vµ nh©n d©n Thanh Ch-¬ng nãi riªng d-íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, ®Êu tranh phôc håi tæ chøc §¶ng, c¬ së c¸ch m¹ng, chuÈn bÞ lùc l-îng vµ tiÕn hµnh khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn th¾ng lîi. §¸ng chó ý lµ cuèn “C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m” cña Ban nghiªn cøu lÞch sö §¶ng tØnh uû NghÖ An, xuÊt b¶n n¨m 1966, vµ gÇn ®©y nhÊt n¨m (2003) trong luËn ¸n TiÕn sÜ lÞch sö víi ®Ò tµi “Qu¸ tr×nh vËn ®éng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ë NghÖ An thêi kú 1939 - 1945” cña t¸c gi¶ TrÇn V¨n Thøc ®· tr×nh bµy mét c¸ch kh¸i qu¸t qu¸ tr×nh ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn cña nh©n d©n NghÖ An nãi chung vµ ®· Ýt nhiÒu ®Ò cËp ®Õn qu¸ tr×nh ®Êu tranh giµnh chÝnh quyÒn cña nh©n d©n Thanh Ch-¬ng nãi riªng. Ngoµi ra, còng ph¶i kÓ ®Õn mét sè c«ng tr×nh kh¸c nh-: “LÞch sö NghÖ TÜnh, tËp 1”, Nxb NghÖ TÜnh, Vinh, 1984; “NghÖ TÜnh h«m qua vµ h«m nay”, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1986.

®· Ýt nhiÒu ph¸c ho¹ s¬ l-îc cuéc khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn cña nh©n d©n NghÖ An nãi chung vµ cña nh©n d©n Thanh Ch-¬ng nãi riªng. §Æc biÖt h¬n c¶ lµ cuèn “LÞch sö §¶ng bé huyÖn Thanh Ch-¬ng, s¬ th¶o, tËp 1 (1930 - 1945)”, Nxb NghÖ TÜnh, (1985); “LÞch sö §¶ng bé huyÖn 4 Thanh Ch-¬ng (1930 - 1975)”, Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia Hµ Néi, (2005); “Thanh Ch-¬ng ®Êt vµ ng-êi”, Nxb NghÖ An, (2005). vµ cho ®Õn nay nhiÒu x· ë huyÖn Thanh Ch­¬ng ®· biªn so¹n lÞch sö ®Þa ph­¬ng nh­: “LÞch sö §¶ng bé x· Thanh Long”, Nxb NghÖ An, 2004; “LÞch sö §¶ng bé x· Xu©n T-êng”, Nxb Qu©n khu IV, (2005); “LÞch sö §¶ng bé x· Thanh T-êng. HÇu hÕt c¸c cuèn s¸ch kÓ trªn ®Òu Ýt nhiÒu ®Ò cËp ®Õn qu¸ tr×nh vËn ®éng khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn cña nh©n d©n Thanh Ch-¬ng d-íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ cña c¸c cÊp §¶ng ®Þa ph-¬ng.