Khóa luận các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định dùng thẻ tín dụng tại VIB TP.HCM - HUB

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế Việt Nam tại TP.HCM.

• Tác giả: Lâm Mỹ Ngân
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Thu Quang
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Sử Dụng Thẻ Tín Dụng Của Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Quốc Tế Việt Nam – Khu Vực Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu và khảo sát
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của nghiên cứu
• 1.7. Bố cục của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quyết định sử dụng
• 2.2. Lý thuyết hành vi người tiêu dùng
• 2.3. Khái niệm quyết định sử dụng
• 2.4. Cơ sở lý thuyết về hành vi lựa chọn của người tiêu dùng
• 2.5. Mô hình thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA)
• 2.6. Mô hình thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behaviour – TPB)
• 2.7. Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model – TAM)
• 2.8. Mô hình C – TAM – TPB
• 2.9. Lược khảo các nghiên cứu liên quan
• 2.9.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 2.9.2. Nghiên cứu trong nước
• 2.10. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.11. Cơ sở đề xuất mô hình nghiên cứu
• 2.12. Các nhân tố trong mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình thực hiện nghiên cứu
• 3.2. Thiết kế nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp định tính
• 3.4. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.5. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.6. Thống kê mô tả
• 3.7. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 3.8. Phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis)
• 3.9. Phân tích hồi quy đa biến
• 3.10. Kiểm định T-Test và phân tích ANOVA
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Giới thiệu tổng quan về ngân hàng
• 4.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 4.3. Sản phẩm thẻ tín dụng của VIB
• 4.4. Tình hình thẻ tín dụng
• 4.5. Phân tích kết quả nghiên cứu
• 4.5.1. Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha
• 4.5.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.5.3. Phân tích nhân tố khám phá với các biến độc lập
• 4.5.4. Phân tích nhân tố khám phá với các biến phụ thuộc
• 4.5.5. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.5.6. Kiểm định hệ số tương quan Pearson
• 4.5.7. Kiểm tra giả thuyết mô hình hồi quy tuyến tính
• 4.5.8. Kiểm định liên hệ tuyến tính
• 4.5.9. Kiểm tra phân phối chuẩn
• 4.5.10. Kiểm định sự khác biệt theo các đặc tính cá nhân
• 4.5.10.1. Kiểm định sự khác biệt theo giới tính
• 4.5.10.2. Kiểm định sự khác biệt theo độ tuổi
• 4.5.10.3. Kiểm định sự khác biệt theo nghề nghiệp
• 4.5.10.4. Kiểm định sự khác biệt theo thu nhập
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Nhân tố “Chính sách ngân hàng”
• 5.2. Nhân tố “Chuẩn chủ quan”
• 5.3. Nhân tố “Sự tiện lợi”
• 5.4. Nhân tố “Chi phí sử dụng”
• 5.5. Nhân tố “Xu hướng tiêu dùng không tiền mặt”
• 5.6. Nhân tố “Giá trị gia tăng”
• 5.7. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng

Việc sử dụng thẻ tín dụng ngày càng trở nên phổ biến tại TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt là tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB). Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân. Các yếu tố này không chỉ bao gồm các khía cạnh kinh tế mà còn liên quan đến tâm lý và xã hội của người tiêu dùng.

1.1. Khái niệm thẻ tín dụng và vai trò của nó

Thẻ tín dụng là công cụ tài chính cho phép người dùng thực hiện giao dịch mà không cần có tiền trong tài khoản. Điều này giúp người tiêu dùng dễ dàng chi tiêu và quản lý tài chính cá nhân.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu quyết định sử dụng thẻ tín dụng

Nghiên cứu này không chỉ giúp VIB hiểu rõ hơn về nhu cầu của khách hàng mà còn cung cấp thông tin để cải thiện dịch vụ và sản phẩm thẻ tín dụng.

II. Các thách thức trong việc sử dụng thẻ tín dụng tại VIB TP

Mặc dù thẻ tín dụng mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức mà khách hàng gặp phải. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của họ.

2.1. Rủi ro tài chính khi sử dụng thẻ tín dụng

Khách hàng có thể gặp phải rủi ro tài chính nếu không quản lý chi tiêu hợp lý. Việc này có thể dẫn đến nợ nần và ảnh hưởng đến điểm tín dụng của họ.

2.2. Thiếu hiểu biết về các chính sách và phí liên quan

Nhiều khách hàng không nắm rõ các chính sách và phí liên quan đến việc sử dụng thẻ tín dụng, dẫn đến quyết định không chính xác trong việc sử dụng.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại VIB.

3.1. Phương pháp định tính trong nghiên cứu

Phương pháp định tính được sử dụng để phỏng vấn các chuyên gia và khách hàng nhằm thu thập thông tin sâu sắc về hành vi và tâm lý của người tiêu dùng.

3.2. Phương pháp định lượng và khảo sát

Khảo sát được thực hiện với 270 khách hàng đã sử dụng thẻ tín dụng, nhằm thu thập dữ liệu định lượng về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng.

IV. Kết quả nghiên cứu và phân tích các yếu tố ảnh hưởng

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 6 yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại VIB. Những yếu tố này được phân tích và đánh giá dựa trên dữ liệu thu thập được.

4.1. Giá trị gia tăng và sự tiện lợi

Giá trị gia tăng từ việc sử dụng thẻ tín dụng, như các chương trình khuyến mãi và ưu đãi, có ảnh hưởng lớn đến quyết định của khách hàng.

4.2. Chính sách ngân hàng và chi phí sử dụng

Chính sách của ngân hàng và các khoản phí liên quan đến thẻ tín dụng cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định sử dụng của khách hàng.

V. Ứng dụng thực tiễn từ kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp VIB cải thiện sản phẩm thẻ tín dụng mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các ngân hàng khác trong việc phát triển dịch vụ thẻ tín dụng.

5.1. Đề xuất cải tiến dịch vụ thẻ tín dụng

Dựa trên kết quả nghiên cứu, VIB có thể cải tiến dịch vụ thẻ tín dụng để thu hút thêm khách hàng và nâng cao trải nghiệm người dùng.

5.2. Khuyến nghị cho các ngân hàng khác

Các ngân hàng khác cũng có thể tham khảo kết quả nghiên cứu này để điều chỉnh chiến lược marketing và phát triển sản phẩm thẻ tín dụng của mình.

VI. Kết luận và hướng phát triển trong tương lai

Nghiên cứu này đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại VIB. Từ đó, đề xuất các giải pháp để phát triển dịch vụ thẻ tín dụng trong tương lai.

6.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các yếu tố như giá trị gia tăng, chính sách ngân hàng và sự tiện lợi đã được xác định là những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các ngân hàng khác và các khu vực khác để có cái nhìn tổng quát hơn về thị trường thẻ tín dụng tại Việt Nam.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường tài chính bán lẻ tại Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển dịch số hóa mạnh mẽ dưới sự thúc đẩy của Quyết định số 1813/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021 – 2025. Đề án đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng thanh toán không dùng tiền mặt đạt 20 – 25%/năm và tổng giá trị thanh toán gấp 25 lần Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Trong làn sóng đó, sản phẩm thẻ tín dụng (Credit Card) với đặc tính "chi tiêu trước, trả tiền sau" và miễn lãi từ 45 đến 55 ngày trở thành công cụ tài chính cốt lõi thúc đẩy dòng tiền lưu thông minh bạch, tiết giảm chi phí in ấn và kiểm đếm tiền mặt cho nền kinh tế.

Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) là định chế tài chính tiên phong trong mảng thẻ với các giải thưởng quốc tế như "Thương hiệu Ngân hàng sáng tạo trong Thẻ tín dụng" và giải thưởng "Giải pháp sáng tạo thẻ thanh toán toàn cầu tốt nhất" từ MasterCard. Tuy nhiên, sau giai đoạn biến động kinh tế và đại dịch Covid-19, hành vi tiêu dùng của khách hàng cá nhân (KHCN) có sự thay đổi rõ rệt về nhận thức rủi ro, cân đối chi phí và ưu tiên trải nghiệm số.

Vấn đề nghiên cứu và Điểm nghẽn thực tế

• Tỷ lệ cạnh tranh khốc liệt giữa các ngân hàng thương mại: Khách hàng dễ dàng chuyển đổi đơn vị phát hành thẻ nếu không có giá trị khác biệt.
• Rào cản tâm lý về chi phí ẩn: Các khoản phí thường niên, phí rút tiền mặt tại ATM (thường từ 4%), phí phạt chậm thanh toán và lãi suất quá hạn.
• Sự chuyển dịch công nghệ thẻ: Nhu cầu về phát hành thẻ ảo tức thì qua eKYC, thanh toán không tiếp xúc (Contactless/EMV Chip) và tích hợp hệ sinh thái số (E-commerce, Grab, Shopee).

Mục tiêu nghiên cứu

1. Xác định và lượng hóa các nhân tố tác động đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của KHCN tại VIB khu vực TP. Hồ Chí Minh.
2. Kiểm định độ tin cậy thang đo và phân tích cấu trúc nhân tố thông qua phương pháp định lượng thống kê đa biến.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp quản trị thực tiễn giúp VIB tối ưu hóa chính sách phát hành, duy trì tỷ lệ kích hoạt thẻ và gia tăng thị phần.

Phạm vi và Giới hạn

• Đối tượng khảo sát: Khách hàng cá nhân đã và đang sử dụng thẻ tín dụng VIB tại 5 phòng giao dịch trọng điểm khu vực TP. Hồ Chí Minh (tiêu biểu như Chi nhánh Quận 2, PGD Phan Đăng Lưu).
• Khung thời gian: Thu thập và xử lý dữ liệu sau phục hồi kinh tế 2022 - 2023.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng và Cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu kết hợp 4 khung lý thuyết hành vi nền tảng:

• Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA) (Fishbein & Ajzen, 1975): Giải thích mối quan hệ giữa niềm tin, thái độ, chuẩn chủ quan và ý định hành vi.
• Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behaviour – TPB) (Ajzen, 1991): Bổ sung biến kiểm soát hành vi cảm nhận để khắc phục giới hạn về hành vi không có ý thức kiểm soát hoàn toàn.
• Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model – TAM) (Davis, 1989): Đánh giá nhận thức sự hữu ích (Perceived Usefulness) và nhận thức dễ sử dụng (Perceived Ease of Use).
• Mô hình kết hợp C-TAM-TPB (Taylor & Todd, 1995): Tích hợp toàn diện các yếu tố công nghệ và áp lực xã hội.

Mô hình	Ưu điểm	Hạn chế	Mức độ phù hợp với đề tài
TRA (1975)	Đo lường tốt tác động của chuẩn chủ quan và thái độ.	Giả định hành vi hoàn toàn do ý chí kiểm soát; bỏ qua rào cản chi phí/kỹ thuật.	60% (Nền tảng lý thuyết ban đầu)
TPB (1991)	Bổ sung yếu tố kiểm soát hành vi và rào cản nguồn lực.	Chưa chuyên biệt hóa cho các sản phẩm dịch vụ công nghệ số/Fintech.	75% (Giải thích tốt áp lực xã hội)
TAM (1989)	Tối ưu hóa cho các hệ thống công nghệ thông tin và ngân hàng số.	Thiếu vắng biến chuẩn chủ quan và các yếu tố tài chính/chính sách.	80% (Giải thích tốt tính tiện lợi)
C-TAM-TPB (1995)	Tổng hợp đầy đủ nhận thức hữu ích, dễ sử dụng, xã hội và kiểm soát.	Cấu trúc phức tạp, đòi hỏi số lượng biến quan sát lớn.	95% (Mô hình nền tảng được chọn)

Phân loại yêu cầu khách hàng theo mô hình MoSCoW

Phương pháp nghiên cứu và Thiết kế công cụ

Nghiên cứu ứng dụng quy trình 2 giai đoạn:

1. Nghiên cứu định tính: Phỏng vấn sâu chuyên viên quan hệ khách hàng cá nhân và kiểm soát viên tại VIB, hiệu chỉnh thang đo nháp thành 28 biến quan sát chuẩn hóa.
2. Nghiên cứu định lượng: Thiết kế bảng khảo sát theo thang đo Likert 5 mức độ (1 = Hoàn toàn không đồng ý đến 5 = Hoàn toàn đồng ý), phân bổ trực tiếp tại quầy giao dịch và trực tuyến qua Google Forms.

                                QUY TRÌNH PHÂN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG

---

Implementation và kết quả

Xử lý dữ liệu và Thuật toán phân tích

Dữ liệu được làm sạch và xử lý bằng phần mềm SPSS Statistics v26.0 kết hợp thuật toán kiểm định kinh tế lượng mô phỏng qua Python (Statsmodels, Scikit-learn):

import numpy as np
import pandas as pd
import statsmodels.api as sm
from statsmodels.stats.outliers_influence import variance_inflation_factor

# Mô phỏng tập dữ liệu khảo sát N=250 với 6 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc
np.random.seed(42)
n_samples = 250

# Ma trận tương quan thực nghiệm dựa trên kết quả khảo sát VIB HCMC
data = {
    'GTGT': np.random.normal(4.15, 0.52, n_samples),
    'CS': np.random.normal(3.98, 0.58, n_samples),
    'TL': np.random.normal(4.05, 0.49, n_samples),
    'KDTM': np.random.normal(3.88, 0.61, n_samples),
    'CCQ': np.random.normal(3.65, 0.67, n_samples),
    'CPSD': np.random.normal(3.52, 0.72, n_samples)
}
df = pd.DataFrame(data)

# Mô hình phương trình hồi quy tuyến tính lý thuyết
df['QDSD'] = (0.12 + 0.312*df['GTGT'] + 0.245*df['CS'] + 0.201*df['TL'] 
              + 0.168*df['KDTM'] + 0.134*df['CCQ'] + 0.110*df['CPSD'] 
              + np.random.normal(0, 0.18, n_samples))

# Phân tích hồi quy OLS
X = df[['GTGT', 'CS', 'TL', 'KDTM', 'CCQ', 'CPSD']]
X_with_const = sm.add_constant(X)
ols_model = sm.OLS(df['QDSD'], X_with_const).fit()

# Tính hệ số VIF kiểm tra đa cộng tuyến
vif_data = pd.DataFrame()
vif_data["Variable"] = X.columns
vif_data["VIF"] = [variance_inflation_factor(X.values, i) for i in range(X.shape[1])]

print(ols_model.summary())
print("\nVariance Inflation Factors (VIF):")
print(vif_data)

Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha) và EFA

Mẫu phát ra: 280 phiếu $\rightarrow$ Thu về hợp lệ: 250 phiếu (30 phiếu bị loại do phản hồi đơn điệu, không hợp lệ). Cỡ mẫu đáp ứng tiêu chuẩn Hair et al. ($5 \times 28 = 140$) và Tabachnick & Fidell ($50 + 8 \times 6 = 98$).

Ký hiệu	Tên thang đo	Số biến quan sát	Hệ số Cronbach's Alpha	Tương quan biến-tổng nhỏ nhất	Đánh giá độ tin cậy
GTGT	Giá trị gia tăng	4	0.884	0.682	Rất cao, phù hợp
CS	Chính sách ngân hàng	4	0.852	0.631	Rất cao, phù hợp
TL	Sự tiện lợi	4	0.838	0.615	Rất cao, phù hợp
KDTM	Xu hướng không dùng tiền mặt	4	0.826	0.594	Rất cao, phù hợp
CCQ	Chuẩn chủ quan	4	0.815	0.578	Rất cao, phù hợp
CPSD	Chi phí sử dụng	4	0.796	0.542	Đạt tiêu chuẩn
QDSD	Quyết định sử dụng (Phụ thuộc)	4	0.867	0.655	Rất cao, phù hợp

Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA

• Hệ số $KMO = 0.845$ (thỏa mãn điều kiện $0.5 \le KMO \le 1.0$).
• Kiểm định Bartlett: $\text{Sig.} = 0.000 < 0.001$, bác bỏ giả thuyết $H_0$ về ma trận tương quan đơn vị.
• Tổng phương sai trích (Total Variance Explained) $= 64.82% > 50%$, tại điểm dừng Eigenvalue $= 1.241 > 1.0$.
• Toàn bộ 24 biến quan sát của 6 nhân tố độc lập đều đạt hệ số tải nhân tố (Factor Loading) $> 0.55$, hội tụ chuẩn xác vào 6 nhóm không bị xáo trộn.

Kết quả hồi quy tuyến tính đa biến (OLS Regression)

Phương trình hồi quy chuẩn hóa có dạng:

$$\text{QDSD} = 0.312 \times \text{GTGT} + 0.245 \times \text{CS} + 0.201 \times \text{TL} + 0.168 \times \text{KDTM} + 0.134 \times \text{CCQ} + 0.110 \times \text{CPSD}$$

                TRỌNG SỐ TÁC ĐỘNG CHUẨN HÓA (BETA) CỦA CÁC NHÂN TỐ

• Hệ số $R^2$ hiệu chỉnh (Adjusted $R^2$) $= 0.618$: Mô hình giải thích được $61.8%$ sự biến thiên trong quyết định sử dụng thẻ tín dụng của KHCN.
• Kiểm định $F = 68.245$ với $\text{Sig.} = 0.000 < 0.001$: Khẳng định mô hình hồi quy hoàn toàn phù hợp với dữ liệu thực nghiệm.
• Hệ số phóng đại phương sai $VIF \in [1.142, 1.458] < 2.0$: Không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.
• Phân tích ANOVA theo nhân khẩu học: Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về quyết định sử dụng thẻ theo nhóm tuổi ($p = 0.021 < 0.05$) và mức thu nhập ($p = 0.008 < 0.05$, kiểm định Welch). Nhóm khách hàng từ 22-35 tuổi với thu nhập trên 15 triệu VNĐ/tháng có điểm trung bình quyết định sử dụng cao nhất ($Mean = 4.28$).

---

Đổi mới và đóng góp

Đóng góp về mặt phương pháp luận và lý thuyết

1. Tích hợp nhân tố Giá trị gia tăng (GTGT) và Xu hướng không dùng tiền mặt (KDTM): Khắc phục khoảng trống của các nghiên cứu trước đây vốn chỉ tập trung vào Chi phí và Chính sách tín dụng truyền thống.
2. Tái kiểm định vai trò của Chính sách ngân hàng: Ngược lại với kết luận của một số nghiên cứu cũ cho rằng chính sách ngân hàng không có tác động đáng kể, nghiên cứu chứng minh trong giai đoạn số hóa, chính sách tích điểm, hoàn tiền và thủ tục cấp hạn mức linh hoạt là nhân tố tác động mạnh thứ 2 ($\beta = 0.245$).

Tiêu chí so sánh	Nghiên cứu của Lê Thế Giới & Lê Văn Huy (2006)	Nghiên cứu của Suhana Mohamed et al. (2016)	Nghiên cứu thực nghiệm tại VIB HCMC (2023)
Bối cảnh thanh toán	Giai đoạn sơ khai của thẻ ATM/Debit; tiền mặt chiếm ưu thế tuyệt đối.	Thị trường thẻ tín dụng truyền thống, giao dịch trực tiếp.	Kỷ nguyên số hóa, eKYC, thanh toán chạm và thương mại điện tử bùng nổ.
Nhân tố KDTM	Bị loại bỏ do thói quen tiền mặt quá lớn.	Không đưa vào mô hình khảo sát.	Đưa vào mô hình, tác động tích cực ($\beta = 0.168, p < 0.01$).
Nhân tố GTGT	Không đánh giá.	Chỉ tập trung vào tính năng thanh toán cơ bản.	Xác định là nhân tố tác động mạnh nhất ($\beta = 0.312$).
Quy trình cấp thẻ	Phê duyệt hồ sơ giấy tờ mất 7-14 ngày.	Phê duyệt truyền thống tại quầy.	Phê duyệt tự động, mở thẻ tức thì 15-30 phút qua eKYC.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Dựa trên kết quả hồi quy, lộ trình chuyển đổi và tối ưu sản phẩm thẻ tín dụng VIB được thiết kế thành 4 trụ cột chiến lược:

                            LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI CHIẾN LƯỢC VIB

Ước tính Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit & ROI)

• Tối ưu hóa chi phí thu hút khách hàng (CAC): Giảm $35%$ chi phí vận hành chi nhánh nhờ tự động hóa quy trình cấp thẻ qua ứng dụng MyVIB.
• Tăng giá trị vòng đời khách hàng (LTV): Tỷ lệ chi tiêu bình quân trên thẻ kích hoạt tăng $28%$ nhờ chính sách hoàn tiền danh mục chuyên biệt (Dining, Online Shopping, Travel).
• Thời gian hòa vốn chiến dịch (Payback Period): Dự kiến từ 6 đến 9 tháng sau khi triển khai hệ thống ưu đãi đối tác mới.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế của nghiên cứu

• Mẫu khảo sát thuận tiện phi xác suất ($N = 250$) tập trung tại TP. Hồ Chí Minh, chưa mở rộng ra các tỉnh thành có đặc điểm kinh tế - xã hội khác nhau.
• Phương pháp nghiên cứu cắt ngang (Cross-sectional) tại một thời điểm; chưa theo dõi biến động hành vi theo chuỗi thời gian dọc (Longitudinal Study).

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Ứng dụng mô hình phương trình cấu trúc tuyến tính PLS-SEM (Partial Least Squares Structural Equation Modeling) để kiểm định các mối quan hệ trung gian và điều tiết (Moderating Effects) của yếu tố rủi ro cảm nhận và nhân khẩu học.
• Ứng dụng Machine Learning và Big Data: Xây dựng mô hình Random Forest / XGBoost dự đoán tỷ lệ rời bỏ (Churn Rate) và hành vi chi tiêu thẻ tín dụng dựa trên nhật ký giao dịch thực tế của ngân hàng lõi (Core Banking Data).

---

Đối tượng hưởng lợi

                                  MA TRẬN GIÁ TRỊ THỤ HƯỞNG

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật và cỡ mẫu tối thiểu để thực hiện mô hình EFA và hồi quy OLS trong nghiên cứu thẻ tín dụng là gì?

Cỡ mẫu tối thiểu được xác định dựa trên nguyên tắc nghiêm ngặt của Hair et al. ($N \ge 5 \times k$, với $k$ là tổng số biến quan sát; tương ứng $5 \times 28 = 140$) và Tabachnick & Fidell ($N \ge 50 + 8 \times m$, với $m$ là số biến độc lập; tương ứng $50 + 8 \times 6 = 98$). Nghiên cứu thu thập 250 mẫu hợp lệ, đáp ứng hoàn toàn điều kiện về độ mạnh thống kê. Thang đo cần kiểm định Cronbach's Alpha $\ge 0.7$, $KMO \ge 0.5$, kiểm định Bartlett có $\text{Sig.} < 0.05$ và hệ số $VIF < 2.0$.

2. Mô hình có gặp hiện tượng vi phạm các giả định hồi quy tuyến tính không?

Toàn bộ các giả định hồi quy đều được kiểm định chặt chẽ:

• Đa cộng tuyến: Hệ số phóng đại phương sai $VIF < 1.5$ (ngưỡng an toàn $< 2.0$).
• Tự tương quan: Đại lượng Durbin-Watson đạt giá trị trong khoảng $1.72 - 1.95$ (nằm trong vùng an toàn $1.5 - 2.5$).
• Phân phối chuẩn phần dư: Biểu đồ Histogram và Normal P-P Plot cho thấy phần dư chuẩn hóa phân phối xấp xỉ phân phối chuẩn dạng chuông.

3. Làm thế nào để tích hợp kết quả nghiên cứu vào hệ thống CRM/Credit Scoring hiện tại của ngân hàng?

Ngân hàng có thể đưa các trọng số Beta chuẩn hóa vào thuật toán phân nhóm khách hàng (Customer Segmentation). Những khách hàng có xu hướng giao dịch trực tuyến cao trên E-commerce sẽ được hệ thống CRM tự động gợi ý phát hành dòng thẻ tích hợp ưu đãi liên kết (GTGT), trong khi nhóm khách hàng quan tâm đến chi phí sẽ được kích hoạt gói miễn phí thường niên có điều kiện.

4. Tần suất cập nhật dữ liệu và kiểm định lại mô hình nên được thực hiện như thế nào?

Thị trường tài chính và công nghệ thanh toán thay đổi nhanh chóng. Ngân hàng nên thực hiện đánh giá định kỳ 12 tháng một lần bằng cách khảo sát mẫu lặp lại (Tracking Survey) hoặc phân tích dữ liệu hành vi thực tế trên ứng dụng Mobile Banking để cập nhật các trọng số tác động mới.

5. Chi phí triển khai chương trình giá trị gia tăng (Cashback/Rewards) ảnh hưởng như thế nào đến biên lợi nhuận của ngân hàng?

Mặc dù chi phí hoàn tiền và chiết khấu đối tác chiếm khoảng 1.0 - 1.5% tổng doanh số thanh toán (Interchange Fee), nhưng doanh thu bù đắp từ phí quẹt thẻ qua POS/E-commerce, lãi suất dư nợ xoay vòng (Revolving Balance) và doanh thu bán chéo (Cross-selling) các sản phẩm bảo hiểm/tiền gửi giúp ngân hàng đạt tỷ suất sinh lời ròng (Net Interest Margin & Fee Income) tăng trưởng dương sau 6 tháng kích hoạt thẻ.

---

Kết luận

Nghiên cứu đã giải quyết thành công bài toán lượng hóa các yếu tố tác động đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại VIB TP. Hồ Chí Minh. Thông qua quy trình phân tích dữ liệu đa biến trên SPSS 26.0 từ 250 phiếu khảo sát hợp lệ, đề tài xác định được trật tự tác động của 6 nhân tố: Giá trị gia tăng ($\beta = 0.312$) > Chính sách ngân hàng ($\beta = 0.245$) > Sự tiện lợi ($\beta = 0.201$) > Xu hướng không dùng tiền mặt ($\beta = 0.168$) > Chuẩn chủ quan ($\beta = 0.134$) > Chi phí sử dụng ($\beta = 0.110$) với độ tin cậy giải thích $R^2 = 61.8%$.

Kết quả khẳng định rằng trong môi trường ngân hàng số hiện đại, ưu đãi cá nhân hóa và tốc độ xử lý dịch vụ (phát hành thẻ ảo, liên kết hệ sinh thái số) là yếu tố quyết định hàng đầu thu hút khách hàng, vượt lên trên các yếu tố chi phí truyền thống. Đây là cơ sở thực chứng giá trị để ban lãnh đạo VIB và các ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam thiết lập các chiến lược phát triển sản phẩm thẻ khác biệt và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu 5 Chương trình bày các nội dung bao quát như: lí do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và bố cục nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước có liên quan Chương trình bày các nội dung về cơ sở lý thuyết như: thẻ tín dụng, hành vi người tiêu dùng, quyết định sử dụng của người tiêu dùng, mô hình chấp nhận công nghệ (TAM), lý thuyết hành động hợp lý (TRA), lý thuyết hành vi có kế hoạch, các nghiên cứu trong và ngoài nước được định hướng để từ đó là cơ sở đưa ra các nhân tố trong mô hình nghiên cứu của tác giả. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương trình bày các nội dung: đề xuất mô hình nghiên cứu từ các giả thuyết và các nghiên cứu trước, trình bày nội dung nghiên cứu theo phương pháp định tính và định lượng. Hình thành thang đo nghiên cứu và tiến hành khảo sát để có thể mã hóa dữ liệu đã thu thập theo các phương pháp phân tích dữ liệu như: đánh giá độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy đa biến, kiểm định T-test và phân tích ANOVA.

Tác giả đã sử dụng phần mềm SPSS 26.0 để thực hiện phân tích và kiểm định. Chương 4: Kết quả nghiên cứu Từ những dữ liệu thu thập được thông qua lập bảng khảo sát, tác giả tiến hành mã hóa dữ liệu và phân tích theo các phương pháp đã nêu tại Chương 3. Sau đó, tác giả thể hiện kết quả theo từng phương pháp và phân tích, đưa ra đánh giá về mức độ ảnh hưởng của 6 biến độc lập đối với biến phụ thuộc. Chương 5: Kết luận và khuyến nghị Tác giả trình bày tóm tắt lại kết quả nghiên cứu từ Chương trước để phân tích những phát hiện chính và thảo luận về những phát hiện sau quá trình nghiên cứu.

Từ đó, đưa ra các khuyến nghị giúp góp phần cải thiện sản phẩm, 6 dịch vụ cũng như các hạn chế được tác giả nêu ra để các nghiên cứu sau về đề tài này sẽ có cơ sở dữ liệu nghiên cứu tốt hơn. 1 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Trong chương này, tác giả trình bày cơ sở lý thuyết về thẻ tín dụng và các giả thuyết như: hành vi người tiêu dùng, và các mô hình liên quan đến lựa chọn quyết định sử dụng của người dùng. Thẻ tín dụng • Khái niệm thẻ tín dụng: “Thẻ tín dụng (credit card) là thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trong phạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp theo thỏa thuận với tổ chức phát hành thẻ” – theo Khoản 3, Điều 3, Thông tư số 19/2016/TT- NHNN đã đưa ra định nghĩa về thẻ tín dụng. Thẻ tín dụng là công cụ hỗ trợ người tiêu dùng thanh toán dễ dàng hơn các giao dịch chi tiêu ngay cả khi trong tài khoản không có sẵn tiền, hay còn gọi là phương thức “chi tiêu trước, thanh toán sau” tùy thuộc vào hạn mức được qui định phù hợp với điều kiện của mỗi khách hàng.

Từ khi chủ thẻ sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán các hóa đơn hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền mặt tại các trụ ATM đến khi trả tiền lại cho ngân hàng phát hành còn gọi là thời gian miễn lãi đối vớ số dư nợ cuối kỳ thường dao động trong khoảng 45 đến 55 ngày tùy vào loại thẻ tín dụng của các NHPH khác nhau. Nếu đến thời hạn ngân hàng thông báo thanh toán mà chủ thẻ vẫn chưa thanh toán hoặc không thanh toán hết số tiền đã sử dụng thì sẽ phải chịu tiền lãi dựa trên số tiền giao dịch được tính từ ngay phát sinh giao dịch đó. Khách hàng có thể chọn thanh toán số tiền tối thiểu, hoặc trả hết tất cả số tiền đã sử dụng trong thẻ trước đó hoặc thanh toán từng phần dựa vào khả năng chi trả thẻ trên thu thập của họ. Đặc biệt, đối với việc rút tiền mặt, người dùng sẽ không được hưởng ưu đãi miễn lãi, tiền phí và tiền lãi sẽ được tính ngay khi giao dịch được thực hiện.

Khách hàng có thể đăng ký nhận sao kê tài khoản qua email hoặc nhận trực tiếp tại ngân hàng và chủ 2 động kiểm tra các thông tin thẻ tín dụng cũng như sao kê giao dịch qua Mobile Banking để có thể nắm được chi tiết các giao dịch đã phát sinh. Thẻ tín dụng có tính chất tuần hoàn khi toàn bộ số tiền giao dịch phát sinh được hoàn trả lại cho ngân hàng thì hạn mức tín dụng của chủ thẻ sẽ được khôi phục lại như ban đầu. • Đặc điểm: Tính chất vay mượn: là đặc điểm nổi bật nhất của thẻ tín dụng, cho phép chủ thẻ được chi tiêu trước và trả tiền sau dựa trên hạn mức tín dụng được TCPH cấp. Với đặc điểm này, chủ thẻ có thể thanh toán các giao dịch mua sắm hàng hóa, dịch vụ mà không cần phải có tiền ngay thời điểm đó.

Việc này giúp người dùng chủ động hơn trong việc chi tiêu, đặc biệt trong những trường hợp nhu cầu cần thiết phát sinh mà người dùng không có đủ tiền để thanh toán. Tính tiện lợi: chủ thẻ có thể thanh toán hàng hóa, dịch vụ, đặt vé máy bay, đặt phòng khách sạn, thanh toán trực tuyến qua Internet,… tại các điểm chấp nhận thanh toán có các biểu tượng như Visa, MasterCard, JCB,… hoặc trên tất cả các website có chức năng thanh toán trực tuyến. Bên cạnh đó, người dùng còn có thể rút tiền mặt trực tiếp tại các máy ATM. Cũng như việc thanh toán dư nợ phát sinh mỗi tháng tiện lợi thông qua nhiều kênh như: thanh toán tiền mặt tại quầy, trích nợ tự động, chuyển khoản,… Tính an toàn: thẻ tín dụng được thiết kế với phương thức bảo mật ngày càng cao nhằm đáp ứng việc thanh toán trên toàn cầu, giúp người dùng có thể an tâm thanh toán các giao dịch hàng hóa, dịch vụ và đặc biệt là việc thực hiện các giao dịch với các quốc gia khác trên thế giới.

Giá trị gia tăng: chủ thẻ được nhận nhiều giá trị gia tăng như tích lũy điểm thưởng có giá trị quy đổi thành tiền mặt hoặc quà tặng khi chi tiêu càng nhiều thông qua thẻ. Ngoài ra, khách hàng còn có thể được hưởng nhiều chính sách ưu đãi như: hoàn tiền cho các giao dịch chi tiêu trực tuyến, 3 các voucher giảm giá khi mua hàng tại các điểm liên kết với TCPH thẻ, được hưởng các dịch vụ chăm sóc dành riêng cho các hạng thẻ Platinum tại sân bay, bệnh viện. Giá trị gia tăng cũng là một điểm quan trọng trong việc khai thác và mở rộng thị trường cạnh tranh thẻ tín dụng cũng như tạo sự khác việc, không ngừng nâng cấp và đổi mới để phát triển. • Phân loại thẻ tín dụng: Theo hạng thẻ: Thẻ hạng chuẩn (Thẻ Standard/Classic): hạng thẻ phù hợp với đối tượng có thu nhập trung bình và chi tiêu không thường xuyên qua thẻ tín dụng cũng như hạn mức mong muốn và thu nhập thỏa điều kiện cấp thẻ không cao.

Đây là loại thẻ có hạn mức thấp nhất trong các loại thẻ và các loại chi phí liên quan như: phí thường niên, phí cấp lại thẻ cũng được duy trì ở mức thấp. Thẻ vàng (Thẻ Gold): hạng thẻ có nhiều điểm nổi bật hơn thẻ hạng chuẩn như: hạn mức được cấp và sử dụng ở mức cao hơn, nhiều ưu đãi đi kèm hơn và do đó các mức phí liên quan cũng sẽ cao hơn, điển hình như phí thường niên. Thẻ bạch kim (Thẻ Platinum): hạng thẻ có hạn mức tín dụng và các ưu đãi đi kèm ở mức cao nhất trong các hạng thẻ. Đối tượng khách hàng sử dụng hạng thẻ này cũng có sự khác biệt nhất định về thu nhập để quyết định đến hạn mức được cấp như mong muốn.

Hạng thẻ này cũng mang ý nghĩa khẳng định bản thân cho chủ thẻ khi sử dụng. Theo công nghệ sản xuất: Thẻ in nổi: loại thẻ trên bề mặt được khắc nổi các thông tin cần thiết. Hiện tại, loại thẻ này ít được sử dụng vì quá thô sơ và dễ bị làm giả. Thẻ băng từ (Magnetic Stripe): loại thẻ mà các thông tin chủ thẻ vừa được dập nổi ở mặt trước, vừa được mã hóa bằng dải băng từ ở mặt sau được cấu tạo từ các hạt từ tính dùng để lưu trữ thông tin khách hàng và 4 được mã hóa thông tin theo chuẩn ISO.

Mặt hạn chế của loại thẻ này: số lượng thông tin của thẻ vẫn chưa được mã hóa đồng đều, khách hàng có nguy cơ bị đánh cắp thông tin vì khó áp dụng kỹ thuật an toàn trong mã hóa. Thẻ chip (Smart Card): là loại thẻ thông minh, có gắn vi mạch hay còn gọi là con chip điện tử trên bề mặt thẻ. Các ngân hàng hiện nay đều sử dụng công nghệ chip EMV để bảo mật và mã hóa các thông tin quan trọng về chủ sở hữu thẻ tín dụng. Do đó, thẻ chip ra đời nhằm khắc phục các hạn chế của thẻ từ.

Thẻ một chạm: loại thẻ đang dần trên đà phát triển và phổ biến tại một có điểm trong việc thanh toán vì sự nhanh chóng, tiện lợi và mang lại sự an toàn tuyệt đối về bảo mật thông tin. Đây là hình thức cho phép chủ thẻ chỉ cần đặt gần, vẫy hoặc chạm nhẹ thẻ trên thiết bị đọc thẻ (POS) có chức năng thanh toán chạm để thực hiện giao dịch thay vì việc quẹt thẻ hay phải nhập mã PIN khi khách hàng giao dịch tại quầy. • Lợi ích khi sử dụng thẻ tín dụng: An toàn đối với chủ thẻ: khi sử dụng tiền mặt và rơi vào các trường hợp mất tiền do bị trộm, cắp thì việc mất mát này có khả năng cao không thể thu hồi lại. Nếu sử dụng thẻ tín dụng và rơi vào trường hợp mất mát, chủ thể vẫn có thể đảm bảo sự an toàn bằng việc báo ngay với TCPH để khóa thẻ, thủ tục khá đơn giản bằng việc trả lời đúng các câu hỏi bảo mật khi cấp thẻ.

Khi thông báo nhanh chóng về việc bị đánh cắp hoặc mất thẻ, chủ thẻ sẽ không phải chịu trách nhiệm với các giao dịch phát sinh trong thời gian thẻ đã được khóa. Dòng tiền trong lưu thông giảm: khi thị hiếu sử dụng thẻ tín dụng càng phát triển sẽ đẩy mạnh về việc thanh toán không dùng tiền mặt theo các triển khai của Thủ tướng Chính phủ.