Chương 1 đã xác định được những nguyên nhân chính dẫn đến hình thành nên đề tài nghiên cứu cũng như xác định rõ mục tiêu nghiên cứu, xác định được đối tượng nghiên cứu, phạm vi và các ý nghĩa thực tiễn tại sao phải tiến hành nghiên cứu. Qua đó cho thấy được rằng nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của khách hàng là một việc cần phải đầu tư để công ty có thể xây dựng được lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập toàn cầu hiện nay. Để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định mua hàng của khách hàng, chương 2 sẽ trình bày chi tiết hơn. 7 FLOWERS CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Các khái niệm liên quan 2.1 Khái niệm quyết định mua Quyết định mua hàng của người tiêu dùng là ý định được hình thành của người tiêu dùng sau khi nghiên cứu được, đánh giá tất cả các khả năng, khía cạnh và quyết định lựa chọn mua sản phẩm/ dịch vụ nhất định hay ủng hộ một số thương hiệu nhất định.
Điều này tập trung nghiên cứu chủ yếu vào hành vi, động cơ và tâm lý. Mọi người khi có thể nắm được quy trình ra quyết định mua hàng của người tiêu dùng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp hiểu các giai đoạn khách hàng trải qua để có thể đi đến quyết định cuối cùng là có nên mua sản phẩm hay không. Quyết định này dựa trên sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau, mỗi người khác nhau sẽ có những tác động khác nhau trên từng yếu tố. Đối với những nhân viên kinh doanh và marketing, sự hiểu biết về các yếu tố này cung cấp một cái nhìn sâu sắc hơn về tâm lý khách hàng và hành trình khách hàng, từ đó giúp doanh nghiệp xây dựng các chiến lược bán hàng, tiếp thị hiệu quả và tăng doanh thu bán hàng.
Các yếu tố tạo nên quyết định mua: có đến 7 quyết định làm ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người mua. Yếu tố kinh tế Đây là yếu tố quan trọng đầu tiên cần nói đến chính là tình trạng kinh tế của người đó, đây là nền tảng chính của bất kỳ quyết định mua hàng nào. Lý do rất đơn giản là mọi người không thể mua những gì họ không đủ khả năng chi trả và khi mua hàng họ thường chọn mua khi có thể chi trả trong khả năng kinh tế của mình. Yếu tố nhu cầu Yếu tố tiếp theo được nhắc đến khi mua hàng, vấn đề đầu tiên khách hàng nghĩ đến ở món hàng là “họ mua nó về để làm gì, nó có thực sự cần thiết và hữu ích không”.
Nếu doanh nghiệp biết cách tối ưu hóa giá trị của hàng hóa hoặc tấn công mạnh vào yếu tố nhu cầu của khách hàng, họ sẽ không ngần ngại chi tiền để mua về kể cả khi nó 8 FLOWERS nằm ngoài dự tính của họ. Yếu tố này cũng đóng một vai trò rất quan trọng trong quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Các yếu tố Marketing hỗn hợp Yếu liên quan đến Marketing hỗn hợp bao gồm 4 yếu tố chính bao gồm 4P: sản phẩm (Product), giá cả (Price), nơi phân phối (Place) và khuyến mãi (Promotion). Mỗi thành phần sẽ có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp và có thể tác động đồng thời đến quá trình mua hàng của người tiêu dùng.
Họ xem xét nhiều thứ khác nhau như đặc tính của sản phẩm, giá cả, tính sẵn có của sản phẩm tại địa điểm phù hợp hay các chương trình khuyến mãi hiện hành. Yếu tố cá nhân Yếu tố này liên quan những vấn đề như giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp, lối sống, địa vị xã hội… của người tiêu dùng là những yếu tố không thể bỏ qua khi phân tích quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Những yếu tố này tác động vào thái độ cũng như nhu cầu của khách hàng và qua đó, ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Chúng có thể ảnh hưởng riêng lẻ hoặc tập thể đến quyết định mua của người tiêu dùng.
Yếu tố tâm lý Nói đến yêú tố tâm lý nó cũng góp phần không nhỏ trong quyết đinh mua khi nói đến yếu tố tâm lý, có 4 điều quan trọng ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng, đó là nhận thức, động cơ, hiểu biết, niềm tin và thái độ. Trong đó, thái độ được xem là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định mua hàng. Thông thường, các Marketers có xu hướng tập trung nhiều vào các giải pháp phân tích và tác động đến thái độ của người tiêu dùng đối với sản phẩm. Một số kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, thái độ đối với quảng cáo trên các nền tảng thiết bị, đặc biệt là thiết bị di động có ảnh hưởng tích cực đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng Việt Nam.
Yếu tố xã hội Có thể nói con người là một phần của xã hội và môi trường sống xung quanh họ ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của họ. Các yếu tố xã hội bao gồm các nhóm tham khảo, gia đình và địa vị xã hội. 9 FLOWERS Yếu tố văn hóa Yếu tố mang tính văn hóa như chủng tộc và tôn giáo, truyền thống, các giá trị đạo đức… sẽ có ảnh hưởng tinh tế đến quá trình quyết định mua hàng của người tiêu dùng khi quyết định mua.2 Quy trình ra quyết định Quá trình ra quyết định mua của người tiêu dùng được chia làm 5 bước như sau: Bước 1: Nhận biết nhu cầu Người tiêu dùng sẽ nhận thức được vấn đề và nhu cầu cần thiết để mua hàng. Nhu cầu này có thể sẽ bị tác động bởi những nhân tố khác nhau, đặc biệt là các thông điệp quảng cáo, giới thiệu trên các nền tảng tiktok, instagram hay facebook.
Đối với người tiêu dùng có thể ban đầu họ không có nhu cầu mua sản phẩm, nhưng khi thấy các bài quảng cáo, các bài viết chạy Marketing sản phẩm phải khiến họ ý thức được sản phẩm này mình cần và muốn sở hữu sản phẩm và hình thành mong muốn có được sản phẩm ấy. Bước 2: Tìm kiếm thông tin Sau khi nhận biết được nhu cầu của mình đối với sản phẩm, người tiêu dùng sẽ tiến hành tìm kiếm thông tin về sản phẩm mình cần để giúp xác định và đánh giá các sản phẩm, dịch vụ cũng như cửa hàng đáp ứng nhu cầu. Thông tin về các sản phẩm có thể đến từ rất nhiều nguồn như: gia đình, bạn bè, các công cụ tìm kiếm như google, hay shopee. Bước 3: Lựa chọn Trong nền kinh tế hiện nay có sự cạnh tranh vô cùng gay gắt của các doanh nghiệp, vì vậy người tiêu dùng có rất nhiều sự lựa chọn.
Một trong các bước quan trọng của quá trình ra quyết định mua của người tiêu dùng là lựa chọn, lựa chọn giữa các sản phẩm giống nhau. Bước 4: Đưa ra quyết định và hành động mua Phần trăm cao người tiêu dùng sẽ chọn sản phẩm từ các thương hiệu mình ưa thích, hay sản phẩm có lượt mua nhiều cũng như là sản phẩm được review nhiều. Việc đưa ra quyết định này cũng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như: 10 FLOWERS +Sản phẩm hết hàng, sản phẩm tăng hoặc giảm giá +Thái độ của người thân, bạn bè về sản phẩm đó Bước 5: Phản ứng sau khi mua Sau khi mua hàng sẽ có các tình huống xảy ra như + Chất lượng sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của khách hàng + Hoặc sản phẩm không đáp ứng được nhu cầu khách hàng, họ sẽ không hài lòng thậm chí là thất vọng và khả năng không quay lại mua tiếp lần hai +Cuối cùng là sản phẩm vượt mong đợi của khách hàng 2.3 Tầm quan trọng của quyết định mua Có thể thấy rằng quyết định mua sắm trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến trong cả kinh doanh sản phẩm hữu hình hay dịch vụ vô hình. Trong đó, phổ biến nhất có thể kể đến hình thức trực tuyến online, vì những lợi ích mà nó mang lại cho khách hàng như: nhanh chóng, tiện lợi, mọi lúc mọi nơi, cung cấp đầy đủ thông tin mà khách hàng cần.HCM là thị trường nắm bắt nhanh chóng nhất các xu hướng kinh tế, các trào lưu thương mại trên thế giới.
Đại đa số dân số trẻ, khả năng tiếp cận với công nghệ thông tin cao, nhu cầu mua sắm cũng đứng đầu cả nước. Nghiên cứu hành vi mua vé của đối tượng khách hàng ở TPHCM có thể đem lại cho các nhà quản trị hàng không những nhận định để từ đó đưa ra chiến lược, đánh vào yếu tố nào, tập trung vào vấn đề gì nhằm cải thiện hành vi tiêu dùng của người mua, tạo thói quen mua vé cho nhóm đối tượng khách hàng mà hãng nhắm tới. Vì vậy, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng trực tuyến trên tiktok shop của giới trẻ TP.HCM là hết sức cần thiết. Thương mại điện tử là các hoạt động mua bán, thương mại diễn ra trên mạng Internet, nơi một người khách hàng sẽ đến thăm trang web của người bán, đặt mua và thực hiện 49 thanh toán sản phẩm và cuối cùng, hàng hoá được giao cho người tiêu dùng thông qua nhân viên giao hàng.
Thương mại điện tử (hay còn gọi là e-commerce) là sự mua bán sản phẩm hay dịch vụ trên các hệ thống điện tử như Internet và các mạng máy tính (Rosen, 2000). Thương mại điện tử thông thường được xem ở các khía 11 FLOWERS cạnh của kinh doanh điện tử. Nó cũng bao gồm việc trao đổi dữ liệu tạo điều kiện thuận lợi cho các nguồn tài chính và các khía cạnh thanh toán của việc giao dịch kinh doanh (Mesenbourg, 2000). Mua hàng trực tuyến là giao dịch được thực hiện bởi người tiêu dùng thông qua giao diện dựa trên máy tính, smartphone… của người tiêu dùng được kết nối và tương tác với các cửa hàng số hóa của nhà bán lẻ thông qua mạng máy tính (Haubl & Trifts, 2000).
Ý định hành vi (behavioral intention), hay gọi tắt là ý định (intention) là một khái niệm rất quan trọng trong lĩnh vực kinh doanh nói riêng và những lĩnh vực khác nói chung. Trong kinh doanh, ý định hành vi giúp các nhà quản lý dự đóan hành vi theo sau của khách hàng, từ đó đưa ra các chính sách phù hợp và kịp thời. Theo Ajzen (1991), ý định hành vi được xem là “bao gồm các nhân tố động cơ có ảnh hưởng đến hành vi của mỗi cá nhân; các nhân tố này cho thấy mức độ sẵn sàng hoặc nỗ lực mà mỗi cá nhân sẽ bỏ ra để thực hiện hành vi”.4 Các lý thuyết liên quan 2.