BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN THỊ GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM Ngành: Tài Chính – Ngân Hàng Mã số: 7 34 02 01 PHẠM NGỌC MINH GIANG TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN THỊ GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM Ngành: Tài Chính – Ngân Hàng Mã số: 7 34 02 01 Họ và tên sinh viên: PHẠM NGỌC MINH GIANG Mã số sinh viên: 050607190116 Lớp sinh hoạt: HQ7 – GE05 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
ĐỖ THỊ HÀ THƢƠNG TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT Đề tài nghiên cứu của khóa luận là "Các yếu tố ảnh hƣởng đến thị giá cổ phiếu của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam". Khóa luận tiến hành xem xét và phân tích các yếu tố và mức độ ảnh hƣởng đến thị giá cổ phiếu của 15 ngân hàng đƣợc niêm yết tại Việt Nam từ năm 2018 đến năm 2022. Với các dữ liệu thứ cấp đƣợc thu thập từ các báo cáo tài chính, Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà Nƣớc v.
Tác giả tiến hành khảo lƣợc các nghiên cứu trƣớc nhằm tổng hợp các yếu tố để xây dựng mô hình và giả thuyết nghiên cứu. Các yếu tố đƣợc đƣa vào nghiên cứu lần lƣợt là tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP), tỷ lệ lạm phát (INF), thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS), quy mô ngân hàng (SIZE), tỷ suất cổ tức (DY), cổ tức trên mỗi cổ phần (DPS), tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA). Thông qua hồi quy các mô hình Pooled OLS, FEM, REM và so sánh, tác giả chọn mô hình FEM. Từ đó thực hiện các kiểm định và khắc phục khuyết tật qua ƣớc lƣợng GLS cho ra kết quả cuối cùng.
Kết quả cho thấy GDP, INF và DY tác động ngƣợc chiều, trong khi EPS và SIZE tác động cùng chiều tới thị giá cổ phiếu. Ngoài ra, INF và SIZE có tác động mạnh tới thị giá cổ phiếu, ROA không có ý nghĩa thống kê. Từ khóa: thị giá cổ phiếu, tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP, tỷ lệ lạm phát INF, thu nhập trên mỗi cổ phiếu EPS, quy mô ngân hàng SIZE, tỷ suất cổ tức DY. ii ABSTRACT The research topic of the thesis is "Factors affecting the stock price of Vietnamese joint stock commercial banks".
The thesis examines and analyzes the factors and levels affecting the stock prices of 15 banks listed in Vietnam from 2018 to 2022. With secondary data collected from financial statements, the General Statistics Office, the State Bank, etc. The author conducts a review of previous studies to synthesize factors to build research model and hypotheses. The factors included in the study are economic growth rate (GDP), inflation rate (INF), earnings per share (EPS), bank size (SIZE), dividend yield (DY), dividend per share (DPS), return on assets (ROA).
Through regression of Pooled OLS, FEM, REM models and comparison, the author chose the FEM model. From there, performing tests and overcoming defects through GLS estimation gives the final result. The results show that GDP, INF and DY have a negative impact, while EPS and SIZE have a positive impact on stock prices. In addition, INF and SIZE have a strong impact on stock prices, ROA is not statistically significant.
Keywords: Stock prices, economic growth rate GDP, inflation rate INF, earnings per share EPS, bank size SIZE, dividend yield DY iii LỜI CAM ĐOAN Em tên là Phạm Ngọc Minh Giang, em xin cam đoan khóa luận đề tài "Các yếu tố ảnh hƣởng đến thị giá cổ phiếu của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam" là kết quả nghiên cứu độc lập của bản thân em dƣới sự hỗ trợ của giảng viên hƣớng dẫn TS. Đỗ Thị Hà Thƣơng. Nội dung và kết quả nghiên cứu trong bài hoàn toàn trung thực, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chƣa từng đƣợc công bố ở bất cứ đâu dƣới mọi hình thức. Các số liệu, thông tin trong khóa luận này là trung thực và các trích dẫn đƣợc thực hiện đầy đủ theo quy trình.
Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào, em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung khóa luận tốt nghiệp của mình. Em xin chân thành cảm ơn! TP. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2023 Tác giả Phạm Ngọc Minh Giang iv LỜI CẢM ƠN Trƣớc hết, em xin chân thành cảm ơn các thầy cô tại trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tâm giảng dạy và truyền đạt những kiến thức, các kỹ năng liên quan tới ngành Tài chính – Ngân hàng trong suốt quá trình học tập đến chúng em. Và em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Đỗ Thị Hà Thƣơng vì sự hƣớng dẫn tận tình, truyền đạt kiến thức, góp ý về nội dung khóa luận và hỗ trợ em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.
Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn tới những ngƣời thân và bạn bè đã luôn sát cánh, đồng hành bên cạnh, động viên để em có thể hoàn thành tốt khóa luận. Em xin chân thành cảm ơn! TP. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2023 Tác giả Phạm Ngọc Minh Giang v MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. viii DANH MỤC CÁC BẢNG.
ix DANH MỤC CÁC HÌNH. GIỚI THIỆU VỀ NGHIÊN CỨU. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.
Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI.
BỐ CỤC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP .4 TÓM TẮT CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM. TỔNG QUAN VỀ GIÁ CỔ PHIẾU. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN THỊ GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN.
Các yếu tố vĩ mô. Các yếu tố bên trong ngân hàng. LƢỢC KHẢO CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC. Nghiên cứu nƣớc ngoài.
Nghiên cứu trong nƣớc. Thảo luận các nghiên cứu trƣớc.16 TÓM TẮT CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Quy trình nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU. Mô hình nghiên cứu.
Giải thích các biến trong mô hình. Giả thuyết nghiên cứu. DỮ LIỆU VÀ CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU. Dữ liệu nghiên cứu.
Công cụ nghiên cứu .31 TÓM TẮT CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thống kê mô tả.
Phân tích tƣơng quan. Kết quả kiểm tra đa cộng tuyến VIF. Kết quả hồi quy của các mô hình. Kiểm định khuyết tật của mô hình.
Khắc phục khuyết tật mô hình bằng phƣơng pháp ƣớc lƣợng GLS. THẢO LUẬN KẾT QUẢ.47 TÓM TẮT CHƢƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ. HÀM Ý QUẢN TRỊ.
Hàm ý về tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP). Hàm ý về tỷ lệ lạm phát (INF). Hàm ý về thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Hàm ý về quy mô ngân hàng (SIZE).
Hàm ý về tỷ suất cổ tức (DY). HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. Hạn chế của đề tài. Hƣớng nghiên cứu tiếp theo .58 TÓM TẮT CHƢƠNG 5 .59 TÀI LIỆU THAM KHẢO .70 viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa NHNN Ngân hàng Nhà Nƣớc NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần TTCK Thị trƣờng chứng khoán HNX Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội HOSE Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh UPCOM Sàn Giao dịch UPCOM POOLED OLS Mô hình hồi quy gộp FEM Mô hình tác động cố định REM Mô hình tác động ngẫu nhiên GLS Phƣơng pháp bình phƣơng tối thiểu tổng quát GDP Tốc độ tăng trƣởng kinh tế INF Tỷ lệ lạm phát EPS Thu nhập trên mỗi cổ phiếu SIZE Quy mô ngân hàng DY Tỷ suất cổ tức DPS Cổ tức trên mỗi cổ phần ROA Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ix DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.
Tổng hợp các yếu tố ảnh hƣởng thị giá cổ phiếu từ các nghiên cứu trƣớc. Ý nghĩa và dấu kỳ vọng của các biến trong mô hình. Kết quả thống kê mô tả. Ma trận tƣơng quan giữa các biến.
Kiểm định hệ số VIF lần 1. Kiểm định hệ số VIF lần 2. Kết quả hồi quy của Pooled OLS, FEM, REM. Kiểm định F test.
Kiểm định Breusch – Pagan LM test. Kiểm định Hausman test. Kiểm định đa cộng tuyến. Kiểm định Wald test.
Kiểm định Wooldridge test. Ƣớc lƣợng GLS lần 1. Ƣớc lƣợng GLS lần 2. Tóm tắt kết quả nghiên cứu.
Mức độ tác động của các biến .53 x DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3. Quy trình nghiên cứu. GIỚI THIỆU VỀ NGHIÊN CỨU Tác gi s gi i thiệu tổng quan v công tr nh nghiên cứu g m t nh cấp thiết c a đ tài từ đó đưa ra các m c tiêu chung, m c tiêu c th cho đ tài thông qua các câu h i nghiên cứu. ên cạnh đó, chư ng 1 c ng s nêu r v đối tư ng và phạm vi nghiên cứu, phư ng pháp s ng trong nghiên cứu, đóng góp v l luận, th c ti n c a đ tài và cuối c ng là ố c c c a khóa luận.
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Thị trƣờng chứng khoán có vai trò quan trọng trong đóng góp vào sự phát triển kinh tế của các quốc gia, đồng thời cũng là kênh đầu tƣ tiềm năng đối với các nhà đầu tƣ. TTCK là nơi diễn ra quá trình phát hành giao dịch mua bán, huy động nguồn vốn trong xã hội với mục đích đầu tƣ. Chứng khoán đƣợc giao dịch chủ yếu tại sở giao dịch hoặc thông qua các công ty môi giới chứng khoán. Hiện nay có 3 sàn giao dịch chứng khoán lớn lần lƣợt là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh – HOSE, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội – HNX và Sàn giao dịch UPCOM tại Việt Nam.
Ngành ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong phát triển nền kinh tế và hệ thống tài chính của một đất nƣớc và nhóm cổ phiếu ngành ngân hàng là một kênh thu hút đầu tƣ hấp dẫn đối với nhà đầu tƣ trong và ngoài nƣớc. Hiện tại có 17 ngân hàng niêm yết trên sàn HOSE, 2 ngân hàng thƣơng mại niêm yết trên sàn HNX và 8 ngân hàng thƣơng mại cổ phần niêm yết trên sàn UPCOM.