BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 TRƢƠNG THỊ THANH TÂM TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 Họ và tên sinh viên: TRƢƠNG THỊ THANH TÂM Mã số sinh viên: 050607190447 Lớp sinh hoạt: HQ7-GE15 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
BÙI ĐAN THANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT Cơ sở để thực hiện nghiên cứu đƣợc xem xét dựa trên mục tiêu là phân tích "Những nhân tố tác động đến giá cổ phiếu của các doanh nghiệp ngành bất động sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam". Việc lựa chọn 38 doanh nghiệp bất động sản niêm yết trên hai sàn chứng khoán HOSE và HNX từ năm 2012 đến 2022 đƣợc thực hiện theo phƣơng pháp chọn mẫu có chủ đích. Để đạt đƣợc kết quả mong muốn, tác giả sẽ thừa kế mô hình của Shafiqul Alam et al (2016) và bổ sung thêm các biến nhƣ giá thị trƣờng so với giá trị sổ sách của cổ phiếu, độ lớn của doanh nghiệp, lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu và đại dịch Covid- 19.
Mô hình ƣớc lƣợng đƣợc cấu thành từ một biến phụ thuộc là giá cổ phiếu (LNGIA) và tám biến độc lập bao gồm cả các yếu tố vĩ mô và vi mô. Các biến này là thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS), tỷ lệ giá trên thu nhập của mỗi cổ phiếu (P/E), giá thị trƣờng so với giá trị sổ sách của cổ phiếu (P/B), tăng trƣởng kinh tế (GDP), tỷ lệ lạm phát (INF), độ lớn của doanh nghiệp (LNSIZE), lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) và đại dịch Covid-19 (COVID). Nghiên cứu sử dụng ba phƣơng pháp để ƣớc lƣợng mô hình dữ liệu bảng, đó là mô hình ƣớc lƣợng bình phƣơng nhỏ nhất (Pooled OLS), mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Mô hình hồi quy phù hợp đƣợc lựa chọn bằng cách kiểm định Hauman.
Ngoài ra, tác giả cũng kiểm định các khuyết tật của mô hình hồi quy và khắc phục chúng bằng mô hình bình phƣơng nhỏ nhất tổng quát hóa khả thi (FGLS) trƣớc khi đƣa ra kết luận. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy giá cổ phiếu của các doanh nghiệp bất động sản bị tác động bởi EPS, P/E, P/B, INF, LNSIZE và COVID. Tuy nhiên, nghiên cứu không thấy bất kỳ tác động nào của biến GDP và biến ROE đến giá cổ phiếu. Từ khóa: Thị trường chứng khoán, giá cổ phiếu, BĐS.
ii ABSTRACT The basis for conducting the research is considered based on the objective of analyzing "Factors affecting stock prices of real estate enterprises listed on Vietnam's stock market". The selection of 38 real estate enterprises listed on the two stock exchanges HOSE and HNX from 2012 to 2022 is carried out according to the purposeful sampling method. To achieve the desired result, the author will inherit the model of Shafiqul Alam et al (2016) and add variables such as market price to book value of stocks, size of the business, return on equity and the Covid-19 pandemic. The estimation model is made up of one dependent variable, stock price (LNGIA) and eight independent variables including macro and micro factors.
These variables are earning per share (EPS), price to earning ratio (P/E), price to book ratio (P/B), economic growth (GDP), inflation rate (INF), business size (LNSIZE), return on equity (ROE), and the Covid-19 pandemic (COVID). The study uses three methods to estimate panel data models, namely least squares estimation model (Pooled OLS), fixed effects model (FEM) and random effects model (REM). The suitable regression model was selected by the Hauman test. In addition, the author also tests the defects of the regression model and overcomes them with the feasible generalized least square (FGLS) model before drawing conclusions.
Regression analysis results show that stock prices of real estate companies are affected by EPS, P/E, P/B, INF, LNSIZE and COVID. However, the study did not find any impact of the GDP variable and the ROE variable on stock prices. Keywords: Stock market, stock price, real estate. iii LỜI CAM ĐOAN Với đề tài khoá luận tốt nghiệp "Những nhân tố tác động đến giá cổ phiếu của các doanh nghiệp ngành bất động sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam" do chính tác giả thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của TS.
Bùi Đan Thanh. Tác giả đã tiến hành thu thập số liệu, phân tích dữ liệu, nghiên cứu và đánh giá thu nhập từ nhiều nguồn khác nhau, tất cả đều đƣợc trích dẫn phù hợp trong tài liệu tham khảo. Khoá luận không có nội dung hoặc công trình nghiên cứu của cá nhân, tổ chức khác mà không trích dẫn đầy đủ theo quy định. Các bảng biểu, số liệu sử dụng trong khóa luận đều đƣợc truy xuất nguồn gốc và đƣợc trích dẫn đầy đủ.
Tôi xin cam đoan và hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu nhƣ có bất cứ điều nào trên là sai sự thật. Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2023 Tác giả Trƣơng Thị Thanh Tâm iv LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy/Cô nói chung và quý Thầy/Cô trong chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng nói riêng của trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh vì đã quan tâm, giúp đỡ, tận tình chỉ dạy em trong suốt thời gian học tập cũng nhƣ thời gian làm khóa luận tốt nghiệp để em có đƣợc một nền tảng kiến thức chuyên ngành vững chắc góp phần lớn trong việc hoàn thành tốt bài nghiên cứu của mình. Hơn hết, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Cô Bùi Đan Thanh, ngƣời đã luôn tận tình dạy bảo, truyền đạt cho em những kiến thức bổ ích cũng nhƣ là động viên em trong quá trình thực hiện bài nghiên cứu này. Tuy nhiên, kiến thức và khả năng lý luận còn nhiều hạn chế nên khóa luận vẫn còn những thiếu sót nhất định.
Em rất mong nhận đƣợc những đóng góp của quý Thầy/Cô giảng viên để khóa luận tốt nghiệp của em đƣợc hoàn thiện hơn. Cuối cùng, em xin kính chúc toàn thể quý Thầy/Cô và Ban lãnh đạo Trƣờng Đại học Ngân Hàng Thành phố Hồ Chí Minh luôn dồi dào sức khỏe, thành công trong công việc và hạnh phúc trong cuộc sống. Chúc cho Trƣờng Đại học Ngân Hàng Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng phát triển vững mạnh hơn trong tƣơng lai. Tác giả Trƣơng Thị Thanh Tâm v MỤC LỤC TÓM TẮT.
ii LỜI CAM ĐOAN. iii LỜI CẢM ƠN. iv MỤC LỤC .v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. viii DANH MỤC BẢNG.
ix CHƢƠNG 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI .2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể .3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU .4 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .5 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .6 ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .7 BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ LƢỢC KHẢO CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN .1 CÁC KHÁI NIỆM VÀ LÝ THUYẾT CÓ LIÊN QUAN .1 Thị trƣờng chứng khoán .2 Bản chất của Thị trƣờng chứng khoán .2 Giá cổ phiếu .3 Thị trƣờng bất động sản .2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU .1 Lý thuyết thị trƣờng hiệu quả .2 Lý thuyết tài chính hành vi .3 LƢỢC KHẢO CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Nghiên cứu nƣớc ngoài .2 Nghiên cứu trong nƣớc .3 Kế thừa và phát triển .1 Khoảng trống trong các nghiên cứu trƣớc .2 Hƣớng kế thừa và phát triển nghiên cứu. 27 TÓM TẮT CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU .2 DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .3 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.4 GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU .1 Biến phụ thuộc .2 Biến độc lập .5 PHƢƠNG PHÁP XỬ LÝ DỮ LIỆU .1 Phân tích thống kê mô tả.2 Phân tích mô hình hồi quy .3 Kiểm định lựa chọn mô hình phù hợp .4 Kiểm định các vi phạm giả thiết mô hình hồi quy tuyến tính.
40 TÓM TẮT CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .1 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Thống kê mô tả .2 Phân tích tƣơng quan giữa các biến và kiểm định đa cộng tuyến .3 Lựa chọn mô hình hồi quy .4 Kiểm định các khuyết tật của mô hình .5 Khắc phục các khuyết tật mô hình .2 THẢO LUẬN KẾT QUẢ .63 TÓM TẮT CHƢƠNG 4 .2 GỢI Ý CHÍNH SÁCH .3 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ ĐỀ XUẤT HƢỚNG NGHIÊN CỨU TRONG TƢƠNG LAI .1 Một số hạn chế của đề tài.2 Đề xuất hƣớng nghiên cứu trong tƣơng lai. 76 TÓM TẮT CHƢƠNG 5 .78 TÀI LIỆU THAM KHẢO .83 viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ nguyên nghĩa TTCK Thị trƣờng chứng khoán CTCP Công ty Cổ phần OLS Mô hình ƣớc lƣợng bình phƣơng nhỏ nhất FEM Mô hình tác động cố định REM Mô hình tác động ngẫu nhiên FGLS Phƣơng pháp bình phƣơng bé nhất tổng quát khả thi HOSE Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh HNX Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội ix DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1 Tổng hợp biến trong mô hình và kỳ vọng dấu.1 Thống kê mô tả các biến trong mô hình .2 Ma trận hệ số tƣơng quan giữa các biến .3 Kết quả kiểm định hiện tƣợng đa cộng tuyến bằng nhân tử phóng đại .4 Kết quả hồi quy mô hình ƣớc lƣợng bằng Pooled OLS, FEM và REM .5 Kết quả kiểm định Hausman .6 Kết quả kiểm định khuyết tật phƣơng sai sai số thay đổi .7 Kết quả kiểm định khuyết tật tự tƣơng quan .8 Kết quả hồi quy theo mô hình FGLS .1 Tổng hợp kết quả của các giả thuyết nghiên cứu .1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Thị trƣờng chứng khoán (TTCK) Việt Nam là một trong những kênh đƣợc thu hút sự quan tâm nhiều nhất đối với các nhà đầu tƣ. Đây cũng là kênh cung cấp nguồn vốn đáng kể cho kinh tế Việt Nam.
Bên cạnh đó, thị trƣờng cổ phiếu ngành bất động sản đang rất hấp dẫn và đã thu hút khá nhiều nhà đầu tƣ. Tuy nhiên, giá cổ phiếu trên TTCK Việt Nam mang biến động rất khó lƣờng và phức tạp, gây khó khăn cho nhà đầu tƣ trong việc lựa chọn cổ phiếu phù hợp. Bên cạnh đó, các nhà đầu tƣ cũng chƣa thật sự hiểu đầy đủ về giá trị của cổ phiếu.