Luận văn: Biểu thức ngữ vi rào đón trong văn học Việt Nam hiện đại

Tài liệu phân tích sâu biểu thức ngữ vi rào đón trong lời thoại nhân vật qua truyện ngắn, tiểu thuyết Việt Nam, làm rõ cấu trúc, ý nghĩa và vai trò.

• Tác giả: Nguyễn Thị Khánh Chi
• Người hướng dẫn: Gs. Đỗ Thị Kim Liên
• Trường học: Trường đại học vinh
• Chuyên ngành: Ngữ Văn
• Đề tài: Biểu Thức Ngữ Vi Rào Đón Trong Lời Thoại Nhân Vật (Trên Tư Liệu Truyện Ngắn Và Tiểu Thuyết Việt Nam Hiện Đại)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Vinh

Tóm tắt

I. Khái niệm biểu thức rào đón trong lời thoại nhân vật

Biểu thức rào đón là một hành động giao tiếp đặc trưng của người Việt Nam, thể hiện cách nói "vòng vo tam quốc" trước khi đưa ra nội dung chính. Đây là sản phẩm của lối sống trọng tình cảm và quan tâm đến các mối quan hệ xã hội. Trong lời thoại nhân vật của các tác phẩm văn học, biểu thức rào đón giúp tái hiện chân thực hành động giao tiếp của con người. Nó phản ánh nét văn hóa giao tiếp đặc sắc, tạo ra những câu nói "vòng vèo" nhằm chuẩn bị tâm lý trước khi tiếp cận vấn đề chính. Hành động này không phải là sự tránh né đơn thuần mà là biểu hiện của lịch sự, tôn trọng và khéo léo trong giao tiếp. Việc nghiên cứu biểu thức rào đón giúp chúng ta hiểu sâu hơn về tâm lý và văn hóa ứng xử của người Việt qua các tác phẩm văn học hiện đại.

1.1. Định nghĩa biểu thức rào đón

Biểu thức rào đón là các cách diễn đạt mở đầu, chuẩn bị trước khi đạt tới nội dung chính trong lời thoại nhân vật. Nó bao gồm các câu dẫn dắt, câu hỏi gián tiếp, hoặc những lời chuyển tiếp để mềm mỏng khiến lời nói không quá trực tiếp. Đây là kỹ năng giao tiếp quan trọng, phản ánh sự thân trọng và tế nhạ của người nói.

1.2. Vai trò trong lời thoại nhân vật

Trong lời thoại nhân vật, biểu thức rào đón có vai trò làm phong phú hóa và làm chân thực hóa cách nói chuyện. Nó giúp tạo dựng nhân vật có tính cách tinh tế, biết quan tâm người khác. Hành động này cũng giúp tác giả thể hiện sâu sắc tâm lý nhân vật, mối quan hệ giữa các nhân vật trong truyện.

II. Cấu trúc và ngữ nghĩa của biểu thức rào đón

Cấu trúc của biểu thức rào đón trong lời thoại nhân vật rất đa dạng và phong phú. Nó có thể bắt đầu bằng các từ như "nếu không phiền", "xin lỗi bạn", "tôi muốn nói một điều" hoặc những câu hỏi dò xét. Ngữ nghĩa của biểu thức rào đón không chỉ là đơn giản để mở đầu cuộc hội thoại mà còn mang nhiều ý nghĩa tâm lý sâu sắc. Nó thể hiện sự e dè, tôn trọng, lịch thiệp và khéo léo trong giao tiếp. Các yếu tố chi phối hành động rào đón bao gồm mối quan hệ giữa người nói và người nghe, tính chất nội dung cần truyền đạt, cảnh huống giao tiếp cụ thể. Việc phân tích cấu trúc và ngữ nghĩa giúp ta hiểu rõ cách xây dựng lời thoại tự nhiên và chân thực trong các tác phẩm văn học.

2.1. Cấu trúc biểu thức rào đón

Cấu trúc của biểu thức rào đón thường gồm hai phần: phần dẫn dắt và phần nội dung chính. Phần dẫn dắt có thể là câu hỏi, câu đề nghị, hoặc câu chuẩn bị tâm lý. Nó tạo ra một không gian giao tiếp mềm mỏng, giúp người nghe sẵn sàng tiếp nhận thông tin chính.

2.2. Ngữ nghĩa và ý nghĩa sâu sắc

Ngữ nghĩa của biểu thức rào đón phản ánh tâm lý phức tạp của người nói. Nó có thể thể hiện sự lo lắng, tôn trọng, hay mong muốn giữ gìn mối quan hệ. Mỗi lựa chọn từ ngữ trong biểu thức rào đón đều mang ý nghĩa riêng, tiết lộ tính cách và cảm xúc của nhân vật.

III. Chiến lược rào đón cho các hành động ngôn từ

Chiến lược rào đón được áp dụng khác nhau tùy theo loại hành động ngôn từ mà nhân vật thực hiện. Đối với hành động hỏi, biểu thức rào đón giúp câu hỏi trở nên tế nhạc hơn, không gây cảm giác xâm phạm. Với hành động cầu khiến, nó làm cho lời yêu cầu nhẹ nhàng, dễ chấp nhận hơn. Đối với hành động trần thuật, biểu thức rào đón chuẩn bị cho người nghe tiếp nhận thông tin quan trọng. Chiến lược sử dụng biểu thức rào đón phụ thuộc vào mục đích giao tiếp, mối quan hệ giữa nhân vật, và bối cảnh cụ thể trong tác phẩm. Việc lựa chọn chiến lược phù hợp giúp nhân vật giao tiếp hiệu quả, bảo vệ mặt của những người liên quan, và duy trì các mối quan hệ xã hội một cách tinh tế.

3.1. Chiến lược rào đón cho hành động hỏi

Khi nhân vật hỏi, biểu thức rào đón giúp câu hỏi không trở nên quá trực tiếp. Nó có thể là những câu như "tôi muốn biết", "nếu không phiền", hoặc "tôi có thể hỏi được không". Những chiến lược rào đón này làm cho câu hỏi trở nên lịch sự, tôn trọng autonomy của người được hỏi.

3.2. Chiến lược rào đón cho hành động cầu khiến

Đối với hành động cầu khiến, biểu thức rào đón rất quan trọng. Nhân vật thường sử dụng các cách nói như "xin lỗi bạn", "bạn có thể giúp tôi không", hoặc "nếu bạn không phiền". Chiến lược này giúp lời yêu cầu không mang tính ép buộc, mà là mong muốn được hợp tác.

IV. Vai trò và ý nghĩa thực tiễn của biểu thức rào đón

Vai trò của biểu thức rào đón trong lời thoại nhân vật rất quan trọng đối với việc xây dựng tính thực tế và sinh động của tác phẩm văn học. Nó giúp tái hiện chân thực cách giao tiếp hàng ngày của con người, đặc biệt là những người Việt Nam có lối sống trọng tình cảm. Biểu thức rào đón không chỉ là kỹ thuật văn học mà còn là cách thể hiện văn hóa, tâm lý và đạo đức giao tiếp. Trong bối cảnh xã hội đương đại, ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu biểu thức rào đón là giúp chúng ta hiểu sâu hơn về cách con người Việt Nam tương tác, giao tiếp, và duy trì mối quan hệ. Nó cũng giúp các tác giả văn học xây dựng nhân vật một cách chân thật, làm cho tác phẩm gần gũi hơn với độc giả, tạo ra những bộ tác phẩm có giá trị văn học cao.

4.1. Tác dụng trong xây dựng nhân vật

Biểu thức rào đón giúp tác giả xây dựng nhân vật có chiều sâu tâm lý. Cách lựa chọn biểu thức rào đón tiết lộ tính cách, giáo dục, và quan điểm sống của nhân vật. Một nhân vật có sử dụng biểu thức rào đón một cách tinh tế sẽ được coi là lịch thiệp, quan tâm người khác, trong khi không sử dụng nó có thể tạo ấn tượng về tính trực tiếp hoặc cục mịch.

4.2. Ý nghĩa văn hóa giao tiếp Việt Nam

Biểu thức rào đón là biểu hiện đặc sắc của văn hóa giao tiếp Việt Nam. Nó phản ánh giá trị trọng tình cảm, lịch thiệp, và tôn trọng mối quan hệ. Nghiên cứu biểu thức rào đón trong lời thoại nhân vật giúp bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống trong thời đại hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh ---------***--------- NguyÔn thÞ kh¸nh chi BiÓu thøc ng÷ vi rµo ®ãn Trong lêi tho¹i nh©n vËt (Trªn t- liÖu truyÖn ng¾n vµ tiÓu thuyÕt viÖt nam hiÖn ®¹i) luËn v¨n th¹c sÜ ng÷ v¨n Chuyªn ngµnh: lý luËn ng«n ng÷ M· sè: 60.01 Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: Gs. ®ç thÞ kim liªn Vinh – 2009 1 Môc lôc Më ®Çu Ch-¬ng 1: Mét sè giíi thuyÕt liªn quan ®Õn ®Ò tµi 1. Xung quanh vÊn ®Ò héi tho¹i 1. BiÓu thøc ng÷ vi vµ biÓu thøc ng÷ vi rµo ®ãn 1.

TiÓu kÕt ch-¬ng 1 Ch-¬ng 2: CÊu tróc vµ ng÷ nghÜa cña biÓu thøc rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt 2. C¸c nh©n tè chi phèi hµnh ®éng rµo ®ãn 2. CÊu tróc biÓu thøc rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt 2. Ng÷ nghÜa biÓu thøc rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt 2.

TiÓu kÕt ch-¬ng 2 Ch-¬ng 3: ChiÕn l-îc rµo ®ãn cho hµnh ®éng hái, cÇu khiÕn, trÇn thuËt vµ vai trß cña biÓu thøc rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt 3. VÊn ®Ò sö dông biÓu thøc rµo ®ãn ®èi víi c¸c hµnh ®éng ng«n tõ trong lêi tho¹i nh©n vËt 3. ChiÕn l-îc rµo ®ãn cho hµnh ®éng hái, cÇu khiÕn, trÇn thuËt trong lêi tho¹i nh©n vËt 3. Vai trß cña biÓu thøc rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt 3.

TiÓu kÕt ch-¬ng 3 KÕt luËn Tµi liÖu tham kh¶o Tµi liÖu trÝch dÉn 2 Më ®Çu 1. Theo c¸c nhµ nghiªn cøu héi tho¹i, ho¹t ®éng giao tiÕp héi tho¹i míi lµ ho¹t ®éng c¬ b¶n cña ng«n ng÷. TÊt c¶ c¸c diÔn ng«n, dï mét diÔn ng«n cã tÝnh ®¬n tho¹i, nghÜa lµ kh«ng cÇn ®Õn sù håi ®¸p trùc tiÕp cña ng-êi nhËn (ng-êi ®äc) ®Òu hµm Èn mét cuéc trao ®æi. Do ®ã, nghiªn cøu hµnh ®éng ng«n tõ tÊt yÕu ph¶i ®Æt trong héi tho¹i, tøc ph¶i g¾n liÒn víi ho¹t ®éng hµnh chøc cña nã.

Bªn c¹nh héi tho¹i hµng ngµy, héi tho¹i gi÷a c¸c nh©n vËt trong t¸c phÈm v¨n häc còng ®· vµ ®ang ®-îc nhiÒu ng-êi nghiªn cøu ®Æc biÖt quan t©m. Tuy vËy, hµnh ®éng rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt th× ch-a cã ®Ò tµi nµo ®i s©u nghiªn cøu. Ng-êi ViÖt Nam cã lèi giao tiÕp -a tÕ nhÞ. §ã lµ s¶n phÈm cña lèi sèng träng t×nh vµ lèi coi trong c¸c mèi quan hÖ.

Nã t¹o nªn mét thãi quen ®¾n ®o, c©n nh¾c khi nãi n¨ng khiÕn cho lêi ng-êi nãi trë nªn “vßng vo tam quèc”. §Ó t¹o ra kiÓu nãi “vong vo”, hä th-êng sö dông c¸c c©u ®-a ®Èy, c¸c hµnh ®éng rµo ®ãn. tr-íc khi b-íc vµo mét néi dung th«ng b¸o chÝnh thøc. Cã thÓ nãi, rµo ®ãn lµ ho¹t ®éng giao tiÕp hÕt søc ®Æc thï vµ ®iÓn h×nh cña ng-êi ViÖt.

T×m hiÓu vÒ cÊu tróc, ng÷ nghÜa còng nh- chiÕn l-îc sö dông hµnh ®éng rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt sÏ phÇn nµo cho ta thÊy ®-îc b¶n chÊt cña hµnh ®éng nµy trong ho¹t ®éng giao tiÕp ng«n tõ cña ng-êi ViÖt nãi chung, cña nh©n vËt trong truyÖn ng¾n vµ tiÓu thuyÕt nãi riªng. Tõ nh÷ng lÝ do trªn, chóng t«i chän ®Ò tµi nghiªn cøu BiÓu thøc ng÷ vi rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt (qua t- liÖu truyÖn ng¾n vµ tiÓu thuyÕt ViÖt Nam hiÖn ®¹i). §èi t-îng vµ môc ®Ých nghiªn cøu 2. §èi t-îng §èi t-îng nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ c¸c lêi tho¹i cña nh©n vËt cã sö dông hµnh ®éng rµo ®ãn trong c¸c truyÖn ng¾n vµ tiÓu thuyÕt ViÖt Nam, chñ yÕu s¸ng t¸c sau 1975.

Môc ®Ých Thùc hiÖn ®Ò tµi nµy, luËn v¨n h-íng tíi hai môc ®Ých: Lµm s¸ng tá b¶n chÊt cña mét trong nh÷ng hµnh ®éng thuéc v¨n ho¸ øng xö cña c¸c nh©n vËt – hµnh ®éng rµo ®ãn trªn c¸c ph-¬ng diÖn: cÊu tróc, ng÷ nghÜa, chiÕn l-îc sö dông. ®Ó gãp phÇn bæ sung lý thuyÕt hµnh ®éng ng«n tõ còng nh- gãp phÇn chØ ra mét sè ®Æc thï trong v¨n hãa giao tiÕp øng xö cña ng-êi ViÖt. NhiÖm vô Nghiªn cøu ®Ò tµi BiÓu thøc ng÷ vi rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt, chóng t«i x¸c ®Þnh nh÷ng nhiÖm vô cô thÓ sau ®©y: - Ph©n tÝch, miªu t¶ cÊu tróc vµ ng÷ nghÜa cña c¸c biÓu thøc ng÷ vi rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt. - ChØ ra c¸c chiÕn l-îc rµo ®ãn cho mét sè hµnh ®éng ng«n tõ th-êng gÆp trong lêi tho¹i nh©n vËt (cô thÓ lµ c¸c hµnh ®éng hái, cÇu khiÕn, trÇn thuËt).

- ChØ ra vai trß cña biÓu thøc rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt. LÞch sö nghiªn cøu Hµnh ®éng rµo ®ãn trong héi tho¹i tr-íc hÕt ®-îc c¸c nhµ nghiªn cøu v¨n ho¸ chó ý nh- mét biÓu hiÖn ®éc ®¸o trong v¨n ho¸ øng xö, giao tiÕp. Nã lµ s¶n phÈm cña lèi giao tiÕp “vßng vo tam quèc” – hÖ qu¶ cña lèi sèng träng t×nh, coi träng c¸c mèi quan hÖ cña ng-êi ViÖt Nam nãi riªng vµ cña ng-êi ph-¬ng §«ng nãi chung. Trong ng«n ng÷ häc, lÞch sö nghiªn cøu hµnh ®éng rµo ®ãn g¾n víi viÖc nghiªn cøu vÒ héi tho¹i, vÒ lÝ thuyÕt hµnh ®éng ë lêi.

Tuy nhiªn, c¸c nhµ ng«n ng÷ trong vµ ngoµi n-íc míi chØ dõng l¹i ë viÖc thõa nhËn sù tån t¹i còng nh- vai trß cña lo¹i hµnh ®éng nµy trong diÔn ng«n chø ch-a ®i s©u vµo t×m hiÓu cÊu tróc, ng÷ nghÜa cña nã. Bªn c¹nh ®ã, viÖc nghiªn cøu hµnh ®éng rµo ®ãn trong lêi tho¹i nh©n vËt cho ®Õn nay vÉn cßn lµ mét kho¶ng trèng. Chó ý ®Õn lêi rµo ®ãn trong diÔn ng«n, c¸c t¸c gi¶ còng ®· xuÊt ph¸t tõ nhiÒu gãc ®é vµ ph-¬ng diÖn kh¸c nhau nh-ng chñ yÕu tËp trung ë viÖc ®Æt lêi rµo ®ãn trong t-¬ng quan víi c¸c nguyªn t¾c héi tho¹i (cô thÓ lµ víi nguyªn t¾c céng t¸c vµ nguyªn t¾c lÞch sù), víi ®iÒu kiÖn sö dông c¸c hµnh ®éng ë lêi ®Ó kÕt luËn vÒ b¶n chÊt vµ vai trß cña hµnh ®éng nµy. 4 Mét trong nh÷ng ng-êi ®Çu tiªn chó ý ®Õn rµo ®ãn trong héi tho¹i lµ R.

Theo t¸c gi¶, viÖc dïng c¸c yÕu tè rµo ®ãn cã t¸c dông lµm biÕn ®æi hiÖu lùc cña hµnh ®éng ng«n tõ, do ®ã sÏ cã c¸c biÓu thøc rµo ®ãn ®iÒu kiÖn sö dông hµnh ®éng ë lêi. VÝ dô, khi ta yªu cÇu ai lµm viÖc g× ®ã th× tiÒn gi¶ ®Þnh lµ ng-êi ®ã cã thÓ vµ cã ý muèn s½n sµng thùc hiÖn viÖc ®ã vµ còng tiÒn gi¶ ®Þnh lµ ng-êi ®ã ch-a thùc hiÖn viÖc ta yªu cÇu; khi høa hÑn thùc hiÖn mét ®iÒu g× ®ã th× tiÒn gi¶ ®Þnh lµ ta ch-a thùc hiÖn nã vµ còng cho r»ng ng-êi nghe muèn ta thùc hiÖn ®iÒu ®ã. Rµo ®ãn nh÷ng ®iÒu ®-îc gi¶ ®Þnh trªn cã nghÜa lµ tr¸nh sù rµng buéc ®èi víi nh÷ng tiÒn gi¶ ®Þnh ®ã. §ã lµ c¸ch thøc c¬ b¶n ®Ó gi¶i to¶ nh÷ng ®e do¹ ®èi víi nh÷ng t-¬ng t¸c, ®e do¹ mèi quan hÖ gi÷a con ng-êi víi nhau trong giao tiÕp.

T¸c gi¶ Green (1989) chó ý ®Õn nh÷ng lêi rµo ®ãn theo nguyªn t¾c lÞch sù. Green cho r»ng c¸c biÖn ph¸p lÞch sù ©m tÝnh (c¸c biÖn ph¸p nh»m h¹n chÕ sù ®e do¹ thÓ diÖn cña ng-êi nghe khi b¾t buéc ph¶i thùc hiÖn mét hµnh ®éng ®e do¹ thÓ diÖn nµo ®Êy) vµ c¸c biÖn ph¸p lÞch sù d-¬ng tÝnh (c¸c biÖn ph¸p nh»m t«n vinh thÓ diÖn cña ng-êi nghe) cña P. Levinson chÝnh lµ biÓu thøc rµo ®ãn vµ nhÊn m¹nh nh»m ®iÒu hoµ c¸c mèi quan hÖ liªn c¸ nh©n trong x· héi. Ch¼ng h¹n, khi chuÈn bÞ thùc hiÖn mét hµnh ®éng cã nguy c¬ ®e do¹ thÓ diÖn cña ng-êi nghe th× ng-êi nãi cÇn ph¶i dùa vµo c¸c nh©n tè nh- kho¶ng c¸ch x· héi, quyÒn lùc t-¬ng ®èi gi÷a ng-êi nãi vµ ng-êi nghe ®Ó råi quyÕt ®Þnh: hoÆc bá qua vÊn ®Ò thÓ diÖn, thùc hiÖn b»ng c¸ch nãi th¼ng; hoÆc lùa chän phÐp lÞch sù d-¬ng tÝnh lµm cho ng-êi nghe c¶m thÊy dÔ chÞu hoÆc thÊy gi¸ trÞ anh ta ®-îc chia sÎ, t«n träng; hoÆc lùa chän chiÕn l-îc lÞch sù ©m tÝnh b»ng c¸ch rµo ®ãn, xin lçi.

Yule (1996) quan t©m ®Õn nh÷ng lêi rµo ®ãn c¸c nguyªn t¾c céng t¸c héi tho¹i. Theo t¸c gi¶, cã nh÷ng kiÓu diÔn ®¹t mµ ng-êi nãi dïng ®Ó ghi nhËn hä cã nguy c¬ kh«ng g¾n bã ®Çy ®ñ víi nh÷ng nguyªn t¾c céng t¸c. Nh÷ng kiÓu diÔn ®¹t nh- thÕ ®-îc gäi lµ nh÷ng biÓu thøc rµo ®ãn [42, tr. T¸c gi¶ còng ®· chØ ra bèn kiÓu lêi rµo ®ãn t-¬ng øng víi bèn ph-¬ng ch©m héi tho¹i cña H.

§ã lµ: Khi nhËn thÊy ph-¬ng ch©m vÒ chÊt kh«ng ®-îc t«n träng triÖt ®Ó, tøc th«ng tin ®-a ra thiÕu chÝnh x¸c hoÆc kh«ng chøng minh tho¶ ®¸ng ®-îc th× ng-êi nãi cã thÓ 5 sö dông c¸c biÓu thøc rµo ®ãn nh-: theo chç t«i biÕt, nÕu t«i kh«ng nhÇm, t«i kh«ng tin ch¾c l¾m. Khi nhËn thÊy ph-¬ng ch©m chØ l-îng cã nguy c¬ bÞ vi ph¹m, tøc l-îng th«ng tin kh«ng phï hîp víi môc ®Ých cña cuéc tho¹i (Ýt h¬n hoÆc nhiÒu h¬n) th× ng-êi nãi cã thÓ sö dông c¸c biÓu thøc rµo ®ãn nh-: ch¾c lµ anh biÕt, ®Ó khái dµi dßng, t«i kh«ng muèn lµm phiÒn anh b»ng c¸c chuyÖn tØ mØ. §Ó rµo ®ãn ph-¬ng ch©m quan hÖ, ng-êi nãi cã thÓ sö dông c¸c biÓu thøc rµo ®ãn kiÓu nh-: µ nµy, tiÖn ®©y. Cßn nh÷ng lêi gi¸o ®Çu kiÓu nh-: kh«ng ch¾c ch¾n l¾m, t«i nãi còng h¬i lén xén, t«i kh«ng râ ®iÒu nµy cã quan träng hay kh«ng.

cã thÓ ®-îc dïng ®Ó rµo ®ãn ph-¬ng ch©m c¸ch thøc. C¸c biÓu thøc rµo ®ãn còng ®-îc Peter Grundy (2000) nh¾c tíi trong Doing Pragmatics. Theo t¸c gi¶, bªn c¹nh nh÷ng biÓu thøc ®-îc ng-êi nãi sö dông ®Ó rµo ®ãn víi ng-êi nghe r»ng hä cã nguy c¬ kh«ng g¾n bã víi mét ph-¬ng ch©m nµo ®ã cßn cã c¸c biÓu thøc dïng ®Ó nhÊn m¹nh cã mét ph-¬ng ch©m nµo ®ã cÇn ®-îc t«n träng h¬n. Ch¼ng h¹n, trong lêi kh¼ng ®Þnh: Hót thuèc l¸ ch¾c ch¾n cã h¹i cho søc kháe th× ch¾c ch¾n lµ biÓu thøc nhÊn m¹nh ph-¬ng ch©m vÒ chÊt, nã ®¶m b¶o ®é tin cËy tuyÖt ®èi cña lêi kh¼ng ®Þnh.

Khi nãi VÊn ®Ò lµ ë chç hót thuèc lµ cã h¹i cho søc kháe th× biÓu thøc VÊn ®Ò lµ ë chç l¹i nh»m nhÊn m¹nh ph-¬ng ch©m quan yÕu. Cã khi ta l¹i nãi: Nãi mét c¸ch ®¬n gi¶n, hót thuèc l¸ cã h¹i cho søc khoÎ th× Nãi mét c¸ch ®¬n gi¶n lµ biÓu thøc nhÊn m¹nh ph-¬ng ch©m c¸ch thøc. Nh- vËy, bªn c¹nh nh÷ng biÓu thøc rµo ®ãn c¸c quy t¾c héi tho¹i cßn cã c¸c biÓu thøc nhÊn m¹nh quy t¾c héi tho¹i. Nh- vËy, c¸c nhµ ng«n ng÷ trªn thÕ giíi ®· chØ ra ba lo¹i lo¹i biÓu thøc rµo ®ãn t-¬ng øng víi ba khÝa c¹nh kh¸c nhau cña héi tho¹i, ®ã lµ: rµo ®ãn ph-¬ng ch©m céng t¸c héi tho¹i, rµo ®ãn c¸c quy t¾c lÞch sù, rµo ®ãn c¸c ®iÒu kiÖn sö dông hµnh ®éng ë lêi.