Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Tự Học Của Học Sinh Trường THPT Bình Độ Tỉnh Lạng Sơn

Luận văn thạc sĩ phân tích vnu ued biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh trường trung học phổ thông bình độ tỉnh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Hoàng Quốc Bình
• Người hướng dẫn: TS. Trần Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Tự Học Của Học Sinh Trường Trung Học Phổ Thông Bình Độ Tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Sơ lược về lịch sử nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận về Quản lý giáo dục và Quản lý nhà trường
• 1.2.1. Quản lý giáo dục và các chức năng quản lý trong quản lý giáo dục
• 1.2.2. Quản lý giáo dục
• 1.3. Cơ sở lý luận của hoạt động tự học và quản lý hoạt động tự học
• 1.4. Một số khái niệm có liên quan đến hoạt động tự học
• 1.5. Quản lý hoạt động tự học ở trường THPT
• 1.6. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH THPT BÌNH ĐỘ TỈNH LẠNG SƠN
• 2.1. Khái quát chung về hoạt động dạy học ở trường THPT Bình Độ
• 2.2. Khái quát về trường THPT Bình Độ tỉnh Lạng Sơn
• 2.3. Thực trạng về hoạt động dạy học trong nhà trường
• 2.4. Thực trạng về hoạt động học và tự học của học sinh THPT Bình Độ
• 2.5. Kết quả học tập của HS trường THPT Bình Độ những năm gần đây
• 2.6. Hoạt động tự học và một số yếu tố ảnh hưởng đến tự học của học sinh trường THPT Bình Độ
• 2.7. Thực trạng quản lý hoạt động tự học của học sinh THPT Bình Độ
• 2.8. Thực trạng quản lý kế hoạch tự học của học sinh
• 2.9. Cách thức tổ chức thực hiện kế hoạch tự học của học sinh
• 2.10. Chỉ đạo hoạt động tự học của học sinh
• 2.11. Kiểm tra, đánh giá hoạt động tự học của học sinh
• 2.12. Đánh giá thực trạng và xác định các nguyên nhân
• 2.13. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động tự học của học sinh trường trung học phổ thông Bình Độ
• 2.14. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH THPT BÌNH ĐỘ TỈNH LẠNG SƠN
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh THPT Bình Độ
• 3.1.1. Nguyên tắc phát huy vai trò các chủ thể của quá trình dạy học
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
• 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh THPT Bình Độ
• 3.2.1. Tăng cường nhận thức của giáo viên, học sinh và gia đình học sinh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch hoạt động tự học và kiểm tra đánh giá hoạt động tự học
• 3.2.3. Tăng cường năng lực thực hiện hoạt động học tập cho học sinh
• 3.2.4. Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho hoạt động tự học
• 3.2.5. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.2.6. Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp
• 3.2.6.1. Mô tả cách thức khảo nghiệm
• 3.2.6.2. Các kết quả khảo nghiệm và nhận xét, đánh giá
• 3.2.7. Một số minh chứng và kinh nghiệm thực tiễn
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Tự Học

Hoạt động tự học là một phần quan trọng trong quá trình giáo dục, đặc biệt là đối với học sinh trung học phổ thông. Việc quản lý hoạt động tự học không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng tự học mà còn nâng cao chất lượng giáo dục. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh chủ động trong việc học tập.

1.1. Khái Niệm Về Hoạt Động Tự Học

Hoạt động tự học được hiểu là quá trình học sinh tự tìm hiểu, nghiên cứu và lĩnh hội kiến thức một cách chủ động. Điều này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy độc lập.

1.2. Vai Trò Của Quản Lý Trong Hoạt Động Tự Học

Quản lý hoạt động tự học đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và hỗ trợ học sinh. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp học sinh có động lực học tập và phát triển kỹ năng tự học.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Hoạt Động Tự Học Của Học Sinh

Việc quản lý hoạt động tự học của học sinh THPT Bình Độ gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này có thể đến từ cả phía học sinh lẫn giáo viên. Để nâng cao hiệu quả quản lý, cần nhận diện rõ các vấn đề tồn tại.

2.1. Khó Khăn Trong Nhận Thức Của Học Sinh

Nhiều học sinh chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của hoạt động tự học. Điều này dẫn đến việc họ không chủ động trong việc học tập và thiếu động lực để tự học.

2.2. Thiếu Hỗ Trợ Từ Giáo Viên

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn và hỗ trợ học sinh. Tuy nhiên, nhiều giáo viên chưa có đủ kỹ năng và phương pháp để quản lý hoạt động tự học hiệu quả.

III. Phương Pháp Quản Lý Hoạt Động Tự Học Hiệu Quả

Để quản lý hoạt động tự học của học sinh một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng tự học mà còn nâng cao chất lượng giáo dục.

3.1. Tăng Cường Nhận Thức Cho Học Sinh

Cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để nâng cao nhận thức cho học sinh về tầm quan trọng của hoạt động tự học. Điều này sẽ giúp học sinh có động lực hơn trong việc học tập.

3.2. Xây Dựng Kế Hoạch Tự Học Cụ Thể

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh xây dựng kế hoạch tự học cụ thể, bao gồm thời gian, nội dung và phương pháp học tập. Kế hoạch này sẽ giúp học sinh có định hướng rõ ràng trong quá trình tự học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Các Biện Pháp Quản Lý

Việc áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động tự học đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại trường THPT Bình Độ. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua sự tiến bộ trong học tập của học sinh mà còn qua sự thay đổi trong nhận thức của giáo viên.

4.1. Kết Quả Học Tập Của Học Sinh

Sau khi áp dụng các biện pháp quản lý, tỷ lệ học sinh đạt thành tích cao trong học tập đã tăng lên rõ rệt. Điều này cho thấy hiệu quả của việc quản lý hoạt động tự học.

4.2. Sự Thay Đổi Trong Nhận Thức Của Giáo Viên

Giáo viên đã nhận thức rõ hơn về vai trò của mình trong việc hỗ trợ học sinh tự học. Họ đã chủ động tìm kiếm các phương pháp giảng dạy mới để nâng cao hiệu quả học tập.

V. Kết Luận Về Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Tự Học

Quản lý hoạt động tự học là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại trường THPT Bình Độ. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp học sinh phát triển kỹ năng tự học và nâng cao kết quả học tập.

5.1. Tương Lai Của Hoạt Động Tự Học

Trong tương lai, việc quản lý hoạt động tự học cần được tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trong thời đại công nghệ thông tin.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Trường Học

Các trường học cần xây dựng các chương trình đào tạo cho giáo viên về quản lý hoạt động tự học, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong việc tự học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu về quản lý hoạt động tự học tại Trường Trung học phổ thông Bình Độ, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn giải quyết bài toán cấp thiết về nâng cao chất lượng giáo dục tại khu vực vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn. Dữ liệu thực tế cho thấy nhà trường có 100% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có tới 69,9% học sinh (270 trên tổng số 386 học sinh) phải sống xa gia đình và trọ học trong các lều lán tạm bợ quanh trường. Hoàn cảnh sinh hoạt thiếu thốn cùng sự thiếu vắng quản lý trực tiếp từ phụ huynh đã tác động tiêu cực đến nề nếp học tập ngoài giờ.

Vấn đề nghiên cứu cốt lõi xuất phát từ thực trạng học lực của học sinh còn ở mức thấp. Trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2010, tỷ lệ học sinh xếp loại học lực yếu dao động từ 16,8% đến 27,1%, đặc biệt nhà trường ghi nhận 0% học sinh đạt danh hiệu học sinh giỏi toàn diện qua 4 năm liên tục. Đa phần các em chưa xác định được động cơ đúng đắn, thiếu kỹ năng lập kế hoạch và chưa biết cách tự học hiệu quả.

Mục tiêu của luận văn là khảo sát thực trạng, phân tích các yếu tố ảnh hưởng, từ đó xây dựng hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ nhằm tối ưu hóa hoạt động tự học cho học sinh THPT. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác quản lý giáo dục tại Trường THPT Bình Độ trong khung thời gian từ năm 2008 đến năm 2011.

Ý nghĩa của đề tài được thể hiện qua các chỉ số mục tiêu rõ ràng: thiết lập quy trình quản lý học tập ngoài giờ khoa học, phấn đấu hạ tỷ lệ học sinh yếu kém xuống dưới 10%, nâng tỷ lệ học sinh khá lên trên 20%, đồng thời duy trì tỷ lệ tốt nghiệp THPT đạt trên 95% và gia tăng số lượng học sinh trúng tuyển đại học, cao đẳng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng toàn diện lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại và các quan điểm sư phạm tiến bộ nhằm giải quyết vấn đề tự học:

Thứ nhất, khung lý thuyết quản lý nhà trường dựa trên 4 chức năng quản lý kinh điển: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra - Đánh giá. Dưới góc độ quản lý giáo dục cấp vi mô, quá trình này là sự tác động có định hướng của Ban giám hiệu và giáo viên đến chủ thể học sinh nhằm chuyển hóa quá trình giáo dục thành tự giáo dục.

Thứ hai, thuyết tiếp cận lấy người học làm trung tâm của John Dewey và Tsunesaburo Makiguchi. Quan điểm này nhấn mạnh người thầy đóng vai trò cố vấn, hướng dẫn phương pháp, còn học sinh là chủ thể tự giác chiếm lĩnh tri thức.

Nghiên cứu làm sáng tỏ 4 khái niệm nền tảng: Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường THPT, Hoạt động tự học và Năng lực tự kiểm soát. Tự học được định nghĩa theo Nikolai Aleksandrovich Rubakin và Nguyễn Cảnh Toàn là quá trình cá nhân tự huy động năng lực trí tuệ, phẩm chất tâm lý và ý chí để biến tri thức nhân loại thành vốn hiểu biết riêng. Cơ sở pháp lý của đề tài gắn liền với Khoản 2 Điều 5 Luật Giáo dục 2005 và Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT về phát huy tính chủ động, bồi dưỡng phương pháp tự học cho học sinh phổ thông.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ phương pháp khoa học giáo dục đa chiều với thông số kỹ thuật rõ ràng:

Nguồn dữ liệu và cỡ mẫu: Khảo sát diện rộng trên toàn bộ 386 học sinh của 10 lớp học thuộc 3 khối (khối 10, khối 11, khối 12) và 22 giáo viên đang trực tiếp giảng dạy tại trường. Trong đó, tác giả tách riêng nhóm dung lượng mẫu chuyên sâu gồm 270 học sinh đang thuê trọ để đánh giá các tác động đặc thù từ môi trường sống.

Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu khảo sát toàn bộ kết hợp phân tầng ngẫu nhiên theo khối lớp và khu vực cư trú (học sinh ở cùng gia đình và học sinh ở trọ lều lán).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Kết hợp phân tích định lượng (thống kê toán học, lập bảng biểu tần số, tỷ lệ phần trăm) và định tính (điều tra phiếu hỏi, phỏng vấn sâu giáo viên, quan sát thực tế nơi trọ học và tham vấn ý kiến chuyên gia quản lý từ Đại học Sư phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội). Cách tiếp cận này giúp lượng hóa chính xác thực trạng, đồng thời lý giải sâu sắc các rào cản tâm lý, văn hóa vùng cao.

Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu, phân tích thực trạng và triển khai khảo nghiệm tính khả thi của giải pháp được thực hiện xuyên suốt trong giai đoạn 2008 - 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện 1: Học sinh nhận thức rất cao về tầm quan trọng của tự học nhưng thiếu kỹ năng thực thi. Kết quả điều tra trên 386 học sinh cho thấy 70,5% đánh giá tự học là rất cần thiết và 27,4% cho là cần thiết (tổng cộng 97,9%). Đáng chú ý, 80,5% học sinh khẳng định tự học là điều kiện cốt lõi để đạt thành tích cao và 84,2% xem tự học là quá trình tự nghiên cứu. Tuy nhiên, việc lập kế hoạch tự học chủ yếu mang tính tự phát, thiếu phương pháp khoa học.

Phát hiện 2: Sự chuyển biến về học lực còn chậm và chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi điều kiện cư trú. Tỷ lệ học lực yếu giảm từ 27,1% (năm học 2006-2007) xuống 18,1% (năm học 2008-2009) và đạt 16,8% (năm học 2009-2010). Tỷ lệ học lực khá tăng từ 6,0% lên 12,8%. Dù vậy, nhà trường chưa có học sinh xếp loại giỏi. Tỷ lệ học sinh yếu tập trung cao nhất ở các lớp có trên 60% học sinh trọ học (điển hình như lớp 10C năm học 2006-2007 có 41,0% học sinh yếu khi tỷ lệ trọ học chiếm 68,2%).

Phát hiện 3: Tỷ lệ tốt nghiệp và đỗ đại học tăng dần qua các năm. Số học sinh đỗ đại học tăng từ 0 em (năm 2007) lên 3 em (năm 2008), 5 em (năm 2009) và đạt 16 em (năm 2010). Tỷ lệ tốt nghiệp THPT tăng từ 64,28% (72/112 học sinh năm 2007) lên 92,23% (122/131 học sinh năm 2010).

Phát hiện 4: Đội ngũ giáo viên trẻ, biến động lớn làm giảm tính liên tục trong quản lý. Toàn bộ 100% giáo viên của trường đều là giáo viên trẻ mới ra trường, hàng năm có từ 3 đến 5 giáo viên chuyển công tác, gây khó khăn cho việc duy trì biện pháp hướng dẫn tự học chuyên sâu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của thực trạng trên nằm ở sự kết hợp giữa yếu tố chủ quan và khách quan. Về phía học sinh, rào cản ngôn ngữ và nền tảng kiến thức THCS chưa vững chắc khiến các em dễ nản lòng khi gặp bài tập khó. Về phía gia đình và xã hội, 69,9% học sinh phải trọ học trong điều kiện không có điện lưới ổn định, thiếu bàn ghế chuẩn và không có người lớn kèm cặp. Về phía nhà trường, việc quản lý giờ tự học ngoài lớp chưa có quy chế kiểm tra thường xuyên.

So sánh với các nghiên cứu của Đào Xuân Thành (2009) tại Nam Định và Lê Văn Tâm (2009) tại Vĩnh Phúc, kết quả tại THPT Bình Độ phản ánh rõ nét đặc thù của vùng núi cao: khi thiếu vắng sự giám sát trực tiếp của gia đình, vai trò thiết lập khung quản lý của nhà trường trở thành yếu tố quyết định 80% hiệu quả tự học của học sinh.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ thực trạng diễn biến học lực và hạnh kiểm 4 năm được trình bày chi tiết qua biểu đồ cột so sánh tương quan, cùng các bảng tổng hợp phân loại điều kiện nhà trọ, giúp các nhà quản lý dễ dàng nhận diện điểm nghẽn trong hoạt động dạy và học.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng tự học cho học sinh THPT Bình Độ, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ:

Nâng cao nhận thức và trách nhiệm cho cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh: Ban giám hiệu chủ trì tổ chức tối thiểu 2 chuyên đề bồi dưỡng phương pháp hướng dẫn tự học mỗi học kỳ cho 100% giáo viên; tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khóa định hướng động cơ học tập cho 386 học sinh vào tuần đầu tiên của năm học mới; phối hợp Ban đại diện cha mẹ học sinh ký cam kết tạo điều kiện góc học tập tại gia đình và khu trọ.

Chuẩn hóa quy trình xây dựng kế hoạch và kiểm tra, đánh giá tự học: Hiệu trưởng chỉ đạo tổ chuyên môn ban hành khung thời gian biểu tự học chuẩn ngoài giờ lên lớp; yêu cầu giáo viên bộ môn dành 5 đến 7 phút đầu mỗi tiết học để kiểm tra vở ghi chép tự học và bài tập về nhà của học sinh; đặt mục tiêu 100% học sinh có sổ tay tự học cá nhân; thực hiện giám sát xuyên suốt 35 tuần thực học.

Bồi dưỡng kỹ năng và phương pháp tự học theo nhóm tại khu trọ: Đoàn Thanh niên phối hợp với giáo viên chủ nhiệm thành lập mô hình "Tổ tự học thôn bản" và "Đôi bạn cùng tiến" tại các cụm nhà trọ; phân công học sinh khá giúp đỡ học sinh yếu kém; phấn đấu đạt tỷ lệ 90% học sinh trọ học tham gia nhóm tự học có nền nếp; duy trì sinh hoạt định kỳ 3 buổi mỗi tuần.

Tăng cường điều kiện cơ sở vật chất và môi trường hỗ trợ tự học: Nhà trường phối hợp cùng chính quyền địa phương huyện Tràng Định rà soát an ninh trật tự khu trọ; đầu tư bổ sung trên 500 đầu sách tham khảo và sách bài tập cho thư viện; mở cửa phòng đọc và phòng máy tính có kết nối mạng phục vụ ít nhất 150 lượt học sinh tự học mỗi ngày; hoàn thành nâng cấp trong vòng 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cán bộ quản lý các trường THPT tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa. Lợi ích: Tiếp cận mô hình quản lý hoạt động tự học phù hợp với đối tượng học sinh bán trú dân nuôi và học sinh trọ học tự túc; ứng dụng bộ công cụ giám sát học tập ngoài giờ để giảm tỷ lệ lưu ban, bỏ học.

Nhóm 2: Giáo viên THPT và giáo viên chủ nhiệm lớp. Lợi ích: Nắm vững kỹ thuật hướng dẫn học sinh phương pháp đọc sách, ghi chép bài giảng, lập kế hoạch ôn tập theo tuần; triển khai hiệu quả các nhóm học tập tương trợ tại khu dân cư.

Nhóm 3: Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục. Lợi ích: Tham khảo khung lý thuyết hoàn chỉnh về chức năng quản lý trường học, phương pháp thiết kế phiếu hỏi khảo sát thực địa và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê giáo dục.

Nhóm 4: Cán bộ quản lý tại Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo. Lợi ích: Có căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách hỗ trợ cơ sở vật chất, xây dựng nhà bán trú cho học sinh vùng cao và tổ chức phong trào tự học toàn ngành.

Câu hỏi thường gặp

Rào cản lớn nhất đối với hoạt động tự học của học sinh THPT Bình Độ là gì? Rào cản lớn nhất là điều kiện sinh hoạt thiếu thốn của 270 học sinh phải thuê trọ trong lều lán tạm bợ, cách xa gia đình trên 10 km. Các em thiếu sự đôn đốc của bố mẹ, thiếu ánh sáng chuẩn, thiếu tài liệu tham khảo và chưa có kỹ năng quản lý thời gian cá nhân.

Quản lý hoạt động tự học đóng góp như thế nào vào kết quả thi đại học của nhà trường? Quản lý tự học giúp học sinh chuyển từ tiếp thu thụ động sang chủ động đào sâu kiến thức. Bằng chứng là số học sinh đỗ đại học đã tăng từ 0 em năm 2007 lên 16 em năm 2010 khi nhà trường bắt đầu chú trọng định hướng tự học cho học sinh khối 12.

Tại sao giáo viên trẻ cần được tập huấn riêng về kỹ năng quản lý hoạt động tự học? Trường có 100% giáo viên trẻ mới ra trường, nhiệt huyết nhưng còn thiếu kinh nghiệm sư phạm. Tập huấn giúp thầy cô biết cách giao nhiệm vụ vừa sức, hướng dẫn học sinh phương pháp tự đọc sách giáo khoa và kiểm tra bài tập về nhà khoa học.

Mô hình nhóm tự học tại khu trọ có tính khả thi trong thực tế không? Mô hình hoàn toàn khả thi vì tận dụng được tinh thần đoàn kết của học sinh dân tộc Nùng và Tày. Việc ghép đôi học sinh khá hỗ trợ học sinh yếu giúp các em tự giác giải quyết bài tập khó, tạo không khí thi đua và cải thiện an ninh tại khu trọ.

Làm thế nào để đánh giá sự tiến bộ trong tự học của học sinh một cách chính xác? Nhà trường kết hợp đánh giá định tính và định lượng: kiểm tra thường xuyên vở tự học đầu giờ (chiếm 15 phút), theo dõi mức độ tham gia thảo luận trên lớp và đối chiếu kết quả qua các bài kiểm tra định kỳ 1 tiết, học kỳ để đo lường độ hiểu sâu kiến thức.

Kết luận

• Hoạt động tự học là hạt nhân của quá trình dạy học tích cực, giữ vai trò quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại các trường THPT vùng khó khăn.
• Nghiên cứu phản ánh bức tranh thực tiễn chân thực tại Trường THPT Bình Độ với 100% học sinh dân tộc thiểu số và 69,9% học sinh phải trọ học xa nhà.
• Luận văn đã cụ thể hóa 4 chức năng quản lý giáo dục vào việc tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát hoạt động học tập ngoài giờ lên lớp của học sinh phổ thông.
• Hệ thống 4 giải pháp đề xuất có tính khả thi cao, gắn kết chặt chẽ ba môi trường giáo dục: nhà trường, gia đình và cộng đồng xã hội địa phương.
• Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị giúp các trường THPT miền núi chuyển biến chất lượng đào tạo, giảm tỷ lệ học sinh yếu kém và tăng tỷ lệ đỗ đại học.

Kế hoạch hành động tiếp theo: Các trường THPT vùng cao cần tiến hành rà soát điều kiện trọ học của học sinh ngay từ đầu năm học, ban hành cẩm nang hướng dẫn tự học và tổ chức tập huấn phương pháp cho giáo viên trong học kỳ 1, sau đó tiến hành sơ kết đánh giá sau 6 tháng thực hiện. Hãy áp dụng ngay các biện pháp quản lý tự học khoa học này để tạo bước đột phá vững chắc cho chất lượng giáo dục nhà trường!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý về quản lý hoạt động tự học ở trường THPT Chương 2. Thực trạng hoạt động tự học và thực trạng công tác quản lý hoạt động tự học ở trường THPT Bình Độ, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh trường THPT Bình Độ, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.

Sơ lƣợc về lịch sử nghiên cứu Hoạt động tự học từ xa xưa đã rất được coi trọng và được đánh giá cao. Tự học là quá trình người học lĩnh hội những kinh nghiệm, kiến thức một cách chủ động, tự giác. Tự học là quá trình tự hoàn thiện bản thân. Khổng Tử ( 551- 479 TCN ) – Nhà tư tưởng và nhà sư phạm vĩ đại của Trung Quốc đã chỉ ra vai trò quan trọng của tự học, tu thân, phát triển khả năng sáng tạo của người học; kết hợp học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực tiến, phát huy sự hứng thú học tập của học sinh, tạo ra ý chí và động cơ học tập cho người học.

Bằng tư tưởng:“ Học nhi thời tập chi”, Ông đã chỉ ra việc học tập phải gắn với thực hành mới thông tỏ điều đã học. Ông đã đề ra việc kích thích sự suy nghĩ, sáng tạo của học sinh“Bất phẫn, bất phải, bất phi, bất phát, cử bất ngưng, bất dĩ tam ngưng phản, tác bất phục dã” (Luận ngữ), tức “Không tức giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ được thì không bày vẽ cho. Vật có bốn góc, bảo cho biết một góc, mà không suy ra ba góc khác thì không dạy nữa”. Điều này Khổng tử không những qua tâm đến hứng thú học tập mà còn quan tâm đến tự học và tư duy của người học.

Triết gia Hy Lạp cổ đại, Socrates (469-390 TCN ) đã nêu ra cho người học tự tìm hiểu tri thức chân lý bằng cách tự đặt câu hỏi cho bản thân để rồi tìm ra kết luận “Anh hãy tự biết lấy anh”. Nhà sư phạm vĩ đại người Séc, J. Comenxki (1592-1670) cũng đã đưa ra những yêu cầu cải cách nền giáo dục theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học. Ông nói: “Tôi thường bồi dưỡng cho học sinh của tôi tinh thần độc lập trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức vào thực tiễn”.

Hoạt động tự học cũng được nhiều nhà giáo dục kế tiếp sau này đề cập 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đến và cho rằng đây là điều cần thiết trong việc thực hiện hoạt động dạy học, đó chính là trang bị cho học sinh cách lĩnh hội kiến thức bằng cách tự tìm hiểu tự khám phá, tự tìm tòi và sáng tạo. Tư tưởng lấy người học làm trung tâm đã được John Dewey (1859 - 1952) – một triết gia người Mỹ, cho rằng học sinh là trung tâm của quá trình giáo dục, các phương pháp dạy học mới tiến bộ theo quan điểm này đã được thực hiện giúp cho người học không chỉ thụ động lĩnh hội kiến thức mà còn biết cách chủ động, sáng tạo trong tự học, tự tìm hiểu kiến thức; giúp cho giáo viên thực hiện đa dạng các vai trò trong tổ chức dạy học. Trong những năm gần đây, trên cơ sở tiếp thu, kế thừa có chọn lọc các nhà trường của các nhà giáo dục đi trước, khoa học giáo dục đã có nhiều cải cách thay đổi, định hướng phương pháp giáo dục tiến bộ theo cách “tiếp cận lấy người học làm trung tâm” (Learner centered approach) thay cho cách dạy học truyền thống với cách “tiếp cận hướng vào người dạy”(Teacher centered approach ) nhằm phát huy khả năng tự lực của người học. Bằng kết quả của việc nghiên cứu quá trình giáo dục một cách khoa học, các nhà giáo dục đã khẳng định: Hoạt động tự học đóng một vai trò to lớn trong quá trình trau dồi tri thức của người học.

Chính tự học tạo nên sự chuyển hóa về nhận thức và nhân cách cho người học. Tsunesaburo Makiguchi nhà sư phạm người Nhật Bản với tư tưởng đổi mới giáo dục đầu thế kỷ XX đã khẳng định rằng: Nhà giáo, trước hết không phải là người cung cấp thông tin, mà là người hướng dẫn đắc lực cho học sinh tự mình học tập. Họ nên nhường việc cung cấp tri thức cho sách vở tài liệu và cuộc sống để thay vào đó đóng vai trò cố vấn, trọng tài khoa học cho những hoạt động học tập tích cực của học sinh - bản thân người học. [26] Dạy học tích cực chính là việc nhà trường, thầy cô giáo giúp học sinh học tập và tự học hiệu quả.

Lênin (1970- 1924) tiêu biểu cho tư tưởng giáo dục XHCN với 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] câu nói bất hủ “Học, học nữa, học mãi” khi ông nói chuyện với Đại hội những người Cộng sản trẻ tuổi toàn nước Nga năm 1921. * * * Ở Việt Nam, ngay từ khi đất nước được độc lập (1945) Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của việc học tập của thế hệ trẻ: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai các cường quấc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần rất lớn công học tập của các em. Cùng với lời dạy đó, Người luôn khẳng định học tập là cần thiết, học liên tục, học suốt đời thì mới đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, mới theo kịp sự phát triển của khoa học công nghiệp; Người luôn căn dặn “ cách học tập. cần lấy tự học làm cốt” [19,tr18], người giáo viên phải biết hướng cho học sinh phương pháp tự học: “Phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học”; “Không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa.

Phải biết tự động học tập”. [ 20,tr 79] Trong thời đại công nghệ thông tin và kinh tế tri thức hiện nay để có được trình độ, năng lực làm việc con người bên cạnh việc được đào tạo chuẩn hóa cần phải biết tự học, tự đào tạo để thích ứng và phát triển trong suốt cuộc đời. Mỗi con người cần biết định hướng cho bản thân cách học và tự học để nâng cao hiệu quả học tập và hình thành khả năng tự hoc, sáng tạo trong hoàn cảnh thực tế. Hoạt động tự học đã được các nhà khoa học giáo dục đã dày công nghiên cứu đưa ra những công trình khoa học giúp công tác tổ chức dạy học, giáo dục đạt những kết quả to lớn.

Vấn đề tự học trong những năm gần đây đã trở thành đề tài nghiêm cứu của nhiều Luận văn khoa học giáo dục, được đề cập đến nhiều yếu tố của hoạt động tự học và cách thức tổ chức, chỉ đạo, quản lý hoạt động tự học của người học; hoạt động tự học đã trở thành điều kiện cần thiết cho hiệu quả, chất lượng giáo dục và đào tạo. Hoạt động tự học đã được các nhà nghiên cứu khoa học giáo dục 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khẳng định vai trò quan trọng trong giáo dục và nâng cao trình độ, năng lực con người. Để tổ chức thực hiện quá trình giáo dục – đào tạo hiệu quả bên cạnh việc tổ chức dạy học, giáo dục chính khóa một cách hợp lý, khoa học, cần phải xây đựng biện pháp hữu hiệu để tổ chức, chỉ đạo và quản lý hoạt động tự học. Ở mỗi bậc học, cấp học hoạt động tự học đòi hỏi yêu cầu và hình thức tự học khác nhau, nhưng nó đều mang đặc trưng cơ bản đó là điều kiện giúp người học đạt kết quả.

Việc xác định biện pháp tổ chức, quản lý có hiệu quả hoạt động tự học cho người học là rất cần thiết, đặc biệt là đối với học sinh phổ thông còn mang một ý nghĩa quan trọng, nó giúp cho người học xác định được động cơ, hình thành được phương pháp, tìm được niềm tin trong học tập; tạo ra khả năng chủ động, độc lập, sáng tạo trong học tập và cuộc sống và định hướng cho tương lai học tập, học tập suốt đời. Một số nghiên cứu gần đây về quản lý hoạt động tự học của học sinh, sinh viên: “Biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên Viện đại học mở Hà Nội trong bước phát triển hiện nay” tác giả Dương Hoài Văn, năm 2009; “Biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh các trường trung học cơ sở huyện Mỹ Lộc tỉnh Nam Định” tác giả Đào Xuân Thành, năm 2009; “Quản lý hoạt động tự học của học viên tại trung tâm giáo dục thường xuyên tỉnh Vĩnh Phúc” của tác giả Lê Văn Tâm, năm 2009. Đã chỉ ra những biện pháp hiệu quả trong quản lý hoạt động tự học. Cơ sở lý luận về Quản lý giáo dục và Quản lý nhà trƣờng 1.

Quản lý giáo dục và các chức năng quản lý trong quản lý giáo dục 1. Khái niệm Quản lý Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện từ xa xưa, từ khi con người hình thành tổ chức và hoạt động theo nhóm. Quản lý là một dạng hoạt động đặc thù của con người. Quản lý vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật trong việc điều khiển một tổ chức xã hội ở tầm vĩ mô và vi mô.

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tổ chức như một nhóm có cấu trúc nhất định những con người cùng hoạt động vì một mục đích chung nào đó, mà để đạt được mục đích đó một con người riêng lẻ không thể nào đạt đến mà cần phải có sự quản lý và có người quản lý để tổ chức hoạt động và đạt mục đích của nó. Trong tổ chức luôn có sự phận công lao động và điều hành nhiệm vụ. luôn đòi hỏi phải có sự quản lý. Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [10, tr.

Như vậy, khái niệm quản lý được hiểu một cách kinh điển nhất là tác động của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý, các hoạt động, các nguồn lực và điều kiện.) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành hiệu quả và đạt được mục tiêu của tổ chức.