Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường Cán bộ quản lý giáo dục đào tạo tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường Cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo. Kết luận và khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NỘI DUNG Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG NHÀ TRƢỜNG 1.Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Từ trước đến nay, trong mọi thời đại, vấn đề dạy học và quản lý hoạt động dạy học luôn được xác định là vấn đề hàng đầu trong các nhà trường. Trong thời đại khoa học và công nghệ hiện nay, với nền kinh tế tri thức, tiềm năng trí tuệ trở thành nền móng và động lực tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội. Hầu hết các quốc gia đều thấy vai trò to lớn của giáo dục đào tạo đối với sự phát triến KT - XH của đất nước mình, coi nó là nhân tố quyết định sự thành bại của sự phát triển.
Với sự thành công của nhiều quốc gia trên thế giới về tốc độ tăng trưởng KT-XH đã chứng minh một thực tế và khẳng định vai trò của giáo dục và đào tạo như là yếu tố quyết định đến sự tồn vong và phát triển của mỗi quốc gia. Ngay từ thời cổ đại, Khổng Tử (551 - 479 TCN) Ông tổ của nho giáo, nhà giáo dục lỗi lạc của Trung Quốc đã cho rằng: Đất nước muốn phồn vinh, vững mạnh thì người quản lý cần chú trọng đến ba yếu tố: Thứ (dân đông); Phú (dân giàu); Giáo (dân được giáo dục). Như vậy giáo dục là cần thiết cho mọi người "hữu giáo vô loại". Về phương pháp giáo dục, ông coi trọng vệc tự học, tự tu luyện, phát huy tính tích cực sáng tạo, năng lực nội sinh, dạy học sát đối tượng, cá biệt hóa đối tượng, kết hợp học với hành, lý thuyết gắn liền với thực tiễn, phát triển động cơ, hứng thú, ý chí của người học.
Nhìn chung cho đến nay, những giá trị tiến bộ về phương pháp giáo dục của Khổng Tử vẫn là những bài học lớn cho các nhà trường và cán bộ quản lý trong công tác quản lý của mình. Nhật Bản là quốc gia nghèo tài nguyên thiên nhiên, lại là nước bị bại trận trong chiến tranh thế giới lần thứ hai. Nhưng Nhật Bản vẫn mau chóng phát triển và trở thành một trong những cường quốc hàng đầu về kinh tế trên thế giới. Tại sao Nhật Bản lại phát triển nhanh như vậy? Một trong những nguyên nhân giúp Nhật Bản phát triển nhanh đó là do họ sớm nhận thức vai trò quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển của đất nước.
Với điều kiện thiếu thốn về tài nguyên thiên nhiên, bại trận trong chiến tranh thế giới thứ hai nhưng ngay từ năm 1946 Nhật Bản đã đầu tư rất lớn cho giáo dục với 28% ngân sách và cho đến những năm 1950 họ tiếp tục đầu tư cho giáo dục lên mỗi năm 1% cho đến 32% ngân sách cho giáo dục và ổn định từ đó cho đến nay mà chưa nước nào trên thế giới có thể làm được điều đó. Bước sang thế kỷ 20 nhiều nhà Tâm lý học và Giáo dục học nổi tiếng thế giới đã đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học. Ðặc biệt các nhà Tâm lý học, giáo dục học lỗi lạc của 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Liên Xô (cũ) như A.Kruchetxki đã có nhiều tác phẩm giá trị đề cập đến vấn đề này. Ở Việt Nam trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm tới sự nghiệp giáo dục.
Hội nghị lần thứ 2 BCHTW khoá VIII đã ra nghị quyết về định hướng phát triển giáo dục và đào tạo, đến Hội nghị lần thứ 6 BCHTW khoá IX đã họp kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết lần thứ 2 BCHTW khoá VIII. Để triển khai Nghị quyết của Đảng về giáo dục, Chính phủ cùng các ngành, các cấp có liên quan đã tiến hành cụ thể hoá đường lối của Đảng, xây dựng chiến lược, chương trình, phát triển giáo dục trong những năm đầu của thế kỷ XXI. Đặc biệt Nghị quyết số 40/2000/QH 10 ngày 9/12/2000 của Quốc hội khoá X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, tạo điều kiện để giáo dục Việt Nam theo kịp trình độ giáo dục thế giới, góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Rõ ràng về mặt lý luận chỉ đạo cũng như thực tiễn nghiên cứu vấn đề dạy học, quản lý hoạt động dạy học ở trong nhà trường đã được nhiều học giả ngoài nước và trong nước quan tâm đến.
Trong những năm gần đây ở nước ta đã có một số công trình nghiên cứu xoay quanh vấn đề quản lý hoạt động dạy học, chẳng hạn đề tài "Biện pháp quản lý hoạt động dạy và học của giáo vụ ở trường Đại học sư phạm Hà Nội " của Phạm Hải Hà, hoặc "Các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy học ở trường Đại học y tế công cộng " của Lê Hoàng Đức; " Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường THPT huyện Kiến Thuỵ Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay " của Trần Thị Hoa và nhiều công trình nghiên cứu khác. Nhìn chung các công trình nghiên cứu trên có thể nhận thấy các tác giả đã đi sâu nghiên cứu những vấn đề hẹp, cụ thể nhằm tìm ra những giải pháp có khả năng thực thi đối với vấn đề dạy học cho các loại đối tượng mà chủ yếu là cho học sinh phổ thông. Từ góc độ chuyên ngành "Quản lý giáo dục", cụ thể là vai trò vị trí của người Hiệu Trưởng trong quản lý hoạt động dạy học ở nhà trường là một vấn đề rất quan trọng. Chúng ta thấy rằng: Về cả lý luận lẫn thực tiễn, vấn đề quản lý hoạt động dạy học nhiều năm qua đã được quan tâm, nhưng các biện pháp đưa ra chưa thành hệ thống cũng như thiếu tính khả thi và hiệu quả chưa cao.
Vì vậy, chúng tôi hy vọng rằng qua đề tài này sẽ giúp cho người Hiệu trưởng nhà trường làm tốt các chức năng tổ chức, chỉ đạo hoạt động dạy học ở các trường cán bộ quản lý Giáo dục và Đào tạo.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài.1 Một số khái niệm có liên quan đến đề tài: 1. Khi xã hội loài người xuất hiện, một loạt các quan hệ : quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên, giữa con người với xã hội và cả con người với chính 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bản thân mình xuất hiện theo. Điều này làm nảy sinh nhu cầu quản lý. Trải qua tiến trình lịch sử phát triển từ xã hội lạc hậu đến xã hội văn minh, trình độ sản xuất, tổ chức, điều hành xã hội cũng phát triển theo.
Đó là tất yếu lịch sử. Ngày nay nhiều người thừa nhận rằng quản lý trở thành một nhân tố của sự phát triển xã hội. Quản lý trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ra trong mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên quan đến mọi người. Hiện nay, nước ta đang thực hiện cơ chế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước, đang tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cải cách mở cửa, hội nhập với khu vực và thế giới, vấn đề sử dụng và phát huy những ưu việt sẵn có xuất phát từ bản chất xã hội phần lớn phụ thuộc vào quản lý và trình độ tổ chức quản lý, vào hiệu quả và chất lượng quản lý.
Theo nghĩa rộng, quản lý là hoạt động có mục đích của con người. Theo nghĩa hẹp, quản lý là sự sắp đặt, chăm nom công việc. Ngoài ra còn có nhiều cách định nghĩa khác nhau về quản lý : - Quản lý là những hoạt động cần thiết phải được thực hiện khi những con người kết hợp với nhau trong các nhóm, tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung. - Quản lý là quá trình cùng làm việc thông qua các cá nhân, các nhóm cũng như các nguồn lực khác để hoàn thành mục đích chung của một nhóm người, một tổ chức.
- Quản lý là một nghệ thuật đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, phối hợp, hướng dẫn, chỉ huy hoạt động của những người khác. Như vậy, cần hiểu khái niệm quản lý bao hàm những khía cạch sau : + Quản lý bao giờ cũng là tác động có hướng đích, có mục tiêu xác định. Mục tiêu của tổ chức được xác định theo nhiều cách khác nhau, phụ thuộc vào hình thức, lĩnh vực hoạt động và phong cách quản lý trong tổ chức. Mục tiêu có thể do chủ thể quản lý áp đặt, song cũng có thể do sự cam kết giữa chủ thể và đối tượng quản lý.
Sự tham gia của đối tượng quản lý vào việc xác định mục tiêu sẽ có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả quản lý. Thực tế quản lý của nhiều tổ chức khác nhau đã chứng minh rằng, một tổ chức có hiệu quả quản lý cao trước hết phải là một tổ chức đặt các mục tiêu của mình trên cơ sở của sự hòa nhập giữa các nhu cầu và mục đích của các cá nhân, các nhóm khác nhau với nhu cầu và mục đích của tổ chức. Vì vậy sự chia sẽ các mục tiêu tổ chức của đối tượng quản lý là một yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả quản lý của một tổ chức. + Quản lý là tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định.
+ Quản lý là nhằm phối hợp nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối, các nguồn lực trong và ngoài tổ chức một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất. Tóm lại, quản lý là một quá trình tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm khai thác, lựa chọn, tổ chức, và thực hiện có hiệu quả những nguồn lực, những tiềm năng, và cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu của tổ chức đã đề ra trong một môi trường đầy biến động và phụ thuộc vào nhiều yếu tố: chủ thể, đối tượng, mục tiêu, phương pháp và công cụ quản lý. Quản lý giáo dục.