phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày trong ba chương. Cơ sở lý luận về đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên. Thực trạng hoạt động đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên hệ Vừa làm vừa học tại Trường đại học Kiến trúc Hà Nội. Các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên hệ Vừa làm vừa học tại Trường đại học Kiến trúc Hà Nội.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦ A SINH VIÊN 1. Lịch sử nghiên cứu 1. Trên thế giới Một trong những người đầu tiên đưa ra khái niệm đánh giá giáo dục là Ralph Tyler, ông sử dụng thuật ngữ đánh giá để biểu thị quy trình đánh giá sự tiến bộ của người học theo các mục tiêu đạt được. Ông thầy rằng quy trình này rất quan trọng trong việc cung cấp thông tin để đạt được các mục tiêu và độ chính xác, hiệu quả trong quá trình học tập.
Tyler đưa ra sơ đồ thể hiện 3 yếu tố chính trong quá trình giáo dục là: mục tiêu, kinh nghiệm học tập và đánh giá người học. Đó là: Các mục tiêu Kinh nghiệm học tập Đánh giá người học Sơ đồ 1.1:Trình bày quá trình giáo dục theo Tyler Đây là sơ đồ đa chiểu, được đánh dấu bằng mũi tên hai chiều để nối các thành phần với nhau. Bắt đầu từ mục tiêu chỉ dẫn cho việc chọn lựa các kinh nghiệm học tập. Từ mục tiêu là điểm chú ý đầu tiên của đánh giá, là tập trung vào các bằng chứng mở rộng của mục tiêu cần đạt được.
Từ kinh nghiệm học tập đến đánh giá người học chính là kinh nghiệm học tập, là các minh chứng cho việc đánh giá. Từ đánh giá người học đến mục tiêu cho biết những thông tin mà mục tiêu cần đạt tới, đồng thời nó cũng cung cấp những thông tin có giá trị để hình thành hoặc xóa bỏ một số mục tiêu. Từ đánh giá người học tới kinh nghiệm học tập đưa ra hai thông tin quan trọng. Thứ nhất, chỉ có hoạt động đánh giá mới cung cấp thông tin để biết được kinh nghiệm học tập là tốt hay không tốt, có những thông tin cần 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chỉnh sửa hay loại bỏ.
Thứ hai, các nhiệm vụ, các bài tập và các vấn đề nảy sinh do các chuyên gia đánh giá đưa ra có thể là đề xuất cho các kinh nghiệm học tập mới. Cuối cùng từ kinh nghiệm học tập tới mục tiêu là biểu thị các hoạt động học tập có thể là nơi giao nhau giữa giáo viên, người học và tài liệu học tập để tạo nên các mục tiêu mới. Mục tiêu của chương trình giáo dục yêu cầu người học đạt được một hệ thống các kiến thức kỹ năng và có thể vận dụng vào cuộc sống. Theo Tyler, đánh giá người học trong quá trình giáo dục là cần thiết, vì nó liên quan đến việc kiểm tra mức độ tối đa có thể đạt được các mục tiêu chương trình.
Quan điểm của Tyler về vai trò của đánh giá trong giáo dục đã đóng góp một giá trị đáng kể cho những người phát triển chương trình và đánh giá giáo dục, ông đã tạo ra nền tảng cho tư duy và thực hành đánh giá lúc bấy giờ. Theo ông đánh giá là xem xét khả năng đạt được của người học về mục tiêu chương trình. Ông đã cho ra đời sơ đồ hợp lý của mình, đây là một bước nhảy có ảnh hưởng cho các thuyết sau này. Thời kỳ những năm 60 đánh giá giáo dục đã có sự phát triển rộng.
Nhiều mô hình đánh giá được đưa ra. Năm 1966, mô hình CIPP của L. Stufflebean được hình thành dựa trên sự kết hợp của đánh giá bối cảnh (Context), đánh giá đầu vào (Input), đánh giá quá trình (Process), đánh giá kết quả (Product). Scriven đã đưa ra mô hình đánh giá không theo mục tiêu (Goal Free).
Tiếp theo là sự ra đời của mô hình đáp ứng câu hỏi (Responsive) do R. Stake khởi xướng… Đến những năm 70 và 80 của thế kỷ trước, kiểm tra đánh giá đã có các tiêu chí, công cụ, chương trình đánh giá có sự hỗ trợ của kỹ thuật. Kiểm tra đánh giá được coi chính là sự học tập và được xác định bởi 8 khả năng, đó là khả năng thu thập thông tin, phân tích, giải quyết vấn đề, nhận biết về giá trị, tác động đến xã hội, đáp ứng môi trường toàn cầu, làm việc hiệu quả và trách nhiệm công dân, đáp ứng về phương tiện thẩm mỹ. Merchers và Lehnmann (1975) cho rằng kiểm tra đánh giá là giải thích và miêu tả thành tích học tập của sinh viên.Bloom cùng George F.Thomas Hastings cho ra đời cuốn sách “Evaluation to improve Learning” (Đánh giá để thúc đầy học tập).
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cuốn sách này dành cho giáo viên, viết về kỹ thuật đánh giá kết quả học tập của học sinh. Nếu được áp dụng đúng cách, việc đánh giá học sinh sẽ giúp giáo viên hỗ trợ học sinh cải thiện khả năng học tập. Cuốn sách thông qua việc liên kết các kỹ thuật đánh giá tốt nhất, nhằm hỗ trợ các giáo viên sử dụng đánh giá như một công cụ để cải tiến cả quy trình dạy và học. Từ năm 1985 đến nay kiểm tra đánh giá được coi là chương trình rèn luyện kỹ năng hoạt động.
Tại một số trường đại học của Mỹ đã nghiên cứu và đưa ra 8 kỹ năng tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề. Đó là kỹ năng viết, kỹ năng nói và giao tiếp, kỹ năng phân tích số lượng, kỹ năng sử dụng máy tính, kỹ năng sử dụng thư viện - thí nghiệm và kỹ năng thông tin và kỹ năng nhận thức và phán định giá trị. Chương trình kiểm tra đánh giá này tổ chức việc học tập và hành động theo khả năng cá biệt và sinh viên luôn ý thức về sự tự đánh giá mình. Nhiều trường đã thành lập cơ quan đánh giá sinh viên nhằm giúp các bộ môn khoa học của trường thiết kế, phân tích những số liệu đánh giá kết quả.
Nhìn chung kiểm tra đánh giá đều có mục đích chung cho người dạy và người học đó là: - Vì sự tiến bộ và phát triển của sinh viên - Vì sự công bằng đòi hỏi thiết yếu khi xem xét hệ thống các giá trị xã hội - Quy luật phân bổ tự nhiên được thừa nhận trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, xã hội và nhân văn. - Đánh giá sinh viên phải căn cứ vào nguồn trợ giúp học về tài liệu, chương trình giảng viên và hoàn cảnh xã hội của sinh viên. Những năm sau này, khoa học đánh giá ngày càng phát triển ở cả lý thuyết và thực hành. Để đánh giá chất lượng giáo dục, người ta thường tập trung đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Phương pháp, kỹ thuật đánh giá ngày một phát triển hơn. Các lý thuyết về đo lường đánh giá giáo dục phát triển, người ta sử dụng phương pháp phân tích định tính và định lượng kết quả học tập của học sinh. Đặc biệt, cuốn tài liệu của UNESCO viết về đánh giá giáo dục trong đó có bàn đến công tác đánh giá kết quả học tập của học sinh tại Việt Nam, mang tên: “ Monitoring Educational Achievement” (Giám sát thành tích giáo dục) (2004 Paris Unesco). Mục tiêu của tài liệu này là để giải thích ý nghĩa của khái niệm “giám sát 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thành tích giáo dục”, chỉ ra khái niệm thành tích đã được mô tả trong các nghiên cứu chọn lọc cấp quốc gia và quốc tế như thế nào.
Ngoài ra, có nhiều tài liệu bàn về phương pháp, kỹ thuật tiến hành đánh giá kết quả học tập của học sinh cấp quốc gia và quốc tế. Ở một số nước phát triển, người ta đã đạt được sự công bằng trong đánh giá thành tích học tập của học sinh, sinh viên và đang tiếp tục nghiên cứu để đánh giá sự phát triển của người học. Tại Việt Nam Giai đoạn trước năm 2007: Bộ Giáo dục & Đào tạo đã có những quy định về đánh giá kết quả học học tập, nhưng trong những quy định này vẫn còn thiếu tính hệ thống. Do vậy, việc kiểm tra- đánh giá ở các Trường đại học vẫn còn thiếu khoa học và tồn tại nhiều bất cập.
Hoạt động đánh giá tại các trường chủ yếu xuất phát từ kinh nghiệm và truyền thống kiểm tra đánh giá trước đó. Việc ra đề thi cũng từ những giáo viên trực tiếp giảng dạy. Các giảng viên vẫn chưa được đào tạo về phương pháp và kỹ thuật đánh giá cho nên vẫn thực hiện theo kinh nghiệm. Kết quả đánh giá vẫn chỉ dừng lại ở xếp loại sinh viên nên chưa phát huy hết giá trị.
Giai đoạn từ năm 2007 đến nay: Bộ Giáo dục & Đào tạo đã ban hành quy chế 43/2007 về đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ. Quy chế này có khác với quy chế 25, là kỳ thi phụ sẽ được tổ chức nếu có điều kiện, và cách tính điểm đánh giá bộ phận và điểm học phần. Với quy định của quy chế này thì kết quả học tập của mỗi học phần sẽ có ít nhất 2 thành phần: đó là điểm quá trình và điểm thi kết thúc học phần. Quyết định số 36/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 28/6/2007 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc ban hành Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hình thức vừa làm vừa học thay thế Quyết định số 3676/GD-ĐT ngày 9/12/1994 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo Ban hành quy chế về thi, kiểm tra học phần, xét cấp chứng chỉ đại học đại cương, thi và công nhận tốt nghiệp cho hệ đại học, cao đẳng tại chức ở các trường đại học, cao đẳng.
Trong thời gian qua, ở trong nước đã có nhiều công trình của một số tác giả nghiên cứu về vấn đề đánh giá chất lượng giáo dục nói chung và đánh giá kết quả học tập của học sinh nói riêng. Xuất hiện một số tài liệu dịch, một số bài báo đề cập đến vấn đề đánh giá giáo dục, cụ thể: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tác giả Hoàng Đức Nhuận và Lê Đức Phúc, hai ông đã thực hiện công trình nghiên cứu khoa học công nghệ cấp Nhà nước và cho xuất bản cuốn sách “Cơ sở lý luận của việc đánh giá chất lượng học tập của học sinh phổ thông” (3/1995).