CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG LIÊN BANG NGA VÀ HIỆP ĐỊNH VỀ CÁC BIỆN PHÁP KIỂM DỊCH ĐỘNG THỰC VẬT(SPS) 1. Khái quát chung về thị trường Liên bang Nga 1. Tình hình chính trị xã hội của Liên bang Nga trong thời gian qua Trải dài trên phần lục địa Á - Âu, Liên bang Nga là quốc gia có diện tích lớn nhất thế giới với tổng cộng 17.200km2, dân số 143.5 triệu người, gồm trên 100 dân tộc, trong đó dân tộc Nga chiếm 79,8%, Tác -ta 3,8%, Ucraina 2%, Bashkir 1,2%, Chuvash 1,1%, khác 12,1% (World Bank, 2013). Ngoài ra còn gần 25 triệu người Nga sống ở các nước Cộng hòa thuộc Liên Xô (trước đây) và gần 2 triệu ở các nước trên thế giới.
Liên bang Nga là một nước cộng hòa liên bang với tổng thống được bầu trực tiếp cho nhiệm kỳ 4 năm, là người nắm quyền hành pháp, chỉ định các chức vụ chính quyền cao nhất, bao gồm thủ tướng, người được Đuma quốc gia(Hạ nghị viện của Quốc hội Nga) thông qua. Tổng thống có thể thông qua các sắc lệnh mà không cần sự thỏa thuận của Quốc hội và là người đứng đầu Hội đồng quân sự Nga và của Hội đồng An ninh quốc gia Nga. Liên bang Nga là sự hợp thành của một lượng lớn các chủ thể hành chính cấp liên bang, tổng cộng 89 đơn vị hợp thành như vậy. Tại Nga có 21 nước cộng hòa trong phạm vi liên bang có mức độ tự trị cao trong phần lớn các vấn đề và gần như tương ứng với khu vực sinh sống của bộ tộc người thiểu số ở Nga.
Phần còn lại lãnh thổ bao gồm 49 tỉnh và 6 khu, 10 vùng tự trị và 1 tỉnh tự trị. Ngoài các đơn vị hành chính này còn 2 thành phố trực thuộc trung ương (mát, sanh). Gần đây nhất, 7 vùng liên bang lớn về diện tích (4 vùng ở châu Âu và 3 vùng ở châu Á) đã được bổ sung như một thể chế hành chính giữa các thể hành chính nói trên và cấp độ quốc gia. Hơn một thập kỷ sau sự sụp đổ của liên Xô năm 1991, Nga vẫn còn đang cố gắng để thiết lập một nền kinh tế thị trường và để thu được sự phát triển bền vững.
Trong 5 năm đầu, kinh tế Nga đã phát triển không ổn đinh do các cơ quan hành pháp và lập pháp còn nhiều bất đồng trong việc hoàn thiện công cuộc cải cách và các nền tảng công đã khiến quốc gia này phải cần đến sự trợ giúp quốc tế trên diện rộng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Sau sự tan rã của Liên Xô, sự phục hồi nhỏ của Nga dưới ảnh hưởng của kinh tế thị trường lần đầu tiên diễn ra và khoảng năm 1997. Trong năm đó, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á đã lên đến đỉnh điểm trong việc phá giá đồng rúp vào tháng 8-1998, làm cho chính phủ vỡ nợ và làm suy giảm trầm trọng mức sống tiêu chuẩn của phần lớn dân chúng. Vì thế, năm 1998 cũng đã được ghi nhận như là năm của suy thoái và sự tăng cường rút vốn ra khỏi nền kinh tế Nga.
Tuy nhiên đến năm 1999, khi Vladimir Putin lên làm thủ tướng rồi sau đó là Tổng thống, thì nước Nga bắt đầu bước vào thời kỳ ổn định. Nhưng khi đó, V.Putin và chính quyền mới phải kế thừa một di sản kinh tế - chính trị đầy khó khăn.Putin nhậm chức Tổng thống, GDP của Nga giảm 2 lần, kém Mỹ 10 lần, kém Trung Quốc 5 lần; cơ cấu kinh tế lạc hậu, năng suất lao động cực thấp, đặc biệt là sự suy giảm của những ngành sản xuất có hàm lượng khoa học kỹ thuật cao; mức sống của người dân sa sút nghiêm trọng. Từ năm 2000 đến nay, kinh tế Nga có những bước phát triển vượt bậc. Trong giai đoạn 2000-2008, từ quốc gia có nền kinh tế đứng thứ 22 trên thế giới, Nga trở thành một trong 10 nền kinh tế lớn trên thế giới, GDP năm 2007 đạt trên 1200 tỷ đôla, tăng 8,3 %, sản xuất công nghiệp tăng 6,3%, kim ngạch ngoại thương tăng 20,8 %, đầu tư cơ bản tăng 25,5%.
Lạm phát từ tốc độ phi mã trong những năm cuối thế kỷ 20 đến năm 2007 còn ở mức 12%. Thu nhập thực tế của người dân khoảng 8000USD/năm; thất nghiệp giảm gần một nửa. Chính phủ Nga đang triển khai thực hiện 4 chương trình quốc gia về cải thiện nhà ở, giáo dục, y tế và khoa học (khoảng 5 tỷ USD từ ngân sách nhà nước) và đầu tư thích đáng để hiện đại hoá quân đội. Trong hai nhiệm kỳ của mình (2000-2008), Tổng thống V.Putin đã thực hiện chiến lược xây dựng một xã hội “hậu công nghiệp” dựa trên nền kinh tế thị trường xã hội ở nước Nga.
Đường lối cải cách của Tổng thống V.Putin là sự tiếp tục công cuộc cải cách kinh tế thị trường và xây dựng xã hội dân chủ mà B.Yeltsin đã tiến hành, nhưng có một loạt điều chỉnh chính sách lớn về các mặt chính trị, kinh tế, xã hội, quân sự và đối ngoại. Nhìn chung, bước đi và phương pháp tiến hành của Putin thận trọng hơn theo hướng tăng cường điều tiết vĩ mô của Nhà nước và thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh,duy trì sự ổn định của chính trị để phát triển kinh tế, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 khẳng định rằng ổn định và phát triển kinh tế là nhiệm vụ chủ chốt nhất để đưa đất nước trở lại vị thế “đáng phải có” của mình. Tổng thống Putin đã tập trung vào việc lập lại quyền lực và uy tín của Nhà nước trong bối cảnh đất nước đang đối mặt với nguy cơ mất kiểm soát. Đặc biệt là chú trọng thực hiện chính sách cấm các nhà tài phiệt can thiệp vào các công việc chính trị quốc gia và giành lại các phương tiện truyền thông từ tay các nhà tài phiệt và những hành vi lạm dụng quyền hành của quan chức chính phủ.
Nước Nga tiếp tục phát triển kinh tế thị trường nhưng từ bỏ mô hình “chủ nghĩa tự do mới”(được Mỹ khuyến khích thời B.Yeltsin) đồng thời với việc tăng cường vai trò điều tiết vĩ mô của Nhà nước. Nhà nước phải giữ vai trò điều tiết và quản lý có hiệu quả toàn bộ hoạt động của nền kinh tế quốc dân thống nhất, tránh tình trạng phát triển vô chính phủ,buông lỏng quản lý kinh tế vĩ mô. Các biện pháp và chính sách cải cách được tập trung vào việc giải quyết những vấn đề cấp bách đang đặt ra cho nền kinh tế. Trước hết là kích thích đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện chính sách công nghiệp tích cực theo hướng ưu tiên phát triển những ngành công nghiệp đi đầu trong ứng dụng tiện bộ khoa học kỹ thuật; xây dựng hệ thống tài chính có hiệu lực, cải cách hệ thống thuế, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách với tư cách là công cụ quan trọng trong chính sách kinh tế nhà nước; xóa bỏ kinh tế ngầm, trấn áp tội phạm kinh tế, tiến tới đưa nền kinh tế Nga tham gia, tích cực chủ động vào tiến trình hội nhập kinh tế thế giới.
Một số đặc điểm chính của thị trường Liên bang Nga và chính sách thương mại của thị trường này sau khi gia nhập WTO 1. Các đặc điểm chính và các phương thức thanh toán trên thị trường Liên bang Nga Các đặc điểm chính của thị trường Liên bang Nga Liên bang Nga là một nước lớn, có tiềm năng phát triển kinh tế và là một thị trường nhập khẩu hấp dẫn cho các nhà xuất nhập khẩu từ các nước trên thế giới. Với khoảng hơn140 triệu người tiêu dùng, Nga trở thành thị trường nhập khẩu các sản phẩm đồ ăn chế biến sẵn lớn thứ hai trên thế giới sau Trung Quốc. Mức độ tiêu dùng thực phẩm của người Nga tăng khoảng 17% mỗi năm, trong đó khoảng 31% thu nhập là chi tiêu cho đồ uống và thực phẩm.
Nhập khẩu nông sản của Nga tăng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 khoảng 150% từ năm 2005 và tăng 19% trong năm 2010 so với năm 2009 (World trade atlas, 2009). Cùng với sự phát triển kinh tế của đất nước, người dân Nga ngày càng tiếp xúc nhiều với phong cách sống Tây hóa. Sự thay đổi trong phong cách sống này dẫn đến sự tăng nhanh nhu cầu về các loại thực phẩm có tính tiện lợi cao và có lợi cho sức khỏe của người dân Nga. Vì vậy những loại thực phẩm được Nga nhập nhiều gồm có: sữa chua, thủy hải sản, gia cầm, hoa quả tươi.
Các loại thực phẩm này cần được chế biến sẵn và sẵn sàng cho bữa ăn, tránh mất nhiều thời gian sơ chế cho phụ nữ Nga ngày càng có xu hướng bận rộn với công việc, ít thời gian dành cho cho bữa ăn truyền thống của gia đình như trước đây. Các loại thực phẩm như gạo, mì, cà phê, và đồ uống được mua với số lượng lớn còn các loại rau quả được mua hàng ngày. Thị trường Nga là một thị trường lớn với dân số đông, trải dài trên một diện tích rộng lớn và cùng với đó, tình trạng phân hóa giàu nghèo diễn ra ngày càng sâu sắc. Những người có thu nhập cao tại quốc gia này ngày càng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng thực phẩm mà họ tiêu thụ.
Các vấn đề như thành phần các chất phụ gia, phẩm màu hay thời hạn sử dụng của thực phẩm đều là những tiêu chí quan trọng trong việc lựa chọn thực phẩm đối với những người thuộc tầng lớp thu nhập này tại Nga. Điều này đồng nghĩa với việc, các sản phẩm thương hiệu quốc tế được lựa chọn nhiều hơn vì chúng được coi là có mức độ an toàn thực phẩm và chất lượng cao hơn sản phẩm nội địa. Trong khi đó, những người dân có mức thu nhập trung bình và nghèo phải hết sức tính toán trong chi tiêu, chỉ có khả năng thanh toán đối với những hàng hóa phẩm cấp thấp hơn. Hơn thế nữa, các loại thực phẩm đông lạnh đang ngày càng trở nên phổ biến và được ưa chuộng nhiều hơn tại các thành phố lớn như St.
Petersburg và Moscow. Có thể thấy, nhu cầu hàng hóa trên thị trường Nga vô cùng phong phú, đa dạng về chất lượng, giá cả cũng như mẫu mã, bao bì sản phẩm, trong đó nhu cầu về hàng chất lượng trung bình và không cao lắm vẫn còn chiếm tỷ lệ khá cao, do đó hàng hóa của nhiều nước đang phát triển có nhiều thuận lợi để thâm nhập. Nhu cầu của thị trường Nga rất lớn nhưng các doanh nghiệp cung ứng hàng hóa xuất nhập khẩu tại Nga lại chưa đáp ứng được và có một số đặc điểm sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.