PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Tiếng Anh là ngôn ngữ toàn cầu, là công cụ không thể thiếu đối với mỗi quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế. Hiện nay, tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ phổ biến và thông dụng nhất trên thế giới. Trên thế giới có gần 60 quốc gia sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ chính, bên cạnh tiếng mẹ đẻ và gần 100 quốc gia sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai.
Việc biết sử dụng tiếng Anh thành thục nhƣ ngôn ngữ thứ hai sau tiếng mẹ đẻ là một lợi thế trong việc phát triển bản thân và mang lại thành công đối với mỗi ngƣời, do vậy mà trở thành yêu cầu giáo dục quan trọng đối với nhiều quốc gia khác nhau, trong đó có Việt Nam. Ở Việt Nam, việc cho trẻ làm quen tiếng Anh ngay từ bậc học mầm non hiện đang thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học, nhà giáo dục và các bậc phụ huynh. Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu khoa học về việc học nói của trẻ, thực tiễn thành công trong dạy và học tiếng Anh ở một số nƣớc khu vực Đông Nam Á và kết quả triển khai thí điểm cho trẻ làm quen tiếng Anh tại một số cơ sở giáo dục mầm non trong những năm vừa qua đã chỉ ra sự cần thiết, sự phù hợp và hiệu quả mang lại của việc cho trẻ đƣợc tiếp cận sớm với tiếng Anh ngay từ lứa tuổi mầm non. Việc tổ chức cho trẻ làm quen tiếng Anh ngay từ bậc học mầm non cần đƣợc coi là một trong những giải pháp nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện, đảm bảo sự kế thừa cũng nhƣ tạo tiền đề vững chắc cho trẻ học tiếng Anh ở cấp phổ thông, góp phần đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lƣợng cao trong thời kỳ hội nhập.
Đây cũng là xu thế phát triển chung của nền giáo dục hiện đại, cũng là một phần trong mục tiêu phấn đấu của giáo dục mầm non theo tinh thần Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ƣơng khóa XI về "Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế". Và đƣợc bộ giáo dục quan tâm triển khai theo thông tƣ số 50/2020/TT-BGDĐT ngày 1 31/12/2020 về “Chƣơng trình làm quen với Tiếng Anh dành cho trẻ mẫu giáo”. Trong độ tuổi từ 3-6 tuổi, các bé có khả năng học hỏi cao nhất; nội dung học nên đƣợc thiết kế đơn giản, dễ hiểu có trọng tâm và phải vừa đủ với nhận thức của các bé, cân bằng giữa chƣơng trình học ở trƣờng và cuộc sống. Điều này sẽ tạo cho bé cảm giác thoải mái khi tham gia các lớp học và tiếp cận tiếng Anh một cách tự nhiên giống nhƣ ngôn ngữ mẹ đẻ.
Ở thời điểm này, bé học ngoại ngữ hay học tiếng mẹ đẻ đều dễ dàng, nhanh chóng nhƣ nhau. Bé cũng sẽ không hoàn toàn bị nhầm lẫn giữa các ngôn ngữ nhƣ mọi ngƣời vẫn lầm tƣởng. Việc này hoàn toàn giống nhƣ việc bé học nói và phát triển ngôn ngữ mẹ đẻ, do đó, trẻ hoàn toàn không có cảm giác rằng mình phải vận động trí não hay “luyện tập” phát âm. Nhận thấy nhu cầu làm quen tiếng Anh của trẻ và nhu cầu cho con làm quen tiếng Anh của phụ huynh học sinh là rất lớn.
Đó là cơ hội của nhiều trung tâm dạy tiếng Anh phát triển. Tuy nhiên ở các cơ sở này lại chƣa có sự thống nhất về giáo trình, cũng chƣa có sự kiểm soát, kiểm chứng sát sao về kết quả đầu ra của trẻ. Mặt khác trình độ của giáo viên Mầm non ngày càng nâng cao hoàn toàn có thể lồng ghép nội dung cho trẻ làm quen với tiếng Anh vào các hoạt động hàng ngày trên lớp, vừa đảm bảo tính hệ thống về nội dung giáo dục, vừa đảm bảo tính tiết kiệm. Từ những thực tiễn nêu trên cũng nhƣ xuất phát từ việc mong muốn học sinh có đƣợc nền tảng cơ bản, lòng yêu thích với việc làm quen với ngôn ngữ quốc tế.
Tôi xin lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh” 2. Mục tiêu của đề tài Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề tài đề xuất một số biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh. Từ đó giúp giáo viên thực hiện tốt mục tiêu giáo dục mầm non trong xu thế hội nhập. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3.
Ý nghĩa khoa học. - Xây dựng cơ sở lý luận về hứng thú của trẻ 5-6 tuổi khi làm quen với tiếng Anh - Điều tra các yếu tố ảnh hƣởng đến hứng thú của trẻ 5-6 tuổi khi làm quen với tiếng Anh - Đề xuất một số biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh 3. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. - Đánh giá việc tổ chức các hoạt động cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh.
- Đề xuất một số biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh. - Đề tài là tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành giáo dục mầm non. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài - Xây dựng cơ sở lý luận về thực trạng hứng thú của trẻ 5-6 tuổi khi làm quen với tiếng Anh. - Khảo sát, đánh giá về việc tổ chức các hoạt động cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh.
- Tìm hiểu các yếu tố ảnh hƣởng đến hứng thú của trẻ 5-6 tuổi khi làm quen với tiếng Anh. - Đề xuất và thực nghiệm một số biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 5. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh.
Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung nghiên cứu: Biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh 3 - Khách thể nghiên cứu: Trẻ lớp 5-6 tuổi trƣờng mầm non Hòa Phong, trƣờng mầm non Nông Trang, trƣờng mầm non Hoa Sen trên địa bàn thành phố Việt Trì – Tỉnh Phú Thọ. Phƣơng pháp nghiên cứu 6. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận Nghiên cứu phân tích, hệ thống hóa, khái quát hóa các vấn đề lý luận liên quan đến đề tài nghiên cứu. Nhóm phương pháp thực tiễn 6.
Phương pháp quan sát - Đối với trẻ: Theo dõi biểu hiện hứng thú, khả năng tƣơng tác tập trung chú ý của trẻ trong quá trình làm quen với tiếng Anh. - Đối với giáo viên: Dự giờ, quan sát, ghi chép nội dung, cách thức tổ chức, cách thức lồng ghép các nội dung cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh 6. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi Mục đích: Tìm hiểu nhận thức của giáo viên và thực trạng cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh Tiến hành: Xây dựng các câu hỏi, phiếu điều tra, tiến hành hỏi và đánh giá trên giáo viên, sau đó tổng hợp và ghi lại kết quả. Phương pháp đàm thoại Mục đích: Tìm hiểu nhu cầu, hứng thú và khả năng tiếp nhận ngoại ngữ của trẻ thông qua các hoạt động.
Tiến hành: Trò chuyện, đàm thoại với giáo viên. - Trao đổi với giáo viên để thấy đƣợc những nguyên nhân trong nhận thức của giáo viên về việc tổ chức cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng anh, trò chuyện về một số vấn đề của trẻ. - Trò chuyện với trẻ để đo đƣợc mức độ hứng thú của trẻ từ đó có phƣơng pháp tổ chức phù hợp với nhu cầu, hứng thú của trẻ. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm - Tìm hiểu bản chất, nguồn gốc, nguyên nhân và cách giải quyết những tình huống giáo dục đã xảy ra trong một lớp học, một trƣờng hay một địa phƣơng.
- Nghiên cứu con đƣờng thực hiện có hiệu quả quá trình giáo dục và dạy học ở các cơ sở. - Tổng kết các sáng kiến của các nhà sƣ phạm tiên tiến. - Tổng kết những nguyên nhân, để loại trừ những sai lầm, thất bại trong hoạt động giáo dục, loại trừ những khuyết điểm có thể lặp lại. - Tổng kết kinh nghiệm giáo dục mang tính quần chúng rộng rãi.
Các phương pháp xử lý số liệu toán học Sử dụng công thức toán học để xử lý các số liệu đã thu đƣợc từ thực trạng và quá trình nghiên cứu thực nghiệm 5 PHẦN NỘI DUNG Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Có thể tóm lƣợc các nghiên cứu trên Thế giới về sự tiếp nhận ngôn ngữ của trẻ theo các xu hƣớng sau: 1. Tiếp nhận ngôn ngữ của trẻ là quá trình trẻ thực hiện các hành vi bắt chước của người lớn : "All language is learned through positive reinforcement, mimicry and the formation of habit" (B.
Đại diện là O. Skiner trong tác phẩm “Hành vi bằng lời” cho rằng ngôn ngữ của trẻ đƣợc hình thành là do thao tác quyết định, mà quan trọng là sự bắt chƣớc, ngoại ngữ cũng là một loại ngôn ngữ, những thao tác ngôn ngữ cùng với sự giúp đỡ của ngƣời lớn sẽ giúp trẻ tiếp thu ngoại ngữ dễ dàng. Theo xu hƣớng này, cách học ngôn ngữ ở giai đoạn mầm non là học mà chơi, chơi mà học. Học theo kiểu bắt chƣớc những hình ảnh thấy trên màn hình, bắt chƣớc lời cô giáo, bắt chƣớc những tình huống giao tiếp mà trẻ gặp hàng ngày.
Chính vì vậy, giáo viên phải là những ngƣời mẫu mực, đƣợc đào tạo bài bản về chuyên môn cũng nhƣ khả năng sử dụng thông thạo tiếng Anh mới có thể tổ chức hoạt động cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với tiếng Anh ở trƣờng mầm non một cách hiệu quả [7]. Tiếp nhận ngôn ngữ là năng lực bẩm sinh của con người "Language acquisition device (LAD) enable the child to pick up and understand words within a sentence. LAD is only operated during period of time of critical or sensitive period (0-8,9 years old)" [7]. Chomsky, ngôn ngữ con ngƣời là một hệ thống phổ quát.
Ông đã giải thích sự phát triển ngôn ngữ bằng thiết bị thụ đắc ngôn ngữ bẩm sinh trên cơ sở của Ngữ pháp Phổ quát (Universal Grammar). Có mấy ngàn ngôn ngữ tự nhiên và chúng chỉ khác nhau trên bề mặt, còn cấu trúc chìm rất giống nhau. Con ngƣời thừa hƣởng một năng lực bẩm sinh về ngôn ngữ đƣợc di truyền từ đời này qua đời khác. Trẻ em dùng năng lực bẩm sinh về ngôn ngữ 6 này để học ngôn ngữ, cụ thể: Nghe - nói - viết - các quy tắc từ vựng, ngữ pháp.