phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3 chƣơng sau: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công tác nhân sự và quản trị nhân sự trong doanh nghiệp - Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản trị nhân sự của Công ty cổ phần Khoáng sản và Tiếp vận Miền Trung - Chƣơng 3: Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản trị nhân sự của Công ty cổ phần Khoáng sản và Tiếp vận Miền Trung trong thời gian tới 3 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC NHÂN SỰ VÀ QUẢN TRỊ NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về nhân sự và quản trị nhân sự 1. Khái niệm nhân sự Theo TS. Nguyễn Hữu Thân thì nhân sự đƣợc hiểu là toàn bộ mọi cá nhân tham gia bất cứ vào hoạt động nào của một tổ chức mà không đòi hỏi vai trò của họ phải là gì.
Mọi tổ chức với quy mô dù to hay nhỏ, dù đơn giản hay phức tạp; loại hình của tổ chức dù là tƣ nhân hay Nhà nƣớc; ngành nghề của tổ chức dù sản xuất hay thƣơng mại… thì tổ chức đó vẫn phải có đội ngũ lao động hay chính là nhân sự. Trần Kim Dung thì nhân sự là bao gồm tất cả các tiềm năng của con ngƣời trong một tổ chức xã hội hay doanh nghiệp tính cả các thành viên trong ban lãnh đạo doanh nghiệp. Có nghĩa là mọi thành viên trong doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển doanh nghiệp thì đó chính là đội ngũ nhân sự của doanh nghiệp. Khái niệm quản trị nhân sự Dimock, giáo sƣ ngƣời Mỹ cho rằng quản trị nhân sự là toàn bộ các biện pháp và thủ tục mà doanh nghiệp áp dụng cho đội ngũ nhân sự của mình và giải quyết mọi trƣờng hợp xảy ra có liên quan tới một loại công việc nào đó.
Theo giáo sƣ Felix Migro thì lại cho rằng quản trị nhân sự là một nghệ thuật trong việc chọn lựa nhân viên mới và sử dụng các nhân viên cũ sao cho năng suất và chất lƣợng công việc của mỗi ngƣời đều đạt mức tối đa có thể. Nguyễn Hữu Thân chỉ ra rằng quản trị nhân sự là sự phối hợp một cách tổng thể các hoạt động bao gồm hoạch định, phân tích, tuyển dụng, duy trì, phát triển, đào tạo, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nguồn nhân sự tại doanh nghiệp nhằm đạt đƣợc mục tiêu chiến lƣợc và định hƣớng mà doanh nghiệp đề ra một cách hiệu quả nhất. [15] Quản trị nhân sự hiểu theo xu hƣớng hiện đại thì đó là những hoạt động 4 nhằm tăng cƣờng những đóng góp có hiệu quả của cá nhân vào mục tiêu của tổ chức trong khi đồng thời cố gắng đạt đƣợc những mục tiêu của cá nhân. Có thể thấy, công tác quản trị nhân sự là một trong những chức năng cơ bản của quá trình quản trị doanh nghiệp.
Nó giải quyết mọi vấn đề liên quan tới con ngƣời gắn với công việc của họ trong doanh nghiệp. Ban lãnh đạo tại doanh nghiệp thông qua các hoạt động, các chính sách, các quyết định… để có thể quản lý đƣợc đội ngũ nhân viên của mình. Vai trò của quản trị nhân sự Vai trò thiết yếu tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp chính là công tác quản trị nhân sự. Trong doanh nghiệp mọi thứ nhƣ máy móc thiết bị, nhà cửa vật chất, công nghệ kỹ thuật đều có thể mua đƣợc, học hỏi đƣợc nhƣng yếu tố con ngƣời thì không thể nhƣ vậy.
Đây là yếu tố giúp các nhà kinh tế nhận biết đƣợc một doanh nghiệp nào đó có hoạt động tốt hay không, có sức mạnh cạnh tranh hay không. Trong doanh nghiệp, quản trị nhân sự thuộc chức năng chính của nhà quản trị. Thông qua nỗ lực của ngƣời khác mà cụ thể là những ngƣời lao động trong doanh nghiệp đã giúp các nhà quản trị đạt đƣợc mục đích của mình. Các nhà quản trị doanh nghiệp, các chuyên gia phân tích kinh tế đã nhận định rằng mọi quản trị suy cho cùng cũng là quản trị con ngƣời.
Các nhà quản trị chính là những ngƣời đề ra các chính sách, đƣờng lối, chủ trƣơng có tính chất định hƣớng cho sự phát triển của doanh nghiệp. Vì vậy, ngƣời lãnh đạo doanh nghiệp phải là ngƣời biết nhìn xa trông rộng, có trình độ chuyên môn cao. Ngƣời thực hiện các đƣờng lối chính sách mà nhà quản trị đề ra là các nhân viên dƣới quyền. Do đó, kết quả công việc có tốt hay không sẽ phụ thuộc nhiều vào năng lực của nhân viên.
Hoạt động quản trị nhân sự tại các tổ chức doanh nghiệp diễn ra tốt sẽ góp phần thúc đẩy tạo động lực cho ngƣời lao động hăng say làm việc từ đó làm tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả SXKD của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có điều kiện phát triển mở rộng quy mô sẽ tuyển dụng thêm lao động. Nhƣ vậy, quản trị nhân sự góp phần giải quyết các mặt kinh tế xã hội của vấn 5 đề lao động, giải quyết công ăn việc làm cho ngƣời lao động. Đây là vấn đề chung của toàn xã hội, mọi hoạt động kinh tế nói chung đều đi đến một mục đích là làm sao giúp ngƣời lao động có thể đƣợc hƣởng một cách tốt nhất thành quả lao động do họ làm ra.
Nội dung công tác quản trị nhân sự trong doanh nghiệp 1. Hoạch định nhân sự * Khái niệm Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, nhờ có công tác hoạch định nguồn nhân sự mà giúp cho doanh nghiệp có thể giảm thiểu những rủi ro, sai lầm và lãng phí trong quá trình hoạt động SXKD của mình. Trần Kim Dung thì hoạch định nhân sự là quá trình xem xét một cách có hệ thống các nhu cầu về nguồn nhân sự để vạch ra kế hoạch làm thế nào để đảm bảo mục tiêu đúng ngƣời, đúng việc, đúng lúc. [5] Dự báo Dự báo Phân phân xác định tích môi tích nhu cầu Chính trƣờng công nhân sự sách việc Thực hiện Kiểm Xác công việc tra, định Phân Phân Kế quản lý đánh mục tích hiện tích hoạch nhân sự giá tiêu trạng cung chƣơng nhân sự cầu trình thực Sơ đồ 1.1: Mô hình của hoạchhiện định nguồn nhân sự * Các bước hoạch định nhân sự - Bƣớc 1: Dự báo nhu cầu nguồn nhân sự.
Doanh nghiệp căn cứ trên chính sách chiến lƣợc và mục tiêu trong quá trình kinh doanh của mình để từ đó phân tích, đánh giá và dự báo nhu cầu nguồn nhân sự để đáp ứng cho các mục tiêu chiến lƣợc đó. Các nhà quản trị cần đƣa ra dự báo tƣơng đối chính xác về số lƣợng nhân sự cần là bao nhiêu? trình độ chất lƣợng nhƣ thế nào? vị trí cần nhân sự là vị trí nào? làm việc gì?. 6 - Bƣớc 2: Phân tích thực trạng nguồn nhân sự. Sau khi đƣa ra dự báo về nhu cầu nguồn nhân sự đáp ứng cho các mục tiêu chiến lƣợc hoạt động phát triển SXKD của mình, các nhà quản trị cần phân tích thực trạng nguồn nhân sự hiện tại ở doanh nghiệp.
Cần so sánh, đánh giá xem nguồn nhân sự hiện có so với nhu cầu dự báo thừa thiếu ra sao? có đáp ứng về mặt chuyên môn chất lƣợng không? vị trí cần bố trí ngƣời có phù hợp với lƣợng lao động hiện tại không?. - Bƣớc 3: Đƣa ra quyết định tăng hoặc giảm nguồn nhân sự. Từ việc so sánh giữa dự báo nhu cầu và thực trạng nguồn nhân sự hiện có, các nhà quản trị sẽ đƣa ra quyết định tuyển dụng thêm nhân sự hoặc cũng có thể cắt giảm nếu nhƣ quá dƣ thừa. Nếu nhƣ ngay tại doanh nghiệp có vị trí thiếu mà cũng có vị trí thừa thì cần cân nhắc xem có nên điều chuyển ngƣời từ nơi thừa sang nơi thiếu không? Bởi dù tuyển mới hay điều chuyển thì ngƣời lao động này phải đáp ứng đƣợc đòi hỏi, yêu cầu của công việc tại vị trí cần ngƣời làm.
- Bƣớc 4: Lập kế hoạch thực hiện. Khi đã có quyết định tăng hoặc giảm nhân sự, bộ phận chuyên trách cần lập một bản kế hoạch nêu cụ thể, rõ ràng những công việc phải thực hiện. Nội dung trong bảng kế hoạch này phải xác định các vấn đề nhƣ: tuyển dụng nhân viên, sắp xếp lại nhân sự các phòng ban nhƣ thế nào hay đào tạo nhân viên ra sao? - Bƣớc 5: Đánh giá việc thực hiện kế hoạch. Dựa trên bảng kế hoạch, doanh nghiệp tiến hành thực hiện đào tạo, phát triển, bồi dƣỡng, đãi ngộ nhân sự, tạo môi trƣờng làm việc tốt nhất cho ngƣời lao động để họ cống hiến hết mình nhằm đạt đƣợc các mục tiêu, chiến lƣợc mà doanh nghiệp đề ra.
Kết thúc quá trình, các nhà quản trị cần xem xét, đánh giá xem kết quả đạt đƣợc với mục tiêu đặt ra có sai lệch không? Có hiệu quả không? Nguyên nhân là gì? Và từ đó chỉ ra những biện pháp hoàn thiện. Phân tích công việc * Khái niệm Theo TS. Nguyễn Hữu Thân, các nhà quản trị hiểu phân tích công việc là quá trình nghiên cứu nội dung công việc nhằm xác định điều kiện để tiến 7 hành; Các nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn khi thực hiện công việc, các phẩm chất kỹ năng nhân viên cần có để có thể thực hiện tốt công việc. [15] Phân tích công việc Phòng Thông Bản mô tả công việc Tin Bản tiêu chuẩn công việc Phân tích công việc Tuyển Đào Đánh Xác Trả dụng, tạo, giá định giá công, chọn huấn nhân trị công khen lựa luyện viên việc thƣởng Sơhiện * Trình tự thực đồ 1.2: phânLợi tíchích củaviệc công phân tích công việc - Bƣớc 1: Trƣớc tiên các nhà quản trị cần phải xác định mục đích của việc phân tích công việc là gì? Từ mục đích này, nhà quản trị sẽ lựa chọn phƣơng pháp để thu thập các thông tin cần thiết.
Các phƣơng pháp có thể sử dụng nhƣ quan sát, bảng câu hỏi, phỏng vấn, ghi chép… Có thể sử dụng kết hợp nhiều biện pháp nhằm thu thập đƣợc thông tin một cách hiệu quả nhất. - Bƣớc 2: Thu thập thông tin cơ bản nhƣ sơ đồ tổ chức, chức năng quyền hạn, sơ đồ tiến trình công việc, bảng mô tả công việc hiệc có, các văn bản về mục đích yêu cầu. Các thông tin này giúp cho nhà quản trị hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa các phòng ban cũng nhƣ quá trình SXKD của doanh nghiệp và các công việc cần phải thực hiện. - Bƣớc 3: Căn cứ vào mục đích cần đạt đƣợc của phân tích công việc là gì mà các nhà quản trị sẽ lựa chọn các phần việc then chốt để thực hiện nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí.