Biến đổi đời sống kinh tế văn hoá xã hội của dân tộc thái ở huyện anh sơn tỉnh nghệ an từ 1963 đến 2008

Tài liệu nghiên cứu Biến đổi đời sống kinh tế văn hoá xã hội của dân tộc thái ở huyện anh sơn tỉnh nghệ an từ 1963 đến, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trương Thị Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Hồng
• Trường học: Trường Đại học Vinh
• Chuyên ngành: Lịch Sử Việt Nam
• Đề tài: Biến đổi trong đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của dân tộc Thái ở Anh Sơn (Tỉnh Nghệ An) từ năm 1963 đến năm 2008
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học lịch sử
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Vinh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• Đóng góp của luận văn
• Cấu trúc luận văn
• 1. Chương 1: Khái quát về đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội của dân tộc Thái trên địa bàn huyện Anh Sơn (Nghệ An) trước 1963
• 1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên - xã hội
• 1.1.1. Về điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Địa hình đất đai
• 1.1.1.2. Thời tiết, khí hậu
• 1.2. Vài nét về đời sống kinh tế của người Thái ở huyện Anh Sơn trước 1963
• 1.2.1. Các ngành nghề thủ công truyền thống
• 1.2.2. Hoạt động buôn bán trao đổi
• 1.3. Vài nét về đời sống văn hoá, xã hội
• 1.3.1. Tín ngưỡng, tôn giáo
• 1.3.2. Các phong tục tập quán
• 1.3.3. Một số lễ hội
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. Chương 2: Biến đổi trong đời sống kinh tế của dân tộc Thái ở Anh Sơn từ năm 1963 đến năm 2008
• 2.1. Những biến động lịch sử tác động đến đời sống kinh tế của cộng đồng người Thái ở Anh Sơn
• 2.2. Những biến động trong đời sống kinh tế của cộng đồng người Thái ở Anh Sơn từ khi thành lập huyện đến trước đổi mới (1963 - 1985)
• 2.2.1. Tác động của Hợp tác xã nông nghiệp đối với đời sống kinh tế của người Thái ở Anh Sơn
• 2.2.2. Các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp
• 2.2.3. Hoạt động buôn bán trao đổi
• 2.3. Chuyển biến kinh tế của cộng đồng người Thái ở Anh Sơn trong công cuộc đổi mới từ 1986 - 2008
• 2.3.1. Nguyên nhân dẫn đến chuyển biến
• 2.3.2. Những thay đổi căn bản trong đời sống kinh tế của cộng đồng người Thái ở Anh Sơn
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. Chương 3: Biến đổi trong đời sống văn hoá xã hội của người Thái ở Anh Sơn từ năm 1963 đến năm 2008
• 3.1. Chuyển biến trong đời sống văn hoá vật chất
• 3.1.1. Chuyển biến trong giáo dục và y tế
• 3.1.2. Những thay đổi trong kiến trúc nhà cửa, làng bản
• 3.1.3. Những chuyển biến trong ẩm thực, trang phục
• 3.2. Chuyển biến trong đời sống văn hoá tinh thần
• 3.2.1. Tín ngưỡng, tôn giáo
• 3.2.2. Một số phong tục tập quán khác
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục ảnh

Tóm tắt

I. Điều kiện tự nhiên và xã hội của dân tộc Thái ở Anh Sơn trước năm 1963

Dân tộc Thái ở huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An sống trong những điều kiện tự nhiên đặc thù với địa hình núi đồi và khí hậu cận nhiệt đới. Trước năm 1963, đời sống kinh tế của dân tộc Thái chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa nước, lúa nương và các cây công nghiệp. Nền kinh tế còn mang tính tự cấp, trao đổi hàng hóa chủ yếu diễn ra ở chợ địa phương. Cộng đồng người Thái giữ gìn những phong tục tập quán truyền thống độc đáo, với nền văn hóa giàu tính sáng tạo thể hiện qua âm nhạc, vũ điệu và các lễ hội dân gian. Hệ thống xã hội có cấu trúc từ từng thôn bản đến từng gia đình, nơi các thành viên cộng đồng có mối liên kết chặt chẽ dựa trên nguyên tắc tôn trọng và giúp đỡ lẫn nhau.

1.1. Địa hình khí hậu và điều kiện sống

Khu vực Anh Sơn nằm trong miền Tây Nghệ An với địa hình núi đồi, độ cao từ 200-800 mét so với mặt nước biển. Khí hậu là cận nhiệt đới ẩm, với mưa phong phú quanh năm và độ ẩm cao. Những điều kiện tự nhiên này tạo nên môi trường sống đặc thù, nhưng cũng mang lại thách thức lớn cho sản xuất nông nghiệp của dân tộc Thái. Địa hình phân tán các làng bản, tạo nên những cộng đồng độc lập với nhau, từng thôn có những đặc điểm riêng.

1.2. Nền kinh tế tự cấp và hoạt động buôn bán

Kinh tế dân tộc Thái ở Anh Sơn thời kỳ này chủ yếu là nông nghiệp tự cấp với các loại cây trồng chính là lúa, ngô, sắn. Bên cạnh đó, các ngành thủ công truyền thống như dệt vải, rèn chì, chế tác gỗ đóng vai trò quan trọng. Hoạt động buôn bán trao đổi chủ yếu diễn ra tại các chợ định kỳ hằng tuần, nơi mua bán các sản phẩm nông nghiệp và thủ công mỹ nghệ địa phương.

II. Những biến động kinh tế trong giai đoạn 1963 1985

Từ năm 1963 đến 1985, đời sống kinh tế của dân tộc Thái ở Anh Sơn trải qua những thay đổi đáng kể do tác động của các chính sách kinh tế-xã hội. Sự hình thành các hợp tác xã nông nghiệp là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự chuyển từ nền kinh tế gia đình sang kinh tế tập thể. Mặc dù ban đầu gặp nhiều khó khăn về cơ chế, nhưng hợp tác xã đã giúp cộng đồng người Thái tiếp cận công nghệ mới, cải thiện năng suất lao động. Trong giai đoạn này, các ngành nghề thủ công vẫn duy trì nhưng dần đi vào suy thoái do sự tập trung nguồn lực vào sản xuất nông nghiệp tập thể. Hệ thống phân phối sản phẩm được kiểm soát chặt chẽ bởi nhà nước, giảm đi hoạt động buôn bán tự do.

2.1. Tác động của hợp tác xã nông nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp được thành lập từ những năm 1960 đã tạo ra sự thay đổi căn bản trong cơ cấu sản xuất của dân tộc Thái. Người nông dân được tổ chức thành các nhóm sản xuất, cùng nhau làm việc trên những ruộng đất chung. Mặc dù năng suất lao động tăng lên nhờ các kỹ thuật cải tiến, nhưng phân phối sản phẩm được nhà nước quy định, hạn chế đi tính tích cực của người nông dân.

2.2. Sự biến đổi các ngành thủ công truyền thống

Các ngành thủ công truyền thống như dệt vải, rèn chì, chế tác gỗ dần bị suy thoái trong giai đoạn 1963-1985. Người Thái dành phần lớn thời gian cho sản xuất nông nghiệp tập thể, làm giảm đáng kể công suất của các nghề thủ công. Những sản phẩm thủ công truyền thống bắt đầu mất giá trị thương mại, mặc dù vẫn được sử dụng cho nhu cầu sinh sống hàng ngày.

III. Biến đổi kinh tế xã hội giai đoạn 1986 2008 Đổi mới

Từ năm 1986 trở đi, giai đoạn Đổi mới đã tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong đời sống dân tộc Thái ở Anh Sơn. Sự mở cửa kinh tế, khôi phục hoạt động buôn bán tự do và cho phép các hình thức kinh tế đa dạng đã mở ra cơ hội mới. Người Thái bắt đầu chuyển sang nông nghiệp hàng hóa, trồng các cây lâm nghiệp, chè, café với mục đích thương mại hóa cao. Các ngành thủ công truyền thống được khôi phục, trở thành nguồn thu nhập phụ quan trọng cho gia đình. Cơ sở hạ tầng được đầu tư, đường giao thông cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại. Mức sống của người Thái từng bước nâng cao, nhưng vẫn còn nhiều thách thức về phát triển bền vững.

3.1. Chuyển đổi từ nông nghiệp tự cấp sang hàng hóa

Nông nghiệp hàng hóa dần trở thành hướng phát triển chính của cộng đồng người Thái. Người nông dân bắt đầu trồng những cây có giá trị cao như chè, cà phê, quế nhằm tăng thu nhập. Cơ cơ sở hạ tầng được nâng cấp, giúp nông sản dễ dàng đến được thị trường. Mặc dù vậy, những thách thức về kỹ thuật canh tác, bảo vệ môi trường vẫn còn tồn tại.

3.2. Khôi phục và phát triển thủ công truyền thống

Các ngành thủ công truyền thống của dân tộc Thái được khôi phục mạnh mẽ từ những năm 1990. Dệt vải, rèn chì, chế tác gỗ mỹ nghệ trở thành những sản phẩm có giá trị cao trên thị trường du lịch. Các hợp tác xã dệt vải hình thành, giúp tiêu thụ sản phẩm và nâng cao thu nhập cho phụ nữ Thái. Những sản phẩm này không chỉ phục vụ nhu cầu nội bộ mà còn trở thành hàng xuất khẩu có giá trị.

IV. Biến đổi trong đời sống văn hóa xã hội 1963 2008

Sự phát triển kinh tế và xã hội có tác động sâu sắc đến đời sống văn hóa của dân tộc Thái. Giáo dục và y tế được cải thiện đáng kể, với việc xây dựng các trường học và trạm y tế ở các xã. Trang phục truyền thống vẫn được giữ gìn nhưng dần dần bị thay thế bởi trang phục hiện đại trong cuộc sống hàng ngày. Kiến trúc nhà cửa chuyển từ nhà sàn truyền thống sang nhà xây bằng gạch, xi măng. Các phong tục tập quán vẫn được bảo tồn nhưng có những điều chỉnh để phù hợp với thời đại. Hệ thống giáo dục và thông tin đã tác động mạnh đến tư duy và nhận thức của thế hệ trẻ người Thái, tạo ra sự cân bằng giữa bảo tồn truyền thống và hội nhập hiện đại.

4.1. Phát triển giáo dục và y tế

Giáo dục được mở rộng với việc xây dựng các trường tiểu học, trung học cơ sở ở các xã Thái. Tỷ lệ trẻ em đi học tăng lên đáng kể, đặc biệt là sau năm 1990 khi chính sách giáo dục bắt buộc được thực hiện. Y tế cộng đồng được cải thiện với việc thành lập trạm y tế ở các xã, giúp giảm tỷ lệ tử vong đặc biệt là ở trẻ em. Nhân dân tiếp cận được các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản.

4.2. Thay đổi trong kiến trúc trang phục và phong tục

Kiến trúc nhà ở thay đổi từ nhà sàn truyền thống sang nhà xây bằng gạch và xi măng, đặc biệt từ năm 1990 trở đi. Trang phục truyền thống của người Thái - áo dài thêu và váy batik - vẫn được sử dụng trong các lễ hội, nhưng trang phục hiện đại trở thành chủ yếu trong đời sống thường ngày. Các phong tục như lễ hội Tết Thái, lễ rước nước vẫn được tổ chức nhưng quy mô và cách thức tổ chức có sự thay đổi để phù hợp với điều kiện hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh tr-¬ng thÞ quúnh BiÕn ®æi trong ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi cña d©n téc Th¸i ë Anh S¬n ( TØnh NghÖ An ) tõ n¨m 1963 ®Õn n¨m 2008 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc lÞch sö Vinh – 2009 2 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh Tr-¬ng thÞ quúnh BiÕn ®æi trong ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi cña d©n téc Th¸i ë Anh S¬n ( TØnh NghÖ An ) tõ n¨m 1963 ®Õn n¨m 2008 Chuyªn ngµnh: lÞch sö viÖt nam M· sè: 60.54 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc lÞch sö Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: ts. NguyÔn quang hång Vinh – 2009 3 Lêi c¶m ¬n §Ó hoµn thµnh c«ng tr×nh nµy t«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi thÇy TS. NguyÔn Quang Hång ®· nhiÖt t×nh, h-íng dÉn gióp ®ì t«i trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi. T«i còng xin göi lêi c¶m ¬n tíi c¸c thÇy gi¸o vµ nh÷ng ng-êi lµm khoa häc thuéc chuyªn ngµnh lÞch sö ViÖt Nam tr-êng §¹i häc Vinh ®· ®äc nhËn xÐt vµ gãp ý ®Ó ®Ò tµi ®-îc hoµn thiÖn h¬n.

Ngoµi ra t«i xin göi lêi c¶m ¬n tíi th- viÖn d©n téc häc, Ban d©n téc tØnh NghÖ An, th- viÖn tr-êng ®¹i häc Vinh, th- viÖn NghÖ An ®· gióp t«i cã ®-îc tµi liÖu trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu ®Ò tµi. T«i xin göi lêi c¶m ¬n ®Õn c¸c phßng ban cña UBND huyÖn Anh S¬n: Phßng D©n téc, Phßng V¨n hãa, Phßng Gi¸o dôc, Phßng Thèng kª, §¶ng ñy, UBND c¸c x· Thµnh S¬n, Thä S¬n, T-êng S¬n, Phóc S¬n, CÈm S¬n vµ Ban Gi¸m hiÖu c¸c Tr-êng häc ®ãng trªn ®Þa bµn c¸c x·. C¶m ¬n sù céng t¸c cña ®ång bµo ng-êi d©n téc Th¸i, ®Æc biÖt lµ b¸c Vi Xu©n Léc - BÝ th- §¶ng ñy c¸c x· Thµnh S¬n, anh L-¬ng V¨n Thñy - BÝ th- b¶n å å, b¸c Vi V¨n QuyÕt - Giµ lµng b¶n Béng, anh L-¬ng V¨n L-u - Gia Hãp, anh L-¬ng V¨n Khoa, thÇy gi¸o Vi V¨n C-¬ng ®· nhiÖt t×nh gióp ®ì t«i vÒ t- liÖu ®Ó hoµn thµnh luËn v¨n nµy. Do nhiÒu nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan luËn v¨n cßn cã rÊt nhiÒu h¹n chÕ.

RÊt mong nhËn ®-îc sù gãp cña thÇy c«, gia ®×nh, ng-êi th©n vµ b¹n bÌ ®Ó LuËn v¨n ®-îc hoµn thiÖn h¬n. Vinh, th¸ng 12 n¨m 2009 T¸c gi¶ Tr-¬ng ThÞ Quúnh 4 môc lôc Trang Më §Çu. LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò. Nguån t- liÖu vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu.

§èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi. §ãng gãp cña lu©n v¨n. CÊu tróc luËn v¨n. Kh¸i qu¸t vÒ ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi cña d©n téc Th¸i trªn ®Þa bµn huyÖn Anh S¬n (NghÖ An) tr-íc 1963 1.

Kh¸i qu¸t vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn - x· héi. VÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn. §Þa h×nh ®Êt ®ai. Thêi tiÕt, khÝ hËu.

Vµi nÐt vÒ ®êi sèng kinh tÕ cña ng-êi Th¸i ë huyÖn Anh S¬n tr-íc 1963 .2 C¸c ngµnh nghÒ thñ c«ng truyÒn thèng. Ho¹t ®éng bu«n b¸n trao ®æi. Vµi nÐt vÒ ®êi sèng v¨n ho¸, x· héi. TÝn ng-ìng, t«n gi¸o.

C¸c phong tôc tËp qu¸n. Mét sè lÔ héi. 44 * TiÓu kÕt ch-¬ng 1. BiÕn ®æi trong ®êi sèng kinh tÕcña d©n téc Th¸i ë Anh S¬n tõ n¨m 1963 ®Õn n¨m 2008 2.

Nh÷ng biÕn ®éng lÞch sö t¸c ®éng ®Õn ®êi sèng kinh tÕ cña céng ®ång ng-êi Th¸i ë Anh S¬n. Nh÷ng biÕn ®éng trong ®êi sèng kinh tÕ cña céng ®ång ng-êi Th¸i ë Anh S¬n tõ khi thµnh lËp huyÖn ®Õn tr-íc ®æi míi (1963 - 1985). T¸c ®éng cña Hîp t¸c x· n«ng nghiÖp ®èi víi ®êi sèng kinh tÕ cña ng-êi Th¸i ë Anh S¬n. C¸c ngµnh nghÒ tiÓu thñ c«ng nghiÖp.

Ho¹t ®éng bu«n b¸n trao ®æi. ChuyÕn biÕn kinh tÕ cña céng ®ång ng-êi Th¸i ë Anh S¬n trong c«ng cuéc ®æi míi tõ 1986 - 2008. Nguyªn nh©n dÉn ®Õn chuyÓn biÕn. Nh÷ng thay ®æi c¨n b¶n trong ®êi sèng kinh tÕ cña céng ®ång ng-êi Th¸i ë Anh S¬n.

63 * TiÓu kÕt ch-¬ng 2. BiÕn ®æi trong ®êi sèng v¨n ho¸ x· héi cña ng-êi Th¸i ë Anh S¬n tõ n¨m 1963 ®Õn n¨m 2008 3. ChuyÓn biÕn trong ®êi sèng v¨n ho¸ vËt chÊt. ChuyÓn biÕn trong gi¸o dôc vµ y tÕ.

Nh÷ng thay ®æi trong kiÕn tróc nhµ cöa, lµng b¶n. Nh÷ng chuyÓn biÕn trong Èm thùc, trang phôc. ChuyÓn biÕn trong ®êi sèng v¨n ho¸ tinh thÇn. TÝn ng-ìng, t«n gi¸o.

Mét sè phong tôc tËp qu¸n kh¸c. 105 * TiÓu kÕt ch-¬ng 3. 106 Tµi liÖu tham kh¶o. 109 6 Phô lôc ¶nh Danh môc ch÷ c¸i viÕt t¾t CP : ChÝnh phñ HTX : Hîp t¸c x· THCS : Trung häc c¬ së KHKT : Khoa häc kü thuËt UBND : ñy ban nh©n d©n NXB : Nhµ xuÊt b¶n VHXH : V¨n hãa x· héi VPUB : V¨n phßng ñy ban Q§TTCP : QuyÕt ®Þnh Thñ t-íng ChÝnh phñ TW : Trung -¬ng 7 Më §Çu 1.

VÒ Khoa häc §Êt n-íc ta tù hµo cã 54 thµnh viªn c¸c d©n téc kh¸c nhau cïng c- tró, t¹o thµnh mét bøc tranh tuyÖt ®Ñp vÒ v¨n ho¸ chñng lo¹i. Mçi d©n téc ®Òu cã b¶n s¾c riªng cña m×nh, kÕt tô thµnh nh÷ng tinh hoa cña céng ®ång, t¹o nªn nÒn v¨n ho¸, v¨n minh d©n téc. Nh- NghÞ quyÕt TW5 ®· chØ râ "C¸c gi¸ trÞ vµ s¾c th¸i v¨n ho¸ ®ã bæ sung cho nhau lµm phong phó nÒn viÖt nam vµ cñng cè sù thèng nhÊt d©n téc lµ c¬ së ®Ó gi÷ v÷ng sù b×nh ®¼ng vµ ph¸t huy tÝnh ®a d¹ng v¨n ho¸ cña d©n téc anh em’’. D©n téc Th¸i lµ mét d©n téc cã nÒn v¨n ho¸ nghÖ thuËt rÊt phong phó trong sè 53 d©n téc Ýt ng-êi ë n-íc ta.

V× trong 53 d©n téc ®ã, Th¸i lµ mét d©n téc cã d©n sè ®«ng, chØ ®øng sau ng-êi Kinh vµ ng-êi Tµy vÒ sè l-îng. ë NghÖ An ng-êi Th¸i chiÕm sè l-îng lín (sau ng-êi Kinh) c- tró chñ yÕu ë miÒn T©y, hä së h÷u mét nÒn v¨n ho¸ cùc kú phong phó vµ ®Çy chÊt tr÷ t×nh thÓ hiÖn trong lÞch sö, truyÖn kÓ, v¨n ho¸ d©n gian, ©m nh¹c, vò ®iÖu trong s¾c phôc cña phô n÷ hay v¨n hoa thæ cÈm, nhµ sµn….v¨n ho¸ Th¸i cßn thÓ hiÖn trong nghÖ thuËt Èm thùc víi b¸nh ch-ng, r-îu cÇn cïng mãn ¨n ®Æc biÖt kh¸c. KÓ tõ ngµy thèng nhÊt ®Êt n-íc ®Õn nay do chñ tr-¬ng ph©n bè l¹i lao ®éng trªn ph¹m vi c¶ n-íc nªn nhiÒu ®ång bµo miÒn xu«i ®Õn lËp nghiÖp ë miÒn nói ®Êt réng ng-êi th-a h×nh thµnh nªn nh÷ng vïng kinh tÕ míi vµ viÖc c- tró ®an xen gi÷a ng-êi kinh vµ ng-êi Th-îng. Trong qu¸ tr×nh sèng chung Êy diÔn ra qu¸ tr×nh ViÖt ho¸.

Thùc hiÖn chñ tr­¬ng cña §¶ng “ VÒ viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam tiªn tiÕn ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc’’ nªn d©n téc Th¸i trªn c¶ n-íc nãi chung còng nh- d©n téc Th¸i ë NghÖ An vµ Anh S¬n nãi riªng lu«n kÕ thõa, ph¸t huy, g×n gi÷ nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ truyÒn thèng tèt ®Ñp mµ thÕ hÖ tr-íc ®· ®Ó l¹i nh-ng ®ång thêi qu¸ tr×nh sèng chung Êy ng-êi 8 Th¸i còng tiÕp thu nh÷ng yÕu tè v¨n ho¸ cña c¸c d©n téc cïng céng c- vµ s¸ng t¹o ra nh÷ng yÕu tè v¨n ho¸ míi thÝch hîp víi hoµn c¶nh sinh sèng. V× thÕ khi nghiªn cøu vÒ qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn trong ®êi sèng kinh tÕ v¨n ho¸ cña c¸c d©n téc Ýt ng-êi trªn ph¹m vi c¶ n-íc nãi chung, NghÖ An nãi riªng tõ sau nöa thÕ kû XX ®Õn nay ®-îc nhiÒu nhµ sö häc, d©n téc häc, kinh tÕ, chÝnh trÞ häc, v¨n häc, ng«n ng÷ häc… trong vµ ngoµi n-íc quan t©m. Do ®ã cã kh¸ nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸ d©n téc Th¸i ®· ®-îc c«ng bè ®iÓn h×nh lµ Gi¸o s- Tõ Chi, Gi¸o s- §Æng Nghiªm V¹n, Gi¸o s- Hoµng Xu©n Chinh, Gi¸o s- Hµ V¨n TÊn, Phã tiÕn sü NguyÔn §×nh Léc… gÇn ®©y mét sè häc viªn th¹c sü chuyªn ngµnh lÞch sö ViÖt Nam, d©n téc häc, ng«n ng÷ häc vµ mét sè nghiªn cøu sinh tiÕn sü ®· ®i s©u nghiªn cøu vÒ m¶ng ®Ò tµi nµy vµ ®· b¶o vÖ thµnh c«ng luËn v¨n, luËn ¸n cña m×nh. Do ®ã viÖc chän ®Ò tµi “BiÕn ®æi trong ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸ - x· héi cña d©n téc Th¸i ë huyÖn Anh S¬n (TØnh NghÖ An) tõ 1963-2008 ’’ Nh»m gãp phÇn nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò liªn quan ®Ó t¸i t¹o nh÷ng nÐt c¬ b¶n vÒ v¨n ho¸ truyÒn thèng còng nh- biÕn ®æi cña nã trong thêi gian gÇn ®©y vµ nh÷ng mÆt tÝch cùc, h¹n chÕ cña sù chuyÓn biÕn Êy víi lÞch sö d©n téc.

NghÖ An lµ mét tØnh cã nhiÒu d©n téc Ýt ng-êi c- tró nh- Th¸i, M-êng, HM«ng, Kh¬ Mó, ¬ §u, §an Lai…. Mçi d©n téc cã mét b¶n s¾c v¨n ho¸ riªng ®· t¹o thµnh mét khu vùc lÞch sö - d©n téc häc víi mét nÒn v¨n ho¸ miÒn T©y NghÖ An phong phó, ®éc ®¸o vµ s¸ng t¹o. V× thÕ c«ng t¸c nghiªn cøu vÒ qu¸ tr×nh ®Þnh c-, tæ chøc lµng b¶n, t×m hiÓu vÒ ®êi sèng kinh tÕ v¨n ho¸ cña c¸c d©n téc nµy víi lÞch sö d©n téc trªn tÊt c¶ c¸c mÆt còng lµ mét m¶ng ®Ò tµi ®-îc nhiÒu ng-êi quan t©m. Tuy nhiªn, ®i s©u vµo nghiªn cøu vÒ biÕn ®æi trong ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi cña d©n téc Th¸i nãi chung, cña miÒn t©y NghÖ An vµ d©n téc Th¸i ®Þnh c- trªn ®Þa bµn huyÖn Anh S¬n nãi riªng, d­íi gãc ®é sö häc cßn nhiÒu kho¶ng trèng ®Ò tµi: “ BiÕn ®æi trong ®êi sèng kinh tÕ, v¨n ho¸ - x· héi cña d©n téc Th¸i ë huyÖn Anh S¬n ( tØnh 9 NghÖ An ) tõ 1963 - 2008” Hy väng gãp phÇn nhá bÐ vµo lÊp ®Çy dÇn nh÷ng kho¶ng trèng ®ã.

Qua qu¸ tr×nh nghiªn cøu tµi liÖu, ®iÒn d· kh¶o s¸t trªn ®Þa bµn c¸c x· cã d©n téc Th¸i ®Þnh c- sinh sèng ë Anh S¬n, ®èi chiÕu víi mét sè huyÖn kh¸c ë miÒn T©y NghÖ An , chóng t«i thÊy r»ng ngoµi nh÷ng ®iÓm chung vÒ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi ®êi sèng kinh tÕ x· héi cña d©n téc Th¸i th× ë Anh S¬n cã nh÷ng nÐt riªng kh¸ ®iÓn h×nh. §Ò tµi “ BiÕn ®æi trong ®êi sèng kinh tÕ v¨n ho¸ - x· héi cña d©n téc Th¸i ë huyÖn Anh S¬n ( TØnh NghÖ An ) tõ 1963 - 2008 ’’ hy väng ®­a ra ®­îc c¸i nh×n kh¸ch quan khoa häc, vÒ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi cña d©n téc Th¸i ë NghÖ An , ®ång thêi chØ ra mét sè nÐt riªng trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi Êy.