Luận Văn Thạc Sĩ Về Bất Cập Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Hà Nội

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu báo chí hà nội về vấn đề bất cập trong xây dựng nông thôn mới ở thủ đô hiện nay, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Dung
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Trung
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Báo Chí Hà Nội Về Vấn Đề Bất Cập Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Thủ Đô Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Cơ sở lý luận và Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG VỀ XÂY DỰNG NTM CỦA ĐẢNG, THÀNH ỦY HÀ NỘI VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH NÀY
• 1.1. Khái quát nội dung về xây dựng nông thôn mới
• 1.2. Khái niệm nông thôn mới, xây dựng nông thôn mới
• 1.3. Xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn CNH-HĐH đất nước
• 1.4. Chính sách của nhà nước về xây dựng NTM trong giai đoạn 2010-2020
• 1.5. Đầu tư về cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho vùng nông thôn
• 1.6. Chính sách dồn điền đổi thửa, hình thành những vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn
• 1.7. Chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nâng cao đời sống cho người dân
• 1.8. Vai trò của báo chí tuyên truyền về xây dựng NTM
• 1.8.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí
• 1.8.2. Vai trò của báo chí trong định hướng dư luận xã hội
• 1.8.3. Báo chí có vai trò trong định hướng thông tin
• 1.8.4. Báo chí có chức năng quản lý, giám sát, phản biện xã hội
• 1.8.5. Vai trò của báo chí tuyên truyền về bất cập trong xây dựng NTM
• 1.8.6. Các thể loại báo chí sử dụng tuyên truyền về bất cập trong xây dựng NTM
• 1.9. Tiểu kết chương 1
• 2. THỰC TRẠNG BÁO CHÍ HÀ NỘI VỀ NHỮNG BẤT CẬP XÂY DỰNG NTM Ở THỦ ĐÔ
• 2.1. Khái quát về báo Hànộimới, Đài PT-TH Hà Nội
• 2.2. Đài PT-TH Hà Nội
• 2.3. Những điểm giống và khác nhau giữa hai cơ quan báo chí
• 2.4. Báo chí Hà Nội về những thành tựu bước đầu xây dựng NTM ở Thủ đô
• 2.5. Báo chí Hà Nội về những bất cập xây dựng NTM ở Thủ đô
• 2.5.1. Phản ánh những khó khăn về đất đai, dồn điền đổi thửa
• 2.5.2. Phản ánh những khó khăn về nguồn vốn khi xây dựng NTM
• 2.5.3. Nêu những bất cập về cơ chế, chính sách xây dựng NTM
• 2.5.4. Phê phán bệnh thành tích, nợ đọng trong xây dựng NTM
• 2.6. Một số đánh giá, nhận xét trong quá trình thông tin về những bất cập xây dựng NTM ở Thủ đô
• 2.6.1. Thu thập ý kiến đóng góp của độc giả về Báo Hànộimới
• 2.6.2. Thu thập ý kiến đóng góp của khán, thính giả về Đài PT-TH Hà Nội
• 2.6.3. Về hình thức tuyên truyền
• 2.6.4. Một số bài học kinh nghiệm rút ra trong quá trình thông tin về những bất cập xây dựng NTM ở Thủ đô
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG HIỆU QUẢ THÔNG TIN VỀ KHẮC PHỤC BẤT CẬP XÂY DỰNG NTM THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Báo chí với cuộc cạnh tranh thông tin về xây dựng NTM
• 3.2. Tăng cường tuyên truyền về bất cập trong xây dựng NTM ở Thủ đô
• 3.3. Những yêu cầu đổi mới thông tin của báo chí về xây dựng NTM
• 3.4. Đổi mới nội dung thông tin
• 3.5. Đổi mới hình thức thể hiện
• 3.6. Tăng thời lượng thông tin
• 3.7. Nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên, biên tập viên
• 3.8. Giải pháp cụ thể đối với từng cơ quan tuyên truyền
• 3.8.1. Đối với báo Hànộimới
• 3.8.2. Đối với Đài PT-TH Hà Nội
• 3.9. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bất Cập Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Hà Nội

Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) ở Hà Nội đã được triển khai từ nhiều năm qua. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều bất cập trong xây dựng nông thôn mới. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân mà còn cản trở sự phát triển bền vững của khu vực nông thôn. Việc nhận diện và phân tích những bất cập này là rất cần thiết để tìm ra giải pháp khắc phục hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Về Xây Dựng Nông Thôn Mới

Xây dựng nông thôn mới là một chương trình lớn nhằm cải thiện đời sống người dân nông thôn. Chương trình này bao gồm nhiều tiêu chí như phát triển hạ tầng, nâng cao thu nhập và cải thiện môi trường sống.

1.2. Tình Hình Hiện Tại Của Nông Thôn Mới Ở Hà Nội

Hiện nay, Hà Nội đã có nhiều xã đạt chuẩn nông thôn mới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều xã chưa hoàn thành các tiêu chí, dẫn đến sự chênh lệch giữa các khu vực. Điều này cần được xem xét và giải quyết kịp thời.

II. Những Thách Thức Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Hà Nội

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng nông thôn mới, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức lớn. Những thách thức này bao gồm vấn đề về nguồn lực, chính sách và sự tham gia của cộng đồng. Việc nhận diện rõ ràng các thách thức này sẽ giúp đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính để đầu tư vào cơ sở hạ tầng và các dự án phát triển nông thôn. Điều này dẫn đến việc nhiều xã không thể hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới.

2.2. Chính Sách Chưa Đủ Hỗ Trợ

Chính sách hiện tại chưa đủ mạnh để hỗ trợ các xã trong việc xây dựng nông thôn mới. Cần có những điều chỉnh và bổ sung để phù hợp với thực tiễn địa phương.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Xây Dựng Nông Thôn Mới

Để khắc phục những bất cập trong xây dựng nông thôn mới, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

3.1. Tăng Cường Đầu Tư Vào Cơ Sở Hạ Tầng

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Cần có các dự án cụ thể để nâng cấp đường giao thông, điện, nước và các dịch vụ công cộng khác.

3.2. Thúc Đẩy Sự Tham Gia Của Cộng Đồng

Khuyến khích sự tham gia của người dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ mang lại nhiều kết quả tích cực cho quá trình xây dựng nông thôn mới. Các nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng, khi có sự tham gia của cộng đồng và đầu tư hợp lý, các xã có thể đạt được các tiêu chí nông thôn mới một cách hiệu quả.

4.1. Các Mô Hình Thành Công

Nhiều xã đã áp dụng thành công các mô hình xây dựng nông thôn mới, từ đó tạo ra những thay đổi tích cực trong đời sống người dân. Những mô hình này cần được nhân rộng và phát triển.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Các Giải Pháp

Cần có các chỉ số đánh giá cụ thể để theo dõi hiệu quả của các giải pháp đã triển khai. Điều này sẽ giúp điều chỉnh kịp thời các chính sách và chương trình.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Hà Nội

Tương lai của chương trình xây dựng nông thôn mới ở Hà Nội phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự quyết tâm của chính quyền và sự tham gia của người dân. Việc khắc phục các bất cập trong xây dựng nông thôn mới sẽ tạo ra cơ hội cho sự phát triển bền vững trong khu vực nông thôn.

5.1. Tầm Nhìn Dài Hạn

Cần có một tầm nhìn dài hạn cho chương trình xây dựng nông thôn mới, từ đó định hướng các chính sách và giải pháp phù hợp với thực tiễn.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Đề xuất các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho các xã trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Điều này sẽ giúp tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sau khi mở rộng địa giới hành chính theo Nghị quyết số 15/2008/QH12 của Quốc hội, Thủ đô Hà Nội tiếp nhận toàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình). Với hơn 60% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn trải rộng trên 18 huyện, thị xã với 386 xã, sự chênh lệch về mức sống và thu nhập giữa khu vực đô thị và nông thôn trở thành thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của Thủ đô. Thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X và Chương trình số 02-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội giai đoạn 2011-2015, thành phố đã tập trung nguồn lực đẩy mạnh chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế bộc lộ nhiều điểm nghẽn phức tạp như áp lực nợ đọng xây dựng cơ bản, vướng mắc trong công tác dồn điền đổi thửa, và sự thiếu đồng bộ về hạ tầng.

Nghiên cứu tập trung khảo sát thực trạng thông tin báo chí Thủ đô giai đoạn 2013-2015, trọng tâm là Báo Hànộimới và Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ vai trò, chức năng giám sát, phản biện xã hội và định hướng dư luận của báo chí địa phương đối với những mặt trái, hạn chế trong quá trình thực thi chính sách nông thôn mới. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học giúp các cơ quan hoạch định chính sách điều chỉnh kịp thời các chỉ tiêu, thúc đẩy Hà Nội hoàn thành mục tiêu 201/386 xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2015 (đạt tỷ lệ 52,07%) và tạo tiền đề vững chắc hướng tới mục tiêu trên 70% số xã về đích vào năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý luận báo chí cách mạng theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định báo chí là người tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể và tổ chức tập thể, đồng thời giữ vai trò vũ khí sắc bén trong công tác tự phê bình và phê bình. Tác giả vận dụng lý thuyết chức năng truyền thông đại chúng, đặc biệt là chức năng quản lý, giám sát và phản biện xã hội kết hợp với lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự nhằm phân tích cách thức cơ quan báo chí định hướng nhận thức cộng đồng.

Nội dung lý thuyết gắn liền với 4 khái niệm trung tâm:

1. Xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia ban hành tại Quyết định số 491/QĐ-TTg gồm 19 tiêu chí thuộc 5 nhóm lĩnh vực kinh tế, hạ tầng, văn hóa, xã hội và hệ thống chính trị.
2. Dồn điền đổi thửa và tích tụ ruộng đất nhằm phát triển vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa chuyên canh quy mô lớn.
3. Bất cập trong thực thi chính sách nông thôn mới, bao gồm bệnh thành tích, áp dụng máy móc tiêu chuẩn và nợ đọng ngân sách xây dựng hạ tầng cơ sở.
4. Thể loại báo chí thông tấn và chính luận (tin tức, bài phản ánh, phóng sự, phỏng vấn chuyên sâu) trong việc truyền tải thông tin phát triển.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp phong phú được thu thập trong giai đoạn từ tháng 1/2013 đến tháng 12/2015. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm 120 tác phẩm báo in tiêu biểu trên Báo Hànộimới và 45 chương trình phóng sự, chuyên mục phát sóng trên Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội (như chuyên mục "Nông thôn Thủ đô hội nhập và phát triển", "Kinh tế ngoại thành"). Phương pháp chọn mẫu chủ đích được áp dụng nhằm lựa chọn các tác phẩm trực tiếp phản ánh những khó khăn, vướng mắc tại 18 huyện, thị xã ngoại thành.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích nội dung kết hợp phân tích định lượng và định tính là nhằm đo lường chính xác dung lượng, tần suất xuất hiện, cũng như mức độ sắc bén của các thể loại báo chí khi tiếp cận góc khuất của chính sách. Bên cạnh đó, tác giả thực hiện 25 cuộc phỏng vấn sâu với đại diện Ban Chỉ đạo Chương trình số 02-CTr/TU của Thành phố Hà Nội, lãnh đạo các xã thí điểm, bí thư chi bộ thôn, và những hộ nông dân đóng góp trên 100 triệu đồng cho phong trào xây dựng hạ tầng. Phương pháp quan sát thực địa tại các địa bàn trọng điểm như Đan Phượng, Hoài Đức, Ứng Hòa, Đông Anh giúp kiểm chứng chéo tính xác thực giữa nội dung báo chí đăng tải và thực tế đời sống nông thôn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn cho thấy báo chí Hà Nội đã phản ánh toàn diện những bước chuyển mình vượt bậc lẫn những rào cản nội tại của chương trình nông thôn mới trong giai đoạn 2011-2015:

Thứ nhất, về chuyển đổi đất đai và phát triển hạ tầng sản xuất, báo chí ghi nhận toàn thành phố đã hoàn thành dồn điền đổi thửa đạt trên 100% kế hoạch với diện tích 76.281,57 ha, tạo ra 1.773,78 ha đất dôi dư phục vụ xây dựng công trình phúc lợi và đấu giá tạo nguồn lực. Hệ thống thủy lợi được nâng cấp rõ rệt qua việc kiên cố hóa 1.837 km kênh mương cấp 3, nâng tỷ lệ đạt chuẩn từ 6,42% năm 2011 lên 32,6% năm 2015. Giá trị canh tác chuyên canh đạt bình quân 231 triệu đồng/ha, tăng gấp 2 đến 3 lần so với năm 2008.

Thứ hai, báo chí dũng cảm chỉ rõ tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản và áp lực huy động vốn. Nhiều địa phương dành từ 70% đến 75% kinh phí cho hạ tầng giao thông (đạt 293/386 xã đạt tiêu chuẩn giao thông) nhưng lại rơi vào bẫy nợ nần do chạy theo tiến độ về đích. Tình trạng xây dựng nhà văn hóa thôn, trạm y tế, chợ nông thôn vượt quá nhu cầu thực tế gây lãng phí nguồn ngân sách công tại một số huyện ngoại thành.

Thứ ba, công tác giảm nghèo và nâng cao mức sống ghi nhận thành tựu vượt bậc nhưng vẫn tồn tại nguy cơ thiếu bền vững. Số hộ nghèo toàn thành phố giảm từ 116.057 hộ (năm 2011) xuống còn 34.648 hộ (năm 2015), đưa tỷ lệ hộ nghèo giảm 5,61% xuống mức 1,91%. Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng 121,4%, từ 14 triệu đồng/năm (2011) lên 31 triệu đồng/năm (2015).

Thứ tư, về cơ cấu thể loại báo chí, bài phản ánh chiếm tỷ trọng cao nhất khoảng 45%, tin tức chiếm 30%, trong khi các thể loại có tính chiến đấu và chiều sâu như phóng sự điều tra chỉ chiếm 15%, phỏng vấn đối thoại chiếm 10%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những bất cập nêu trên bắt nguồn từ nhận thức ban đầu của một bộ phận cán bộ cơ sở coi nông thôn mới là một dự án cấp vốn thuần túy từ Nhà nước, dẫn đến tâm lý trông chờ, ỷ lại và căn bệnh thành tích nhằm đạt chuẩn 19 tiêu chí trước thời hạn đại hội Đảng bộ các cấp. Kết quả này tương đồng với nhận định trong các công trình nghiên cứu của chuyên gia Đặng Kim Sơn (2008) và PGS.TS Vũ Văn Phúc (2012) về áp lực vốn và rào cản thể chế nông nghiệp, đồng thời mở rộng nghiên cứu của tác giả Lê Hữu Đạt (2015) khi đi sâu vào tính phản biện của truyền thông đa phương tiện Thủ đô.

Toàn bộ dữ liệu thực chứng có thể được mô hình hóa trực quan qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa tốc độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật của Hà Nội (giao thông đạt 75,9%, thủy lợi đạt 32,6%) với mức bình quân chung của cả nước năm 2015 (giao thông đạt 36,4%, thủy lợi đạt 61,4%). Đồng thời, một bảng phân loại chuyên đề báo chí sẽ minh họa rõ nét sự mất cân đối giữa nhóm bài viết biểu dương khen ngợi (chiếm khoảng 70% dung lượng) so với các tuyến bài điều tra, mổ xẻ tiêu cực và nợ đọng xây dựng cơ bản (chiếm khoảng 30% dung lượng khảo sát).

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả thông tin, phát huy tối đa vai trò phản biện xã hội của báo chí đối với việc khắc phục bất cập xây dựng nông thôn mới, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Gia tăng tỷ trọng bài viết phản biện xã hội và điều tra chuyên sâu: Ban Biên tập Báo Hànộimới và Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội cần chủ động nâng tỷ lệ các tuyến bài điều tra, phản ánh bất cập lên mức 35-40% tổng thời lượng chuyên mục nông nghiệp trong giai đoạn 2016-2020. Phóng viên cần tập trung khai thác các chủ đề nóng như minh bạch tài chính công, xử lý dứt điểm 1.773,78 ha đất dôi dư sau dồn điền đổi thửa, và giám sát việc phân bổ nguồn vốn đầu tư hạ tầng.

2. Hiện đại hóa hình thức thể hiện và đẩy mạnh chuyển đổi số báo chí: Đội ngũ biên tập viên cần ứng dụng định dạng đồ họa thông tin (Infographic), phóng sự truyền hình thực tế tương tác, và báo chí dữ liệu nhằm đơn giản hóa 19 tiêu chí kỹ thuật phức tạp, phấn đấu tăng 50% khả năng tiếp cận thông tin chính sách của hơn 4 triệu người dân khu vực nông thôn Hà Nội đến năm 2018.

3. Thiết lập cơ chế phản hồi và giải trình thông tin liên ngành: Thành ủy và Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các cơ quan báo chí định kỳ hàng tháng tổ chức giao ban báo chí chuyên đề Tam nông, cam kết tiếp nhận và chỉ đạo xử lý 100% các sai phạm, vướng mắc được báo chí nêu trong thời hạn không quá 30 ngày làm việc.

4. Nâng cao bản lĩnh chính trị và nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ phóng viên: Hội Nhà báo Thành phố Hà Nội chủ trì phối hợp với các cơ sở đào tạo tổ chức tối thiểu 2 khóa tập huấn thường niên từ năm 2017 cho hơn 100 phóng viên chuyên trách, trang bị kỹ năng phân tích chính sách kinh tế nông nghiệp, phương pháp điều tra hiện trường độc lập, và đạo đức nghề nghiệp nhằm hạn chế xu hướng viết bài một chiều, né tránh va chạm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và Ban Chỉ đạo Nông thôn mới các cấp: Cung cấp góc nhìn thực tế về những rào cản triển khai chính sách tại 386 xã ngoại thành, giúp các nhà hoạch định điều chỉnh cơ chế cấp phát ngân sách và quản lý quy hoạch đất đai hợp lý hơn.

2. Ban Biên tập và phóng viên các cơ quan báo chí truyền thông: Là cẩm nang tham khảo hữu ích trong việc xây dựng khung đề tài, cân bằng giữa chức năng tuyên truyền đường lối và chức năng phản biện xã hội, nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí về mảng Tam nông.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Báo chí - Truyền thông: Làm tài liệu tham khảo khoa học về phương pháp luận nghiên cứu phân tích nội dung báo chí, phương pháp phỏng vấn sâu thực địa và xử lý dữ liệu truyền thông trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

4. Lãnh đạo chính quyền cơ sở và đại diện các tổ chức đoàn thể xã hội: Giúp cán bộ cấp huyện, xã thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân, từ đó thực hiện chuẩn mực nguyên tắc "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng thụ" trong quá trình huy động nội lực cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Những bất cập lớn nhất trong xây dựng nông thôn mới tại Hà Nội giai đoạn 2011-2015 được báo chí phản ánh là gì?
Báo chí Thủ đô đã tập trung bóc tách 4 điểm nghẽn chính: gánh nặng nợ đọng xây dựng cơ bản do chạy theo chỉ tiêu, tình trạng manh mún và tranh chấp đất đai khi dồn điền đổi thửa trên 76.281,57 ha đất nông nghiệp, việc áp dụng cơ học 19 tiêu chí gây lãng phí công trình công cộng, và tư tưởng ỷ lại vào ngân sách hỗ trợ của Nhà nước.

2. Báo chí đã thể hiện vai trò giám sát và phản biện xã hội như thế nào qua các tác phẩm thực tế?
Thông qua các chuyên trang, chuyên mục chuyên biệt trên Báo Hànộimới và Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội, báo chí không chỉ biểu dương 201 xã đạt chuẩn mà còn dũng cảm công khai các biểu hiện tiêu cực, bệnh thành tích, đồng thời đóng vai trò cầu nối đưa kiến nghị bức xúc của người dân tới các cấp lãnh đạo thành phố.

3. Tại sao thể loại phóng sự và điều tra lại chiếm tỷ lệ thấp hơn so với bài phản ánh thông thường?
Thể loại phóng sự điều tra chỉ chiếm khoảng 15% tổng số tác phẩm khảo sát do đòi hỏi thời gian tác nghiệp dài ngày, kỹ năng phân tích chuyên sâu các văn bản pháp quy phức tạp, áp lực va chạm với quyền lợi cục bộ tại địa phương, và sự hạn chế về nguồn lực đầu tư chuyên môn của một số toà soạn.

4. Đâu là bằng chứng cho thấy sự chuyển biến về đời sống nông dân Thủ đô qua số liệu thực tế?
Dữ liệu khảo sát chứng minh tỷ lệ hộ nghèo nông thôn giảm mạnh từ 116.057 hộ năm 2011 xuống 34.648 hộ năm 2015 (tỷ lệ nghèo giảm còn 1,91%), trong khi thu nhập bình quân đầu người tăng vọt từ 14 triệu đồng lên 31 triệu đồng/năm, khẳng định hiệu quả tổng hòa của chính sách hỗ trợ phát triển vùng sản xuất hàng hóa.

5. Luận văn đóng góp mô hình lý thuyết mới nào cho việc nghiên cứu truyền thông phát triển nông thôn?
Nghiên cứu tích hợp hệ thống lý luận báo chí Mác - Lênin với lý thuyết quản lý xã hội hiện đại, thiết lập mô hình truyền thông hai chiều khép kín: Truyền thông chính sách -> Phản ánh bất cập thực địa -> Giám sát xã hội -> Phản hồi chính sách, tạo cơ sở phương pháp luận cho việc đánh giá chất lượng truyền thông phát triển tại các đô thị đặc thù.

Kết luận

• Luận văn đã khẳng định vai trò xung kích không thể thay thế của báo chí Thủ đô trong việc đồng hành, giám sát và thúc đẩy công cuộc xây dựng nông thôn mới tại 18 huyện, thị xã.
• Công trình hệ thống hóa một cách khách quan các bất cập điển hình từ thực tiễn dồn điền đổi thửa 76.281,57 ha đến áp lực thanh quyết toán nợ xây dựng cơ bản tại các xã ngoại thành.
• Đánh giá xác đáng ưu điểm và hạn chế về mặt nghiệp vụ của Báo Hànộimới cùng Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội trong giai đoạn khảo sát 2013-2015.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với lộ trình nâng cấp chất lượng nội dung, đổi mới hình thức thể hiện và hoàn thiện cơ chế phản hồi thông tin đến năm 2020.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học chuẩn xác, phương pháp luận nghiên cứu thực chứng mẫu mực cho các công trình nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo về báo chí và truyền thông phát triển Tam nông.

Để tiếp tục phát huy sức mạnh của báo chí trong giai đoạn phát triển nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu, các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và các cơ quan thông tấn báo chí hãy chủ động khai thác triệt để những phát hiện và giải pháp từ công trình nghiên cứu này nhằm xây dựng một nền nông nghiệp thịnh vượng, nông dân văn minh và nông thôn hiện đại cho Thủ đô Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Chủ trương về xây dựng NTM của Đảng, Thành ủy Hà Nội và vai trò của báo chí đối với chiń h sách này. Thực trạng báo chí Hà Nội về những bất cập xây dựng NTM ở Thủ đô hiện nay - Chương 3. Một số giải pháp nâng cao chấ t lươ ̣ng, hiê ̣u quả thông tin về khắc phục bất cập xây dựng NTM trong thời gian tới.

Nô ̣i dung của luâ ̣n văn sẽ đươ ̣c trình bày theo thứ tự các chương, mục nói trên. 16 Chƣơng 1 CHỦ TRƢƠNG VỀ XÂY DỰNG NTM CỦA ĐẢNG, THÀNH ỦY HÀ NỘI VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH NÀY 1. Khái quát nội dung về xây dựng nông thôn mới 1. Khái niệm nông thôn mới, xây dựng nông thôn mới * Khái niệm nông thôn mới - Là nông thôn mà trong đó đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, giảm dần sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị.

Nông dân được đào tạo, tiếp thu các tiến bộ kỹ thuật tiên tiến, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đóng vai trò làm chủ NTM. - Nông thôn mới có kinh tế phát triển toàn diện, bền vững, cơ sở hạ tầng được xây dựng đồng bộ, hiện đại, phát triển theo quy hoạch, gắn kết hợp lý giữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trường sinh thái được bảo vệ. Sức mạnh của hệ thống chính trị được nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội.

* Xây dựng nông thôn mới: - Quá trình xây dựng NTM: Từ trước tới nay chúng ta đã và đang thực hiện -> nay tiêu chuẩn hoá, tiêu chí hoá → cần xây dựng đề án để hướng tất cả các nội dung chương trình đầu tư, thực hiện đối với nông thôn → vào 19 tiêu chí NTM (đường, điện, trường, y tế, thuỷ lợi, tổ chức sản xuất, công tác cán bộ, văn hoá, xã hội, môi trường …) → tiêu chuẩn hoá → cuối cùng phải đạt được đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao, xóa dần sự cách biệt giữa nông thôn với thành thị. Tiêu chí để một xã được công nhận là xã đạt NTM gồm: Điều tra, khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn  đối chiếu với 19 tiêu chí (có bao nhiêu tiêu chí đạt, bao nhiêu tiêu chí đạt ở mức cao(>75%), 17 bao nhiêu tiêu chí đạt ở mức trung bình (50%), bao nhiêu ở mức thấp (<50%)  xây dựng nhiệm vụ, giải pháp tổ chức triển khai thực hiện để đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo từng tiêu chí -> (Đề án xây dựng nông thôn mới) đánh giá theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM 1. Xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn CNH-HĐH đất nước Sau hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã đạt nhiều thành tựu to lớn. Tuy nhiên, nhiều thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế: Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế.

Nông nghiệp, nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng như giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, cấp nước… còn yếu kém, môi trường ngày càng ô nhiễm. Đời sống vật chất, tinh thần của người nông dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị còn lớn phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc. Không thể có một nước công nghiệp nếu nông nghiệp và nông thôn còn lạc hậu và đời sống nhân dân còn thấp. Vì vậy, xây dựng NTM là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá quê hương, đất nước.

Đồng thời, góp phần cải thiện, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân sinh sống ở địa bàn nông thôn. Xây dựng NTM là mục tiêu của quá trình CNH-HĐH nông nghiệp, nông dân, nông thôn, thiết thực cải thiện đời sống của nông dân ngày một nâng cao, xóa bỏ dần khoảng cách giữa nông thôn và thành thị. Thực hiện mục tiêu này Đảng và Nhà nước đã chủ trương huy động đa dạng hóa các nguồn lực và tăng cường nguồn đầu tư từ ngân sách để phát triển mạnh kết cấu hạ tầng kinh tế kỹ thuật và kinh tế xã hội ở nông thôn. Xây dựng các quy hoạch phát triển nông hôn phục vụ cho việc thực hiện chương trình xây dựng NTM mà mục tiêu cơ bản là các làng, xã, ấp, bản có cuộc sống ấm no, đầy đủ, văn minh, môi trường lành mạnh… 18 Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ năm (Khóa IX) đã chỉ rõ: “CNH-HĐH nông thôn là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịch vụ…; xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội, quy hoạch phát triển nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái…; xây dựng nông thôn dân chủ, công bằng, văn minh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân ở nông thôn” t.

93,94 Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã xác định: “Xây dựng nông thôn mới ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển ngày càng hiện đại”. Có thể nói, vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước. CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình CNH- HĐH đất nước. Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng NTM gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là then chốt.

Chính sách của nhà nƣớc về xây dựng NTM trong giai đoạn 2010-2020. Đầu tư về cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho vùng nông thôn Phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là yêu cầu cấp thiết và có tính chất sống còn đối với xã hội, để xóa bỏ rào cản giữa thành thị và nông thôn, rút ngắn khoảng cách phân hóa giàu nghèo và góp phần mang lại cho nông thôn một bộ mặt mới, tiềm năng để phát triển. Đứng trước yêu cầu phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước chủ trương xây dựng một nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, đồng thời xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển công nghiệp, lấy nông dân là vị trí then chốt 19 trong mọi sự thay đổi cần thiết, với ý nghĩa phát huy nhân tố con người, khơi dậy và phát huy mọi tiềm năng của nông dân vào công cuộc xây dựng NTM. Tại Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về NTM, đây là những mục tiêu và tiêu chí mà đòi hỏi phải có sự phấn đấu cao độ trong giai đoạn tới nếu xét về thực trạng giao thông nông thôn tuy đã có sự phát triển vượt bậc trong những năm vừa qua.

Bộ tiêu chí quốc gia này bao gồm 19 tiêu chí và được chia thành 5 nhóm cụ thể: Nhóm tiêu chí về quy hoạch, về hạ tầng kinh tế - xã hội, về kinh tế và tổ chức sản xuất, về văn hóa - xã hội - môi trường và về hệ thống chính trị. Theo đó, Bộ tiêu chí đưa ra chỉ tiêu chung cả nước và các chỉ tiêu cụ thể theo từng vùng: Trung du miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long phù hợp với đặc điểm, điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể của mỗi vùng. Trong 19 tiêu chí đó, tiêu chí về thực hiện quy hoạch và phát triển giao thông nông thôn được đặt lên hàng đầu. Qua 5 năm triển khai chương trình xây dựng NTM, đến nay cả nước có gần 30 tỉnh, thành phố đã tổ chức các hội nghị chuyên đề để rút kinh nghiệm về cách làm; công tác tham quan, học tập kinh nghiệm cũng được các địa phương vận dụng trong tổ chức thực hiện các tiêu chí của nhóm cơ sở hạ tầng nông thôn.

Công tác quy hoạch xã NTM đi trước một bước giúp cho việc lập kế hoạch và tổ chức thực hiện xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng từng xã đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ và thống nhất. Các công trình cơ sở hạ tầng được xây dựng mới, cải tạo và nâng cấp trong các năm qua đã làm thay đổi đáng kể bộ mặt các xã nông thôn trên phạm vi cả nước. Về giao thông nông thôn: Nổi bật trong thời gian qua là nhiều địa phương áp dụng chính sách hỗ trợ xi măng, cát sỏi, cống (chiếm khoảng 50% kinh phí xây dựng), cộng đồng dân cư hiến đất, giải phóng mặt bằng, góp tiền, công lao động và vật liệu khác nên đã thúc đẩy tiến độ phát triển giao thông 20 nhanh hơn trước. Tuy nhiên, sau một thời gian áp dụng Quyết định số 315/QĐ-BGTVT ngày 23/02/2011 của Bộ Giao thông vận tải, từ các kiến nghị của địa phương Bộ Giao thông vận tải đang điều chỉnh quy mô các loại đường giao thông nông thôn theo hệ thống chuẩn mới.

Đến năm 2015 cả nước có 36,4% số xã đạt tiêu chí về giao thông nông thôn, cả nước đã xây dựng được 47.436 km đường giao thông các loại, tăng 10.251 km so với cả giai đoạn 2001-2010. Về phát triển hệ thống thủy lợi: Hết năm 2015 đã có 61,4% số xã đạt tiêu chí thủy lợi, cả nước đã xây dựng, tu bổ, sữa chữa, nâng cấp được hơn 28.765 công trình thủy lợi. Việc này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp của các địa phương. Về đầu tư quy hoạch xây dựng hệ thống cấp điện nông thôn: Năm 2013, cả nước có 5.964 xã, tương đương 66,2% đạt chuẩn tiêu chí số 4 về điện.359 xã (chiếm 82,4%) số xã đạt tiêu chí điện nông thôn.

Nhiều thôn, bản vùng cao chưa có điện lưới quốc gia đã được hỗ trợ bằng máy phát điện nhỏ. Về quy hoạch và xây dựng hệ thống chợ nông thôn, năm 2013 cả nước có 2.