Luận văn thạc sĩ vnu ls bảo vệ quyền con người bằng các chế định về chấp hành hình phạt trong luật hình sự việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls bảo vệ quyền con người bằng các chế định về chấp hành hình phạt trong luật hình sự việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lương Xuân Trường
• Người hướng dẫn: GS.TSKH Lê Văn Cảm
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
• Đề tài: Bảo vệ quyền con người bằng các chế định về chấp hành hình phạt trong Luật Hình sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG CÁC CHẾ ĐỊNH VỀ CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm cơ bản của quyền con người
• 1.2. Khái niệm quyền con người
• 1.3. Các đặc điểm cơ bản của quyền con người
• 1.4. Nội dung bảo vệ quyền con người bằng các chế định về chấp hành hình phạt
• 1.5. Bảo vệ quyền con người bằng chế định miễn chấp hành hình phạt
• 1.6. Bảo vệ quyền con người bằng chế định giảm mức hình phạt đã tuyên
• 1.7. Bảo vệ quyền con người bằng chế định giảm thời hạn chấp hành hình phạt trong trường hợp đặc biệt
• 1.8. Bảo vệ quyền con người bằng chế định hoãn chấp hành hình phạt tù
• 1.9. Bảo vệ quyền con người bằng chế định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù
• 1.10. Bảo vệ quyền con người bằng chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện
• 1.11. Vai trò của các chế định về chấp hành hình phạt đối với việc bảo vệ các quyền con người
• 1.12. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC VĂN BẢN QUỐC TẾ VỀ NHÂN QUYỀN VÀ THỰC TRẠNG CÁC QUY PHẠM PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM LIÊN QUAN ĐẾN CÁC CHẾ ĐỊNH VỀ CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT
• 2.1. Các văn bản quốc tế về nhân quyền trong lĩnh vực tư pháp hình sự
• 2.2. Khái quát các văn bản quốc tế về nhân quyền trong lĩnh vực tư pháp hình sự
• 2.3. Phân tích một số văn bản quốc tế cơ bản về quyền con người trong lĩnh vực tư pháp hình sự
• 2.4. Thực trạng các quy phạm pháp luật hình sự Việt Nam liên quan đến các chế định về chấp hành hình phạt
• 2.5. Các chế định về chấp hành hình phạt trong Bộ Luật hình sự 1985
• 2.6. Các chế định về chấp hành hình phạt trong Bộ Luật hình sự 1999
• 2.7. Các chế định về chấp hành hình phạt trong Bộ luật hình sự năm 2015
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG TIẾP TỤC HOÀN THIỆN CÁC QUY PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN MỘT SỐ CHẾ ĐỊNH VỀ CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TRONG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM THEO HƯỚNG TĂNG CƯỜNG HƠN NỮA VIỆC BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI
• 3.1. Sự cần thiết hoàn thiện các quy phạm liên quan đến các chế định về chấp hành hình phạt trong pháp luật hình sự Việt Nam theo hướng tăng cường việc bảo vệ quyền con người
• 3.2. Về mặt chính trị - xã hội
• 3.3. Về mặt thực tiễn
• 3.4. Về mặt lý luận và lập pháp hình sự
• 3.5. Nội dung hoàn thiện
• 3.6. Chế định miễn chấp hành hình phạt
• 3.7. Chế định giảm mức hình phạt đã tuyên
• 3.8. Chế định giảm thời hạn chấp hành hình phạt trong trường hợp đặc biệt
• 3.9. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ quyền con người qua chấp hành hình phạt

Bảo vệ quyền con người là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà nước pháp quyền. Trong bối cảnh pháp luật hình sự Việt Nam, việc chấp hành hình phạt không chỉ đơn thuần là hình thức xử lý tội phạm mà còn phải đảm bảo quyền lợi của người bị kết án. Điều này thể hiện rõ trong các quy định của Bộ luật hình sự và Luật thi hành án hình sự. Việc bảo vệ quyền con người trong quá trình chấp hành hình phạt không chỉ giúp giảm thiểu sự tàn nhẫn mà còn tạo điều kiện cho người phạm tội có cơ hội tái hòa nhập cộng đồng.

1.1. Khái niệm quyền con người trong luật hình sự Việt Nam

Quyền con người được hiểu là những quyền cơ bản mà mọi cá nhân đều có, bao gồm quyền sống, quyền tự do, quyền được xét xử công bằng. Trong luật hình sự Việt Nam, quyền con người được bảo vệ thông qua các quy định về chấp hành hình phạt, nhằm đảm bảo rằng mọi người đều được đối xử công bằng và nhân đạo.

1.2. Đặc điểm của chế định chấp hành hình phạt

Chế định chấp hành hình phạt trong luật hình sự Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm tính nhân đạo, tính khoan hồng và tính công bằng. Những đặc điểm này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người bị kết án mà còn góp phần vào việc giảm thiểu tội phạm trong xã hội.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo vệ quyền con người qua chấp hành hình phạt

Mặc dù có nhiều quy định nhằm bảo vệ quyền con người trong chấp hành hình phạt, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức. Việc thực thi các quy định này đôi khi không đồng bộ và thiếu hiệu quả, dẫn đến việc quyền lợi của người bị kết án không được đảm bảo. Các vấn đề như điều kiện giam giữ, quyền tiếp cận luật sư và quyền được xét xử công bằng vẫn còn nhiều bất cập.

2.1. Thực trạng điều kiện giam giữ và quyền lợi của người bị kết án

Điều kiện giam giữ tại một số cơ sở giam giữ vẫn chưa đáp ứng được tiêu chuẩn nhân đạo. Nhiều người bị kết án không được đảm bảo quyền lợi cơ bản như quyền được chăm sóc sức khỏe, quyền tiếp cận thông tin và quyền liên lạc với gia đình.

2.2. Vấn đề tiếp cận luật sư và quyền được xét xử công bằng

Nhiều người bị kết án gặp khó khăn trong việc tiếp cận luật sư, điều này ảnh hưởng đến quyền được bảo vệ hợp pháp của họ. Việc thiếu thông tin và hỗ trợ pháp lý có thể dẫn đến những quyết định không công bằng trong quá trình xét xử.

III. Phương pháp bảo vệ quyền con người qua chế định chấp hành hình phạt

Để bảo vệ quyền con người trong chấp hành hình phạt, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Các chế định như miễn chấp hành hình phạt, giảm mức hình phạt và hoãn chấp hành hình phạt là những công cụ quan trọng giúp đảm bảo quyền lợi cho người bị kết án.

3.1. Chế định miễn chấp hành hình phạt và ý nghĩa của nó

Chế định miễn chấp hành hình phạt cho phép một số đối tượng nhất định không phải chấp hành hình phạt, từ đó bảo vệ quyền lợi của họ. Điều này thể hiện tính nhân đạo của pháp luật hình sự Việt Nam.

3.2. Giảm mức hình phạt đã tuyên và tác động đến quyền con người

Giảm mức hình phạt đã tuyên là một trong những biện pháp giúp bảo vệ quyền con người. Việc này không chỉ giúp người phạm tội có cơ hội tái hòa nhập mà còn thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo vệ quyền con người

Việc áp dụng các chế định về chấp hành hình phạt trong thực tiễn đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc bảo vệ quyền con người. Nhiều trường hợp đã được giảm án hoặc miễn chấp hành hình phạt, giúp người phạm tội có cơ hội làm lại cuộc đời.

4.1. Các trường hợp điển hình về bảo vệ quyền con người

Nhiều trường hợp người bị kết án đã được miễn chấp hành hình phạt hoặc giảm án, cho thấy sự nhân đạo của pháp luật. Những trường hợp này không chỉ giúp người phạm tội mà còn tạo ra hình ảnh tích cực cho hệ thống tư pháp.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các chế định trong thực tiễn

Đánh giá hiệu quả của các chế định về chấp hành hình phạt cho thấy rằng việc bảo vệ quyền con người đã được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải cách để nâng cao hơn nữa hiệu quả của các quy định này.

V. Kết luận và định hướng tương lai trong bảo vệ quyền con người

Bảo vệ quyền con người qua chế định chấp hành hình phạt là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho người bị kết án, đồng thời nâng cao nhận thức của xã hội về vấn đề này.

5.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam

Cần có những cải cách trong pháp luật hình sự để bảo vệ quyền con người tốt hơn. Việc này bao gồm việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến chấp hành hình phạt.

5.2. Tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức về quyền con người

Giáo dục và nâng cao nhận thức về quyền con người trong xã hội là rất quan trọng. Điều này sẽ giúp mọi người hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình và cách thức bảo vệ chúng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo vệ quyền con người là thước đo giá trị tiến bộ của mọi nhà nước pháp quyền hiện đại. Tại Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 đã dành trọn Chương II với 36 điều (từ Điều 14 đến Điều 49) để hiến định nghĩa vụ tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền con người, tương thích chặt chẽ với 26 quyền cơ bản được ghi nhận trong Tuyên ngôn Toàn thế giới về Nhân quyền năm 1948. Tuy nhiên, trong lĩnh vực tư pháp hình sự, việc cân bằng giữa yêu cầu nghiêm trị tội phạm và bảo đảm quyền con người của người chấp hành án vẫn còn đặt ra nhiều thách thức lý luận và thực tiễn.

Luận văn thạc sĩ luật học của tác giả Lương Xuân Trường, được thực hiện năm 2017 tại Khoa Luật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội dưới sự hướng dẫn khoa học của Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Lê Văn Cảm, tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm sáng tỏ cơ sở khoa học và thực tiễn bảo vệ quyền con người thông qua 6 chế định chấp hành hình phạt trong Luật hình sự Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là phân tích tính nhân đạo, đánh giá thực trạng quy phạm qua các giai đoạn lập pháp từ năm 1985 đến năm 2015 và đề xuất các giải pháp lập pháp hoàn thiện.

Nghiên cứu có phạm vi bao quát hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam từ Bộ luật Hình sự năm 1985, Bộ luật Hình sự năm 1999 đến Bộ luật Hình sự năm 2015, đặt trong sự so sánh với các chuẩn mực quốc tế. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc lượng hóa tác động chính sách, cung cấp giải pháp giảm tải áp lực giam giữ tại các cơ sở cải tạo và bảo vệ trực tiếp các quyền sống, quyền chăm sóc y tế của hơn 100.000 phạm nhân đang chấp hành án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng 2 lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa gắn liền với quyền con người và Lý thuyết về mục đích của hình phạt kết hợp cá thể hóa trách nhiệm hình sự. Trọng tâm lý thuyết khẳng định hình phạt không nhằm mục đích trả thù mà hướng tới cải tạo, giáo dục và phục thiện người phạm tội.

Nghiên cứu vận dụng 5 khái niệm cốt lõi:

• Quyền con người: Các giá trị tự nhiên, vốn có và bất khả xâm phạm được bảo vệ bằng pháp luật quốc gia và quốc tế.
• Chấp hành hình phạt: Việc thực thi các phán quyết kết tội có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
• Miễn và giảm mức hình phạt đã tuyên: Biện pháp khoan hồng rút ngắn hoặc hủy bỏ thời gian chấp hành án khi người bị kết án có tiến bộ hoặc lý do nhân đạo.
• Hoãn và tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù: Sự tạm dừng việc thi hành án phạt tù ở các thời điểm trước hoặc trong quá trình chấp hành án vì lý do sức khỏe hoặc hoàn cảnh gia đình.
• Tha tù trước thời hạn có điều kiện: Biện pháp trả tự do sớm có kèm theo thời gian thử thách và nghĩa vụ giám sát ngoài xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng với cỡ mẫu khảo sát gồm 24 văn kiện quốc tế về nhân quyền tiêu biểu của Liên Hợp Quốc và hơn 80 văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam ban hành từ năm 1958 đến năm 2017. Ngoài ra, tác giả phân tích chọn mẫu 50 bản án và quyết định thi hành án điển hình tại các Tòa án nhân dân cấp tỉnh và huyện.

Phương pháp chọn mẫu được áp dụng là chọn mẫu mục đích (purposive sampling), tập trung vào các trường hợp phạm nhân đặc thù: người mắc bệnh hiểm nghèo, người cao tuổi từ 70 tuổi trở lên, phụ nữ nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi và người có thành tích lập công cứu nạn. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp đối chiếu lịch sử và so sánh luật học là nhằm làm nổi bật bước tiến tư duy lập pháp, bảo đảm tính khách quan và khoa học. Toàn bộ quá trình tổng hợp dữ liệu được triển khai chặt chẽ trong timeline nghiên cứu từ năm 2015 đến năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, luận văn phát hiện cơ chế giảm mức hình phạt đã tuyên trong Bộ luật Hình sự năm 2015 có sự phân hóa sâu sắc so với Bộ luật Hình sự năm 1999. Điều kiện giảm thời hạn thông thường yêu cầu phạm nhân chấp hành tối thiểu 1/3 thời hạn tù (hoặc 12 năm đối với tù chung thân), trong khi cơ chế giảm trong trường hợp đặc biệt cho phép xét giảm khi chấp hành đủ 1/4 thời hạn (hoặc 10 năm đối với tù chung thân) cho người lập công hoặc người từ 70 tuổi trở lên.

Thứ hai, chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện tại Điều 66 Bộ luật Hình sự năm 2015 đánh dấu bước chuyển mang tính cách mạng trong chính sách hình sự. Khảo sát cho thấy quy định yêu cầu phạm nhân phải chấp hành ít nhất 50% thời hạn tù (hoặc 1/3 đối với đối tượng chính sách) và ấn định thời gian thử thách bằng 100% thời hạn tù còn lại, giúp nâng cao tính tự giác và kiểm soát nguy cơ tái phạm hiệu quả hơn hẳn biện pháp đặc xá truyền thống.

Thứ ba, các chế định hoãn và tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù thể hiện tính nhân văn sâu sắc thông qua việc bảo vệ trực tiếp sức khỏe và tính mạng con người. Việc cho phép người bị bệnh nặng hoặc phụ nữ nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi được hoãn thi hành án đã cụ thể hóa Điều 19 và Điều 20 của Hiến pháp năm 2013, bảo đảm quyền chăm sóc y tế và quyền của phụ nữ, trẻ em.

Thứ tư, mức độ tương thích giữa pháp luật hình sự Việt Nam với 24 văn bản nhân quyền quốc tế đạt trên 85%, đặc biệt là các nguyên tắc trong Quy tắc tiêu chuẩn tối thiểu về đối xử với tù nhân năm 1955 và Quy tắc Tokyo năm 1990 về các biện pháp không giam giữ.

Thảo luận kết quả

Sự hoàn thiện các chế định chấp hành hình phạt bắt nguồn từ chủ trương cải cách tư pháp theo Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị và yêu cầu hội nhập quốc tế. So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây của Giáo sư Lê Văn Cảm và Tiến sĩ Trịnh Tiến Việt, luận văn đã đi sâu vào khía cạnh bảo vệ nhân quyền ở giai đoạn hậu xét xử – giai đoạn mà người chấp hành án dễ bị tổn thương nhất.

Trong thực tiễn nghiên cứu, toàn bộ các điều kiện áp dụng, mức trần giảm án và thời hạn thử thách được hệ thống hóa trực quan thông qua bảng so sánh tiến trình lập pháp 1985 – 1999 – 2015 và biểu đồ cây quyết định điều kiện tha tù. Việc mô hình hóa dữ liệu này hỗ trợ các cơ quan tiến hành tố tụng dễ dàng nhận diện căn cứ pháp lý, loại bỏ yếu tố cảm tính và bảo đảm áp dụng công bằng, thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người trong giai đoạn thi hành án, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện quy định của Bộ luật Hình sự về các tiêu chí miễn, giảm hình phạt: Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần giải thích rõ khái niệm "lập công", "người quá già yếu", "bệnh hiểm nghèo" bằng các tiêu chí y khoa và thực tế định lượng. Mục tiêu là giảm 15% thời gian thẩm định hồ sơ của Tòa án trong giai đoạn 2018 - 2020.
2. Chuẩn hóa quy trình xét tha tù trước thời hạn có điều kiện: Tòa án nhân dân tối cao phối hợp cùng Bộ Công an xây dựng Thông tư liên tịch hướng dẫn chi tiết quy trình bình xét phạm nhân tại các trại giam, bảo đảm tính minh bạch 100% và phấn đấu nâng tỷ lệ tái hòa nhập cộng đồng thành công đạt trên 95% trước năm 2022.
3. Tăng cường kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong thi hành án hình sự: Viện kiểm sát nhân dân tối cao chỉ đạo các Viện kiểm sát địa phương trực tiếp giám sát 100% các quyết định hoãn, tạm đình chỉ và giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, định kỳ rà soát 6 tháng một lần để phòng ngừa tiêu cực và bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người bị kết án.
4. Triển khai hệ thống quản lý dữ liệu số hóa liên thông về thi hành án: Bộ Công an và Bộ Tư pháp thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử kết nối giữa Trại giam, Tòa án và Ủy ban nhân dân cấp xã trong lộ trình 2020 - 2025, giúp cắt giảm 30% chi phí thủ tục hành chính và theo dõi chặt chẽ người đang trong thời gian thử thách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình là nguồn tài liệu học thuật và thực tiễn giá trị dành cho 4 nhóm đối tượng:

• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên ngành Luật: Luận văn cung cấp khung lý luận hoàn chỉnh về 6 chế định chấp hành hình phạt, đóng vai trò là tài liệu tham khảo chất lượng cao cho các đề tài nghiên cứu về tư pháp hình sự và nhân quyền.
• Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Kiểm sát viên: Nghiên cứu mang lại các luận cứ khoa học và hướng dẫn chi tiết giúp các cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng chính xác các quy định về hoãn, tạm đình chỉ và tha tù trước thời hạn theo Bộ luật Hình sự năm 2015.
• Cán bộ quản lý trại giam và cơ quan thi hành án hình sự: Cung cấp căn cứ nghiệp vụ để tổ chức phân loại, bình xét giảm án và lập hồ sơ tha tù có điều kiện bảo đảm tính khách quan, đúng pháp luật.
• Luật sư và chuyên gia trợ giúp pháp lý: Cung cấp giải pháp pháp lý sắc bén để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ và phạm nhân trong quá trình thi hành phán quyết của Tòa án.

Câu hỏi thường gặp

Hành vi nào của phạm nhân được coi là "lập công" để xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt trong trường hợp đặc biệt?

Theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 02/2013/TTLT, phạm nhân được coi là lập công khi có hành động giúp cơ quan chức năng phát hiện, truy bắt tội phạm; cứu người trong tình thế hiểm nghèo hoặc cứu tài sản có giá trị từ 30 triệu đồng trở lên trong thiên tai, hỏa hoạn; hoặc có phát minh, sáng kiến kỹ thuật giá trị lớn được cơ quan có thẩm quyền công nhận.

Chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện khác biệt thế nào so với chế định đặc xá?

Đặc xá là chính sách khoan hồng đặc biệt của Chủ tịch nước nhân các sự kiện trọng đại, tha tù hoàn toàn mà không chịu sự quản chế thử thách. Trong khi đó, tha tù trước thời hạn có điều kiện được Tòa án xét xử thường xuyên theo định kỳ, phạm nhân phải chấp hành thời gian thử thách bằng đúng thời gian phạt tù còn lại và bị quản lý tại nơi cư trú.

Trường hợp nào người bị kết án phạt tù được xem xét hoãn chấp hành hình phạt?

Theo Điều 67 Bộ luật Hình sự năm 2015, người bị phạt tù được hoãn chấp hành khi bị bệnh nặng; phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; người lao động duy nhất trong gia đình mà nếu chấp hành tù thì gia đình lâm vào cảnh khó khăn đặc biệt; hoặc do nhu cầu công vụ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Sự khác nhau cơ bản giữa chế định hoãn và tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù là gì?

Điểm khác biệt căn bản là thời điểm áp dụng: Hoãn chấp hành hình phạt tù chỉ áp dụng đối với người đã có bản án kết tội có hiệu lực pháp luật nhưng chưa vào trại giam chấp hành án; còn tạm đình chỉ chỉ áp dụng đối với phạm nhân đang thực tế chấp hành án phạt tù tại các cơ sở giam giữ.

Người được tha tù trước thời hạn có điều kiện nếu vi phạm nghĩa vụ trong thời gian thử thách sẽ bị xử lý ra sao?

Nếu trong thời gian thử thách, người được tha tù cố ý vi phạm nghĩa vụ từ 2 lần trở lên hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính từ 2 lần trở lên, Tòa án có quyền hủy bỏ quyết định tha tù và buộc họ phải chấp hành phần hình phạt tù còn lại. Nếu phạm tội mới, Tòa án sẽ tổng hợp hình phạt của bản án mới với phần án cũ chưa chấp hành.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khẳng định tính nhân đạo sâu sắc của 6 chế định chấp hành hình phạt trong Luật hình sự Việt Nam.
• Đánh giá sự phát triển tiến bộ của pháp luật Việt Nam qua 3 kỳ lập pháp (Bộ luật Hình sự năm 1985, 1999 và 2015), nâng mức tương thích với các chuẩn mực nhân quyền quốc tế lên trên 85%.
• Phân tích chuyên sâu cơ chế bảo vệ quyền được sống, quyền bảo hộ sức khỏe và quyền tái hòa nhập cộng đồng của phạm nhân thông qua các điều kiện hoãn, giảm và tha tù có điều kiện.
• Đưa ra 4 nhóm kiến nghị hoàn thiện pháp luật gắn với các chỉ số mục tiêu định lượng và lộ trình triển khai rõ ràng từ năm 2018 đến năm 2025.
• Cung cấp nguồn tài liệu học thuật và thực tiễn thiết thực cho công tác lập pháp, xét xử và thi hành án hình sự trong bối cảnh đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền.

Hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ luật học này để nắm bắt trọn vẹn luận cứ khoa học và ứng dụng hiệu quả vào công tác nghiên cứu, đào tạo cũng như hoạt động thực thi tư pháp hình sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƢỜI BẰNG CÁC CHẾ ĐỊNH VỀ CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. Khái niệm, đặc điểm cơ bản của quyền con ngƣời 1. Khái niệm quyền con người Trên thế giới, vấn đề quyền con người đã được đề cập đến từ rất sớm, trong Lời nói đầu của bản Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền năm 1948, Liên hợp quốc đã khẳng định: "điều cốt yếu là các quyền con người phải được bảo vệ bằng pháp luật" [40, tr.62], cũng theo Lời nói đầu trong bản Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền năm 1948, thì quyền con người đối với các quốc gia thành viên Liên hợp quốc phải [40, tr.63]: 1) Là mục tiêu chung cho tất cả các dân tộc và các quốc gia phấn đấu đạt tới; 2) Tôn trọng các quyền và tự do cơ bản của con người, đồng thời tôn trọng và bảo đảm việc tuân thủ một cách nghiêm chỉnh và hữu hiệu chúng. Hiến chương Liên hợp quốc đã khẳng định giá trị quyền con người: Mọi thành viên trong gia đình, nhân loại đều có quyền bình đẳng và đó là những quyền không ai có thể xâm phạm được.

Các quyền này được thực hiện không phân biệt chủng tộc, tôn giáo, ngôn ngữ hay giới tính, đồng thời được ghi nhận chính thức trong Tuyên ngôn toàn thế giới về quyền con người năm 1948. Tuyên ngôn này đã được hầu hết các quốc gia trên thế giới thừa nhận, tuy nhiên việc thực thi Tuyên ngôn này cũng như các công ước về quyền con người tại các quốc gia khác nhau là hết sức linh hoạt, phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh thực tế của mỗi quốc gia. Tuyên ngôn toàn thế giới về quyền con người năm 1948 là văn kiện pháp lý xác lập các tiêu chuẩn quốc tế cho việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] người trên toàn thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng. Thông qua việc thừa nhận Công ước, các quốc gia chấp nhận và tự cam kết đảm bảo thực hiện quyền con người tại quốc gia mình.

Tiếp đó năm 1968, Tuyên bố Tê-hê-ran tại Hội nghị thế giới về quyền con người được tổ chức tại Iran đã khẳng định: Tuyên ngôn thế giới về quyền con người đã xác nhận một nhận thức chung của các dân tộc trên thế giới về các quyền bất di, bất dịch và không thể bị xâm phạm của mọi thành viên trong gia đình, nhân loại và thiết lập một nghĩa vụ cho các thành viên của cộng đồng quốc tế. Hội nghị cũng khẳng định sự tin tưởng với các nguyên tắc được đề cập trong Tuyên ngôn thế giới về quyền con người và kêu gọi các dân tộc và các Chính phủ: "phấn đấu cho những nguyên tắc ghi nhận trong Tuyên ngôn và tăng cường hơn nữa những nỗ lực nhằm bảo đảm cho mọi người có một cuộc sống phù hợp với tự do và nhân phẩm cũng như sự hạnh phúc về thể chất, tinh thần, xã hội và văn hóa". Việt Nam là một quốc gia tích cực trong việc tôn trọng và bảo vệ quyền con người, ngoài việc gia nhập Công ước quốc tế Giơ-ne-vơ về bảo hộ nạn nhân chiến tranh, đối xử nhân đạo với tù nhân chiến tranh (năm 1957), từ năm 1977, sau khi trở thành thành viên Liên hợp quốc, Việt Nam đã từng bước tham gia hầu hết các Công ước quốc tế về quyền con người, như: Công ước quốc tế về xóa bỏ các hình thức phân biệt chủng tộc (tham gia năm 1981); Công ước về xóa bỏ mọi hình thức về phân biệt đối xử với phụ nữ (tham gia năm 1982); Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (tham gia năm 1982); Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, văn hóa và xã hội (tham gia năm 1982); Công ước quốc tế về quyền trẻ em (tham gia năm 1990); Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật (tham gia năm 2007); Công ước 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quốc tế về chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người (tham gia năm 2014). Ngoài các điều ước quốc tế cơ bản về quyền con người trên, Việt Nam còn tham gia các công ước quốc tế khác có liên quan đến lĩnh vực bảo vệ quyền con người và luật nhân đạo quốc tế như Nghị định thư bổ sung Công ước Giơ-ne-vơ về bảo hộ nạn nhân trong các cuộc xung đột quốc tế (tham gia năm 1981), Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng và Công ước về ngăn chặn và trừng trị tội ác A-pác-thai (tham gia năm 1981).

Sau khi trở thành thành viên Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), năm 1994, Việt Nam đã gia nhập nhiều công ước của tổ chức này như Công ước số 5 về tuổi tối thiểu của trẻ em được tham gia lao động công nghiệp, Công ước số 6 về làm việc ban đêm của trẻ em trong công nghiệp, Công ước số 14 về quy định nghỉ hằng tuần cho lao động công nghiệp… Việt Nam cũng tích cực tham gia Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, hợp tác nhân quyền trong khuôn khổ Cộng đồng các nước nói tiếng Pháp. Bên cạnh đó, với tư cách là thành viên ASEAN, Việt Nam cũng tích cực tham gia vào các khuôn khổ hợp tác khu vực về nhân quyền, trong đó có Ủy ban Liên Chính phủ về nhân quyền ASEAN. Ngoài ra, Việt Nam còn thường xuyên tham gia đối thoại nhân quyền với các nước như: Mỹ, Australia, Thụy Sỹ và EU. Để thực hiện tốt các vấn đề liên quan đến bảo vệ quyền con người, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 đã khẳng định: “Nhà nước định ra các đạo luật nhằm xác định các quyền công dân và quyền con người, quyền đi đôi với nghĩa vụ và trách nhiệm” [19, tr.

Trên tinh thần của Cương lĩnh xây dựng đất nước năm 1991, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 12/7/1992, Chỉ thị này đã ghi nhận những quan điểm quan trọng về vấn đề quyền con người và bảo vệ quyền con người: 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Quyền tự do, dân chủ của mỗi cá nhân không tách rời nghĩa vụ và trách nhiệm công dân. Dân chủ phải đi đôi với kỷ cương, pháp luật. Mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, đồng thời thực hiện chuyên chính với mọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân. Tiếp theo, vào tháng 1/2011, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã chính thức đưa ra luận điểm mang tính chỉ đạo về sửa đổi Hiến pháp năm 1992, trong đó Đảng ta đã khẳng định sự cần thiết của các nguyên tắc tiến bộ và dân chủ, cụ thể như: Chủ quyền của nhân dân cao hơn chủ quyền của Nhà nước, nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước và kiểm soát quyền lực nhà nước trong hoạt động của bộ máy công quyền [20, tr.

Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc bảo đảm quyền con người trong tất cả các lĩnh vực dân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Từ một nước thuộc địa nửa phong kiến, Việt Nam đã trở thành một nước độc lập có chủ quyền, có quyền dân tộc tự quyết, quyền lựa chọn quyết định thể chế chính trị của mình. Người dân có quyền tham gia vào việc xây dựng và quyết định các quyết sách của đất nước. Quyền bầu cử, ứng cử, ngày càng được phát huy.

Ngoài tổ chức chính trị là Đảng Cộng sản Việt Nam, còn có các tổ chức chính trị - xã hội và nhiều tổ chức xã hội - nghề nghiệp theo lứa tuổi, giới tính, lĩnh vực nghề nghiệp hoạt động thu hút hàng chục triệu hội viên tham gia. Mọi tư tưởng và chính kiến khác nhau được tự do đề đạt có tổ chức. Quyền tự do báo chí, tự do hội họp theo quy định của pháp luật được tôn trọng. Với số đầu báo, tạp chí tăng nhanh, thông tin đa dạng, phong phú đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân.

Hệ thống phát thanh, truyền hình phát triển nhanh, tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] có đài phát thanh, truyền hình, người dân dễ dàng tiếp nhận thông tin thông qua các phương tiện thông tin đại chúng. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và tự do không tín ngưỡng, tôn giáo được đảm bảo. Mọi tín đồ đều có quyền tự do hành đạo theo quy định của pháp luật. Các tổ chức tôn giáo được nhà nước thừa nhận được hoạt động theo pháp luật và được pháp luật bảo hộ.

Các dân tộc được đảm bảo bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ nhau cùng phát triển; được tạo cơ hội phát triển như nhau, được duy trì tiếng nói và chữ viết riêng, bảo tồn văn hoá truyền thống. Đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số không ngừng được nâng cao. Quyền khiếu nại, tố cáo được đảm bảo; quyền bất khả xâm phạm thân thể và quyền được bảo vệ tính mạng sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của người dân luôn được tôn trọng. Về kinh tế, GDP bình quân đầu người liên tục tăng, tỷ lệ đói nghèo giảm.

Việt Nam đã đạt được mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ do Liên hợp quốc đặt ra là giảm một nửa tỷ lệ đói nghèo giai đoạn 1990 – 2015; hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và xoá mù chữ; các chương trình chăm sóc y tế đã thu được kết quả khá. Việc khám chữa bệnh cho người nghèo, vùng sâu, vùng xa, được quan tâm; chỉ số phát triển con người (HDI) đạt được những kết quả đáng khích lệ, tuổi thọ trung bình của người dân tăng lên từng năm. Sự nghiệp phát triển văn hoá, giáo dục-đào tạo tăng nhanh, hình thức giáo dục-đào tạo được đa dạng hoá, đã đảm bảo công bằng xã hội trong văn hoá, giáo dục. Lượng thông tin được cung cấp phong phú hơn về số lượng, đa dạng về chủng loại, hấp dẫn hơn về nội dung và hình thức.

Người dân được tiếp cận tốt hơn với công nghệ thông tin hiện đại. Các quyền con người về mặt xã hội, đảm bảo công bằng về quyền lợi và nghĩa vụ công dân ngày càng được phát huy. Đã kết hợp tốt giữa tăng 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trưởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội. Quyền bình đẳng nam, nữ được tôn trọng.