CHƯƠNG 1 MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE BAO VE DỮ LIỆU CÁ NHÂN 1. Khái quát chung về dữ liệu cá nhân 1. Khái niệm va đặc diém đít hiệu cá whan Thứ nhất, về khái riệm dit liệu cá nhấn. Trong những năm gần đây, cùng với sự phát trién mạnh mé của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 thi thuat ngữ DLCN lại càng trở nên phô biển bởi 1é đữ liệu được coi là yêu tổ đóng vai tro then chốt cho sự thành công của cuộc cách mang công nghiệp lân thứ tư.
Có thé thay về mặt ngữ ngiĩa thuật ngữ DLCN bao gồm hai yêu tô “dit liệu” và “cá nhên”. Trước tiên về phương diện ngôn ngữ học, theo Từ điền Tiếng V iệt của tác giả Hoàng Phê xuất bản năm 2020, hai từ “dix liệu” và “cá nhân” được định nghia như sau “Dữ liệu" là: “() Số liệu, hư liệu đã cho, đã có, được dựa vào dé giải quyết một vấn đề; (ii) Những thông tin nlue văn bản, số liệu, âm thanh, hình ảnh. được biểu diễn trong máy tính đưới dạng quy ước, nhém tạo ra sự dé dàng cho việc lưu trữ, xử lý". “Cá nhân” được định nghia trong cuốn từ điển này là: “Người riêng lễ; phân biết với tap thể”“Š Như vậy, đưới góc độ ngôn ngữ học, có thé hiểu “dir liệu cá nhân” là “Những thông tin của một người riêng lẽ được thé hiển dưới dang văn ban, số liệu.
ấm thanh, hình anh. được biểu điễn trong may tinh dưới dang quy ước, nhằm tạo ra sự dễ dàng cho việc lưu trữ. Tiếp theo về phương diện pháp lý, có hai công cu pháp ly đã được phát triển và được sử dung phố bién trên thê giới, trong đó đặt ra một sd quy tắc cu thé chi phôi việc thu thập và xử lý DLCN, bao gồm: () Công ước năm 1981 của Hội đẳng châu Âu về bão vệ cá nhân liên quan đến việc xử lý dữ liệu cá nhân tự động va (ii) Hướng dan của Tô chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) điều chỉnh việc bảo vệ quyền về sự riêng tư và việc chuyên đôi đữ liệu cá nhân xuyên biên giới”, Đây là những văn bản pháp ly đầu tiên đưa ra khái niém “dit liệu cá nhân”(personal data) và gin nó với bảo vệ quyền riêng tư. Công ước nam 1981 của Hôi déng châu Âu về bão vệ cá nhân liên quan đến việc xử lý dix liệu cá nhân tự đông đưa ra khái tiệm: “dit liểu cả nhấn có nghĩa là * Hoàng Phê (2020), Tic điển Tiếng Viết, Nhà mit din Đà Ning.
” Vũ Công Gao,Lê Trin Như Tuyên (2020), “Bio về quyền doi với dit liệu cá nhân trang phip bait quốc tổ, pháp Init ở một số quốc gia và giá trị than khảo cho Việt Nun”, Tạp chi Nghiên cif lập pháp.$ 19 bắt ke thông tin nào lién quan dén một cá nhân đã được xác đình hoặc có thé xác định duoc’. Tương tu, Hướng dan bảo vệ bí mật cá nhân và chuyên giao dit liệu cá nhén do Tổ chức Hop tác và Phát triển Kinh tê (OECD) ban hảnh quy định: “Dit liệu cá nhân có nghiia là bat kỳ thông tin liên quan đến một cá nhân được xác đình hoặc có thé nhận dang được (chit thé dữ liệu) “10. Đây là một khái niệm có phạm vi rông theo đó, DLCN được hiểu là bat ky thông tin có thé ding để xác định hoặc nhận dang mot cá nhân. Chi thị 95/46/EC của châu Âu nêu: “Dữ liệu cá nhân có nghĩa là bắt kỳ thông fin liên quan đến một người được xác định hoặc có thé xác định; một người có thé được xác dinh, trực tiếp hoặc giản tiệp, đặc biệt bằng cách tham chiêu đến một số nhận dang.
cho một hoặc nhiều yéu tô đặc trưng cho bản sắc của ho về thé chất. sinh lý, tâm thân, kinh tế văn hóa, xã hội “À. DLCN được hiểu là thông tin đến một người mà có thé xác định, nhân điện trực tiếp hoặc gián tiếp. Có thé thay, khéi niệm DLCN tại Chỉ thị 95/46/EC về cơ bản đã cho thây những nét sơ khai về DLCN, tuy nhiên nội ham của định nghia nay còn nhiêu điểm mơ hé và chưa rõ ràng khién cho các chủ thé liên quan khó xác định xem một thông tin liệu có phải là DLCN hay không Theo Quy định chung vê bảo vệ dir liệu cá nhân (The General Data Protection Regulation - GDPR) của Liên minh châu Âu (EU) - là luật bảo mật va quyền riêng tư nghiêm ngất nhất trên thê giới, đá đưa ra định nghĩa về dữ liệu cá nhân như sau: “dit liệu ed nhân là bat lỳ thông tin nào liên quan đến một người te nhién (nghiia là chit thé dữ liệu theo GDPR) được xác định hoặc có thé được nhận điện; chủ thé dit liệu có thé được nhân dién là một người có thé nhận điện trực tiếp hoặc gián tiếp, cụ thé bằng cách tham chiếu đến một định danh như tên, số nhận dang.
thông tin vi trí, số đình danh trực huyền, hoặc một hoặc nhiều nhãn tô liên quan đến thé chất, sinh lý di truyền, tinh thân, kính tế. văn hóa hoặc xã hỗi của người đó. “2 Theo đó, đữ liệu cá nhân là bat kỷ những thông tin nào liên quan dén Diu La OECD Guidelines on theProtection of Privacy and ‘Transborder Data Flows of Personal Data (Các Nenyintic của OECD về Bio vì Quytnriing tr và Luong Dữ liệu Xuyên Biên giới của Dit liều Cá ico 95/46/ECof the Exropean Parliament and of the Councilaf 24 October 1995 on the protection of adividuals withregard to the processing of personal data and on the free movement of such data. (Chỉ thi 95/46/ EC của Nghị viên và Hội đồng Chin Ân ngày 24 tháng 10 nim 1995 vi việc bio vệ chủ thể d liều trang quí tr sắt ý DLCN và di duyên tự do của để liệu đó) !?Ehoän 1 Điều £ Quy dah dumg về bio vệ dit hin của Liên minh châu Âu năm 2016 20 mt ca nhân, mà những thông tin đó có thể xác đính trực tiệp được một cá nhân.
hoặc gián tiếp giúp nhận điện được mốt cá nhân thông qua tên, tuổi, mã số định. và những thông tin khác được quy dinh trong GDPR. Co thé thấy, dinh nghĩa nay có sự kế thừa quy định của Chi thi 95/46/EC, tuy nhiên da có sự cụ thé hóa định nghia này. Con theo pháp luật V iệt Nam, tại khoản 1 Điêu2 Nghị định số 13/2023/NĐ- CP về bảo vệ đữ liêu cá nhân thi dir liệu cá nhân là thông tin đưới dang ký hiệu, chit viết chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dang tương tự trên môi trường điện tir gắn liền với một con người cu thé hoặc giúp xác định một con người cụ thể.
Dit liệu cá nhân bao gồm dit liệu cá nhân cơ ban và dit liệu cả nhân nhạy cam. Cách định nghia nay có phân tương tự với cách đính nghĩa của GDPR ở khía cạnh xác định mét cá nhân thông qua dữ liệu cá nhân, tức đữ liệu cá nhân gắn liên với môt con người cu thé hoặc giúp nhận dién/xéc dinh một con người cu thể Theo quan điểm của nhóm tác giả Bui Duy Khánh, Trân Minh Phú và Dương Yên Nhị, dit liệu cá nhân được hiểu la “td hợp thông tin về một cá nhin cw thể, được thi thập, xử Ij, lưu trữ dưới dạng lạ hiệu, chữ viết chữ số hình ảnh, âm thanh hoặc các dang tương tự mà có thé ding dé nhân dạng xác định, định danh được các cá nhân dé trong mỗi quan hé xã hội '}*. Khái niệm nay đưa ra đặc trung về dir liệu cá nhan, bao gém: dang thức tôn tại (tổ hợp thông tin), dang thức được thu thập, xử lý, lưu trú, và mục dich của dik liệu cá nhân (để nhận dang xác định, định danh các cá nhân). Mac du vậy, khái tiệm nay có phân chưa thực sự chat chế, bởi dữ liệu cá nhân được xác định là “td hợp thông tin về một ca nhân cu thé”.
Điều này có thể dẫn đến tranh cấi về việc liệu DLCN bắt buộc phải là một tổ hợp thông tin về cá nhân, hay có thé là bat kỷ thông tin nào giúp đính danh cá nhén đó. Từ những đính nghiia trên, có thé thay DLCN mang một sô nội dung sau đây: Một la, DLCN là thông tin liên quan đến cá nhân. Hai là DLCN có thé sử dụng dé phân biệt cá nhân nay với cá nhân khác. Ba la DLCN là bat ky thông tin nào liên quan hoặc có thé gan liên với một cơn người cụ thé hoặc giúp xác định một con °? Khoản 1 Điều2 Nghị din số 13/2023/ND-CP về bảo w đổ liệu cá nhận.
'* Bùi Duy Khánh, Tran Minh Phú, Dương Yén Nhi 2021), Php luật Vtệt Nam về báo vệ af liệu cá niên trong giai doom cach meng công nghiệp 4 0 ~ Bài hoc kink nghiém ciia các quốc gia trên thể giớt, Báo cáo tổng kết đề tài thamgia xét tặng gii thưởng“‘Sinh viên nghiền cứu khoa học năm 2021”, Trường Đại học Luật Hi Néi,tr 14 21 người cụ thé. Bén là DLCN có thể được thu thập bằng nhiều hình thức khác nhau như thông tin điện tử, thông tin bảng hình anh, âm thanhŸ,. Từ những quan điểm về định ngbiie trên, tác giả xây dung khái niệm vê DLCN như sau: “Dữ Nệm cá nhầm là uhitug thông tin giúp xác thậm, nhậm điệu được một cá hâm cụ thé, có kha uăng phan biệt được gia cá whan mày với cá whan khác, được thn thập và xứ lý, được hm trữ dink dang đưới dang viin ban, số liện, âm thanh, hình auh hoặc các dang trong tie.” Thứ hai, về đặc điểm dữ liệu cá nhân. Từ việc xem xét khái niệm DLCN, có thể nhận.
thay một số đặc điểm nỗi bat của DLCN như sau Một la, DLCN mang tính cá biệt của chủ thé dir liệu DLCN gắn liên với một cá nhân cụ thể, xác định họ là duy nhật. Tức là, nội dung đữ liệu đó phải liên quan, thuộc về một cá nhân nhật định (không phải là dir liệu của người khác). Tiêu chi này nhằm loại trừ nhũng thông tin không phải của cá nhân (như thông tin của tổ chúc), của người máy, người nhân bản. hoặc những DLCN nhưng không phải của cá nhân đó.
Hai là DLCN thường mang tính bí mật. Tính riêng tư quyết định nhu cầu bảo vệ - gắn với quyên riêng tư. Điều đó có nghĩa là DLCN có thé công khai, hoặc phải giữ bí mật theo ý chí của chủ thể của DLCN trừ trường hợp bất buộc phải công khai theo quy định của pháp luật. Bala, DLCN tôn tại dưới nhiều hình dang ký: hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dang tương tự trên cơ sở điện tứ.