Nghiên Cứu Bảo Tồn và Phát Triển Cây Xanh Đường Phố Quận Hoàn Kiếm, Thành Phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu thực trạng đề xuất biện pháp bảo tồn và phát triển cây xanh đường phố quận hoàn kiếm, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoàn
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Văn Hà
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng, Đề Xuất Biện Pháp Bảo Tồn Và Phát Triển Cây Xanh Đường Phố Quận Hoàn Kiếm - Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nghiên cứu bảo tồn và phát triển hệ thống cây xanh đô thị trên thế giới
• 1.2. Thời kỳ trung đại
• 1.3. Thời kỳ cận đại
• 1.4. Thời kỳ hiện đại
• 1.5. Nghiên cứu bảo tồn và phát triển hệ thống cây xanh đô thị ở Việt Nam
• 1.5.1. Thời kỳ phong kiến
• 1.5.2. Thời kỳ Pháp thuộc (1858-1945)
• 1.5.3. Thời kỳ từ năm 1945 đến nay
• 1.6. Bảo tồn và phát triển cây xanh đô thị trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU – ĐỐI TƯỢNG – NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng, phạm vi và giới hạn nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Nghiên cứu hiện trạng hệ thống cây xanh đường phố khu vực quận Hoàn Kiếm
• 2.3.2. Đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển hệ thống cây xanh đường phố trên địa bàn nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp ngoại nghiệp
• 2.4.2. Công tác nội nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Thổ nhưỡng
• 3.1.3. Độ ẩm không khí
• 3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2.1. Diện tích và dân số
• 3.2.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.2.3. Cảnh quan thiên nhiên
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Hiện trạng hệ thống cây xanh đường phố khu vực quận Hoàn Kiếm
• 4.1.1. Hiện trạng thành phần loài cây xanh đường phố quận Hoàn Kiếm
• 4.1.2. Hiện trạng cây xanh đường phố trên các khu vực của quận Hoàn Kiếm
• 4.2. Đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển hệ thống cây xanh đường phố quận Hoàn Kiếm
• 4.2.1. Các căn cứ làm cơ sở đề xuất giải pháp bảo tồn và phát triển cây xanh đường phố trên địa bàn quận Hoàn Kiếm
• 4.2.2. Giải pháp bảo tồn các cá thể cây cổ thụ và cây quý hiếm
• 4.2.3. Đề xuất giải pháp phát triển cây xanh đường phố địa bàn quận Hoàn Kiếm
• KẾT LUẬN, TỒN TẠI, KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Bảo Tồn và Phát Triển Cây Xanh Đường Phố Quận Hoàn Kiếm

Cây xanh đường phố đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện môi trường sống tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Hệ thống cây xanh không chỉ tạo cảnh quan đẹp mà còn giúp điều hòa khí hậu, giảm ô nhiễm không khí và tạo không gian sống trong lành cho cư dân. Việc bảo tồn và phát triển cây xanh đường phố là cần thiết để duy trì giá trị văn hóa và lịch sử của khu vực này.

1.1. Vai trò của cây xanh trong đời sống đô thị

Cây xanh đường phố không chỉ mang lại bóng mát mà còn có tác dụng làm sạch không khí, giảm tiếng ồn và tạo cảnh quan đẹp cho đô thị. Chúng còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân.

1.2. Lịch sử phát triển cây xanh tại quận Hoàn Kiếm

Quận Hoàn Kiếm có lịch sử phát triển cây xanh lâu đời, với nhiều cây cổ thụ gắn liền với các sự kiện lịch sử. Việc bảo tồn những cây này là rất quan trọng để gìn giữ bản sắc văn hóa của khu vực.

II. Thách thức trong Bảo Tồn Cây Xanh Đường Phố Quận Hoàn Kiếm

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng đã gây ra nhiều thách thức cho việc bảo tồn cây xanh đường phố tại quận Hoàn Kiếm. Nhiều cây xanh bị ảnh hưởng bởi việc xây dựng, ô nhiễm và thiếu sự chăm sóc đúng mức.

2.1. Tác động của đô thị hóa đến cây xanh

Đô thị hóa đã làm giảm diện tích cây xanh, nhiều cây bị chặt hạ để nhường chỗ cho các công trình xây dựng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan mà còn đến chất lượng môi trường.

2.2. Thiếu sự chăm sóc và quản lý cây xanh

Nhiều cây xanh không được chăm sóc đúng cách, dẫn đến tình trạng cây chết hoặc phát triển kém. Việc thiếu nguồn lực và nhân lực cho công tác quản lý cây xanh là một vấn đề lớn.

III. Phương Pháp Bảo Tồn Cây Xanh Đường Phố Hiệu Quả

Để bảo tồn và phát triển cây xanh đường phố, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển là rất quan trọng để duy trì hệ thống cây xanh bền vững.

3.1. Đề xuất giải pháp bảo tồn cây cổ thụ

Cần có các biện pháp bảo vệ cây cổ thụ, như quy hoạch không gian xung quanh và hạn chế tác động từ các công trình xây dựng. Việc này giúp duy trì giá trị lịch sử và văn hóa của cây.

3.2. Phát triển cây xanh mới tại các khu vực trống

Trồng cây xanh mới tại các khu vực trống sẽ giúp tăng cường diện tích cây xanh. Cần lựa chọn các loài cây phù hợp với điều kiện khí hậu và môi trường đô thị.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu thực trạng cây xanh đường phố tại quận Hoàn Kiếm đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc áp dụng các giải pháp bảo tồn và phát triển sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng.

4.1. Kết quả khảo sát hiện trạng cây xanh

Khảo sát cho thấy nhiều cây xanh đang trong tình trạng xấu, cần được chăm sóc và bảo tồn. Việc này đòi hỏi sự quan tâm từ chính quyền và cộng đồng.

4.2. Lợi ích từ việc phát triển cây xanh

Phát triển cây xanh không chỉ cải thiện môi trường mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân. Cây xanh còn góp phần tạo ra không gian công cộng lý tưởng cho các hoạt động xã hội.

V. Kết Luận và Tương Lai của Cây Xanh Đường Phố Quận Hoàn Kiếm

Bảo tồn và phát triển cây xanh đường phố tại quận Hoàn Kiếm là nhiệm vụ cấp bách. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện hiệu quả các giải pháp đã đề xuất.

5.1. Tầm quan trọng của cây xanh trong tương lai

Cây xanh sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện môi trường sống. Việc bảo tồn cây xanh không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa vụ của mỗi người dân.

5.2. Định hướng phát triển cây xanh bền vững

Cần xây dựng các kế hoạch dài hạn cho việc phát triển cây xanh, bao gồm việc trồng mới, chăm sóc và bảo vệ cây hiện có. Điều này sẽ giúp quận Hoàn Kiếm trở thành một đô thị xanh và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quận Hoàn Kiếm là trung tâm hành chính, văn hóa và dịch vụ thương mại của Thủ đô Hà Nội với bề dày lịch sử ngàn năm. Với diện tích tự nhiên 5,287 km2 và dân số 152,1 nghìn người, mật độ dân số của quận đạt mức kỷ lục 33.662 người/km2. Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ cùng mật độ xây dựng dày đặc đã tạo ra áp lực nặng nề lên môi trường sống và cảnh quan vi khí hậu. Mặc dù sở hữu diện tích mặt nước hồ Hoàn Kiếm rộng 130.000 m2 cùng 32.250 m2 không gian cây xanh ven hồ, hệ thống cây bóng mát trên các tuyến phố nội quận đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ suy thoái do không gian sống bị thu hẹp, vỉa hè bị bê tông hóa và hạ tầng kỹ thuật ngầm nổi chồng chéo.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện hiện trạng hệ thống 7.120 cây xanh trên toàn bộ 152 tuyến phố thuộc 18 phường của quận Hoàn Kiếm (gồm 76 tuyến khu phố cổ, 71 tuyến khu phố cũ và 5 tuyến ngoài đê sông Hồng), xác định thành phần loài, cấu trúc sinh trưởng và mức độ an toàn đô thị. Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn nguồn gen các cá thể cây cổ thụ quý hiếm, cải tạo cơ cấu chủng loại và phát triển hệ sinh thái cây xanh đường phố bền vững trong giai đoạn 2016-2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc nâng cao chỉ số che phủ bóng mát, giảm thiểu tai nạn gãy đổ mùa mưa bão và gìn giữ bản sắc cảnh quan văn hóa đặc trưng của trung tâm Thủ đô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận khoa học của chuyên ngành Lâm nghiệp đô thị (Urban Forestry) do Erik Jorgensen khởi xướng năm 1965 tại Đại học Toronto, sau đó được thể chế hóa trong Đạo luật Lâm nghiệp Hợp tác (The Cooperative Forestry Act 1978) của Hoa Kỳ. Lý thuyết này nhấn mạnh việc quản lý tổng thể hệ sinh thái thực vật trong đô thị nhằm tối ưu hóa các giá trị sinh thái, thẩm mỹ và kinh tế xã hội. Đồng thời, luận văn kế thừa lý luận quy hoạch cảnh quan đại lộ bóng mát (Boulevard) của Georges-Eugène Haussmann và các nguyên tắc thiết kế cây xanh đường phố của L.X. Dalexcaia.

Ba khái niệm học thuật trọng tâm được vận dụng xuyên suốt gồm:

1. Cây xanh đường phố (Street Trees): Hệ thực vật thân gỗ được bố trí theo hành lang giao thông nhằm tạo bóng mát, cải thiện vi khí hậu và định hình không gian kiến trúc.
2. Cây cổ thụ và cây di sản đô thị: Những cá thể cây gỗ lâu năm có đường kính thân từ 50 cm trở lên hoặc tuổi thọ trên 50 năm, mang giá trị lịch sử, văn hóa và nguồn gen quý hiếm cần bảo tồn nghiêm ngặt.
3. Cấu trúc không gian xanh đô thị: Sự tích hợp hài hòa giữa các tầng tán cây xanh với hạ tầng kỹ thuật ngầm, mặt cắt vỉa hè và kiến trúc nhà ở mặt phố.

Cơ sở pháp lý của đề tài căn cứ vào Nghị định số 64/2010/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý cây xanh đô thị, Thông tư số 20/2005/TT-BXD của Bộ Xây dựng hướng dẫn quản lý cây xanh đô thị và Quyết định số 19/2010/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc ban hành quy định quản lý hệ thống cây xanh đô thị trên địa bàn thành phố.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành điều tra toàn diện (census survey) trên toàn bộ 152 tuyến phố của 18 phường thuộc quận Hoàn Kiếm với tổng cỡ mẫu là 7.120 cây bóng mát. Phương pháp điều tra toàn bộ được lựa chọn thay vì lấy mẫu ngẫu nhiên nhằm lập hồ sơ định lượng chính xác tuyệt đối cho từng cá thể cây tại khu vực lõi lịch sử có mật độ xây dựng cao và áp lực giao thông phức tạp.

Công tác ngoại nghiệp thực hiện trong giai đoạn 2015-2016, thu thập trực tiếp các chỉ tiêu trắc lượng hình thái: đường kính thân tại vị trí 1,3 m (D1.3), đường kính tán lá (Dt), chiều cao vút ngọn (Hvn), chiều cao dưới cành (Hdc). Đánh giá chất lượng sinh trưởng định tính theo 3 cấp: Tốt (T), Trung bình (TB), Kém (K). Nghiên cứu kết hợp phương pháp phỏng vấn sâu 120 người dân địa phương và các chuyên gia quản lý đô thị về xung đột không gian cây xanh với sinh hoạt kinh doanh. Dữ liệu kế thừa từ Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Công viên Cây xanh Hà Nội được xử lý thống kê mô tả và phân tích tương quan bằng phần mềm Microsoft Excel nhằm đánh giá mối quan hệ giữa kích thước cây với bề rộng mặt cắt vỉa hè từ 1 m đến 7 m.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hệ thống cây xanh đường phố quận Hoàn Kiếm có tính đa dạng sinh học cao nhưng cơ cấu loài mất cân đối rõ rệt. Toàn địa bàn ghi nhận 7.120 cá thể cây thuộc 44 loài và 21 họ thực vật. Trong đó, 4 loài cây chiếm ưu thế vượt trội với hơn 54% tổng số lượng gồm: Bằng lăng có 1.178 cây (chiếm 16,54%), Xà cừ có 1.106 cây (chiếm 15,53%), Sấu có 857 cây (chiếm 12,04%) và Lim xẹt có 724 cây (chiếm 10,17%). Ngược lại, có tới 24 loài cây phụ với số lượng cá thể rất ít, chỉ tổng cộng 126 cây (chiếm 1,77%).

Thứ hai, đặc tính sinh thái ghi nhận 10 loài rụng lá chiếm 22,72% và 5 loài hoa đẹp tạo điểm nhấn cảnh quan chiếm 23,80%. Tuy nhiên, khảo sát phát hiện có 7 loài không thuộc danh mục cây trồng đô thị chiếm 11,36% do người dân tự ý trồng phát tán như Dâu da (244 cây), Trứng cá (77 cây), Dướng (47 cây), Vông (35 cây), gây mất mỹ quan và dễ gãy đổ.

Thứ ba, sự phân bố cây xanh chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi cấu trúc hạ tầng 3 phân vùng đô thị. Khu phố cổ có 53/76 tuyến phố vỉa hè hẹp dưới 3 m chủ yếu trồng Bằng lăng (chiếm 82,93% trên phố Hàng Bạc, 71,88% trên phố Hàng Đậu). Quận còn lưu giữ nhiều cá thể cổ thụ quý hiếm có kích thước đặc biệt lớn như cây Xà cừ đường kính 190 cm trên phố Đinh Tiên Hoàng, cây Muỗm đường kính 130 cm trên phố Trần Hưng Đạo và quần thể Sưa đỏ quý hiếm trên phố Thuốc Bắc có đường kính thân trung bình đạt 43,75 cm.

Thảo luận kết quả

Sự phân bố loài phản ánh sâu sắc lịch sử phát triển đô thị qua các thời kỳ. Vào thời Pháp thuộc, quy hoạch cây xanh mang tính bài bản với từng tuyến phố đơn loài đặc trưng (như phố Sấu Phan Đình Phùng, phố Cơm nguội Lý Thường Kiệt, phố Sao đen Lò Đúc). Đến năm 1954, Hà Nội có 1.512 cây Sấu, chiếm tới 60% tổng lượng cây xanh 4 quận nội thành. Sau năm 1954, xu hướng trồng ồ ạt Xà cừ đã bộc lộ hạn chế lớn: bộ rễ ăn ngang nông gây nứt vỉa hè và nguy cơ bật gốc rất cao khi gặp giông bão (điển hình cơn giông lốc ngày 13 tháng 6 năm 2015 và bão số 1 đã làm quật đổ hàng loạt cây Xà cừ đường kính từ 75 cm đến 80 cm trên phố Hai Bà Trưng và Quán Sứ).

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua biểu đồ cơ cấu loài (Pie Chart) thể hiện sự áp đảo của nhóm 4 loài cây chính, kết hợp biểu đồ cột phân bố các cấp đường kính D1.3 và chiều cao Hvn tương ứng với 3 phân khu không gian (phố cổ, phố cũ, ngoài đê). Bảng ma trận đối chiếu hiện trạng chỉ ra rằng tại các tuyến phố cổ có vỉa hè hẹp dưới 2,5 m như Hàng Gai, Hàng Bông, Hàng Giấy, tình trạng cơi nới mái che và hoạt động buôn bán đã làm 45% tán cây bị phát triển nghiêng lệch ra lòng đường, gốc cây bị trám xi măng kín gây thối mục rễ ngầm. Điều này đòi hỏi công tác quản lý phải sớm thay thế các loài cây đại mộc bằng cây tiểu mộc và trung mộc phù hợp không gian hẹp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, số hóa dữ liệu và bảo tồn nghiêm ngặt 100% các cá thể cây cổ thụ và cây gỗ quý hiếm. Ủy ban nhân dân quận Hoàn Kiếm phối hợp Sở Xây dựng Hà Nội gắn biển định danh điện tử, lập rào chắn bảo vệ và mở rộng diện tích bồn gốc tối thiểu 2,5 m2 quanh các cây Xà cừ, Muỗm và Sưa đỏ trên các tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Trần Hưng Đạo, Thuốc Bắc trong giai đoạn 2016-2018.

Thứ hai, tiến hành thay thế từng bước 403 cây bóng mát thuộc 7 loài cây không thích hợp đô thị (Dâu da, Trứng cá, Dướng, Vông) do người dân tự trồng trên 18 phường. Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Công viên Cây xanh Hà Nội thực hiện trồng thay thế bằng các loài cây bản địa đạt chuẩn như Sấu, Bằng lăng, Thàn mát theo lộ trình 3 năm từ 2017 đến 2020.

Thứ ba, cơ giới hóa quy trình chăm sóc và cắt tỉa hạ độ cao tán cây. Đầu tư đồng bộ hệ thống xe nâng khẩu độ cao 26 m và máy nghiền cành lá làm phân bón hữu cơ, thực hiện cắt tỉa khống chế chiều cao cây dưới 12 m trước tháng 5 hàng năm nhằm giảm thiểu trên 85% nguy cơ đổ gãy cành trong mùa mưa bão tại 76 tuyến phố cổ.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế xử phạt và đẩy mạnh xã hội hóa quản lý không gian xanh. Ủy ban nhân dân 18 phường tổ chức ký cam kết không lấn chiếm gốc cây, không đóng đinh treo biển quảng cáo với 100% hộ kinh doanh mặt phố, áp dụng mức xử phạt nghiêm minh theo Nghị định 64/2010/NĐ-CP bắt đầu từ quý 1 năm 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị (Sở Xây dựng Hà Nội, Ủy ban nhân dân quận Hoàn Kiếm, Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội): Sử dụng cơ sở dữ liệu thực địa 7.120 cây xanh để điều chỉnh quy hoạch phân khu cây xanh và ban hành danh mục chủng loại cây trồng chuẩn hóa cho 3 vùng không gian đô thị lịch sử.

Nhóm doanh nghiệp công ích và dịch vụ cây xanh đô thị (Công ty Công viên Cây xanh Hà Nội và các nhà thầu duy tu đô thị): Vận dụng thông số trắc lượng hình thái và vị trí phân bố của 44 loài cây để lập kế hoạch cắt tỉa, gia cố cọc chống và chuẩn bị phương tiện cơ giới trước mùa mưa bão.

Nhóm kiến trúc sư cảnh quan và chuyên gia lâm nghiệp đô thị: Khai thác tài liệu đánh giá tính thích ứng sinh thái của các loài cây bản địa như Sấu, Sưa đỏ, Bằng lăng làm luận cứ thiết kế các dự án chỉnh trang đô thị cổ và cải tạo vỉa hè tại các đô thị loại đặc biệt.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên các ngành Lâm học, Quản lý Đô thị, Kiến trúc Cảnh quan và Khoa học Môi trường: Tham khảo khung phương pháp luận điều tra toàn diện ngoại nghiệp, quy trình trắc lượng cây gỗ đô thị và phương pháp xử lý dữ liệu thống kê không gian xanh.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cây Bằng lăng lại chiếm tỷ lệ cá thể cao nhất trên các đường phố quận Hoàn Kiếm? Bằng lăng chiếm 16,54% với 1.178 cây nhờ ưu điểm thuộc nhóm trung mộc, chiều cao trung bình 6,03 m, đường kính thân 20,41 cm, bộ rễ ăn sâu không có bạnh vè phá hoại vỉa hè. Loài cây này chịu cắt tỉa tốt, cho hoa đẹp vào mùa hè và thích nghi tối ưu với 53 tuyến phố cổ có vỉa hè hẹp dưới 3 m.

Cây Xà cừ cổ thụ mang lại những rủi ro gì đối với hạ tầng đô thị trung tâm? Xà cừ chiếm 15,53% với 1.106 cây, có kích thước rất lớn với đường kính thân trung bình 59,49 cm và chiều cao đạt 12,74 m. Tuy nhiên, rễ Xà cừ ăn ngang nông làm đội vỉa hè, gỗ giòn, dễ đổ bật gốc khi gặp giông lốc mạnh như sự cố giông bão ngày 13 tháng 6 năm 2015. Do đó, loài này không được khuyến khích trồng mới trên hè phố hẹp.

Biện pháp xử lý đối với các loài cây do người dân tự ý trồng phát tán trên vỉa hè là gì? Luận văn đề xuất kiểm kê và lập phương án di dời, chặt hạ thay thế 403 cá thể thuộc nhóm cây không phù hợp như Dâu da (244 cây), Trứng cá (77 cây), Dướng (47 cây). Quá trình này được triển khai theo lộ trình cuốn chiếu trong vòng 3 năm, thay thế bằng cây đạt tiêu chuẩn đô thị nhằm bảo đảm an toàn giao thông.

Những cá thể cây xanh nào tại quận Hoàn Kiếm cần được ưu tiên bảo tồn nguồn gen di sản? Các cá thể cần bảo vệ đặc biệt bao gồm cây Xà cừ đường kính 190 cm tại phố Đinh Tiên Hoàng, cây Muỗm đường kính 130 cm trên phố Trần Hưng Đạo và 221 cây Sưa đỏ (như các cây đường kính 43,75 cm tại phố Thuốc Bắc). Các cây này cần được lập hồ sơ định danh, lắp khung bảo vệ và chăm sóc định kỳ chuyên sâu.

Giải pháp kỹ thuật nào giúp giảm thiểu tối đa hiện tượng cây xanh gãy đổ vào mùa mưa bão? Giải pháp then chốt là sử dụng xe nâng 26 m cắt tỉa hạ thấp trọng tâm ngọn cây xuống dưới 12 m trước mùa bão, loại bỏ các cành mục thủng thân (như từng ghi nhận ở cây Lim xẹt đường kính 46 cm phố Lý Thường Kiệt). Đồng thời dỡ bỏ lớp bê tông bịt gốc, mở rộng diện tích thấm nước tối thiểu 1,5 đến 2,5 m2 quanh gốc cây.

Kết luận

Thứ nhất, nghiên cứu đã khảo sát và thiết lập cơ sở dữ liệu chi tiết cho 7.120 cây bóng mát thuộc 44 loài và 21 họ thực vật phân bố trên 152 tuyến phố của 18 phường tại quận Hoàn Kiếm.

Thứ hai, xác định cơ cấu 4 loài cây chiếm ưu thế chính đạt trên 54% tổng số lượng gồm Bằng lăng (16,54%), Xà cừ (15,53%), Sấu (12,04%) và Lim xẹt (10,17%), đồng thời chỉ ra 7 loài tự phát không phù hợp chiếm 11,36%.

Thứ ba, đánh giá chi tiết sự tương quan giữa kích thước cây gỗ và độ rộng vỉa hè tại 3 phân khu đặc thù gồm 76 tuyến phố cổ, 71 tuyến phố cũ và 5 tuyến ngoài đê.

Thứ tư, đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, quản lý quy hoạch và bảo tồn nghiêm ngặt nguồn gen các cây đại thụ quý hiếm giai đoạn 2016-2020.

Thứ năm, định hướng ứng dụng công nghệ số hóa và định vị không gian để quản lý hệ thống cây xanh thông minh, hướng tới phát triển Thủ đô Hà Nội xanh, an toàn và bền vững.

Việc bảo tồn và phát triển cây xanh đường phố quận Hoàn Kiếm là trách nhiệm cấp thiết của các cơ quan quản lý và toàn thể cộng đồng dân cư nhằm gìn giữ lá phổi xanh và bản sắc văn hóa ngàn năm của trung tâm Thủ đô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Cây xanh có một vai trò quan trọng trong đời sống của con ngƣời trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Hệ thống cây xanh từ lâu đã đƣợc con ngƣời coi nhƣ lá phổi của trái đất có tác dụng bảo vệ môi trƣờng và cải thiện môi sinh. Cây xanh không những làm đẹp cho thành phố và làm phong phú cuộc sống dân cƣ đô thị mà còn có ý nghĩa kinh tế và tác dụng phòng hộ. Ngoài tác dụng tạo cảnh quan và bóng mát, hệ thống cây xanh đƣờng phố còn có nhiều tác dụng đối với môi trƣờng nhƣ: giảm nhiệt độ không khí, tăng độ ẩm, cung cấp khí ô xi và giảm tích lũy khí các bon, hạn chế tiếng ồn, hấp thu các chất có tính phóng xạ, giảm nồng độ bụi.Trên phƣơng diện kiến trúc, cây xanh đô thị là một bộ phận tổ thành cấu trúc đô thị.

Mỗi loài cây đều có hình dáng, màu sắc, kích thƣớc, cấu trúc, mức độ sinh trƣởng khác nhau, phối hợp với các thành phần kiến trúc khác nhau, tạo cho đô thị thành một quần thể thống nhất có giá trị thẩm mỹ cao. Trong hệ thống cây xanh đô thị thì cây xanh đƣờng phố có vị trí quan trọng trong việc liên kết các mảng xanh tạo môi trƣờng thẩm mỹ đƣờng phố, tạo cảnh quan cho bộ mặt của đô thị. Hà Nội là thủ đô đất nƣớc Việt Nam và đã có lịch sử phát triển trên 1000 năm. Mặc dù thành phố Hà Nội đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, nhiều lần điều chỉnh quy hoạch nhƣng quận Hoàn Kiếm luôn là khu vực trung tâm của Thành phố.

So với các quận còn lại, quận Hoàn Kiếm là nơi bảo tồn nhiều công trình kiến trúc cảnh quan có giá trị về lịch sử và nghệ thuật, đặc biệt là khu vực phố cổ. Về tổng thể, địa bàn quận Hoàn Kiếm đƣợc chia thành 3 phân khu chính gồm khu phố cổ, khu phố cũ và khu vực phố mới nằm ngoài đê Sông Hồng. Bên cạnh các yếu tố về kiến trúc công trình, quận Hoàn Kiếm còn có hệ thống cây xanh bóng mát đƣờng phố đẹp, chủng loại đa dạng với nhiều cây cổ thụ lâu đời gắn liền với lịch sử phát triển của quận. Tuy nhiên, chất lƣợng hệ thống cây xanh đƣờng phố này cũng đang chịu tác động bởi quá trình đô thị hóa và sinh hoạt của ngƣời dân.

Nhiều cây bóng mát có tuổi đời, đƣờng kính lớn bị bịt gốc, cành tán vƣớng mái nhà hoặc đƣờng dây điện, thân bị đóng đinh treo biển quảng cáo, không gian sống bị thu hẹp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 làm tán cây mất cân đối, hệ rễ không phát triển…Hơn nữa, cây xanh tại khu vực phố cổ, phố cũ đƣợc quy hoạch và trồng khá lâu, công tác chăm sóc, duy trì chƣa đƣợc sự quan tâm đúng mức nên đến nay một bộ phận cây không đáp ứng đƣợc yêu cầu về cảnh quan và an toàn. Để góp phần cung cấp những cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc bảo tồn và phát triển hệ thống cây xanh đƣờng phố hiện có trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, tôi đã lựa chọn đề tài: “Nghiên cứu thực trạng, đề xuất biện pháp bảo tồn và phát triển cây xanh đường phố quận Hoàn Kiếm – Thành phố Hà Nội”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.