Bảo đảm quyền con người của người bị buộc tội dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự theo luật tố tụng hình sự việt nam trên cơ sở thực tiễn tại địa bàn tỉnh hà giang

Nghiên cứu bảo đảm quyền con người của người bị buộc tội dưới 18 tuổi tại Hà Giang. Phân tích luật tố tụng hình sự Việt Nam trong xét xử sơ thẩm.

• Tác giả: Nguyễn Đình Nhất
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Nguyễn Văn Huyên
• Trường học: Trường Đại Học Luật - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Bảo Đảm Quyền Con Ngƣời Của Ngƣời Bị Buộc Tội Dƣới 18 Tuổi Trong Giai Đoạn Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự Theo Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam (Trên Cơ Sở Thực Tiễn Tại Địa Bàn Tỉnh Hà Giang)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bảo Đảm Quyền Con Người Tuổi 18 Bị Tội 55 ký tự

Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, bảo đảm quyền con người trở thành yếu tố then chốt. Đặc biệt, đối với người dưới 18 tuổi bị buộc tội, việc bảo vệ quyền càng trở nên quan trọng hơn. Luận văn này tập trung nghiên cứu về bảo đảm quyền con người của đối tượng này trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự, dựa trên thực tiễn tại Hà Giang. Tố tụng hình sự (TTHS) là lĩnh vực nhạy cảm, dễ xâm phạm quyền con người. Việc bảo đảm quyền cho người yếu thế như người dưới 18 tuổi là yêu cầu cấp thiết. Mục tiêu là vừa bảo vệ quyền, vừa đảm bảo hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm. Nghiên cứu này hướng đến việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi, góp phần xây dựng một hệ thống tư pháp thân thiện và bảo vệ trẻ em.

1.1. Khái niệm Quyền Con Người của Trẻ Em Phạm Tội

Quyền con người của trẻ em phạm tội là các quyền cơ bản mà mọi trẻ em, kể cả khi vi phạm pháp luật, đều được hưởng. Các quyền này bao gồm quyền được sống, được bảo vệ, được phát triển, và được tham gia. Công ước quốc tế về quyền trẻ em (CRC) là cơ sở pháp lý quan trọng. Tại Việt Nam, Luật trẻ em và Hiến pháp 2013 ghi nhận và bảo đảm các quyền này. Cần phân biệt rõ giữa quyền con người nói chung và quyền của trẻ em trong tố tụng hình sự, bởi trẻ em có những đặc điểm tâm sinh lý riêng cần được bảo vệ đặc biệt.

1.2. Ý nghĩa Bảo Đảm Quyền Trẻ Em Trong Tư Pháp Hình Sự

Việc bảo vệ quyền trẻ em trong tư pháp hình sự có ý nghĩa to lớn. Thứ nhất, thể hiện tính nhân văn của pháp luật, đảm bảo công lý và công bằng. Thứ hai, góp phần vào quá trình giáo dục và cải tạo trẻ em, giúp trẻ tái hòa nhập cộng đồng. Thứ ba, phòng ngừa tái phạm, giảm thiểu tác động tiêu cực đến xã hội. Thứ tư, tuân thủ các cam kết quốc tế về quyền con người. Việc bảo đảm quyền không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là yêu cầu đạo đức.

II. Vấn Đề Thách Thức Bảo Đảm Quyền ở Hà Giang 54 ký tự

Mặc dù pháp luật Việt Nam đã có nhiều quy định về bảo đảm quyền con người của người dưới 18 tuổi bị buộc tội, thực tiễn tại Hà Giang vẫn còn nhiều thách thức. Nguồn lực hạn chế, nhận thức chưa đầy đủ của một số cán bộ tư pháp, và điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn ảnh hưởng đến quá trình thực thi. Các vụ việc vi phạm quyền trẻ em vẫn xảy ra, gây bức xúc trong dư luận. Việc giám sát và đánh giá hiệu quả thực thi còn yếu. Cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Thực trạng Vi Phạm Quyền Trẻ Em Trong Tố Tụng Hình Sự

Việc vi phạm quyền trẻ em trong tố tụng hình sự thể hiện ở nhiều khía cạnh. Chẳng hạn, thiếu sự tham gia của luật sư hoặc người đại diện hợp pháp, thủ tục tố tụng không thân thiện với trẻ em, không đảm bảo quyền được trình bày ý kiến, hoặc áp dụng các biện pháp ngăn chặn quá nghiêm khắc. Đôi khi, tòa án Hà Giang chưa thực sự quan tâm đến yếu tố tâm lý của trẻ em trong quá trình xét xử. Các con số thống kê cho thấy số lượng vụ việc vi phạm vẫn còn đáng lo ngại.

2.2. Rào Cản Từ Điều Kiện Kinh Tế Xã Hội Địa Phương

Điều kiện kinh tế - xã hội của Hà Giang cũng là một rào cản lớn. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao, trình độ dân trí còn thấp, nhận thức về pháp luật còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận công lý của trẻ em. Nhiều gia đình không có điều kiện thuê luật sư hoặc hỗ trợ con em mình. Các dịch vụ hỗ trợ pháp lý và tâm lý cho trẻ em còn thiếu. Cần có những chính sách đặc biệt để hỗ trợ trẻ em ở vùng sâu, vùng xa.

III. Cách Bảo Đảm Quyền Hoàn Thiện Pháp Luật TTHS 57 ký tự

Một trong những giải pháp quan trọng nhất là hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự. Cần cụ thể hóa các quy định về quyền của người dưới 18 tuổi phạm tội, đảm bảo phù hợp với Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Tăng cường các quy định về thủ tục tố tụng thân thiện với trẻ em, đảm bảo sự tham gia của luật sư và người đại diện hợp pháp. Xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả thực thi. Nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp. Quan trọng hơn, chính sách hình sự cần hướng đến các biện pháp phục hồi.

3.1. Sửa Đổi Bổ Sung Quy Định Về Thủ Tục Tố Tụng

Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về thủ tục tố tụng để đảm bảo tính thân thiện, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của người chưa thành niên. Quy định rõ về việc lấy lời khai, hỏi cung phải có người đại diện hợp pháp, luật sư. Rút ngắn thời gian tạm giam, tạm giữ. Ưu tiên các biện pháp xử lý không giam giữ như giáo dục tại xã, phường, hoặc trường giáo dưỡng. Đảm bảo quyền được bào chữa, được trình bày ý kiến, và được tham gia vào quá trình tố tụng.

3.2. Tăng Cường Giám Sát Đánh Giá Thực Thi Pháp Luật

Xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả thực thi pháp luật về quyền trẻ em phạm tội. Thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành, bao gồm đại diện của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, và chuyên gia. Tổ chức các cuộc khảo sát, đánh giá về tình hình thực thi pháp luật tại các địa phương. Công khai kết quả giám sát, đánh giá và có biện pháp xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

IV. Hướng Dẫn Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tư Pháp 51 ký tự

Để thực thi pháp luật hiệu quả, cần nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp. Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng về luật trẻ em, tâm lý học tội phạm, và kỹ năng làm việc với trẻ em. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tư pháp, tổ chức xã hội, và chuyên gia. Xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp chuyên trách về tư pháp hình sự đối với người chưa thành niên. Đảm bảo chế độ đãi ngộ phù hợp để thu hút và giữ chân cán bộ giỏi.

4.1. Đào Tạo Về Luật Trẻ Em Tâm Lý Học Tội Phạm

Cán bộ tư pháp cần được trang bị kiến thức đầy đủ về luật trẻ em, các quy định của pháp luật quốc tế và Việt Nam về quyền trẻ em. Đồng thời, cần được đào tạo về tâm lý học tội phạm, để hiểu rõ nguyên nhân, động cơ phạm tội của trẻ em. Việc này giúp cán bộ có cách tiếp cận phù hợp, hiệu quả trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử.

4.2. Xây Dựng Đội Ngũ Chuyên Trách Về Tư Pháp Vị Thành Niên

Cần xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp chuyên trách về hệ thống tư pháp vị thành niên. Đội ngũ này cần được đào tạo chuyên sâu về các kỹ năng làm việc với trẻ em, có kiến thức về tâm lý, xã hội, và pháp luật. Điều này đảm bảo quá trình tố tụng diễn ra một cách chuyên nghiệp, thân thiện, và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của trẻ em.

V. Ứng Dụng Mô Hình Hỗ Trợ Tái Hòa Nhập Cộng Đồng 57 ký tự

Để giúp người dưới 18 tuổi phạm tội tái hòa nhập cộng đồng, cần xây dựng các mô hình hỗ trợ hiệu quả. Các mô hình này cần bao gồm các hoạt động giáo dục, dạy nghề, tư vấn tâm lý, và hỗ trợ pháp lý. Tăng cường sự tham gia của gia đình, cộng đồng, và các tổ chức xã hội. Xây dựng mạng lưới hỗ trợ rộng khắp, đảm bảo trẻ em được tiếp cận các dịch vụ cần thiết. Quan trọng là tạo môi trường thân thiện, xóa bỏ kỳ thị, để trẻ em có cơ hội làm lại cuộc đời.

5.1. Giáo Dục Kỹ Năng Sống Dạy Nghề Cho Trẻ Em

Giáo dục kỹ năng sống, dạy nghề cho trẻ em là yếu tố then chốt để hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Các kỹ năng này giúp trẻ em có khả năng tự bảo vệ mình, tìm kiếm việc làm, và hòa nhập với xã hội. Cần đa dạng hóa các hình thức giáo dục, dạy nghề, phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng trẻ.

5.2. Vận Động Xã Hội Xóa Bỏ Kỳ Thị Tạo Cơ Hội

Vận động xã hội xóa bỏ kỳ thị, tạo cơ hội cho trẻ em là điều cần thiết. Cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền trẻ em, về tầm quan trọng của việc tái hòa nhập. Tạo môi trường thân thiện, cởi mở, để trẻ em không cảm thấy bị cô lập, bị phân biệt đối xử. Khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức nhận trẻ em vào làm việc, tạo cơ hội cho trẻ em làm lại cuộc đời.

VI. Kết Luận Tương Lai Bảo Đảm Quyền Tại Hà Giang 53 ký tự

Bảo đảm quyền con người của người dưới 18 tuổi bị buộc tội là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách. Nghiên cứu tại Hà Giang cho thấy còn nhiều thách thức, nhưng cũng có nhiều cơ hội để cải thiện tình hình. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, và cộng đồng. Với sự nỗ lực chung, chúng ta có thể xây dựng một hệ thống tư pháp thân thiện, bảo vệ tốt nhất quyền lợi của trẻ em, và góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh.

6.1. Tiếp Tục Nghiên Cứu Đánh Giá Để Hoàn Thiện Giải Pháp

Cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để hoàn thiện các giải pháp bảo đảm quyền. Tổ chức các hội thảo, tọa đàm, để trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kiến thức. Theo dõi sát sao tình hình thực thi pháp luật tại các địa phương. Cập nhật các thông tin, số liệu thống kê để có cái nhìn toàn diện, chính xác về vấn đề.

6.2. Mở Rộng Hợp Tác Quốc Tế Để Học Hỏi Kinh Nghiệm

Mở rộng hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm từ các nước có hệ thống tư pháp tiên tiến. Tham gia các diễn đàn, hội nghị quốc tế về quyền trẻ em. Mời các chuyên gia quốc tế đến Việt Nam để chia sẻ kiến thức, kỹ năng. Áp dụng các mô hình, giải pháp đã được chứng minh hiệu quả trên thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận về bảo đảm quyền con người của người bị buộc tội dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự theo luật tố tụng hình sự Việt Nam; Chương 2: Quy định của pháp luật tố tụng hình sự và thực trạng bảo đảm quyền con người của người bị buộc tội dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự trên cơ sở thực tiễn tại địa bàn tỉnh Hà Giang. Chương 3: Quan điểm và giải pháp tăng cường bảo đảm quyền con người của người bị buộc tội dưới 18 tuổi trong xét xử vụ án hình sự. 10 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƢỜI CỦA NGƢỜI BỊ BUỘC TỘI DƢỚI 18 TUỔI TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ VỤ ÁN HÌNH SỰ THEO LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. Khái niệm, đặc điểm của quyền con ngƣời của ngƣời bị buộc tội dƣới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự 1.

Khái niệm quyền con người của người bị buộc tội dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự Thuật ngữ người dưới 18 tuổi hay NCTN được sử dụng khá phổ biến trong nhiều ngành khoa học khác nhau như tâm lý học, xã hội học, giáo dục học, pháp luật… Tuy nhiên, tùy lĩnh vực nghiên cứu, dưới những g c độ và thực tiễn mà các thuật ngữ trên được hiểu theo cách khác nhau. Cụ thể: Theo Từ điển tiếng Việt thì khái niệm người chưa thành niên được định nghĩa: “Người chưa thành niên là người chưa phát triển đầy đủ, toàn diện về thể lực, trí tuệ, tinh thần cũng như chưa có đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân”. Theo quy định tại Điều 1 Công ước quốc tế về quyền trẻ em năm 1990 thì “Trẻ em có nghĩa là người dưới 18 tuổi trừ trường hợp luật pháp áp dụng với trẻ em đó có quy định tuổi thành niên sớm hơn”. Bên cạnh Công ước về quyền trẻ em thì Quy tắc tối thiểu phổ biến của Liên Hợp Quốc về việc áp dụng pháp luật đối với người chưa thành niên (Quy tắc Bắc Kinh) do Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua ngày 14/12/1992 cũng là một văn bản pháp luật quốc tế quan trọng đề cập đến khái niệm “người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi” như là một sự kế thừa của Công ước về Quyền trẻ em.

Do sự phát triển của từng quốc gia khác nhau, nên khái niệm người chưa thành niên ở các quốc gia cũng khác nhau, bên cạnh việc đưa ra khái niệm này thì Công ước về Quyền trẻ em vẫn còn những điều khoản để ngỏ cho các nước 11 quy định về độ tuổi cho người chưa thành niên, thậm chí ngay trong một quốc gia các văn bản pháp luật cũng quy định không thống nhất về vấn đề này. Dựa trên những thành tựu do các ngành khoa học khác mang lại cũng như tiếp thu các văn bản pháp luật quốc tế mà pháp luật Việt Nam đã đưa ra khái niệm về người chưa thành niên, tuỳ theo từng lĩnh vực điều chỉnh của từng ngành luật như sau: Khoản 1 Điều 21 Bộ luật dân sự Việt Nam năm 2015 quy định: “Người chưa thành niên là người chưa đủ mười tám tuổi” và Điều 161 Bộ luật lao động Việt Nam năm 2012 cũng quy định: “Người lao động chưa thành niên là người lao động dưới 18 tuổi”. Từ những khái niệm trên, có thể hiểu người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi. Các khái niệm nêu trên trong pháp luật Việt Nam là hoàn toàn phù hợp với Công ước quốc tế về quyền trẻ em ngày 20/2/1990 mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Bộ luật Hình sự năm 2015 tại chương XII quy định: Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội (thay vì “Những quy định đối với NCTN phạm tội” như BLHS năm 1999, chương X). Sự thay đổi về tên chương trong BLHS lần này có ý nghĩa: chỉ rõ chương này là những quy định áp dụng đối với người dưới 18 tuổi kể cả người bị buộc tội, bị hại và người làm chứng thay vì chỉ có NCTN phạm tội. Qua phân tích trên, có thể đưa ra khái niệm về người dưới 18 tuổi như sau: Người dưới 18 tuổi là người chưa hoàn thiện đầy đủ về thể chất, tinh thần, trí tuệ, cũng như chưa có đầy đủ về quyền và nghĩa vụ công dân. Khái niệm nêu trên đã phản ánh được đặc điểm về tâm sinh lý cũng như khả năng nhận thức của lứa tuổi này.

Đồng thời thể hiện sự phù hợp của pháp luật Việt Nam với xu thế phát triển của pháp luật quốc tế. Ở Việt Nam, thuật ngữ người bị buộc tội dưới 18 tuổi được sử dụng rộng rãi trong cả khoa học luật hình sự cũng như trong pháp luật hình sự thực 12 định. Theo quy định tại điểm đ, khoản 1, Điều 4 BLTTHS 2015 thì người bị buộc tội gồm người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo. Theo đ c thể hiểu người bị buộc tội là người bị tình nghi phạm tội.

BLHS năm 2015 đã giành một chương riêng để quy định về vấn đề người bị buộc tội dưới 18 tuổi và BLTTHS năm 2015 tại chương XXVII cũng quy định Thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi. So với pháp luật hình sự thời kỳ trước, những quy định đối với người bị buộc tội dưới 18 tuổi đã c thay đổi về tên chương cũng như bổ sung một số điểm mới. Căn cứ vào các khái niệm nêu trên có thể hiểu: người bị buộc tội dưới 18 tuổi là người từ đủ 14 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi bị các cơ quan tiến hành tố tụng có căn cứ nghi ngờ họ thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định là tội phạm trong Bộ luật Hình sự, có lỗi và phải chịu TNHS. Xét xử VAHS là giai đoạn tiếp theo sau giai đoạn điều tra và truy tố bao gồm: Giai đoạn xét xử sơ th m và giai đoạn xét xử phúc th m.

Đây được coi là giai đoạn trung tâm và quan trọng nhất của hoạt động TTHS, mà trong đ cấp Tòa án có th m quyền căn cứ vào các quy định của pháp luật TTHS tiến hành các hoạt động: 1) Chu n bị cho việc xét xử thông qua việc thực hiện các hoạt động mà luật quy định, 2) Đưa vụ án hình sự ra xét xử để tìm ra sự thật khách quan của vụ án, Tòa án dựa trên kết quả tranh tụng công khai và dân chủ của hai bên (buộc tội và bào chữa) đưa ra phán quyết về tính chất tội phạm (hay không) của hành vi, có tội (hay không) của bị cáo. Giai đoạn xét xử được bắt đầu từ khi Tòa án thụ lý hồ sơ vụ án và kết thúc bằng việc Toà án ra một bản án (quyết định) có hiệu lực pháp luật. Từ những đặc điểm trên có thể hiểu: xét xử sơ thẩm VAHS đối với người bị buộc tội dưới 18 tuổi là tổng hợp các quy định về thủ tục đặc biệt đối với bị can, bị cáo là người dưới 18 tuổi (từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi) mang tính chất nhân đạo nhằm xét xử vụ án một cách khách quan, toàn diện và đúng pháp luật, qua đó bảo vệ các 13 quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo trong hoạt động xét xử. Xét xử sơ th m VAHS vừa là một giai đoạn trong quá trình THTT vừa là hậu quả pháp lý mà người dưới 18 tuổi phải gánh chịu khi thực hiện hành vi gây nguy hiểm cho xã hội bị luật hình sự quy định là tội phạm.

Khoản 1 Điều 61 BLTTHS quy định bị cáo là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử [35, Điều 61]. Đồng thời theo quy định của BLHS năm 2015 về tuổi chịu TNHS, thì có thể hiểu bị cáo là người dưới 18 tuổi là người từ đủ 14 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi ở thời điểm đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử [34]. Do người dưới 18 tuổi có những đặc điểm tâm sinh lý riêng, khác với người đã hoàn thiện cả về trí tuệ, thể chất nên trình tự, thủ tục xét xử hình sự sơ th m đối với họ cũng phải tuân theo những quy định riêng biệt. Việc quy định thủ tục THTT riêng đối với người bị buộc tội c ý nghĩa trong việc quyết định hình phạt phù hợp, vừa có tác dụng răn đe, phòng ngừa vừa thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng với mục đích chính là giáo dục người dưới 18 tuổi nhận ra sai lầm và giúp họ trở thành người có ích cho xã hội.

Từ phân tích trên có thể hiểu: Người bị buộc tội dưới 18 tuổi trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự là bị can, bị cáo từ đủ 14 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội bị luật hình sự quy định là tội phạm bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử. Về quyền con người (Human Right): Đây không phải là một thuật ngữ mới mà đã xuất hiện từ khá lâu và tồn tại trong đời sống chính trị, pháp lý của mỗi quốc gia, dân tộc. Thuật ngữ “quyền con người” c thể được viết/đọc bằng những loại hình ngôn ngữ khác nhau như nhân quyền (theo nghĩa Hán - Việt), Human Right (tiếng Anh)… Hiện nay, trên thế giới c nhiều cách định nghĩa khác nhau về quyền con người, mỗi định nghĩa được nhìn nhận dưới một g c độ nhất định (dựa trên lý thuyết tự nhiên về lợi ích cá nhân hay thông qua các chế định cụ thể nhằm đảm bảo, thực thi hiệu quả quyền con người - 14 trường phái pháp luật thực định…). Tuy nhiên dù được viết hay đọc hay định nghĩa như thế nào thì thuật ngữ này cũng được hiểu là những quyền tự nhiên của con người không bị tước bỏ bởi bất cứ ai và bởi bất cứ chính thể nào.

Có thể nói, ngay từ buổi sơ khai của một xã hội có tổ chức, quyền con người đã xuất hiện như một khát vọng lớn lao, là giá trị chung của toàn nhân loại. Liên hợp quốc đã đưa ra một định nghĩa tương đối khái quát về quyền con người như sau: Quyền con người là những bảo đảm pháp lý toàn cầu c tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nh m chống lại những hành động hoặc sự bỏ mặc mà làm tổn hại đến nhân ph m, những sự được phép và tự do cơ bản của con người. Hiện nay, định nghĩa này được nhiều quốc gia thừa nhận và sử dụng do tính chất khái quát cao và làm rõ được bản chất của quyền con người.