Luận văn thạc sĩ về quyền có luật sư trong tố tụng tại toà án nhân dân tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại toà án nhân dân tỉnh phú thọ, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Xuân Sơn
• Người hướng dẫn: GS.TS Thái Vĩnh Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến Pháp và Luật Hành Chính
• Đề tài: Bảo Đảm Quyền Có Luật Sư Trong Tố Tụng Tại Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ NỘI DUNG VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ LUẬT SƯ TRONG HOẠT ĐỘNG TỐ TỤNG TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của nghề luật sư
• 1.2. Khái niệm, cơ sở và ý nghĩa của quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân
• 1.2.1. Khái niệm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân
• 1.2.2. Cơ sở và ý nghĩa của bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân
• 1.3. Nội dung bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân
• 1.3.1. Bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng hình sự
• 1.3.2. Bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng dân sự
• 1.3.3. Bảo đảm quyền có luật sư trong tố tụng hành chính
• 1.3.4. Bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng trong pháp luật quốc tế
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ LUẬT SƯ TRONG HOẠT ĐỘNG TỐ TỤNG TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Khái quát chung về tỉnh Phú Thọ và tổ chức, hoạt động của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ
• 2.1.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế xã hội của tỉnh Phú Thọ
• 2.1.2. Khái quát về tổ chức Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Những kết quả đạt được về bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ
• 2.2.1. Trong lĩnh vực tố tụng hình sự
• 2.2.2. Trong lĩnh vực tố tụng dân sự
• 2.3. Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân trong bảo đảm quyền có luật sư bào chữa trong hoạt động tố tụng
• 2.3.1. Những hạn chế, tồn tại
• 2.3.2. Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG BẢO ĐẢM QUYỀN CÓ LUẬT SƯ TRONG HOẠT ĐỘNG TỐ TỤNG TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN TỪ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Định hướng tăng cường bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân
• 3.2. Các giải pháp nhằm tăng cường bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân từ thực tiễn tỉnh Phú Thọ
• 3.2.1. Tiếp tục hoàn thiện các quy định của pháp luật tố tụng
• 3.2.2. Các giải pháp về tổ chức và nhân lực
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và cơ sở của quyền có luật sư trong tố tụng tại Tòa án nhân dân

Quyền có luật sư trong tố tụng tại Tòa án nhân dân là một trong những quyền cơ bản của công dân, được quy định trong các văn bản pháp luật hiện hành. Quyền có luật sư không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Theo Điều 58 Bộ luật Tố tụng hình sự, bị cáo có quyền nhờ luật sư bào chữa. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của luật sư trong việc đảm bảo công lý và bảo vệ quyền lợi của bị cáo. Hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc công nhận và bảo vệ quyền này, tạo điều kiện cho luật sư tham gia vào quá trình tố tụng, từ giai đoạn điều tra đến xét xử. Bảo đảm quyền có luật sư không chỉ giúp nâng cao chất lượng xét xử mà còn góp phần vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền. Cần nhấn mạnh rằng, việc bảo đảm quyền này còn phải phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, nhằm nâng cao tính minh bạch và công bằng trong hoạt động tố tụng.

1.1. Đặc điểm của nghề luật sư

Nghề luật sư tại Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt, phản ánh vai trò của luật sư trong hệ thống tư pháp. Luật sư không chỉ là người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng mà còn là cầu nối giữa công dân và cơ quan pháp luật. Đặc điểm này thể hiện rõ trong các hoạt động như tư vấn pháp lý, đại diện cho khách hàng trong các phiên tòa. Quyền lợi của bị cáo được bảo vệ một cách tối đa thông qua sự tham gia của luật sư. Hơn nữa, nghề luật sư còn phải tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp, đảm bảo sự công bằng và công khai trong quá trình tố tụng. Sự phát triển của nghề luật sư cũng phản ánh sự tiến bộ của xã hội, khi mà người dân ngày càng nhận thức rõ hơn về quyền lợi của mình trong hệ thống pháp luật.

II. Thực trạng bảo đảm quyền có luật sư tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ

Tại tỉnh Phú Thọ, việc bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng đã có những bước tiến nhất định. Theo thống kê, số lượng vụ án có sự tham gia của luật sư ngày càng tăng, cho thấy sự quan tâm của các cơ quan tố tụng đối với quyền lợi của bị cáo. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều hạn chế, như tỷ lệ vụ án không có luật sư bào chữa vẫn còn cao. Nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức của người dân về quyền lợi của mình còn hạn chế, cùng với đó là các điều kiện kinh tế, xã hội chưa thực sự thuận lợi để tạo điều kiện cho sự tham gia của luật sư. Hệ thống pháp luật cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm quyền có luật sư được thực hiện một cách đầy đủ và hiệu quả hơn. Các cơ quan chức năng cần có những biện pháp cụ thể nhằm nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi của bị cáo cũng như tạo điều kiện cho luật sư tham gia vào quá trình tố tụng.

2.1. Những kết quả đạt được

Trong thời gian qua, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ đã có nhiều nỗ lực trong việc bảo đảm quyền có luật sư. Số lượng vụ án hình sự và dân sự có luật sư tham gia ngày càng gia tăng, cho thấy sự cải thiện trong nhận thức của cả người dân và các cơ quan tố tụng. Những kết quả này không chỉ nâng cao chất lượng xét xử mà còn tạo ra sự tin tưởng trong cộng đồng đối với hệ thống tư pháp. Việc luật sư tham gia vào các phiên tòa đã góp phần làm rõ các vấn đề pháp lý, đảm bảo tính khách quan và công bằng trong xét xử. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, mặc dù có những tiến bộ, nhưng việc bảo đảm quyền có luật sư vẫn cần được tiếp tục quan tâm và đầu tư để đạt được hiệu quả cao hơn trong tương lai.

III. Định hướng và giải pháp nhằm tăng cường bảo đảm quyền có luật sư

Để tăng cường bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, cần có những định hướng và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi của mình trong tố tụng. Các cơ quan chức năng cần tổ chức các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật để người dân hiểu rõ hơn về quyền có luật sư. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến quyền của luật sư, đảm bảo rằng luật sư có thể tham gia một cách hiệu quả vào quá trình tố tụng. Việc xây dựng một môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động của luật sư là rất cần thiết. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tố tụng và các tổ chức luật sư để đảm bảo rằng quyền lợi của bị cáo luôn được bảo vệ một cách tốt nhất.

3.1. Các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường bảo đảm quyền có luật sư bao gồm việc cải cách hệ thống pháp luật, tăng cường đào tạo và nâng cao trình độ cho đội ngũ luật sư. Cần có những quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của luật sư trong tố tụng, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong việc bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Hơn nữa, việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm giữa các luật sư và cơ quan tố tụng sẽ giúp tăng cường sự hiểu biết và phối hợp giữa hai bên. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc hỗ trợ tài chính cho những bị cáo không có khả năng chi trả cho luật sư, đảm bảo rằng mọi công dân đều có quyền được bào chữa, bất kể tình hình kinh tế của họ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động bảo đảm quyền có luật sư trong tố tụng tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ là một chủ đề mang tính cấp thiết trong bối cảnh cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Theo báo cáo của ngành tư pháp, trong giai đoạn 2016-2020, tỉnh Phú Thọ đã khởi tố, điều tra và xét xử hàng nghìn vụ án hình sự, dân sự với nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là các vụ án liên quan đến trật tự xã hội và an toàn giao thông. Tuy nhiên, tỷ lệ vụ án có sự tham gia của luật sư bảo vệ quyền lợi còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền này trong thời gian tới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vụ án hình sự và dân sự được giải quyết tại TAND tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2016-2020, không mở rộng sang tố tụng hành chính hay các lĩnh vực khác.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng, nâng cao vai trò của luật sư trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đồng thời thúc đẩy tiến trình cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Các chỉ số như tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia, mức độ tuân thủ quy định pháp luật về quyền có luật sư, cũng như hiệu quả tranh tụng tại phiên tòa được xem là các metrics quan trọng để đánh giá thành công của các giải pháp đề xuất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về quyền con người, quyền công dân trong tố tụng, cũng như các nguyên tắc cơ bản của pháp luật tố tụng hình sự và dân sự. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về quyền con người và quyền công dân: Nhấn mạnh quyền được bảo vệ pháp lý, quyền được bào chữa và quyền có luật sư là những quyền cơ bản được Hiến pháp và các văn bản pháp luật quốc tế công nhận. Quyền này là cơ sở để đảm bảo công lý và sự công bằng trong hoạt động tố tụng.

2. Mô hình tố tụng hình sự và dân sự theo nguyên tắc tranh tụng: Tập trung vào vai trò của các chủ thể trong tố tụng, đặc biệt là luật sư với tư cách người bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bị cáo, bị hại và đương sự. Mô hình này nhấn mạnh sự bình đẳng giữa các bên, tính khách quan và minh bạch trong quá trình xét xử.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: quyền có luật sư, hoạt động tố tụng, nguyên tắc tranh tụng, bảo đảm quyền con người trong tố tụng, và vai trò của luật sư trong tố tụng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phân tích pháp lý: Đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về quyền có luật sư trong Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

• So sánh pháp luật: So sánh quy định của pháp luật Việt Nam với một số nước nhằm rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất hoàn thiện.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và phân tích số liệu về tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia tại TAND tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2016-2020, từ đó đánh giá thực trạng bảo đảm quyền có luật sư.

• Phương pháp tổng hợp: Kết hợp các kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn để đưa ra các kết luận và đề xuất.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các hồ sơ vụ án hình sự và dân sự được xét xử tại TAND tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn nghiên cứu, cùng với các báo cáo, tài liệu pháp lý và ý kiến chuyên gia. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có trọng số nhằm đảm bảo tính đại diện. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2021, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia còn thấp: Theo thống kê, chỉ khoảng 30% vụ án hình sự và 25% vụ án dân sự tại TAND tỉnh Phú Thọ có sự tham gia của luật sư bảo vệ quyền lợi cho bị cáo hoặc đương sự. Tỷ lệ này thấp hơn mức trung bình của một số tỉnh thành khác trong cả nước.

2. Nhận thức về quyền có luật sư chưa đầy đủ: Qua khảo sát, khoảng 40% người tham gia tố tụng, bao gồm bị cáo, bị hại và cán bộ tố tụng, chưa hiểu rõ hoặc chưa nhận thức đầy đủ về quyền được có luật sư bảo vệ trong các giai đoạn tố tụng.

3. Hạn chế về cơ sở vật chất và tổ chức hành nghề luật sư: Tỉnh Phú Thọ hiện có khoảng 150 luật sư hành nghề, nhưng chưa có văn phòng luật sư chuyên trách hỗ trợ tố tụng hình sự và dân sự, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận và hỗ trợ pháp lý cho người dân.

4. Các quy định pháp luật còn bất cập và khó áp dụng: Một số quy định về thủ tục đăng ký bảo vệ, thời điểm luật sư tham gia tố tụng và quyền tiếp cận hồ sơ vụ án chưa được thực hiện nghiêm túc, gây ảnh hưởng đến hiệu quả bảo đảm quyền có luật sư.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Thứ nhất, nhận thức pháp luật của người dân và cán bộ tố tụng còn hạn chế, dẫn đến việc không chủ động mời luật sư hoặc không tạo điều kiện cho luật sư tham gia tố tụng. Thứ hai, hệ thống tổ chức hành nghề luật sư tại địa phương chưa phát triển đồng bộ, thiếu các cơ chế hỗ trợ và phối hợp hiệu quả với cơ quan tố tụng. Thứ ba, một số quy định pháp luật còn mang tính hình thức, chưa có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quyền có luật sư.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế cho thấy, việc bảo đảm quyền có luật sư là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng xét xử, giảm thiểu oan sai và tăng cường công bằng pháp lý. Việc áp dụng các nguyên tắc tranh tụng và quyền bào chữa được thực hiện hiệu quả sẽ góp phần xây dựng niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia theo từng năm, bảng tổng hợp các nguyên nhân hạn chế và sơ đồ mô tả quy trình bảo đảm quyền có luật sư trong tố tụng tại TAND tỉnh Phú Thọ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quyền có luật sư: Cơ quan tư pháp phối hợp với các tổ chức xã hội tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân và cán bộ tố tụng về quyền được có luật sư. Mục tiêu đạt tỷ lệ nhận thức trên 80% trong vòng 2 năm.

2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy trình tố tụng: Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về thủ tục đăng ký bảo vệ, quyền tiếp cận hồ sơ, thời điểm luật sư tham gia tố tụng để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm.

3. Phát triển tổ chức hành nghề luật sư tại địa phương: Khuyến khích thành lập các văn phòng luật sư chuyên trách hỗ trợ tố tụng hình sự và dân sự tại tỉnh Phú Thọ, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa luật sư và cơ quan tố tụng. Mục tiêu tăng số lượng luật sư hành nghề lên khoảng 200 người trong 3 năm tới.

4. Tăng cường giám sát và xử lý vi phạm trong bảo đảm quyền có luật sư: Thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực hiện quyền có luật sư tại các giai đoạn tố tụng, xử lý nghiêm các hành vi cản trở luật sư tham gia tố tụng. Chủ thể thực hiện là TAND, Viện Kiểm sát và Liên đoàn Luật sư Việt Nam, với lộ trình triển khai ngay trong năm đầu tiên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức ngành tư pháp và tòa án: Giúp nâng cao hiểu biết về quyền có luật sư, từ đó thực hiện tốt hơn các quy định pháp luật trong hoạt động tố tụng.

2. Luật sư và tổ chức hành nghề luật sư: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển nghề nghiệp, nâng cao vai trò trong tố tụng và bảo vệ quyền lợi khách hàng.

3. Sinh viên, nghiên cứu sinh ngành luật: Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc học tập, nghiên cứu về quyền con người, tố tụng hình sự và dân sự.

4. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ trong việc xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến bảo đảm quyền có luật sư và cải cách tư pháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Quyền có luật sư trong tố tụng được quy định như thế nào tại Việt Nam?
   Quyền có luật sư được quy định rõ trong Hiến pháp 2013 và Bộ luật Tố tụng hình sự, dân sự năm 2015, bảo đảm người bị buộc tội, bị hại và đương sự được quyền thuê hoặc được chỉ định luật sư bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

2. Tại sao tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia tại Phú Thọ còn thấp?
   Nguyên nhân chính là do nhận thức pháp luật của người dân và cán bộ tố tụng chưa đầy đủ, hạn chế về tổ chức hành nghề luật sư và một số quy định pháp luật chưa được thực hiện nghiêm túc.

3. Luật sư tham gia tố tụng từ thời điểm nào?
   Theo quy định, luật sư có thể tham gia từ khi người bị bắt hoặc bị tạm giữ có mặt tại cơ quan điều tra, hoặc từ khi khởi tố bị can, nhằm bảo vệ quyền lợi ngay từ giai đoạn đầu.

4. Các cơ quan tố tụng có trách nhiệm gì trong việc bảo đảm quyền có luật sư?
   Cơ quan tố tụng có trách nhiệm thông báo, giải thích quyền có luật sư cho người tham gia tố tụng, tạo điều kiện để luật sư thực hiện chức năng bảo vệ, đồng thời xử lý các hành vi cản trở.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để nâng cao quyền có luật sư trong tố tụng?
   Tăng cường tuyên truyền pháp luật, hoàn thiện quy định pháp luật, phát triển tổ chức hành nghề luật sư và giám sát chặt chẽ việc thực hiện quyền có luật sư là các giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về bảo đảm quyền có luật sư trong hoạt động tố tụng tại TAND tỉnh Phú Thọ, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân cụ thể.
• Tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia còn thấp, nhận thức pháp luật chưa đầy đủ và hệ thống tổ chức hành nghề luật sư chưa phát triển đồng bộ là những thách thức lớn.
• Các quy định pháp luật hiện hành đã tạo nền tảng nhưng cần được hoàn thiện và thực thi nghiêm túc hơn để bảo đảm quyền con người và công bằng trong tố tụng.
• Đề xuất các giải pháp thiết thực gồm tuyên truyền, hoàn thiện pháp luật, phát triển tổ chức luật sư và tăng cường giám sát nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền có luật sư.
• Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp trong vòng 1-3 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá kết quả để điều chỉnh phù hợp, góp phần thúc đẩy cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.

Quý độc giả và các nhà nghiên cứu được khuyến khích tham khảo và áp dụng các kết quả nghiên cứu này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tố tụng và bảo vệ quyền con người trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VÀ NỘI DUNG VE BẢO DAM QUYỀN CO LUẬT SƯ TRONG HOAT ĐỘNG TÓ TỤNG TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN 1. Khái niệm, đặc điểm của nghề luật sw LLL Khái niệm liật swe Trước khi xác định quyển có luật sư trong hoạt động tổ tung tại TAND. chúng ta cân zác định khái niệm luật sur trong hệ thống pháp luật Viet Nam. Hai thuật ngữ “luật gia” và “luật su” hiện nay ở Việt Nam vẫn còn.

được hiểu khác nhau va còn có sự nhằm lẫn Nguyên nhân của hiện tương này một mặt 1a do hệ thống luật pháp nói chung và các nghề nghiệp vẻ tư pháp ở ‘Viet Nam nói riêng chưa phát triển, mặt khác có hiện tượng nay cũng một phân do việc dịch các thuật ngữ có liên quan trong ngôn ngữ nước ngoài chưa chuẩn xác, chưa thong nhất. Theo cách giải thích của nhiễu từ điển va qua tìm hiểu thực tiễn của một số nước, chúng tối thấy có thể hiểu như sau: - Jurist là luật gia, 1a người có kiến thức về pháp luật, chuyên gia luật Co thể hiểu đó là tat cả những người tốt nghiệp đại học luật (cử nhân luật trở. lên), hoặc vận dụng ở ta có thé bao gồm cả những người tuy không có bằng. cử nhân luật, nhưng có kiến thức vé pháp luật va đang hoạt động trên các lĩnh vực pháp luật, tư pháp.

Hồi viên Hội luật gia Viet Nam được. theo ngiấa nay, Barrister là luật sư bao chữa tai tòa, Solicitor là luật su tư vấn được đảo tạo. vẻ ký năng hành nghề, được gia nhập Doan luật sư, qua đó được công, nhân là luật sử để hành nghề chuyên nghiệp trong lĩnh vực tranh tung và tư ‘van pháp luật hoặc một trong hai lĩnh vực này: " Tương đương với 2 thuật ngữ tiếng Anh “Jurist” và Bamistez/ Solicitor là 2 thuật ngữ trong tiéng Pháp: Juriste (luật gia) và Avocat (luật sư, trang su). Ở Việt Nam luật sư được hiểu theo quy định của Luật Luật sư la người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghé theo quy định của luật này, thực hiện dich vụ pháp lý theo yêu câu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (Điều 2).

Điều kiện hanh nghệ luật sư là được cấp Chứng chỉ hảnh nghề luật sư vả gia nhập một Doan luật sự. Ở Việt Nam lâu nay vẫn sử dụng các cum từ “nghề luật sư”, “hành. Thực ra như vậy không hoàn toàn chính xác vẻ mặt ngôn ngữ Bởi vì "luật sự" là một danh từ chỉ người, chứ không phải dùng để chỉ một nghệ. Vi vay trong tiếng Anh người ta dùng Barrister/Solicitor (luật sư) và Practice law (hảnh nghề Iuét), Tuy nhiên, theo chúng tôi việc sử dụng các cum từ "nghề luật sự” và “hảnh nghề luật su” la phù hợp với thực tiễn của ta, có thể chấp nhân được, vì: - Nếu ding cum từ "nghề luật” thì e rằng theo cách biểu hiện của ngôn.

ngữ Việt Nam sẽ quá rông, không phải chi là việc bảo chữa, biên hộ trước Toa án va làm từ van pháp luật (cung cấp dich vu pháp lý) của luật sư. Theo thói quen sử dụng ngôn ngữ Việt Nam trong văn nói cũng như trong văn viết thì thuật ngữ “nghé luật sư" có thể được chấp nhân, cũng giỏng như nói “kiển trúc su” và nghề “kiến trúc sư”, “thay thuốc” va “nghề thay thuốc" wv. - Vậy "hảnh nghề luật sư” là gi? Đó là việc luật sử tham gia hoạt đông tổ tụng, thực hiện tư vẫn pháp luật, các dịch vụ pháp lý khác theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức nhằm bão vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ theo quy định. của pháp luật.

Theo thông lệ của các nước trên thể giới, cũng như theo quy định của pháp luật Việt Nam thi nội dung của nghề luật sư (Điều 22 Luật Luật sư) bao gém 1. Tham gia tổ tung với tư cách là người bào chữa cho người bi tam giữ, bị can, bi cáo hoặc là người bao vệ quyển lợi của người bi hai, nguyên. đơn dân sự, bi đơn dân sự, người có quyên lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự. Tham gia tổ tung với tư cách là người đại điện hoặc là người bao về quyền, lợi ich hop pháp của nguyên đơn, bi đơn, người cỏ quyền lợi, nghĩa vụ Tiên quan trong các vu án vẻ tranh chấp dân sự, hôn nhân va gia đính, kinh.

doanh, thương mai, lao đông, hành chính, việc vẻ yêu cầu dan sự, hôn nhân và gia đình, lanh doanh, thương mai, lao đồng và các vụ, việc khắc theo quy định. của pháp luật. Thực hiện tư vẫn pháp luật 4, Đại dién ngoai tổ tung cho khách hang để thực hiện các công việc có Tiên quan đến pháp luật 5. Thực hiện dich vụ pháp lý khác theo quy định của Luật nay.

Các luật sư được hành ngh tự do, tự do lựa chọn hình thức hành nghề Ja hảnh nghề trong tổ chức hảnh nghề luật sư được thực hiện bằng việc thánh. lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư, làm việc theo hợp đẳng cho tổ chức hảnh nghề luật sự hoặc hành nghề với tư cách cá nhân. Các uật sử hảnh nghề theo quy định của pháp luật. Điều kiện để một người trở thành Luật sư phải théa mãn hai điều kiện.

được quy định trong Luật Luật sư. Người nào không di điều kiên hảnh nghề Luật sur mã tham gia vào các quan hệ xã hội với chức danh Luật sư dưới bất kỳ hình thức não thì coi là hành nghề Luật sur bắt hop pháp va sé bi xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật 3 Chúng ta nên hiểu Luật sư là danh từ chỉ người được công nhận là Luật sư khi có đủ tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật và hảnh nghề Luật sư là việc Luật sự được làm những việc theo chuyên môn, ngh nghiệp cũa minh đã được pháp luật quy định. Nói đến Luật sw la nói đến cải cụ thể, đến con người cu thé, dén chức danh cụ thé. Tuy nhiến, tuỷ thuộc vảo pháp luật va tính truyền thong của từng nước ma khái niệm, tiêu chuẩn Luật sư và điều kiện, phạm vi hành nghé Luật sư, cũng như thủ tục, thẩm quyền công nhân Luật sư được quy đính khác nhau.

Theo quy định tại Điều 2 của Luật Luật sự, "Luật sư" là người có đủ tiêu chuẩn luật sư, điểu kiện hảnh nghé luật sự, thực hiện dich vụ pháp lý theo yêu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (gọi chung là khách hang), Trong các tiêu chuẩn luật sư thì tiêu chuẩn có sức khoẻ bảo đâm hanh ghê luật sư là điểm đặc thủ so với các chức danh tư pháp khác. Thực tiễn cho thấy, nhiễu người sau khi nghĩ hưu mới trở thành luật sự và điểu kiến sức khoẻ không bao đêm đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng hảnh nghề luật sư Tuy nhiên, do pháp luật chưa quy định cụ thể về tiêu chuẩn sức khoẻ đối với. uất sử, nến cơ quan nha nước và Đoản luật sử gắp khó khăn trong khi xem xét cấp Chứng chỉ hành nghề luật sử và cho gia nhập Doan luật sự Để zác nhân một người có sức khoẻ bao đầm rảnh nghề luật su thi trong hỗ sơ có liên quan phải có Giấy chứng nhân sức khoẻ Người có di tiêu chuẩn luật sư muốn được hành nghé luật sư phải đáp ứng đủ hai điều kiến hành nghề luật sư, cụ thể la phải được Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghé luật sư va gia nhập một Doan luật sử do mình lựa chon. Điều kiện được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư 1a yêu câu vẻ chuyên môn.

(có bang cử nhân luất, đã tốt nghiệp khoá đào tao nghề, đã hoản thảnh thời gian tép sử hành nghề luật su và đạt yêu cầu kiểm tra kết quả tập sự hành. Đây là điều kiện cân đổi với một người muốn hành nghề luật M4 sự. Diéu kiện gia nhập mốt Doan luật sử là yêu cầu mang tinh nghề nghiệp, thể hiện tinh chất đặc thù của nghề luật su so với các nghề nghiệp khác trong xã hội. Gia nhập một Doan luật sư là điều kiến đủ để được hanh nghệ luật sư.

'Về van để nay, có một cần lưu ý la theo Luât Luật sư thi luật sư phải hành nghề luật sw (uật sơ hành nghệ), không được sử dụng danh ngiĩa luật sự để thực hiền những công việc không thuộc pham vi hành nghề luật sử. Pháp luật về luật sự của nước ta không thừa nhân luất sư không hảnh nghề như một số nước khác Tir những phân tích nêu trên, ta có thé đưa ra khái niệm về Luật sư như sau. “Tất sự là một chức danh te pháp độc lập, chỉ những người cô ai điều iên hành nghề chuyên nghiệp theo quy dink của pháp luật nhằm thực hiện việc tr vẫn pháp luật dai diện theo iy quyền, bảo vệ quyén và lot ích hợp pháp cho cá nhân, tổ chức và nhà nước trước cơ quan tiễn hành tổ hing và thực hiện các địch vu pháp I ide 1L1.Diic diém của nghề luật sie Tir khái niệm Luật su đã được trinh bay va phân tích ở phân trên có thể thấy so với các chức danh Tư pháp khác nghề luật sư có những đặc điểm sau: * Ludt sự cô trách nhiễm bão và pháp chế xã hội chai nghĩa Nha nước ta đã khẳng định sự quan tâm của Đăng, Nhả nước đối với giới luật sw và cũng là sự kiện đánh dấu sự trưởng thành của đội ngũ luật sự ‘va nghề luật sư ở nước ta. Trong niên kinh tế thi trường va trong tiến trình cải cách từ pháp, xy dựng Nha nước pháp quyển zã hôi chủ ngiĩa luật sư cảng phải khẳng định được uy tin va kha năng đóng góp cho đất nước.

Giờ đây, nó đòi hõi yêu cầu cao hon, để luật sự xứng đáng với trọng trách của mình là người đại điện bao vê pháp chế xã hội chủ nghĩa, góp phân dam bao công bang, ôn định xã hội. Sw hiện diện của luật sw trong tuyên truyền, phổ biển, giáo duc pháp 1s luật, trong các hoạt đông tổ tung hình sự, dân su; trong tham gia bảo về quyên, lợi ích hợp pháp của td chức, công dân ngày cảng nhiều.