Khám Phá Bản Đồ Hàng Không: Hướng Dẫn Chi Tiết và Thông Tin Cần Biết

Bản đồ hàng không là công cụ thiết yếu trong ngành hàng không, cung cấp thông tin cần thiết cho các phi công… 66 trang · Học Viện Hàng Không Việt Nam · 2019.

• Tác giả: Trần Văn Tuyến
• Trường học: Học Viện Hàng Không Việt Nam
• Đề tài: Bản Đồ Hàng Không
• Năm xuất bản: 2019

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: QUY ĐỊNH CHUNG
• 2. CHƯƠNG 2: BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ, DỮ LIỆU HÀNG KHÔNG
• 2.1. QUY ĐỊNH CHUNG
• 2.2. PHÂN NHÓM CÁC LOẠI BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ HÀNG KHÔNG
• 2.3. THIẾT KẾ, XÂY DỰNG BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ HÀNG KHÔNG
• 2.4. MÔ TẢ CHỨC NĂNG BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ HÀNG KHÔNG

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bản đồ hàng không

Bản đồ hàng không là công cụ thiết yếu trong ngành hàng không, cung cấp thông tin cần thiết cho các phi công và tổ chức liên quan đến hoạt động bay. Bản đồ chi tiết không chỉ giúp xác định các tuyến bay mà còn cung cấp thông tin về các khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay và các chướng ngại vật. Việc sử dụng bản đồ du lịch trong hàng không cũng rất quan trọng, giúp hành khách có cái nhìn tổng quan về hành trình bay của mình. Theo quy định, bản đồ hàng không phải được thiết kế và xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo tính chính xác và dễ hiểu cho người sử dụng.

1.1. Các loại bản đồ hàng không

Có nhiều loại bản đồ hàng không khác nhau, bao gồm bản đồ sân bay, bản đồ chuyển bay, và bản đồ địa lý. Mỗi loại bản đồ phục vụ cho mục đích khác nhau trong hoạt động hàng không. Bản đồ sân bay cung cấp thông tin về các đường băng, vị trí đỗ tàu bay và các khu vực phục vụ. Bản đồ chuyển bay giúp phi công xác định các tuyến bay an toàn và hiệu quả. Bản đồ địa lý cung cấp thông tin về địa hình và các chướng ngại vật có thể ảnh hưởng đến chuyến bay.

II. Thiết kế và xây dựng bản đồ hàng không

Quá trình thiết kế và xây dựng bản đồ hàng không đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định và tiêu chuẩn quốc tế. Các thông tin trên bản đồ phải được trình bày rõ ràng, chính xác và dễ đọc. Màu sắc và ký hiệu sử dụng trên bản đồ cũng cần phải phù hợp với quy định của ICAO. Việc sử dụng công nghệ hiện đại trong thiết kế bản đồ giúp nâng cao độ chính xác và tính khả dụng của thông tin. Công nghệ hàng không cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cập nhật và duy trì chất lượng của bản đồ hàng không.

2.1. Quy trình thiết kế bản đồ hàng không

Quy trình thiết kế bản đồ hàng không bao gồm nhiều bước, từ việc thu thập dữ liệu, phân tích thông tin đến việc trình bày trên bản đồ. Đầu tiên, dữ liệu hàng không cần được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy. Sau đó, các thông tin này sẽ được phân tích để xác định các yếu tố quan trọng cần thể hiện trên bản đồ. Cuối cùng, việc trình bày thông tin trên bản đồ phải đảm bảo tính chính xác và dễ hiểu cho người sử dụng. Các tiêu chuẩn về tỷ lệ và phép chiếu cũng cần được tuân thủ để đảm bảo tính chính xác của bản đồ.

III. Ứng dụng của bản đồ hàng không trong thực tiễn

Ứng dụng của bản đồ hàng không rất đa dạng, từ việc hỗ trợ phi công trong quá trình bay đến việc cung cấp thông tin cho các cơ quan quản lý hàng không. Bản đồ hàng không giúp phi công xác định các tuyến bay an toàn, tránh các khu vực cấm bay và chướng ngại vật. Ngoài ra, bản đồ cũng được sử dụng trong việc lập kế hoạch bay, giúp tối ưu hóa thời gian và chi phí cho các chuyến bay. Các cơ quan quản lý hàng không cũng sử dụng bản đồ để giám sát và điều phối hoạt động bay, đảm bảo an toàn cho tất cả các chuyến bay.

3.1. Tác động của bản đồ hàng không đến an toàn bay

An toàn bay là yếu tố hàng đầu trong ngành hàng không, và bản đồ hàng không đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo điều này. Việc sử dụng bản đồ chính xác giúp phi công nhận biết được các chướng ngại vật và khu vực nguy hiểm, từ đó đưa ra các quyết định kịp thời để đảm bảo an toàn cho chuyến bay. Hệ thống thông tin hàng không cũng được cải thiện nhờ vào việc sử dụng bản đồ hàng không, giúp tăng cường khả năng giám sát và điều phối hoạt động bay.

Nội dung chính

BẢN ĐỒ HÀNG KHÔNG – HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Bản đồ hàng không do Thạc sĩ Trần Văn Tuyến biên soạn năm 2019, là tài liệu giảng dạy chính thức phục vụ công tác đào tạo tại Học viện Hàng không Việt Nam trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải. Trong chương trình đào tạo chuyên ngành Quản lý hoạt động bay, Quản lý không lưu (ATM) và Quản lý tin tức hàng không (AIS/AIM), học phần Bản đồ hàng không đóng vai trò nền tảng cung cấp kiến thức kỹ thuật về hệ thống tài liệu đồ bản chuyên dụng trong hoạt động bay dân dụng.

Mục tiêu học tập của giáo trình là trang bị cho người học hệ thống quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật thiết kế, phương pháp thể hiện và kỹ năng khai thác, đọc hiểu các loại bản đồ, sơ đồ hàng không theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và Cục Hàng không Việt Nam. Sau khi hoàn thành học phần, người học có khả năng nhận diện đầy đủ hệ thống dữ liệu hàng không, hiểu rõ các bề mặt giới hạn chướng ngại vật, thông số tiếp cận sân bay và quy trình dẫn đường trên bản đồ.

Giáo trình được cấu trúc thành 17 chương mục logic, tiếp cận tuần tự từ các quy định pháp lý, thuật ngữ viết tắt, nguyên tắc thiết kế đồ bản tổng quát cho đến việc chi tiết hóa từng loại bản đồ, sơ đồ phục vụ 6 giai đoạn của chuyến bay (lăn bánh, cất cánh lấy độ cao, bay đường dài, giảm độ cao, tiếp cận hạ cánh và lăn về bến đỗ). Điểm đặc sắc của giáo trình là sự bám sát chặt chẽ các tài liệu chuẩn hóa quốc tế như ICAO Annex 4 (Aeronautical Charts), Annex 6, Annex 11, Doc 8168 (PANS-OPS), Doc 8697 và Doc 9426, kết hợp với các tiêu chuẩn cơ sở do Cục Hàng không Việt Nam ban hành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân bổ dung lượng chi tiết qua 17 chương chuyên đề, bao quát đầy đủ hệ thống bản đồ hàng không hiện hành:

1. Chương 1 – Quy định chung: Cung cấp hệ thống giải thích thuật ngữ và hơn 50 ký hiệu viết tắt chuẩn mực trong ngành hàng không (AFTN, ATM, AIM, AIP, AIRAC, CNS, eTOD, FIR, IFR, ILS, PBN, RNAV, RNP, SID, STAR, VOR, DME...). Đồng thời định nghĩa rõ ràng 6 giai đoạn vận hành của một chuyến bay tiêu chuẩn.
2. Chương 2 – Bản đồ, sơ đồ, dữ liệu hàng không: Trình bày cơ sở pháp lý, quy chế quản lý chất lượng, tiêu chuẩn nhân viên bản đồ/dữ liệu và phân nhóm 4 hệ thống bản đồ: nhóm chướng ngại vật, nhóm di chuyển mặt đất, nhóm khai thác cất/hạ cánh và nhóm bay đường dài. Thiết lập các quy định kỹ thuật về tỷ lệ, phép chiếu, hệ quy chiếu tọa độ, màu sắc, đơn vị đo lường (m, ft, km, NM, kt) và quy cách trình bày bản in theo phông chữ Arial Unicode chuẩn ICAO Doc 8697.
3. Chương 3 – Sơ đồ chướng ngại vật sân bay - Loại A (Aerodrome Obstacle Chart - Type A): Hướng dẫn chức năng xác định giới hạn khai thác cất cánh, quy cách thể hiện mặt bằng và mặt trắc dọc, quy định dải cất cánh (chiều rộng gốc 180 m mở rộng theo tỉ lệ 0,25 đến tối đa 1.800 m, chiều dài 10 km hoặc 12 km), bề mặt dốc 1,2% hoặc 1,0%, cùng nguyên lý bóng của chướng ngại vật.
4. Chương 4 – Bản đồ địa hình tiếp cận chính xác (Precision Approach Terrain Chart): Quy định thiết lập cho các đường cất hạ cánh (CHC) CAT II và CAT III, tỷ lệ ngang 1:2.500 và tỷ lệ đứng 1:500, thể hiện chi tiết mặt cắt địa hình trong phạm vi 900 m trước ngưỡng đường CHC để phục vụ thiết bị đo cao vô tuyến.
5. Chương 5 & 6 – Sơ đồ hệ thống đường hàng không (Enroute Chart) và Sơ đồ khu vực tiếp cận (Area Chart): Quy cách thể hiện hệ thống đường bay ATS, điểm báo cáo, lộ điểm RNAV/PBN, tần số vô tuyến, độ cao an toàn phân khu và độ cao bay đường dài tối thiểu (MEA/MOCA).
6. Chương 7 & 8 – Sơ đồ phương thức khởi hành tiêu chuẩn bằng thiết bị (SID) và Sơ đồ phương thức đến tiêu chuẩn bằng thiết bị (STAR): Thể hiện tuyến bay chuyển tiếp, điểm trọng yếu, giới hạn tốc độ, độ cao chuyển tiếp và phương thức mất liên lạc vô tuyến.
7. Chương 9 & 10 – Sơ đồ phương thức tiếp cận sử dụng thiết bị (IAC) và Sơ đồ tiếp cận bằng mắt (VAC): Cung cấp cấu trúc tiếp cận chót (FAF), quỹ đạo tiếp cận hụt, vùng chờ, độ cao vượt chướng ngại vật (OCA/OCH) và tiêu chuẩn khai thác tối thiểu của sân bay.
8. Chương 11, 12 & 13 – Nhóm sơ đồ sân bay, di chuyển mặt đất và sân đỗ: Quy cách biểu diễn chi tiết đường cất hạ cánh, hệ thống đường lăn, vị trí đỗ tàu bay, sức chịu tải mặt đường (PCN/ACN) và hệ thống hỗ trợ dẫn hướng bằng mắt.
9. Chương 14, 15 & 16 – Bản đồ tỷ lệ 1:1.000.000 (WAC), 1:500.000 và Sơ đồ độ cao tối thiểu giám sát không lưu (Radar Minimum Altitude Chart): Cung cấp dữ liệu phục vụ dẫn đường bằng mắt (VFR) và dẫn dắt radar tiếp cận.
10. Chương 17 – Bản đồ địa hình và chướng ngại vật điện tử (eTOD - ICAO): Chuẩn hóa việc thu thập và mô hình hóa dữ liệu địa lý theo chuẩn ISO 19100 cho 4 vùng địa hình (Area 1: toàn quốc; Area 2: lân cận sân bay gồm 2a, 2b, 2c, 2d; Area 3: khu di chuyển sân bay; Area 4: khu vực tiếp cận chính xác 900 m trước thềm đường CHC CAT II/III).

                              HỆ THỐNG BẢN ĐỒ HÀNG KHÔNG
                                      (17 CHƯƠNG)

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết đồ bản hàng không: Các phép chiếu bản đồ, tính toán tỷ lệ tuyến tính, xác định độ lệch từ (magnetic variation), kinh tuyến tham chiếu và hướng Bắc thực/Bắc từ/Bắc lưới.
• Tiêu chuẩn dữ liệu và định vị: Quy tắc xác định tọa độ trắc địa theo kinh vĩ độ (độ, phút, giây và phần trăm của giây), độ cao tuyệt đối (AMSL), chiều cao (Height) và mức cao sân bay (Elevation).
• Nguyên lý an toàn chướng ngại vật: Mô hình hóa các bề mặt giới hạn chướng ngại vật (OLS), mặt phẳng dốc cất cánh, vùng bảo vệ tiếp cận hụt và tính toán độ cao an toàn tối thiểu theo phân khu (MSA/MOCA).
• Hệ thống phân cấp dữ liệu hàng không: Chuẩn hóa quy trình phân phối tin tức hàng không (AIS), tập thông báo tin tức hàng không (AIP), chu kỳ điều chỉnh tin tức hàng không (AIRAC) và thông tri hàng không (AIC).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Đọc hiểu và phân tích chính xác các thông số kỹ thuật trên các bản đồ chuyên dụng IFR và VFR; chuyển đổi qua lại giữa các đơn vị đo lường hàng không tiêu chuẩn ($km \leftrightarrow NM$, $m \leftrightarrow ft$).
• Kỹ năng phân tích không gian: Khảo sát và đánh giá ảnh hưởng của địa hình, công trình nhân tạo lên quỹ đạo bay cất/hạ cánh; xác định giới hạn vùng trời kiểm soát, khu vực cấm (P), khu vực hạn chế (R) và khu vực nguy hiểm (D).
• Năng lực thực hành nghề nghiệp: Ứng dụng bản đồ trong việc lập kế hoạch bay (Flight Planning), hỗ trợ kiểm soát không lưu trong việc cấp huấn lệnh độ cao dẫn dắt radar, và xử lý cơ sở dữ liệu địa hình chướng ngại vật điện tử (eTOD).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế phục vụ phương pháp giảng dạy tích hợp giữa lý thuyết tiêu chuẩn hàng không quốc tế và thực hành giải đoán dữ liệu đồ bản thực tế:

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Kết hợp thuyết giảng các quy định pháp lý của ICAO/Cục Hàng không với phương pháp trực quan hóa dữ liệu bản đồ. Giảng viên hướng dẫn sinh viên bóc tách từng lớp thông tin (lớp địa hình, lớp hỗ trợ dẫn đường vô tuyến, lớp phân chia vùng trời và lớp quy trình bay).
• Bài tập và tình huống thực hành:
  • Tính toán độ dốc và xác định chướng ngại vật vi phạm dải cất cánh trên Sơ đồ loại A.
  • Phân tích lát cắt địa hình đối với hệ thống đo cao vô tuyến trên Sơ đồ tiếp cận chính xác CAT II/III.
  • Xây dựng lộ trình bay chuyển tiếp trên sơ đồ SID/STAR dựa trên các điểm trọng yếu (waypoint) và đài dẫn đường VOR/DME.
• Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Đánh giá định kỳ thông qua bài kiểm tra lý thuyết về các quy chuẩn kỹ thuật đồ bản, bài tập lớn về đọc - phân tích tập bản đồ sân bay thực tế công bố trong AIP Việt Nam, và thi kết thúc học phần với nội dung giải đoán bản đồ chuyên ngành.
• Hướng dẫn tự học: Người học cần chủ động tra cứu chéo các thuật ngữ viết tắt trong Chương 1, đối chiếu các sơ đồ mẫu với các văn bản quy phạm kỹ thuật liên quan của ICAO (Doc 8697, Annex 4) nhằm nắm vững quy cách thể hiện chuẩn quốc tế.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp tiêu chuẩn dữ liệu điện tử eTOD: Giáo trình cập nhật đầy đủ lộ trình áp dụng Dữ liệu địa hình và chướng ngại vật điện tử (eTOD) theo quy định của ICAO từ ngày 12/11/2015, phân định chi tiết phạm vi thu thập dữ liệu qua 4 khu vực (Area 1, Area 2a-d, Area 3, Area 4) phục vụ việc hiện đại hóa công nghệ quản lý bay.
• Áp dụng mô hình hóa dữ liệu không gian ISO 19100: Cập nhật nền tảng quản lý chất lượng thông tin địa lý theo bộ tiêu chuẩn quốc tế ISO 19100, bảo đảm tính toàn vẹn và độ phân giải dữ liệu số.
• Phản ánh công nghệ dẫn đường tiên tiến (PBN/RNAV/RNP): Giáo trình đưa vào các tiêu chuẩn thể hiện phương thức bay dựa trên tính năng (PBN), hệ thống vệ tinh dẫn đường toàn cầu (GNSS) và hệ thống tăng cường mặt đất (GBAS), phù hợp với định hướng hiện đại hóa quản lý không lưu (ATM).
• Quy chuẩn hóa trình bày theo ICAO Doc 8697: Hướng dẫn chi tiết quy chuẩn font chữ Arial Unicode, hệ thống màu sắc theo Phụ lục 3, quy ước ký hiệu đường nét cho dải cất cánh, đoạn dừng (stopway), khoảng trống đầu đường CHC (clearway) và các vùng trách nhiệm ATS.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên bậc Đại học và Cao đẳng: Dành cho sinh viên năm thứ 2 hoặc năm thứ 3 thuộc các chuyên ngành Quản lý hoạt động bay, Quản lý không lưu, Dịch vụ tin tức hàng không (AIS), Thủ tục bay, và Kỹ thuật hàng không tại Học viện Hàng không Việt Nam.
• Yêu cầu tiên quyết: Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở ngành như Tổng quan hàng không dân dụng, Dẫn đường hàng không cơ bản, Khí tượng hàng không và nắm được các khái niệm cơ bản về tàu bay và cấu trúc sân bay.
• Giảng viên và cán bộ huấn luyện: Sử dụng làm đề cương bài giảng chuẩn, tài liệu biên soạn giáo án thực hành đọc bản đồ bay cho học viên không lưu và nhân viên thông báo tin tức hàng không.
• Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Phù hợp cho nhân viên điều phái bay (Flight Dispatcher), kiểm soát viên không lưu (ATCO), nhân viên đồ bản hàng không và nhân viên AIS tại các cơ sở ANS, doanh nghiệp cảng hàng không tra cứu quy chuẩn kỹ thuật.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu phục vụ trực tiếp cho sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý hoạt động bay, Quản lý không lưu, AIS/AIM của Học viện Hàng không Việt Nam, cùng các kỹ sư, nhân viên hàng không đang làm việc tại các cơ sở điều hành bay và quản lý cảng hàng không.

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình này?

Người học cần có kiến thức cơ sở về khí tượng hàng không, nguyên lý dẫn đường vô tuyến (VOR, DME, NDB, ILS), phân loại vùng trời và thuật ngữ tiếng Anh chuyên ngành hàng không.

3. Giáo trình này tập trung vào khía cạnh nào của bản đồ hàng không?

Giáo trình tập trung vào việc hệ thống hóa quy chuẩn thiết kế, phân loại chức năng, quy cách biểu diễn dữ liệu trắc địa, địa hình, chướng ngại vật và các phương thức bay (IFR/VFR) theo tiêu chuẩn quốc tế ICAO và pháp luật Việt Nam.

4. Làm sao để tự học và nắm vững kiến thức trong giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp học lý thuyết trong giáo trình với việc tra cứu trực tiếp Tập thông báo tin tức hàng không Việt Nam (AIP Vietnam), thực hành phân tích các sơ đồ sân bay cụ thể (như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng) và kiểm tra đối chiếu các thông số viết tắt.

5. Những tài liệu tiêu chuẩn nào được sử dụng bổ trợ cùng giáo trình?

Các tài liệu quy chuẩn quốc tế bao gồm: ICAO Annex 4 (Aeronautical Charts), ICAO Doc 8697 (Aeronautical Chart Manual), ICAO Doc 8168 (PANS-OPS), ICAO Doc 9426 (ATS Planning Manual) và hệ tiêu chuẩn ISO 19100.

---

Kết luận

Giáo trình Bản đồ hàng không của ThS. Trần Văn Tuyến là tài liệu học thuật chuyên khảo mang tính hệ thống hóa cao, chuẩn hóa toàn diện các loại bản đồ, sơ đồ và cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động bay dân dụng. Tài liệu xác lập lộ trình đào tạo chuẩn mực từ nắm bắt quy ước kỹ thuật, hiểu rõ cơ chế bảo đảm an toàn tĩnh/động của chuyến bay, đến việc làm chủ công nghệ dữ liệu địa hình điện tử eTOD. Đây là tài liệu nền tảng phục vụ đắc lực cho công tác giảng dạy, nghiên cứu và chuẩn hóa nghiệp vụ trong lĩnh vực quản lý hoạt động bay tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM ---***--- BẢN ĐỒ HÀNG KHÔNG Biên soạn: Th.s – Trần Văn Tuyến Năm 2019 Bản đồ, sơ đồ hàng không MỤC LỤC CHƢƠNG 1. 4 QUY ĐỊNH CHUNG. Giải thích từ ngữ. Error! Bookmark not defined.

Danh mục bản đồ, sơ đồ hàng không:. Error! Bookmark not defined. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED. THIẾT KẾ, XÂY DỰNG BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ HÀNG KH ÔNG .ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.1 Quy định chung.

Error! Bookmark not defined.Error! Bookmark not defined. Quy cách thể hiện. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined.

Error! Bookmark not defined.6 Tỷ lệ và phép chiếu. Error! Bookmark not defined.7 Hiệu lực của các thông tin hàng không. Error! Bookmark not defined.8 Tên các địa danh và chữ tắt. Error! Bookmark not defined.9 Thể hiện biên giới và lãnh thổ quốc gia.

Error! Bookmark not defined.10 Màu sắc: Màu sắc đƣợc sử dụng trên bản đồ, sơ đồ hàng không phải phù hợp phụ lục 3. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined.12 Khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay và khu vực nguy hiểm.Error! Bookmark not defined.13 Khu vực trách nhiệm của cơ sở cung cấp dịch vụ ATS. Error! Bookmark not defined.

Error! Bookmark not defined.15 Trình bày bản in. Error! Bookmark not defined.16 Dữ liệu thông tin hàng không .Error! Bookmark not defined.17 Hệ quy chiếu. Error! Bookmark not defined. 7 SƠ ĐỒ CHƢỚNG NGẠI VẬT SÂN BAY - LOẠI A .2 Tính khả dụng .4 Tầm phủ và tỷ lệ .5 Quy cách thể hiện .6 Nhận dạng về địa điểm .8 Thông tin dữ liệu về hàng không .9 Thông tin công bố trên sơ đồ.

20 BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH TIẾP CẬN CHÍNH XÁC .2 Tính khả dụng. diện về địa điểm. Giáo viên: Th.s Trần Văn Tuyến 1 Bản đồ, sơ đồ hàng không 4.5 Thông tin về mặt cắt ngang và đứng. 21 SƠ ĐỒ HỆ THỐNG ĐƢỜNG HÀNG KHÔNG .2 Tính khả dụng .3 Phạm vi và tỷ lệ .4 Phƣơng vị, vệt bay và ra -đi-ăng .5 Dữ liệu hàng không.

23 SƠ ĐỒ KHU VỰC TIẾP CẬN.2 Tính khả dụng .3 Phạm vi và tỷ lệ .4 Dữ liệu hàng không. 25 SƠ ĐỒ PHƢƠNG THỨC KHỞI HÀNH. 25 TIÊU CHUẨN BẰNG THIẾT BỊ.4 Phạm liệuvihàng và tỷkhông lệ. 27 SƠ ĐỒ PHƢƠNG THỨC ĐẾN TIÊU CHUẨN BẰNG THIẾT BỊ .2 Tính khả dụng .3 Phạm vi và tỷ lệ .4 Dữ liệu hàng không.

29 SƠ ĐỒ PHƢƠNG THỨC TIẾP CẬN SỬ DỤNG THIẾT BỊ .3 Phạm vi và tỷ lệ .4 Cách thức thể hiện và các ghi chú về địa hình .5 Dữ liệu hàng không. 34 SƠ ĐỒ PHƢƠNG THỨC TIẾP CẬN BẰNG MẮT .2 Tính khả dụng .4 Dữ liệu hàng không. 36 SƠ ĐỒ SÂN BAY, SÂN BAY TRỰC THĂNG .2 Tính khả dụng .36 Giáo viên: Th.s Trần Văn Tuyến 2 Bản đồ, sơ đồ hàng không 11.4 Dữ liệu về sân bay, sân bay trực thăng. 38 SƠ ĐỒ DI CHUYỂN MẶT ĐẤT TẠI SÂN BAY .2 Tính khả dụng .3 Phạm vi và tỷ lệ .4 Dữ liệu về sân bay.

39 SƠ ĐỒ SÂN ĐỖ, VỊ TRÍ ĐỖ TÀU BAY .3 Phạm vi và tỷ lệ .4 Dữ liệu về sân bay. 40 BẢN ĐỒ HÀNG KHÔNG THẾ GIỚI TỶ LỆ 1:1 000 000 .2 Tính khả dụng .3 Tỷ lệ và quy cách thể hiện .4 Dữ liệu hàng không .40 CHƢƠNG BẢN ĐỒ HÀNG15. KHÔNG TỶ LỆ 1:500 000 .2 Tính khả dụng. 42 SƠ ĐỒ ĐỘ CAO TỐI THIỂU GIÁM SÁT KHÔNG LƢ U.2 Tính khả dụng .3 Phạm vi và tỷ lệ .4 Dữ liệu hàng không.

43 BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH VÀ CHƢỚNG NGẠI VẬT ĐIỆN TỬ - ICAO .2 Tính khả dụng .3 Nhận dạng địa điểm .5 Độ chính xác và độ phân giải .44 Giáo viên: Th.s Trần Văn Tuyến 3 Bản đồ, sơ đồ hàng không CHƢƠNG 1 QUY ĐỊNH CHUNG I. Quy ƣớc viết tắt 1. AFTN (Aeronautical fixed telecommunication network): Mạng viễn thông cố định hàng không. AGA (Aerodromes, air routes and ground aids): Sân bay, đƣờng bay và thiết bị phụ trợ mặt đất.

AIC (Aeronautical information circular): Thông tri hàng không. AIM (Aeronautical information management): Quản lý tin tức hàng không. inf ormation publication): Tập thông báo tin tức hàng không. AIP (Aeronautical information 6.

AIRAC (Aeronautical information regulation and control): Hệ thống kiểm soát và điều chỉnh tin tức hàng không. AIS (Aeronautical information service): Dịch vụ thông báo tin tức hàng không. AMHS (Air traffic service message handling system): Hệ thống xử lý điện văn dịch vụ không lƣu. AMSL (Above mean sea level): So với mực nƣớc biển trung bình.

f low management): Quản lý luồng không lƣu. ATFM (Air traffic flow 11. ATM (Air traffic management): Quản lý không lƣu. CNS (Communication, navigation, surveillance): Thông tin, dẫn đƣờng, giám sát hàng không.

Cơ sở AIS: Cơ sở cung cấp c ấp AIS. Cơ sở ANS: Cơ sở cung cấp c ấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay. Cơ sở ATS: Cơ sở cung cấp ATS. Cơ sở CNS: Cơ sở cung cấp dịch vụ CNS.

Cơ sở MET: Cơ sở cung cấp dịch vụ khí k hí tƣợng hàng không. Cơ sở SAR: Cơ sở cung cấp dịch vụ tìm kiếm, cứu nạn hàng không. DME (Distance measuring equipment): Thiết bị đo cự ly. eTOD (Electronic Terrain and Obstacle Data): Dữ liệu địa hình và chƣớng ngại vật điện tử.

Giáo viên: Th.s Trần Văn Tuyến 4 Bản đồ, sơ đồ hàng không 21. FIR (Flight information region): Vùng thông báo bay. ft (Foot/Feet): Đơn vị đo chiều cao tính bằng bằ ng bộ. GBAS (Ground based augmentation system): Hệ thống tăng cƣờng độ chính xác của tín hiệu vệ tinh dẫn đƣờng đặt trên mặt đất.

GP (Glide path): Đài chỉ góc hạ cánh thuộc hệ thống ILS. GNSS (Global navigation satellite system): Hệ thống vệ tinh dẫn đƣờng toàn cầu. HKDD: Hàng không dân dụng. ICAO (International Civil Aviation Organization): Tổ chức hàng không dân dụng quốc tế.

IFR (Instrument flight rules): Quy tắc bay bằng thiết bị. ILS (Instrument landing system): Hệ thống hạ cánh bằng thiết bị. kt (Knot): Đơn vị đo tốc độ bằng dặm/giờ. LLZ (Localizer): Đài chỉ hƣớng hạ cánh thuộc hệ thống ILS.

METAR (Aerodrome routine meteorological reports): Bản tin báo cáo thời tiết thƣờng lệ tại sân bay dạng mã hóa. NDB (Non Directional radio Beacon): Đài dẫn đƣờng vô hƣớng. NOTAM (Notice to airmen): Điện văn thông báo hàng không. PBN (Performance based navigation): Dẫn đƣờng theo tính năng.

PIB (Pre-flight information bulletin): Bản thông báo tin tức trƣớc chuyến bay. PSR (Primary surveillance radar): Ra đa giám sát sơ cấp. RDP (Radar data processing): Xử lý dữ liệu ra đa. RNP (Required navigation performance): Tính năng dẫn đƣờng yêu cầu.

RNAV (Area navigation): Dẫn đƣờng khu vực. RVR (Runway visual range) : Tầm nhìn trên đƣờng cất hạ cánh. SMS (Safety Management System): Hệ thống quản lý an toà n. SSR (Secondary surveillance radar): Ra đa giám sát thứ cấp.

SID (Standard instrument departure): Phƣơng thức khởi hành tiêu chuẩn c huẩn bằng thiết bị. SPECI (Aerodrome special meteorological reports): Bản tin báo cáo thời tiết đặc biệt tại sân bay dạng mã hóa. Giáo viên: Th.s Trần Văn Tuyến 5 Bản đồ, sơ đồ hàng không 47. SPECIAL: Bản tin báo cáo thời tiết đặc biệt tại sân bay ba y dạng minh ngữ chữ tắt.

STAR (Standard instrument arrival): Phƣơng thức đến tiêu chuẩn bằng thiết bị. VOR (VHF omnidirectional radio range): Đài vô tuyến đa hƣớng sóng VHF. UTC (Coordinated universal time): Giờ quốc tế. Giải thích từ ngữ 1.

AFTN là mạng cung cấp dịch vụ thông tin hàng không bao gồm việc trao đổi các điện văn, dữ liệu giữa các trạm thông tin mặt đất với nhau. ATM là việc quản lý các vùng trời và hoạt động bay (bao gồm ATS, ATFM và quản lý vùng trời) một cách an toàn, hiệu quả và điều hòa thông qua việc phối hợp cung cấp các phƣơng tiện và dịch vụ với các bên liên quan có các chức năng dựa trên mặt đất và trên tàu bay. Bản đồ, sơ đồ hàng không là bản đồ, sơ đồ bao gồm các tin tức hàng không cần thiết để ngƣời lái, các tổ chức và cá nhân liên quan đến hoạt động bay sử dụng. Chiều cao là khoảng cách theo chiều thẳng đứng từ một mực đƣợc quy định làm chuẩn đến một mực khác, một điểm hoặc một vật coi nhƣ một điểm.

Chỉ danh địa điểm là nhóm mã 04 chữ cái lập theo quy tắc của ICAO và đƣợc chỉ định để ký hiệu vị trí của một đài cố định hàng không. Chƣớng ngại vật là những vật thể cố định, di động hoặc một phần của chúng nằm trên khu vực dự định cho tàu bay ba y hoạt động hoặc nhô lên khỏi bề mặt giới hạn an toàn bay. Độ cao là khoảng cách theo chiều thẳng đứng từ mực nƣớc biển trung bình đến một mực, một điểm hoặc một vật đƣợc coi nhƣ một điểm. Độ cao bay đƣờng dài tối thiểu là độ cao sử dụng trong giai đoạn bay đƣờng dài đƣợc cung cấp các thiết bị dẫn đƣờng và thông tin liên lạc liên quan, phù hợp với cấu trúc vùng trời và độ cao vƣợt chƣớng ngại vật cần thiết.

Độ cao chuyển tiếp là độ cao đƣợc quy định trong vùng trời sân bay mà khi bay ở độ cao đó hoặc thấp hơn, vị trí theo phƣơng đứng của tàu bay đƣợc kiểm soát thông qua độ cao. Đƣờng bay ATS là tuyến đƣờng đƣợc thiết lập tại đó có cung cấp ATS. Các giai đoạn đoạn củ của chuyế chuyến bay: Giáo viên: Th.s Trần Văn Tuyến 6 Bản đồ, sơ đồ hàng không a) Giai đoạn 1: lăn từ b ến đỗ tàu bay đến điểm cất cánh (Taxi from aircraft stand to take –off point); b) Giai đoạn 2: cất cánh và lấy độ cao tiến nh ập vào cấu trúc đƣờng ATS (Take-off and climb to en-route ATS route structure); c) Giai đoạn 3: bay trên cấu trúc đƣờng ATS (En-route ATS structure); d) Giai đoạn 4: giảm độ cao để tiếp cận (Descent to approach); e) Giai đoạn 5: tiếp cận hạ cánh và tiếp cận hụt (Approach to land and missed approach); f) Giai đoạn 6: hạ cánh và lăn đến bến đỗ tàu bay (Landing and taxi to aircraft stand) CHƢƠNG 2 BẢN ĐỒ, SƠ ĐỒ, DỮ LIỆU HÀNG KHÔNG MỤC 1. QUY ĐỊNH CHUNG 1.1 Cơ sở bản đồ, sơ đồ, dữ liệu hàng không 1.

Nhiệm vụ của cơ sở bản đồ, sơ đồ, dữ liệu hàng không đƣợc quy định tại tài liệu hƣớng dẫn khai thác của cơ sở. Cơ sở bản đồ, sơ đồ, dữ liệu hàng không phải đƣợc cấp giấy phép khai thác trƣớc khi đƣa vào hoạt động chính thức.2 Nhân viên bản đồ, sơ đồ, dữ liệu hàng không 1. Nhân viên bản đồ, sơ đồ, dữ liệu hàng không bao gồm: a) Nhân viên bản đồ, sơ đồ hàng không; b) Nhân viên dữ liệu hàng không; c) Huấn luyện viên bản đồ, sơ đồ hàng không; d) Huấn luyện viên dữ liệu hàng không.