Luận văn thạc sĩ vnua xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá thích hợp đất đai cho sản xuất nông nghiệp huyện saythany thủ đô viêng chăn chdcnd lào

Luận văn thạc sĩ vnua phân tích bản đồ đơn vị đất đai, đánh giá thích hợp đất cho sản xuất nông nghiệp huyện Saythany, Viêng Chăn.

• Tác giả: Khamsang Alounny
• Người hướng dẫn: Pgs. Đỗ Nguyên Hải
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá thích hợp đất đai cho sản xuất nông nghiệp, huyện Saythany, thủ đô Viêng Chăn, CHDCND Lào
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục đích nghiên cứu
• 1.9. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Những đóng góp mới có ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.10.1. Những đóng góp mới
• 1.10.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.11. Tổng quan tài liệu
• 1.11.1. Tổng quan sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.1.1. Khái niệm đất nông nghiệp
• 1.11.1.2. Vai trò, ý nghĩa của đất nông nghiệp
• 1.11.1.3. Sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.1.4. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.1.5. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.1.6. Các yếu tố tác động đến sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.2. Tổng quan đánh giá đất
• 1.11.2.1. Khái niệm về đánh giá đất
• 1.11.2.2. Các nghiên cứu về đánh giá đất trên Thế Giới
• 1.11.2.3. Đánh giá đất theo FAO
• 1.11.2.4. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai theo FAO
• 1.11.2.4.1. Khái niệm bản đồ đơn vị đất đai
• 1.11.2.4.2. Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 1.11.2.4.3. Ý nghĩa của việc xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 1.11.2.4.4. Xác định chỉ tiêu phân cấp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 1.11.2.5. Một số tình hình nghiên cứu về đánh giá đất và xây dựng bản đồ ĐVĐĐ ở cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
• 1.11.2.6. Ứng dụng GIS trong đánh giá đất đai và cơ sở ứng dụng cho việc xây dựng bản đồ đất đai
• 1.11.2.6.1. Giới thiệu về hệ thống thông tin địa lý
• 1.11.2.6.2. Các thành phần chính của hệ thống thông tin địa lý
• 1.11.2.6.3. Ứng dụng kĩ thuật GIS trong đánh giá đất
• 1.11.2.6.4. Một số phần mềm của GIS để thành lập bản đồ
• 1.12. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.12.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.12.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.12.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.12.5. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Saythany
• 1.12.6. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá đất theo FAO
• 1.12.7. Đề xuất hướng sử dụng, bảo vệ cho các đơn vị đất đai ở huyện Saythany
• 1.12.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12.8.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 1.12.8.2. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp
• 1.12.8.3. Phương pháp lựa chọn, xác định các chỉ tiêu phân cấp
• 1.12.8.4. Phương pháp xây dựng bản đồ đơn tính
• 1.12.8.5. Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 1.12.8.6. Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu
• 1.13. Kết quả và thảo luận
• 1.13.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Saythany
• 1.13.1.1. Điều kiện tự nhiên huyện Saythany
• 1.13.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội huyện Saythany
• 1.13.1.3. Hiện trạng sử dụng đất huyện Saythany
• 1.13.2. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Saythany
• 1.13.2.1. Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 1.13.2.2. Xây dựng các bản đồ đơn tính
• 1.13.2.3. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 1.13.2.4. Mô tả các đơn vị đất đai
• 1.13.2.5. Định hướng sử dụng, bảo vệ đất nông nghiệp huyện Saythany
• 1.13.2.5.1. Loại sử dụng đất huyện Saythany
• 1.13.2.5.2. Định hướng sử dụng đất và các giải pháp chính cho sử dụng bảo vệ tài nguyên đất
• 1.13.2.5.3. Hướng giải pháp cải tạo, bảo vệ đất nông nghiệp ở huyện Saythany
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bản đồ đơn vị đất đai cho huyện Saythany

Bản đồ đơn vị đất đai là công cụ quan trọng trong việc đánh giá và quản lý tài nguyên đất. Đặc biệt, tại huyện Saythany, việc xây dựng bản đồ này giúp xác định các loại đất và khả năng sử dụng của chúng cho sản xuất nông nghiệp. Huyện Saythany, với vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên đa dạng, cần có một bản đồ đất đai chính xác để phục vụ cho quy hoạch và phát triển nông nghiệp bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của bản đồ đơn vị đất đai

Bản đồ đơn vị đất đai (LMU) là bản đồ thể hiện các đơn vị đất khác nhau dựa trên các tiêu chí như loại đất, độ dốc, và độ cao. Việc xây dựng bản đồ này không chỉ giúp đánh giá chất lượng đất mà còn hỗ trợ trong việc quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của bản đồ đất đai trong nông nghiệp

Bản đồ đất đai cung cấp thông tin cần thiết cho việc phân tích và đánh giá đất đai, từ đó giúp nông dân và các nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn về việc sử dụng đất. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu sản xuất nông nghiệp ngày càng tăng.

II. Thách thức trong việc đánh giá đất đai tại huyện Saythany

Việc đánh giá đất đai tại huyện Saythany gặp nhiều thách thức, bao gồm sự biến đổi của điều kiện tự nhiên, sự phát triển đô thị hóa, và sự thay đổi trong nhu cầu sử dụng đất. Những yếu tố này ảnh hưởng đến khả năng sản xuất nông nghiệp và quản lý tài nguyên đất.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến đất đai

Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi lớn trong điều kiện khí hậu, ảnh hưởng đến chất lượng và khả năng sản xuất của đất. Điều này đòi hỏi cần có các biện pháp đánh giá và quản lý đất đai phù hợp để ứng phó với những thay đổi này.

2.2. Tăng trưởng đô thị hóa và áp lực lên đất nông nghiệp

Sự phát triển đô thị hóa tại huyện Saythany tạo ra áp lực lớn lên đất nông nghiệp. Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất đô thị làm giảm diện tích đất canh tác, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực.

III. Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai hiệu quả

Để xây dựng bản đồ đơn vị đất đai cho huyện Saythany, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc sử dụng công nghệ GIS (Hệ thống thông tin địa lý) là một trong những phương pháp hiệu quả nhất trong việc thu thập và phân tích dữ liệu đất đai.

3.1. Ứng dụng công nghệ GIS trong xây dựng bản đồ

Công nghệ GIS cho phép thu thập, lưu trữ và phân tích dữ liệu không gian một cách hiệu quả. Việc áp dụng GIS trong xây dựng bản đồ đơn vị đất đai giúp tạo ra các bản đồ chính xác và dễ dàng cập nhật theo thời gian.

3.2. Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai

Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai bao gồm các bước như thu thập dữ liệu, phân tích và xử lý thông tin, và cuối cùng là tạo ra bản đồ. Mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của bản đồ.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu về bản đồ đơn vị đất đai tại huyện Saythany đã chỉ ra rằng có 32 đơn vị đất khác nhau, mỗi đơn vị có những đặc điểm và khả năng sử dụng riêng. Những thông tin này rất hữu ích cho việc quy hoạch và quản lý đất đai.

4.1. Phân loại các đơn vị đất đai tại huyện Saythany

Các đơn vị đất đai được phân loại dựa trên các tiêu chí như loại đất, độ dốc, và chế độ tưới. Việc phân loại này giúp xác định rõ ràng khả năng sử dụng của từng loại đất cho sản xuất nông nghiệp.

4.2. Đề xuất giải pháp sử dụng đất bền vững

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các giải pháp sử dụng đất bền vững được đề xuất nhằm cải thiện chất lượng đất và tăng cường hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Những giải pháp này bao gồm việc áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý và bảo vệ tài nguyên đất.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Việc xây dựng bản đồ đơn vị đất đai cho huyện Saythany không chỉ giúp đánh giá chất lượng đất mà còn tạo cơ sở cho việc quy hoạch và phát triển nông nghiệp bền vững. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cập nhật thông tin để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về sản xuất nông nghiệp.

5.1. Tầm quan trọng của việc cập nhật thông tin đất đai

Cập nhật thông tin đất đai thường xuyên là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác của bản đồ và đáp ứng nhu cầu sử dụng đất trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của môi trường và xã hội.

5.2. Hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp huyện Saythany

Huyện Saythany cần có các chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, tập trung vào việc bảo vệ và cải thiện chất lượng đất, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và đảm bảo an ninh lương thực cho khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quy hoạch và sử dụng hợp lý tài nguyên đất đai đóng vai trò then chốt trong phát triển nông nghiệp bền vững. Huyện Saythany thuộc thủ đô Viêng Chăn, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, sở hữu diện tích tự nhiên 84.680 ha, trong đó tổng quỹ đất điều tra nông nghiệp và đất chưa sử dụng lên tới 82.374,38 ha. Mặc dù có vị trí địa lý thuận lợi khi chỉ cách trung tâm thủ đô 12 km và nằm trên trục Quốc lộ 13 Nam, việc quản lý đất đai tại địa phương đang đối mặt với nhiều áp lực lớn từ tốc độ gia tăng dân số. Năm 2017, tổng nhân khẩu của huyện đạt 166.892 người với 29.867 hộ gia đình, mật độ dân số 197 người/km², trong đó trên 70% dân cư sinh sống ở khu vực nông thôn và phụ thuộc hoàn toàn vào sản xuất nông nghiệp.

Quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang phi nông nghiệp cùng tập quán canh tác nương rẫy truyền thống đã làm gia tăng nguy cơ suy thoái tài nguyên, xói mòn đất đai và giảm sút độ phì nhiêu. Do đó, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý đất đai tập trung thực hiện mục tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai (Land Mapping Unit - LMU) tỷ lệ 1/25.000 làm cơ sở khoa học để đánh giá mức độ thích hợp đất đai theo tiêu chuẩn của Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO). Nghiên cứu được triển khai trên toàn bộ 82.374,38 ha đất nông nghiệp và đất chưa sử dụng tại 11 cụm bản (Koum Ban) trong giai đoạn từ tháng 3/2017 đến tháng 6/2018. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc định hướng cơ cấu cây trồng, bảo vệ 15.438 ha rừng hiện có (chiếm 18,23% diện tích tự nhiên) và nâng cao hiệu quả kinh tế cho 164.563 người trong độ tuổi lao động tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận đánh giá đất đai theo khung chuẩn của FAO ban hành năm 1976 và các tài liệu hướng dẫn bổ sung năm 1983, kết hợp học thuyết sinh thái học cảnh quan (Landscape Ecology). Theo quan điểm sinh thái học, đất đai được xác định là vật mang (carrier) của hệ sinh thái, nơi các yếu tố tự nhiên và kinh tế - xã hội tương tác chặt chẽ. Luận văn cũng kế thừa lý thuyết hình thành đất của V.V. Dokuchaev năm 1883, nhấn mạnh đất là vật thể tự nhiên được cấu tạo dưới sự tác động tổng hợp của 5 yếu tố gồm sinh vật, đá mẹ, khí hậu, địa hình và thời gian, đồng thời bổ sung vai trò tác động quản lý của con người.

Khung lý thuyết của luận văn xoay quanh 4 khái niệm trung tâm:

• Đơn vị bản đồ đất đai (LMU): Khoanh đất có đặc tính thổ nhưỡng, địa hình và thủy văn đồng nhất, phản ứng tương tự nhau trước các biện pháp quản lý, có cùng khả năng sản xuất và cải tạo.
• Loại hình sử dụng đất (LUT): Tập hợp các phương thức canh tác nông nghiệp với những yêu cầu sinh thái, công nghệ và chi phí đầu tư xác định.
• Hệ thống thông tin địa lý (GIS): Nền tảng công nghệ xử lý dữ liệu không gian và thuộc tính, hỗ trợ chồng xếp các bản đồ chuyên đề đa lớp.
• Đánh giá đất đai: Quá trình so sánh, đối chiếu giữa yêu cầu sinh thái của loại hình sử dụng đất với chất lượng nội tại của từng đơn vị đất đai.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm bản đồ thổ nhưỡng, bản đồ địa hình, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và các số liệu khí tượng - thủy văn được thu thập từ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Saythany cùng Sở Tài nguyên và Môi trường thủ đô Viêng Chăn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua quá trình điều tra thực địa trên toàn bộ 82.374,38 ha đất nghiên cứu.

Cỡ mẫu khảo sát bao quát 100% không gian phân bố của 11 nhóm đất chính với hệ thống hàng chục điểm mô tả phẫu diện đất đại diện. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng dựa trên sự phân hóa địa hình và thảm phủ thực vật, giúp thu thập chính xác các chỉ tiêu về độ dày tầng đất, thành phần cơ giới và phản ứng lý - hóa học.

Nghiên cứu lựa chọn phương pháp phân tích chồng xếp bản đồ không gian (Spatial Overlay) trên phần mềm ArcGIS. Lý do lựa chọn phương pháp này là khả năng chuẩn hóa dữ liệu trên cùng một hệ tọa độ, xử lý chính xác ranh giới không gian và quản lý đồng thời bảng dữ liệu thuộc tính của 6 chỉ tiêu phân cấp: loại đất (11 loại), phân cấp độ cao tuyệt đối (3 cấp: dưới 200 m, 200 - 500 m, trên 500 m), độ dốc, thành phần cơ giới (3 cấp: nhẹ, trung bình, nặng), độ dày tầng đất (3 cấp: dưới 50 cm, 50 - 120 cm, trên 120 cm) và chế độ tưới (2 cấp: nhờ nước trời, được tưới). Toàn bộ quá trình thu thập, xử lý và phân tích số liệu được tiến hành nghiêm ngặt trong timeline từ tháng 3/2017 đến tháng 6/2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình tích hợp 6 lớp bản đồ đơn tính tỷ lệ 1/25.000 trên nền tảng GIS đã xác lập được 32 đơn vị bản đồ đất đai (LMU) trên tổng diện tích điều tra 82.374,38 ha của huyện Saythany, ghi nhận các phát hiện cốt lõi sau:

Thứ nhất, nhóm đất xám feralit chiếm ưu thế tuyệt đối về quy mô không gian với 11 LMU, tổng diện tích đạt 51.160,03 ha, chiếm 62,11% diện tích điều tra. Nhóm đất này phân bố chủ yếu ở địa hình đồi thấp lượn sóng, độ dày tầng đất dao động từ trung bình đến sâu, là đối tượng trọng tâm cho phát triển cây công nghiệp và lâm nghiệp.

Thứ hai, nhóm đất xói mòn trơ sỏi đá đứng thứ hai về diện tích với 5 LMU, tổng diện tích 14.703,04 ha, chiếm 17,85% diện tích điều tra. Nhóm này tập trung ở các sườn dốc trên 200 m, tầng đất mặt mỏng dưới 50 cm, chịu tác động rửa trôi mạnh mẽ dưới lượng mưa trung bình năm lên tới 1.748 mm.

Thứ ba, các nhóm đất trũng và đồng bằng phù sa có độ phì tự nhiên tốt gồm: đất xám glây gồm 2 LMU với diện tích 6.093,29 ha (chiếm 7,40%); đất lầy gồm 2 LMU với 2.356,26 ha (chiếm 2,86%); đất phù sa glây gồm 2 LMU với 2.146,09 ha (chiếm 2,61%); đất xám điển hình gồm 2 LMU với 2.175,19 ha (chiếm 2,64%); và đất phù sa điển hình gồm 2 LMU với 1.665,20 ha (chiếm 2,02%).

Thứ tư, các nhóm đất có quy mô nhỏ hơn gồm đất đen với 1 LMU đạt 1.578,49 ha (chiếm 1,92%); đất phù sa cơ giới nhẹ có 2 LMU đạt 414,04 ha (chiếm 0,50%); đất mặn nội địa có 1 LMU đạt 79,10 ha (chiếm 0,10%); và đất mới biến đổi có 1 LMU đạt 3,65 ha (chiếm xấp xỉ 0,00%).

Nhóm đất chính	Số lượng LMU	Diện tích (ha)	Tỷ lệ cơ cấu (%)
Đất xám feralit	11	51.160,03	62,11%
Đất xói mòn trơ sỏi đá	5	14.703,04	17,85%
Đất xám glây	2	6.093,29	7,40%
Đất lầy	2	2.356,26	2,86%
Đất xám điển hình	2	2.175,19	2,64%
Đất phù sa glây	2	2.146,09	2,61%
Đất phù sa điển hình	2	1.665,20	2,02%
Đất đen	1	1.578,49	1,92%
Đất phù sa cơ giới nhẹ	2	414,04	0,50%
Đất mặn nội địa	1	79,10	0,10%
Đất mới biến đổi	1	3,65	0,00%
Tổng cộng	32	82.374,38	100,00%

Thảo luận kết quả

Sự hình thành 32 đơn vị đất đai thể hiện rõ nét mối liên hệ giữa điều kiện địa mạo và thủy văn. Đoạn sông NamNguem chảy qua địa bàn huyện dài 19 km cung cấp nguồn nước ngọt dồi dào, tạo điều kiện hình thành các dải đất phù sa phì nhiêu ở cao trình dưới 200 m. Tuy nhiên, chế độ tưới toàn huyện còn mất cân đối nghiêm trọng khi đa số diện tích đồi gò vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào nước mưa tự nhiên, khiến năng suất vụ khô bị giới hạn.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại CHDCND Lào, như đề tài của Somphanh Phengsida (2012) tại huyện Ngeun, tỉnh Sayaboury xác lập tới 80 LMU trên địa hình núi cao chia cắt mạnh, huyện Saythany có số lượng LMU tập trung hơn (32 LMU) và quy mô từng đơn vị lớn hơn. Sự tập trung này tạo lợi thế thuận lợi để tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung, cơ giới hóa đồng ruộng thay vì sản xuất manh mún.

Trong cấu trúc trình bày dữ liệu, các thuộc tính của 32 LMU được mô hình hóa trực quan qua sơ đồ chồng xếp 6 bản đồ chuyên đề trong ArcGIS kết hợp biểu đồ phân bố diện tích hình quạt. Phương pháp trực quan hóa này giúp các nhà quản lý nhận diện nhanh chóng các yếu tố hạn chế như độ dốc lớn hay tầng đất mỏng dưới 50 cm, từ đó đưa ra quyết định chuyển đổi cây trồng chuẩn xác.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm khai thác tối đa tiềm năng của 32 đơn vị đất đai và bảo vệ tài nguyên bền vững, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Mở rộng hệ thống thủy lợi và hạ tầng tưới tiêu: Xây dựng các trạm bơm dã chiến và kiên cố hóa hệ thống kênh mương lấy nước từ sông NamNguem, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ diện tích đất canh tác được tưới chủ động từ mức ước tính dưới 20% lên 40% vào năm 2025. Giải pháp ưu tiên cho 10.068,62 ha đất thuộc nhóm phù sa và đất xám glây để thâm canh 2-3 vụ lúa, ngô và rau màu. Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Saythany phối hợp Sở Nông Lâm nghiệp thủ đô Viêng Chăn.
• Tái cơ cấu cây trồng thích ứng theo đơn vị đất đai: Chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất trên 51.160,03 ha đất xám feralit (chiếm 62,11% diện tích) sang trồng cây công nghiệp ngắn ngày như mía đường, cây ăn quả đặc sản kết hợp phát triển đồng cỏ chăn nuôi đại gia súc quy mô trang trại trước năm 2026. Chủ thể thực hiện: Các hợp tác xã nông nghiệp và hộ nông dân dưới sự hướng dẫn kỹ thuật của Trạm Khuyến nông huyện.
• Phục hồi và bảo vệ đất dốc bị thoái hóa: Triển khai các mô hình nông lâm kết hợp, trồng rừng phủ xanh trên 14.703,04 ha đất xói mòn trơ sỏi đá (chiếm 17,85% diện tích) ở cao trình trên 200 m, phấn đấu nâng tỷ lệ che phủ rừng toàn huyện từ 18,23% (năm 2017) lên trên 25% vào giai đoạn 2025 - 2030. Chủ thể thực hiện: Hạt Kiểm lâm huyện Saythany cùng chính quyền 11 cụm bản.
• Cải tạo độ phì nhiêu và xử lý đất mặn nội địa: Áp dụng kỹ thuật bón phân hữu cơ vi sinh, vôi khử chua và các biện pháp thau rửa đối với 79,10 ha đất mặn nội địa cùng các vùng đất cát nghèo dinh dưỡng, hướng tới mục tiêu giảm 30% lượng chất dinh dưỡng bị rửa trôi tầng mặt trong chu kỳ 3 năm (2024 - 2026). Chủ thể thực hiện: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Saythany liên kết với các viện nghiên cứu thổ nhưỡng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo Ủy ban Chính quyền huyện Saythany, Phòng Tài nguyên và Môi trường có thể ứng dụng trực tiếp bản đồ 32 LMU làm cơ sở dữ liệu số để lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện và phân bổ chỉ tiêu đất nông nghiệp chính xác.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ sư thổ nhưỡng: Cán bộ kỹ thuật nông nghiệp có thể tra cứu chi tiết độ dày tầng đất, thành phần cơ giới và điều kiện cấp nước của từng LMU để hướng dẫn nông dân bố trí giống cây trồng phù hợp, tiết kiệm chi phí phân bón và nước tưới.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu quản lý tài nguyên: Luận văn là tài liệu tham khảo phương pháp luận khoa học về việc kết hợp quy trình đánh giá đất FAO 1976 với phần mềm ArcGIS ở tỷ lệ 1/25.000, có thể nhân rộng sang các huyện khác thuộc CHDCND Lào và khu vực Đông Nam Á.
• Doanh nghiệp nông nghiệp và chủ trang trại: Các nhà đầu tư có thể sử dụng thông tin phân bố của 51.160,03 ha đất xám feralit và hệ thống giao thông Quốc lộ 13 Nam để lựa chọn địa điểm triển khai các dự án trồng cây ăn quả công nghệ cao và xây dựng nhà máy chế biến nông sản.

Câu hỏi thường gặp

Bản đồ đơn vị đất đai (LMU) có ý nghĩa gì trong quy trình đánh giá đất theo FAO?

Bản đồ đơn vị đất đai là kết quả tích hợp các yếu tố tự nhiên đơn lẻ thành các khoanh đất đồng nhất về tính chất thổ nhưỡng, địa hình và thủy văn. LMU là cơ sở để đối chiếu trực tiếp với yêu cầu sinh thái của các loại hình sử dụng đất, giúp xác định chính xác mức độ thích hợp đất đai.

Tại sao nghiên cứu lại chọn 6 chỉ tiêu để phân cấp đơn vị đất đai tại huyện Saythany?

Nghiên cứu lựa chọn 6 chỉ tiêu gồm loại đất, độ cao, độ dốc, thành phần cơ giới, độ dày tầng đất và chế độ tưới vì đây là các yếu tố phản ánh trực tiếp sức sản xuất và tính hạn chế của đất. Các chỉ tiêu này phù hợp với tỷ lệ bản đồ 1/25.000 và điều kiện tự nhiên tại Saythany.

Nhóm đất xám feralit chiếm bao nhiêu diện tích và thích hợp với loại cây trồng nào?

Nhóm đất xám feralit chiếm diện tích lớn nhất với 51.160,03 ha, tương đương 62,11% tổng diện tích điều tra 82.374,38 ha. Nhóm đất này thích hợp nhất để phát triển cây công nghiệp ngắn ngày như mía, ngô, các loại cây ăn quả lâu năm và mô hình nông lâm kết hợp chăn nuôi đại gia súc.

Việc ứng dụng công nghệ GIS mang lại lợi ích gì so với phương pháp vẽ bản đồ truyền thống?

Công nghệ GIS trên phần mềm ArcGIS cho phép chồng ghép tự động 6 lớp dữ liệu không gian với độ chính xác hình học cao. GIS còn giúp liên kết linh hoạt giữa bản đồ số với cơ sở dữ liệu thuộc tính của 32 LMU, giúp truy xuất và phân tích diện tích nhanh chóng, không bị sai số thủ công.

Giải pháp nào là cấp bách nhất đối với diện tích đất xói mòn trơ sỏi đá tại huyện?

Đối với 14.703,04 ha đất xói mòn trơ sỏi đá (chiếm 17,85% diện tích), giải pháp cấp bách nhất là khoanh nuôi tái sinh rừng và trồng rừng phòng hộ ở các sườn dốc trên 200 m. Biện pháp này giúp hạn chế rửa trôi đất do lượng mưa 1.748 mm/năm và nâng tỷ lệ che phủ rừng lên trên 25%.

Kết luận

• Xây dựng thành công bản đồ đơn vị đất đai tỷ lệ 1/25.000 trên tổng diện tích 82.374,38 ha đất nông nghiệp và đất chưa sử dụng huyện Saythany, phân chia thành 32 đơn vị đất đai (LMU) đồng nhất.
• Xác định nhóm đất xám feralit chiếm ưu thế lớn nhất với 62,11% (51.160,03 ha), tiếp theo là đất xói mòn trơ sỏi đá chiếm 17,85% (14.703,04 ha) và đất xám glây chiếm 7,40% (6.093,29 ha).
• Tích hợp chuẩn hóa 6 chỉ tiêu phân cấp môi trường, thổ nhưỡng và thủy văn thông qua kỹ thuật chồng xếp không gian tiên tiến trên phần mềm ArcGIS.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ về phát triển thủy lợi ven sông NamNguem, cơ cấu lại cây trồng cạn và nâng tỷ lệ che phủ rừng từ 18,23% lên 25% trước năm 2030.
• Cung cấp luận cứ khoa học tin cậy phục vụ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện theo định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững tại thủ đô Viêng Chăn.

Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là hoàn thiện phương pháp luận thành lập bản đồ LMU chuẩn FAO cấp huyện tại CHDCND Lào. Kế hoạch tiếp theo trong giai đoạn 2024 - 2026 là tích hợp đánh giá thích hợp chi tiết cho từng loại cây trồng chủ lực. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hãy khai thác ngay nguồn cơ sở dữ liệu đất đai này để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và phát triển bền vững nền nông nghiệp địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHAMSANG ALOUNNY XÂY DỰNG BẢN ĐỒ ĐƠN VỊ ĐẤT ĐAI PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ THÍCH HỢP ĐẤT ĐAI CHO SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP, HUYỆN SAYTHANY, THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN, CHDCND LÀO Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Nguyên Hải LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 18 tháng 09 năm 2018 Tác giả luận văn Khamsang Alounny i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sử giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và già đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho pháp tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Đỗ Nguyên Hải đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giảm đốc, Ban quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa bàn đồ, Khoa Quản lý đất đai – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, phòng Tài nguyên và môi trường, phòng Thống kê thuộc huyện Saythany, thủ đồ Viêng Chăn, CHDCND Lào.

Đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hòan thành luận văn. Hà Nội, ngày 18 tháng 09 năm 2018 Tác giả luận văn Khamsang Alounny iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. iii Mục lục.

iv Danh mục chữ viết tăt. vii Danh mục bảng. viii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới có ý nghĩa khoa học và thực tiến.1 Những đóng góp mới .2 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Tổng quan tài liệu. Tổng quan sử dụng đất nông nghiệp. Khái niệm đất nông nghiệp. Vai trò, ý nghĩa của đất nông nghiệp.

Sử dụng đất nông nghiệp. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Các yếu tố tác động đến sử dụng đất nông nghiệp.

Tổng quan đánh giá đất. Khải niệm về đánh giá đất. Các nghiên cứu về đánh giá đất trên Thế Giới. Đánh giá đất theo FAO.

Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai theo FAO. Khái niệm bản đồ đơn vị đất đai. Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. 19 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Ý nghĩa của việc xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Xác định chỉ tiêu phân cấp xây đựng bản đồ đơn vị đất đai. Mốt số tình hình nghiên cứu về đánh giá đất và xây dựng bản đồ ĐVĐĐ ở cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Ứng dụng GIS trong đánh giá đất đai và cơ sở ứng dụng cho việc xây dựng bản đồ đất đai.

Giới thiệu về hệ thống thông tin địa lý. Các thành phần chính của hệ thống thông tin địa lý. Ứng dụng kĩ thuật GIS trong đánh giá đất. Một số phần mềm của GIS để thành lập bản đồ.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Saythany. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá đất theo FAO. Đề xuất hướng sử dụng, bảo vệ cho các đơn vị đất đai ở huyện Saythany.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp lựa chọn, xác định các chỉ tiêu phân cấp.

Phương pháp xây dựng bản đồ đơn tính. Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu. Kết quả và thảo luận.

Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Saythany. Điệu kiện tự nhiên huyện Saythany. Thực trạng phát triển kinh tế -xã hội huyên Saythany. Hiện trạng sử dụng đất huyện Saythany.

Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Saythany. Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. 43 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xây dựng các bản đồ đơn tính.

Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Mô tả các đơn vị đất đai. Định hướng sử dụng, bảo vệ đất nông nghiệp huyện Saythany. Loại sử dụng đất huyện Saythany.

Định hướng sử dụng đất và các giải pháp chinh cho sử dụng bảo vệ tài nguyên đất. Hướng giải pháp cải tạo, bảo vệ đất nông nghiệp ở huyện Saythany. Kết luận và kiến nghị. 69 Tài liệu tham khao.

70 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ĐVĐĐ Đơn vị đất đai DT Diện tích FAO Tổ chức nông – lượng thế giới (Food and Agriculture Organisation) GIS Hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information System) LMU Đơn vị bản đồ đất đai (Land Mapping Unit) LUT Loại hình sử dung đất (Land use type) LUS Hệ thống sử dung đất (Land Use System) ĐGĐĐ Đánh giá đất đai NTTS Nuôi trồng thuỷ sản GTVT Giao thông vận tai vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tình hình nhân khẩu và lao động của huyện Saythany qua 3 năm 2015-2017 .2 Kết quả sản xuất kinh doanh của huyện Saythany qua 03 năm 2015 - 2017. Hiện trạng sử dung đất nông nghiệp năm 2017 huyện Saythany. Các chỉ tiêu phân cấp xây dựng bản đồ ĐVĐĐ huyện Saythany.

Phân loại bản đồ đất huyện Saythany .6 Diện tích, cơ cầu phân cấp theo cấp địa hình huyện Saythany. Diện tích, cơ cấu các cấp độ dốc. Diện tích, cơ cấu 03 cấp thành phần cơ giới huyện Saythany. Diện tích, cơ cấu các cấp độ dày tầng đất huyện Saythany.

Diện tích, cơ cấu các cấp chế độ tưới được điều tra. Thống kê số lượng và các đặc tính đơn vị đất đai huyện Saythany. Đất xám điển hình. Đất mới biến đối.

Đất phù sa cơ giới nhẹ. Đất phù sa glây. Đất phù sa điển hình. Đất xói mòn trơ sỏi đá.

Đất mặn nội địa.23 Các loại hình sử dụng đất huyện Saythany. Định hướng ưu tiên sử dụng trên các LMU thuộc nhóm, đơn vị đất của huyện Saythany. 66 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Quy trình đánh giá đất của FAO.

Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Thành phần của hệ thống thông tin địa lý. Sơ đồ chồng xếp bằng GIS. Sơ đồ vị trí của huyện.

Sơ đồ phần loại đất huyện Saythany. Sơ đồ phần cấp địa hình huyện Saythany. Sơ đồ độ dốc huyện Saythany. Sơ đồ phân cấp thành phần cơ giới đất huyện Saythany.

Sơ đồ độ dày tầng đất huyện Saythany. Sơ đồ chế độ tưới huyện Saythany. Sơ đồ đơn vị đất đai huyện Saythany. 58 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Khamsang Alounny Tên luận văn: Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá đất thích hợp cho sản xuất nông nghiệp huyện Saythany Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sơ đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam ( VNUA) Mục đích nghiên cứu - Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai (LMU) phục vụ đánh giá sử dụng đất thích hợp cho sản xuất nông nghiệp của huyện Saythany, Thủ đô Viêng Chăn, CHDCND Lào - Xác định hướng giải pháp sử dụng, bảo vệ cải thiện chất lượng các đơn vị đất ở vùng nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp - Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp - Phương pháp xác định lựa chọn các chỉ tiêu phân cấp - Phương pháp xây dựng các bản đồ đơn tính - Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai - Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu Kết quả và kết luận: Bản đồ đơn vị đất đai huyện Saythany được xây dựng trên cơ sơ 6 chỉ tiêu phân cấp: Loại đất, phân cấp độ cao, độ dốc, thành phân cơ giới, độ đày tầng đất và chế độ tưới Chồng xếp 6 bản đồ đơn tính, xây dựng được bản đồ đơn vị đất đai với 32 đơn vị đất và các số liệu thuộc tính kèm theo. - Đất xám feralit có 11 LMU với tổng diện tích đất là 51160,03 ha, chiếm 62,11% tổng diện tích đất điều tra. - Đất xám glây có 02 LMU với tổng diện tích đất là 6093,29 ha, chiếm 7,40% tổng diện tích đất điều tra. - Đất xám điển hình có 02 LMU với tổng diện tích đất là 2175,19 ha, chiếm 2,64% tổng diện tích đất điều tra.

- Đất mới biết đổi có 01 LMU với tổng diện tích đất là 3,65 ha, chiếm 0,00% tổng diện tích đất điều tra. x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Đất phù sa cơ giới nhẹ có 02 LMU với tổng diện tích đất là 414,04 ha, chiếm 0,50% tổng diện tích đất điều tra. - Đất phù sa glây có 02 LMU với tổng diện tích đất là 2146,09 ha, chiếm 2,61% tổng diện tích đất điều tra. - Đất phù sa điển hình gồm 02 LMU với tổng diện tích đất là 1665,20 ha, chiếm 2,02% tổng diện tích đất điều tra.

- Đất lầy gồm 02 LMU với tổng diện tích đất là 2356,26 ha, chiếm 2,86% tổng diện tích đất điều tra.