Đặt vấn đề Việt Nam là một nƣớc có nền nông nghiệp truyền thống, trong đó chăn nuôi là một ngành chiếm tỷ trọng lớn và có vai trò quan trọng trong cơ cấu nền kinh tế, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Hiện nay, bên cạnh những phƣơng thức chăn nuôi lợn kiểu truyền thống với quy mô nhỏ lẻ, hộ gia đình thì mô hình chăn nuôi trên quy mô lớn nhƣ trang trại ngày càng đƣợc mở rộng theo hƣớng nuôi gia công cho doanh nghiệp nƣớc ngoài, nhằm đáp tận dụng nguồn vốn, khoa học kỹ thuật, áp dụng vào thực tiễn chăn nuôi tiến tới xây dựng một nền nông nghiệp sạch đáp ứng nhu cầu của ngƣời tiêu dùng trong nƣớc cũng nhƣ xuất khẩu ra thị trƣờng thế giới. Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn đã trở thành một trong những ngành chính mang lại hiệu quả kinh tế lớn cho hộ chăn nuôi nói riêng và cho xã hội nói riêng. Tuy nhiên, dù chăn nuôi nhỏ lẻ hay chăn nuôi công nghiệp với quy mô lớn, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp cũng có thể gây nên thiệt hại đáng kể.
Trong số đó, các bệnh ở lợn nái và lợn con thƣờng xuyên xảy ra ở các quy môn chăn nuôi và ảnh hƣởng rất lớn đến năng suất và chất lƣợng đàn lợn. Đặc biệt, hiện nay dịch bệnh PED ở lợn con đang xảy ra ở rất nhiều trang trại với khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ chết cao nhƣng chƣa có biện pháp phòng chống chủ động, hiệu quả. Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải có những nghiên cứu áp dụng các quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng và phòng, trị bệnh hiệu quả cho đàn lợn nái, lợn con ở các trang trại để giảm thiệt hại do dịch bệnh gây ra, nâng cao đàn lợn cả về lƣợng và chất. Xuất phát từ những đòi hỏi trên, đƣợc sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y, đƣợc sự phân công của thầy, cô giáo hƣớng dẫn và sự tiếp nhận của trại lợn Nguyễn Xuân Dũng , huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, tôi đã tiến hành chuyên c 2 đề:“Áp dụng quy trình kỹ thuật tổng hợp trong chăn nuôi lợn nái và lợn con theo mẹ tại trại Nguyễn Xuân Dũng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội”.
Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Nguyễn Xuân Dũng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng cho đàn lợn nái và lơn con tại trại. - Xác định tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh sinh sản cho đàn lợn nái, một số bệnh trên đàn lợn con nuôi tại trại. Yêu cầu - Đánh giá đƣợc tình hình chăn nuôi tại trại Nguyễn Xuân Dũng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
- Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng cho đàn lợn nái và lợn con nuôi tại trại đạt hiệu quả cao. - Xác định đƣợc tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh cho đàn lợn nuôi tại trại. c 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.
Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Trại lợn Nguyễn Xuân Dũng đƣợc xây dựng năm 2014, là trại gia công của Công ty cổ phần CP Việt Nam với quy mô 1200 nái.Trại đƣợc xây dựng tại xã Khánh Thƣợng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội trên một quả đồi với diện tịch gần 5 ha. Xã Khánh Thƣợng là một xã miền núi nằm ở sýờn Tây núi Ba Vì, với diện tích tự nhiên 2882,43 ha. Cách trung tâm huyện Ba vì trên 35km, cách trung tâm thành phố Hà Nội 82km. Khánh Thƣợng là xã miền núi, vùng xâu vùng xa nhất của Hà Nội.
Xã có địa bàn giáp danh với hai tỉnh (phía Đông Nam giáp với tỉnh Hòa Bình, phía Tây cách con sông Đà là tỉnh Phú Thọ) có trục đƣờng giao thông Sơn Tây – Chẹ - Hợp Thịnh –Kỳ Sơn – Hòa Bình đi qua. Điều kiện địa lý của xã rất thuận lợi cho việc giao thông, vận chuyển thức ăn cũng nhƣ việc buôn bán, vận chuyển hàng hóa của trại. * Điều kiện khí hậu Huyện Ba Vì nằm trong khu vực đồng bằng sông Hồng, chịu ảnh hƣởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do đó, trại lợn Nguyễn Xuân Dũng cũng chịu ảnh hƣởng chung của khí hậu vùng, nhiệt độ thay đổi theo mùa rõ rệt.
Mùa hè nóng ẩm mƣa nhiều (từ tháng 4 đến tháng 8), mùa đông lạnh, khô (từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau). Nhiệt độ trung bình năm 23,4°C. Ở vùng thấp, nhiệt độ tối thấp xuống tới 2,7°C; nhiệt độ tối cao lên tới 42°C. Ở độ cao 400m nhiệt độ trung bình năm 20,6°C; từ độ cao 1000m trở lên nhiệt độ chỉ còn 16°C.
Nhiệt độ thấp tuyệt đối có thể xuống 0,2°C. Nhiệt độ cao tuyệt đối 33,1°C. Lƣợng mƣa trung bình năm 2500mm, phân bố không đều trong năm, tập trung nhiều vào tháng 7, tháng 8. Độ ẩm không khí 86,1%.
c 4 Vùng thấp khô hanh vào tháng 12, tháng 1. Từ độ cao 400m trở lên không có mùa khô. Mùa đông có gió Bắc với tần suất >40%. Mùa Hạ có gió Đông Nam với tần suất 25% và hƣớng Tây Nam.
Với điều kiện khí nhƣ vậy, tƣơng đối thuận lợi cho ngành chăn nuôi phát triển. Điều kiện cơ sở vật chất nơi thực tập Trại mới đƣợc xây dựng nên cở sở vật chất, cơ sở hạ tầng và con ngƣời đều đƣợc quan tâm và chú trọng. * Về cơ sở vật chất: - Có đầy đủ các trang thiết bị, máy móc phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày nhƣ: máy giặt, tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt,… - Những vật dụng cá nhân cũng đƣợc trại chuẩn bị nhƣ: kem đánh răng, xà phòng, dầu gội, xà bông tắm,… - Trại còn đầu tƣ thêm khu giải trí cho công nhân và sinh viên sau giờ làm việc nhƣ: bàn chơi bi - a, cầu lông, bóng truyền,… - Cơ sở vật chất trong trại chăn nuôi đƣợc trại chú trọng đầu tƣ hơn hết: + Trại đƣợc xây dựng trên quả đồi khoảng 5 ha với 6 dãy chuồng lớn chạy dài lợp mái tôn. Mỗi 1 dãy lớn lại chia làm 2 dãy chuồng nhỏ.
+ Trong các chuồng đều có cũi sắt ( đối với chuồng bầu) và giƣờng nằm (đối với chuồng đẻ) đƣợc lắp đặt theo dãy. + Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nƣớc cho lợn tự động. + Có hệ thống đèn điện sƣởi ấm cho lợn con vào mùa đông. + Ngoài ra, trại còn có một bộ máy phát điện công suất lớn đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện.
*Cơ sở hạ tầng: - Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: Khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi. - Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. c 5 - Khu nhà ăn cũng đƣợc tách biệt có nhà ăn ca (buổi trƣa) và nhà ăn chung (buổi tối). - Khu nhà bếp rộng rãi, sạch sẽ và hợp vệ sinh.
- Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vaccin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. -Hệ thống chuồng nuôi Khu vực chuồng nuôi của trại đƣợc xây dựng trên một khu vực cao,dễ thoát nƣớc và bố trí tách biệt với khu sinh hoạt chung của công nhân, gồm: 6 chuồng đẻ, 2 chuồng bầu, 1 chuồng đực và 2 chuồng cách ly. Chuồng nuôi dƣợc xây dựng theo hƣớng Đông – Tây, Nam – Bắc. Đảm bảo thoáng mát về mùa hè và ấm áp về mùa đông.
Chuồng nuôi xây dựng theo kiểu 2 mái gồm 6 dãy chuồng chạy dài. Trong đó, đó có 3 dãy chuồng đẻ, mỗi dãy đƣợc tách ra làm 2 chuồng nhỏ với 58 ô chuồng sàn. Chuồng lợn bầu gồm 2 chuồng với mỗi ô chuồng có 500 ô kiểu chuồng cũi sắt. Các chuồng nuôi đều đƣợc lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng và hệ thống vòi uống nƣớc tự động ở mỗi ô chuồng.
Mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt thông gió và dàn mát. Mùa đông có hệ thống làm ấm bằng đèn hồng ngoại. * Về nhân sự: Trại gồm có 20 ngƣời trong đó có: + 1 quản lý + 2 kỹ sƣ chính của công ty + 2 tổ trƣởng (1 chuồng bầu, 1 chuồng đẻ) + 1 bảo vệ + 14 công nhân + 2 cấp dƣỡng c 6 2. Đối tượng và các kết quả sản xuất của cơ sở (trong 3 năm).1 Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Hiện nay, trung bình lợn nái của trại sản xuất đƣợc 2,45 – 2,47 lứa/năm. Số con sơ sinh là 11,23 con/đàn, số con cai sữa: 10,7 con/đàn. Trại hoạt động vào mức khá lợn đánh giá của công ty chăn nuôi CP Việt Nam. Tại trại, lợn con lợn mẹ đƣợc nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 23 ngày thì tiến hành cai sữa và chuyển sang các trại lợn giống của công ty.
Trong trại có 21 con lợn đực giống đƣợc chuyển vềcác đợt khác nhau, các lợn đực giống này đƣợc nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo. Tinh lợn đƣợc khai thác từ hai giống lợn Duroc. Lợn nái đƣợc phối 3 lần và đƣợc luân chuyển giống cũng nhƣ con đực. Cơ cấu sản xuất sau khi thành lập nhƣ sau: Bảng 2.1: Cơ cấu sản xuất của trại Năm STT Loại lợn Đơn vị 2015 2016 1 Lợn đực giống Con 15 21 2 Lợn nái hậu bị Con 800 820 3 Lợn nái sinh sản Con 1140 1220 4 Lợn con Con 27600 29340 Qua bảng 2.1, cho thấy: Số lƣợng lợn nái sinh sản của trại không có biến động giữa những năm trƣớc và năm sau.Số lƣợng lợn có xu hƣớng tăng lên, đặc biệt là lợn nái hậu bị tăng lên với số lƣợng lớn nhằm thay thế cho các lợn nái sinh sản không đủ tiêu chuẩn và phải loại thải.
Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lƣợng cao, đƣợc công ty chăn nuôi CP Việt Nam cấp cho từng đối tƣợng lợn của trại.2 Công tác thú y Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại sản xuất lợn giống luôn thực hiện nghiêm ngặt, với sự giám sát chặt chẽ của kỹ thuật viên công ty chăn nuôi CP Việt Nam.