Đặt vấn đề Đậu bắp thuộc họ bông Malvaceace, có tên gọi khác mướp tây, bắp chà… được trồng nhiều ở miền Trung và miền Nam. Quả đậu bắp non làm rau ăn, được chế biến đa dạng như xào, luộc, hấp chấm mắm, nấu canh chua với cá, lươn, ăn ngon làm dậy mùi thịt cá. Các bộ phận khác của cây dùng làm thuốc chữa bệnh hiệu quả. Theo dược tính hiện đại, quả đậu bắp có chứa nhiều pectin, chất nhầy, protein, chất béo, chất xơ, Ca, P, Fe, Mg, K, Na và các loại Vitamin đều là dưỡng chất có lợi cho nhiều lứa tuổi, sức khỏe.
Đậu bắp chứa nhiều chất xơ thực vật là chất rất có lợi cho những người máu nhiễm mỡ cao, táo bón, viêm ruột kết, đậu bắp là vị thuốc quý cho người béo phì, thừa chất. Ngoài cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể, đậu bắp còn có nhiều lợi ích sức khỏe tuyệt vời như tăng cường thị lực, tốt cho phụ nữ mang thai và thai nhi, tăng cường sinh lý cho nam giới, điều trị tiểu đường, hỗ trợ giảm cân và làm đẹp da. Tuy có giá trị dinh dưỡng cao nhưng việc bảo quản đậu bắp sau thu hoạch vẫn còn nhiều khó khăn. Thời gian bảo quản đậu bắp chỉ khoảng 3-4 ngày sau khi hái ở nhiệt độ thường [1].com/san-pham/chuyen-giao-cong-nghe-san-xuat-dau-bap- say-gion-vinaorganic ) Một số nguyên nhân gây hư hỏng ở đậu bắp như: vi sinh vật, cách thu hái, phương thức vận chuyển, nhiệt độ và độ ẩm bảo quản, thời gian thu hái và độ già khi thu hoạch…Bên cạnh đó còn xuất hiện nhiều chủng vi sinh vật mới có tính kháng các loại chất diệt nấm, khuẩn, mốc khiến cho việc sử dụng thuốc hóa học trở nên phức tạp hơn.Việc ứng dụng các chất có hoạt tính sinh học tự nhiên đang là xu hướng mở ra thêm định hướng bảo quản đậu bắp mới hứa hẹn đem lại hiệu quả và lợi ích kinh tế trong thời gian tới.
Có nhiều nghiên cứu về ứng dụng của tinh dầu quế, sả, bạc hà,chanh, húng. đem lại kết quả khả quan. Tinh dầu sả được chiết xuất từ sả và là một loại cây trồng phổ biến ở nước ta. Là chất có khả năng chống oxy hóa và tính đối kháng vi sinh vật tốt, nhất là các vi sinh vật có khả năng gây hư hỏng quả.
Việc sửu dụng chất chiết từ thực vật trong bảo quản đậu bắp an toàn với con người và thân thiện với môi trường. Do đó việc bảo quản đậu bắp là một vấn đề cấp thiết để giải quyết vấn đề cung cấp thực phẩm cho tiêu dùng hàng ngày, chế biến và đặc biệt là bảo quản đậu bắp sau thu hoạch. 1 Chính vì vậy, để kéo dài thời gian bảo quản và đảm bảo tốt nhất chất lượng của đậu bắp là rất cần thiết và quan trọng trong thực tiễn, trong sản xuất và tiêu thụ ngoài thị trường. Với sự đồng ý của bộ môn Công nghệ sau thu hoạch, khoa Công nghệ thực phẩm – Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam và dưới sự hướng dẫn của TS.
Hoàng Thị Minh Nguyệt chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:“Ảnh hưởng của xử lý tinh dầu sả tới chất lượng bảo đậu bắp thương phẩm”. Mục đích và yêu cầu nghiên cứu đề tài 1. Mục đích Đánh giá ảnh hưởng của xử lý tinh dầu sả đến chất lượng bảo quản đậu bắp, từ đó làm cơ sở cho phương pháp bảo quản đậu bắp an toàn. Yêu cầu - Xác định nồng độ xử lý tinh dầu sả thích hợp cho đậu bắp thông qua viêc đánh giá các chỉ tiêu vật lý, sinh lý, hóa sinh và cảm quan.
- Xác định thời gian xử lý tinh dầu sả thích hợp để bảo quản đậu bắp thông qua viêc đánh giá các chỉ tiêu vật lý, sinh lý, hóa sinh và cảm quan. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. Giới thiệu chung về cây đậu bắp 2. Nguồn gốc Đậu Bắp được gọi theo tên khoa học cũ là Hibiscus esculentus L.
Loài này dường như có nguồn gốc từ vùng cao nguyên Ethiopia. Người Ai Cập và người Moor trong thế kỷ XII và XIII sử dụng tên gọi trong tiếng Ả Rập để chỉ loài cây này, gợi ý rằng nó đến từ phía đông. Loài thực vật này vì thế có thể đã được đem xuyên qua Hồng Hải bằng con đường qua eo biển Bab-el-Mandeb để tới bán đảo Ả Rập, hơn là bằng con đường phía bắc qua Sahara. Một trong những ghi chép sớm nhất là của nhà địa lý người Ả Rập Ibn Jubayr (1145-1217), một người Moor Tây Ban Nha, người đã tới Ai Cập vào năm 1216 và miêu tả loài cây này được dân cư địa phương gieo trồng và sử dụng các quả non trong các bữa ăn.
Từ bán đảo Ả Rập, loài cây này đã được phổ biến tới các vùng ven Địa Trung Hải và về phía đông. Việc thiếu từ để chỉ đậu bắp trong các ngôn ngữ cổ ở Ấn Độ cho thấy rằng nó chỉ xuất hiện ở đây kể từ khi bắt đầu Công Nguyên. Nó được đưa tới châu Mỹ bằng các tàu chuyên chở trong buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương vào khoảng những năm thập niên 1650, do vào năm 1658 sự hiện diện của nó tại Brazil đã được ghi nhận. Đậu bắp được trồng xa về phía bắc tới Philadelphia vào năm 1748, trong khi Thomas Jefferson ghi chép rằng nó có mặt một cách vững chắc tại Virginia vào năm 1781.
Nó là phổ biến tại miền nam Hoa Kỳ vào khoảng năm 1800 và lần đầu tiên được nhắc tới với các giống cây trồng khác nhau vào năm 1806.com/cay-nong-nghiep/cay-rau-mau/dau-bap/) Các loài đậu bắp tương cận phổ biến: + Đậu bắp Tây Phi: Abelmoschus caillei - (syn. Hibsicus Manihot var. + Dâm bụt Nhật Bản: Abelmoschus Manihot - (syn. + Đậu bắp cảnh: Abelmoschus moschatus - (syn.
+ Đậu bắp rừng hoa trắng: Abelmoschus ficulneus - (syn. Hiện nay cây đậu bắp được trồng ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới và vùng ôn đới ấm áp trên khắp thế giới. Ở Việt Nam cây đậu bắp được trồng trong khắp cả nước từ 3 vùng đồng bằng cho đến vùng núi để lấy quả làm rau. Ở Nam Bộ loài cây này được trồng phổ biến ở mọi gia đình nông thôn.
Nguồn gốc cây đậu bắp Phân loại khoa học Giới (regnum) Plantae (không phân hạng) Angiospermae (không phân hạng) Eudicots (không phân hạng) Rosids Bộ (ordo) Malvales Họ (familia) Malvaceae Phân họ (subfamilia) Malvoideae Tông (tribus) Hibisceae Chi (genus) Abelmoschus Loài (species) A.2 Tình hình sản xuất đậu bắp trên thế giới và Việt Nam Trên toàn cầu, Ấn Độ đứng đầu về đậu bắp sản xuất có diện tích 509 nghìn héc ta với sản lượng hàng năm là 6094,9 nghìn tấn và năng suất 12 triệu tấn / ha. Vụ mùa được trồng trên khắp Ấn Độ, Gujarat là một bang của miền Tây Ấn Độ có sản lượng đậu bắp khoảng 921,72 nghìn tấn từ một diện tích 75,27 nghìn ha, năng suất 12,25 tấn / ha.net/publication/344541116_Economic_Importance_and_ Production_Technology_of_Okra ) Đậu bắp là một loại cây trồng ngắn ngày, rất thích hợp với vùng đất ở địa phương, khả năng sinh trưởng khỏe, thích ứng với nhiều mùa vụ do tính năng của nó chịu được phèn mặn, cho năng suất cao, thời gian sinh trưởng từ 60 – 70 ngày, sau khi gieo hạt đến 45 ngày là bắt đầu thu hoạch và thời gian thu hoạch kéo dài trong 30 ngày. Đây là loại cây khá dễ trồng, chi phí đầu tư thấp nhưng mang lại giá trị kinh tế cao; có thể cho thu hoạch thường xuyên và liên tục. Tại huyện Quảng Điền (Thừa Thiên – Huế) năng suất đậu bắp trung bình từ 10-15 tấn/ha/vụ.
Hiện toàn huyện đã đưa vào trồng với diện tích lên tới 11,6 ha, trong đó nhiều nhất là xã Quảng Thọ 9,2 ha, 4 còn lại được phân bổ rãi rác ở các xã Quảng Phú, Quảng Thành[8]. Ở huyện Hàm Thuận Bắc(Bình Thuận) đậu bắp trái sau khi thu hoạch được Chương trình Phát triển vùng Hàm Thuận Bắc thu mua với giá ổn định 18. Với mức giá này, cộng với năng suất thực thu, bình quân mỗi ha cho thu nhập gần 200 triệu đồng, trừ chi phí còn lãi trên 100 triệu đồng.vn/kinh-te/trong-dau-bap-thu-nhap-cao-133419. Giá trị dinh dưỡng, công dụng và thành phần hóa học của đậu bắp 2.
Giá trị dinh dưỡng, công dụng Đậu bắp là thực phẩm có giá trị và hàm lượng dinh dưỡng cao có lợi cho sức khỏe đặc biệt là chứa tới 90% nước, chất béo, protein, chất xơ và vitamin cao, bên cạnh đó các hàm lượng như cacbohydrates, lipit,. cũng ở mức cao rất có lợi cho những người mập mỡ máu cao, táo bón, viêm ruột kết, đậu bắp vị thuốc quý cho người mập phì thừa chất. Hạt chứa một chất dầu ăn được (16-22%) màu vàng xanh và mùi dễ chịu, chứa palmitin và stearin. Hoa chứa 2 sắc tố flavonol: gossypetin và quercetin.
Theo đông y đậu bắp tính vị chua, dịu mát, tác dụng giảm đau, chữa bia tiểu bạch đới, tốt cho tiêu hóa. Hạt có tác dụng kích thích, trợ tim và chống co thắt; nước hãm hạt rang lên có tác dụng làm ra mồ hôi. - Ngừa bệnh thiếu máu Trong quả đậu bắp rất giàu vitamin K, vitamin B, sắt, kẽm, kali, mangan… Đây đều là những chất quan trọng giúp tạo ra nhiều tế bào hồng cầu trong cơ thể. Bởi vậy, nếu muốn ngăn ngừa và điều trị thiếu máu, hãy tích cực ăn hoặc uống nước ép đậu bắp hàng ngày.
- Chữa ho và viêm họng Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nước ép đậu bắp được xem là vị thuốc bình dân giúp trị đau họng và ho. Loại nước ép này có tính kháng khuẩn và khử trùng rất tốt nên giúp cải thiện các triệu chứng ho, đau họng. - Loại bỏ lượng cholesterol xấu Bản chất của đậu bắp là loại thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, nên có khả năng làm giảm lượng cholesterol trong cơ thể một cách hữu hiệu. Ngoài ra, sử dụng đậu bắp thường xuyên cũng giúp bảo vệ hệ tim mạch khỏi những triệu chứng hay mắc phải về tim mạch.
5 - Hỗ trợ hệ tiêu hóa Chất xơ có trong đậu bắp có thể giúp kiểm soát nồng độ cholesterol trong máu, cũng như giúp giảm táo bón. Đậu bắp hoạt động như một thuốc nhuận tràng tự nhiên, hàm lượng chất xơ trong đậu bắp liên kết với các độc tố và làm giảm nhu động ruột. Tuy nhiên, đối với những người bị hội chứng ruột kích thích hoặc gặp vấn đề về đường ruột thì không nên ăn quá nhiều đậu bắp vì nó có hàm lượng fructan cao, dễ gây tiêu chảy. - Giảm triệu chứng hen suyễn Trong đậu bắp có chứa hàm lượng vitamin C và các chất chống oxy hóa cao.
Loại vitamin này có liên quan đến khả năng giảm bớt các vấn đề về đường hô hấp như hen suyễn. Do đó, khi dùng đậu bắp thì bạn sẽ đỡ khó chịu hơn với các triệu chứng hen, đồng thời giảm khả năng bị hen suyễn.