Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng nano bạc hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng nhằm nâng cao năng suất lạc tại thừa thiên huế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu ứng dụng nano bạc hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng nhằm nâng cao năng suất lạc tại thừa, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Lê Như Cương
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Huế
• Chuyên ngành: Nông học
• Đề tài: Nghiên cứu ứng dụng nano bạc trong việc ngăn ngừa bệnh héo rũ gốc mốc trắng để nâng cao năng suất lạc tại Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình sản xuất lạc
• 1.1.1. Tình hình sản xuất lạc trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình sản xuất lạc ở Việt Nam
• 1.1.3. Tình hình sản xuất lạc tại Thừa Thiên Huế
• 1.2. Các nghiên cứu về nano bạc
• 1.2.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2.3. Kết quả nghiên cứu về ứng dụng nano bạc đối với cây trồng
• 1.3. Giới thiệu về bệnh héo rũ gốc mốc trắng lạc
• 1.3.1. Đặc điểm sinh học và sinh thái của nấm Sclerotium rolfsii Sacc.
• 1.3.2. Quy luật phát sinh và phát triển của bệnh
• 1.3.3. Một số biện pháp phòng trừ bệnh héo rũ gốc mốc trắng
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm, các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 2.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiệu quả hạn chế phát triển nấm của nano bạc ở điều kiện in vitro
• 3.1.1. Hiệu quả hạn chế phát triển nấm của nano bạc ở môi trường đặc PDA
• 3.1.2. Hiệu quả hạn chế phát triển nấm của nano bạc ở môi trường PDB
• 3.2. Hiệu quả hạn chế bệnh hại trong điều kiện nhà lưới
• 3.2.1. Ảnh hưởng của nano bạc đến sinh trưởng cây lạc trong nhà lưới
• 3.3. Ảnh hưởng nano bạc đến cây lạc ở điều kiện đồng ruộng
• 3.3.1. Ảnh hưởng của nano bạc đến một số chỉ tiêu sinh trưởng phát triển
• 3.3.2. Ảnh hưởng của nano bạc đến nốt sần lạc
• 3.3.3. Hiệu quả hạn chế một số bệnh hại chính trên lạc của nano bạc
• 3.3.4. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của lạc
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu ứng dụng nano bạc trong việc ngăn ngừa bệnh héo rũ gốc mốc trắng nhằm nâng cao năng suất lạc tại Thừa Thiên Huế là một đề tài quan trọng trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp hiện đại. Nano bạc đã được chứng minh có khả năng kháng khuẩn và kháng nấm, giúp bảo vệ cây trồng khỏi các tác nhân gây hại. Đặc biệt, bệnh héo rũ do nấm Sclerotium rolfsii là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến năng suất lạc. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin về hiệu quả của nano bạc trong việc hạn chế bệnh hại mà còn đánh giá tác động của nó đến sinh trưởng và phát triển của cây lạc.

1.1. Tình hình sản xuất lạc tại Thừa Thiên Huế

Tỉnh Thừa Thiên Huế có diện tích trồng lạc khoảng 3.188 ha, chủ yếu tập trung ở huyện Phong Điền. Tuy nhiên, năng suất lạc tại đây vẫn chưa ổn định, với khoảng 700 hecta bị ảnh hưởng bởi bệnh héo rũ. Việc áp dụng các biện pháp quản lý bệnh hại tổng hợp, bao gồm việc sử dụng nano bạc, là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc ứng dụng nano bạc trong sản xuất lạc tại địa phương.

II. Tác động của nano bạc đến bệnh héo rũ

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nano bạc có khả năng ức chế sự phát triển của nấm Sclerotium rolfsii trong điều kiện in vitro. Kết quả cho thấy, nano bạc không chỉ hạn chế sự hình thành hạch nấm mà còn giảm tỷ lệ bệnh héo rũ gốc mốc trắng trên cây lạc. Việc phun nano bạc với nồng độ 50ppm trong giai đoạn cây con đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn ngừa bệnh hại và nâng cao năng suất lạc. Điều này chứng tỏ rằng nano bạc có thể trở thành một giải pháp hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh héo rũ.

2.1. Hiệu quả của nano bạc trong điều kiện nhà lưới

Trong điều kiện nhà lưới, việc áp dụng nano bạc đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng. Tỷ lệ cây chết do bệnh giảm đáng kể khi sử dụng nano bạc so với đối chứng. Kết quả này cho thấy nano bạc không chỉ có tác dụng kháng nấm mà còn hỗ trợ sự phát triển của cây lạc, từ đó nâng cao năng suất. Việc ứng dụng nano bạc trong sản xuất lạc có thể giúp nông dân giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật độc hại, tạo ra môi trường sản xuất an toàn và bền vững.

III. Kết luận và kiến nghị

Kết quả nghiên cứu cho thấy nano bạc là một giải pháp tiềm năng trong việc hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng và nâng cao năng suất lạc tại Thừa Thiên Huế. Việc áp dụng nano bạc không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn góp phần vào việc phát triển nông nghiệp bền vững. Cần tiếp tục nghiên cứu và mở rộng ứng dụng nano bạc trong các loại cây trồng khác để đánh giá hiệu quả và tính khả thi trong sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận công nghệ mới này.

3.1. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Đề xuất nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá tác động lâu dài của nano bạc đến môi trường và sức khỏe con người. Cần có các nghiên cứu sâu hơn về cơ chế hoạt động của nano bạc trong việc kháng nấm và các tác động tích cực đến sinh trưởng của cây lạc. Việc phát triển quy trình sản xuất lạc ứng dụng nano bạc cũng cần được chú trọng để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây lạc (Arachis hypogaea L.) là cây trồng phổ biến và có giá trị kinh tế quan trọng tại Việt Nam, đặc biệt ở tỉnh Thừa Thiên Huế với diện tích trồng khoảng 3.188 ha, tập trung chủ yếu tại huyện Phong Điền, thị xã Hương Trà và huyện Quảng Điền. Năng suất trung bình đạt khoảng 22 tạ/ha, sản lượng ước tính 2.313 tấn. Tuy nhiên, bệnh héo rũ gốc mốc trắng do nấm Sclerotium rolfsii gây ra là một trong những nguyên nhân chính làm giảm năng suất và chất lượng cây lạc, với khoảng 700 ha bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bệnh này phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ 25-30°C và độ ẩm đất 40-50%, gây thiệt hại năng suất từ 10% đến 80% tùy mức độ nhiễm bệnh.

Công nghệ nano, đặc biệt là nano bạc, được xem là giải pháp tiềm năng trong việc hạn chế bệnh hại trên cây trồng nhờ khả năng kháng khuẩn, kháng nấm hiệu quả. Nano bạc đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như y tế, thủy sản và nông nghiệp, tuy nhiên nghiên cứu ứng dụng nano bạc trên cây lạc còn hạn chế. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả của nano bạc trong việc hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng do nấm S. rolfsii gây ra, đồng thời khảo sát ảnh hưởng của nano bạc đến sinh trưởng, phát triển và năng suất cây lạc tại Thừa Thiên Huế trong vụ Đông Xuân 2016-2017.

Mục tiêu cụ thể gồm: (1) Đánh giá khả năng kháng nấm S. rolfsii của nano bạc trong điều kiện in vitro; (2) Đánh giá hiệu quả hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng trong điều kiện nhà lưới và đồng ruộng; (3) Đánh giá ảnh hưởng của nano bạc đến sinh trưởng và năng suất cây lạc. Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc xây dựng quy trình quản lý bệnh héo rũ gốc mốc trắng bằng nano bạc, đồng thời góp phần phát triển nông nghiệp sạch, nâng cao hiệu quả sản xuất lạc tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Công nghệ nano và tính chất vật liệu nano: Nano bạc có kích thước từ 1 đến 100 nm, với diện tích bề mặt lớn và tính chất lượng tử đặc biệt, giúp tăng khả năng kháng khuẩn, kháng nấm so với vật liệu dạng khối.
• Sinh học nấm Sclerotium rolfsii: Nấm đa thực, phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ 25-30°C, độ ẩm đất 40-50%, gây bệnh héo rũ gốc mốc trắng trên nhiều loại cây trồng, đặc biệt là cây lạc. Nấm hình thành hạch nấm tồn tại lâu dài trong đất, là nguồn bệnh chính.
• Quản lý tổng hợp bệnh hại cây trồng: Kết hợp biện pháp canh tác, sinh học và hóa học để hạn chế bệnh hại, trong đó ứng dụng nano bạc là biện pháp mới, thân thiện môi trường.
• Khái niệm về chỉ số bệnh (CSB), tỷ lệ bệnh (TLB), và diện tích dưới đường cong tiến triển bệnh (AUDPC): Các chỉ số này dùng để đánh giá mức độ phát triển và hiệu quả phòng trừ bệnh trong nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Giống lạc L14, nấm Sclerotium rolfsii chủng H001 phân lập từ cây lạc bị bệnh, dung dịch nano bạc 1000 ppm do Trung tâm Ươm tạo và Chuyển giao Công nghệ, Đại học Huế cung cấp.
• Địa điểm và thời gian: Phòng thí nghiệm bệnh cây và vườn lưới Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Huế; đồng ruộng xã Phong Sơn, huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế; thời gian từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2017.
• Phương pháp phân tích:
  • In vitro: Đánh giá khả năng ức chế phát triển sợi nấm và hình thành hạch nấm trên môi trường PDA và PDB với các nồng độ nano bạc từ 10 đến 160 ppm. Đo đường kính tản nấm, số lượng hạch nấm, khối lượng nấm khô.
  • Nhà lưới: Thí nghiệm lây bệnh nhân tạo với các nồng độ nano bạc 25,4; 50,9; 76,3; 101,8 ppm, theo dõi tỷ lệ bệnh, chỉ số bệnh, tỷ lệ cây chết, các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao thân, số lá, số hoa.
  • Đồng ruộng: Thí nghiệm hai nhân tố với nồng độ nano bạc 25 và 50 ppm, phun 1-3 lần vào các giai đoạn sinh trưởng khác nhau, theo dõi tỷ lệ bệnh, các bệnh hại khác, chỉ tiêu sinh trưởng, số lượng và khối lượng nốt sần, năng suất.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Mỗi công thức thí nghiệm được lặp lại 3 lần, mỗi lần gồm 15 cây trong nhà lưới; đồng ruộng bố trí 27 ô thí nghiệm, diện tích mỗi ô 20 m2.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 16.0 để phân tích thống kê, kiểm định sai khác LSD với mức ý nghĩa p<0,05; biểu đồ và bảng số liệu được trình bày bằng Excel.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng ức chế nấm Sclerotium rolfsii in vitro

   • Nano bạc ức chế sự phát triển sợi nấm trên môi trường PDA rõ rệt ở nồng độ từ 40 ppm trở lên, với hiệu quả 68,68% sau 72 giờ ở 80 ppm và 100% ở 160 ppm.
   • Số lượng hạch nấm giảm từ khoảng 270 hạch/đĩa (0 ppm) xuống còn 140 hạch/đĩa ở 80 ppm.
   • Trên môi trường PDB, nano bạc ức chế nấm mạnh hơn, với 63,3% hiệu quả ở 2,5 ppm và không tăng đáng kể khi nồng độ vượt 40 ppm.
   • Nồng độ ước tính để hạn chế 50% sợi nấm là khoảng 50,9 ppm, hạn chế hoàn toàn cần 101,8 ppm.

2. Hiệu quả hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng trong nhà lưới

   • Nano bạc làm giảm tỷ lệ cây nhiễm bệnh và chỉ số bệnh rõ rệt so với đối chứng.
   • Ở 28 ngày sau lây nhiễm, tỷ lệ bệnh giảm từ 100% (đối chứng) xuống còn 55,6% ở 101,8 ppm.
   • Tỷ lệ cây chết giảm từ 26,7% (đối chứng) xuống còn 4,4% ở 101,8 ppm.
   • Diện tích dưới đường cong tiến triển bệnh (AUDPC) giảm đáng kể ở các nồng độ từ 50,9 ppm trở lên.

3. Ảnh hưởng của nano bạc đến sinh trưởng cây lạc trong nhà lưới

   • Chiều cao thân chính, số lá, chiều dài cành cấp 1 và tổng số hoa đều tăng nhẹ ở các công thức có nano bạc, tuy không có sự khác biệt ý nghĩa thống kê rõ ràng.
   • Khối lượng tươi và khô của cây tăng theo nồng độ nano bạc, với khối lượng khô cao nhất đạt 10,14 g/5 cây ở 101,8 ppm, so với 8,38 g/5 cây ở đối chứng.
   • Số lượng và khối lượng nốt sần tăng nhẹ ở các công thức có nano bạc, tuy không khác biệt ý nghĩa.

4. Ảnh hưởng của nano bạc đến sinh trưởng và năng suất cây lạc ngoài đồng ruộng

   • Chiều cao thân chính tăng đáng kể ở các giai đoạn làm quả non và thu hoạch, với công thức nồng độ 50 ppm phun 3 lần đạt chiều cao 27,37 cm, cao hơn 0,97 cm so với đối chứng.
   • Chiều dài cành cấp 1 đầu tiên và số lượng hoa hữu hiệu không bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nano bạc.
   • Khối lượng khô cây và khối lượng nốt sần tăng theo nồng độ và số lần phun nano bạc, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ở một số giai đoạn.
   • Năng suất thực thu lạc tăng từ 8,8 tạ/ha (đối chứng) lên khoảng 9,5 tạ/ha khi sử dụng nano bạc với nồng độ 50 ppm, phun 2 lần vào giai đoạn cây con.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy nano bạc có khả năng ức chế hiệu quả sự phát triển của nấm Sclerotium rolfsii, đặc biệt là ở nồng độ từ 40 ppm trở lên, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về tính kháng nấm của nano bạc trên các loại nấm gây bệnh khác. Hiệu quả cao hơn trong môi trường lỏng PDB có thể do sự tiếp xúc tốt hơn giữa nano bạc và nấm, giúp tăng khả năng ức chế.

Trong điều kiện nhà lưới và đồng ruộng, nano bạc làm giảm đáng kể tỷ lệ bệnh và tỷ lệ cây chết do bệnh héo rũ gốc mốc trắng, đồng thời không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng cây lạc mà còn có xu hướng kích thích phát triển và tăng năng suất. Điều này phù hợp với các nghiên cứu về tác động tích cực của nano bạc đối với sự nảy mầm, phát triển rễ và tăng trưởng cây trồng.

Việc giảm tỷ lệ bệnh và tăng năng suất có ý nghĩa thực tiễn lớn trong sản xuất lạc, giúp giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học độc hại, hướng tới nền nông nghiệp sạch và bền vững. Các biểu đồ đường kính tản nấm, số lượng hạch nấm, AUDPC và tỷ lệ bệnh qua các thời điểm được sử dụng để minh họa rõ ràng hiệu quả của nano bạc trong hạn chế bệnh hại.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hiệu quả của nano bạc phụ thuộc vào nồng độ và số lần phun, đồng thời cần nghiên cứu thêm về tác động lâu dài và an toàn môi trường khi ứng dụng rộng rãi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng nano bạc với nồng độ 50 ppm, phun 2 lần vào giai đoạn cây con để hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng và các bệnh héo rũ khác trên cây lạc, nhằm tăng năng suất từ 5-10% trong vụ Đông Xuân tại Thừa Thiên Huế. Thời gian thực hiện: ngay trong vụ sản xuất tiếp theo.

2. Xây dựng quy trình quản lý tổng hợp bệnh héo rũ gốc mốc trắng kết hợp sử dụng nano bạc với biện pháp canh tác như luân canh cây trồng, cày đất sâu, che phủ nilon để tăng hiệu quả phòng trừ bệnh. Chủ thể thực hiện: các cơ quan khuyến nông và nông dân địa phương.

3. Tăng cường nghiên cứu và giám sát tác động môi trường của nano bạc khi sử dụng trong nông nghiệp để đảm bảo an toàn sinh thái và sức khỏe người tiêu dùng. Thời gian: nghiên cứu liên tục trong 2-3 năm tới.

4. Đào tạo, tập huấn cho nông dân về kỹ thuật sử dụng nano bạc đúng liều lượng, thời điểm phun và biện pháp phòng trừ bệnh tổng hợp nhằm nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Chủ thể: các trung tâm khuyến nông, trường đại học, viện nghiên cứu.

5. Khuyến khích phát triển sản xuất nano bạc trong nước để giảm chi phí và tăng khả năng tiếp cận của nông dân, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân trồng lạc tại các vùng có bệnh héo rũ gốc mốc trắng: Nắm bắt biện pháp phòng trừ mới, áp dụng nano bạc để nâng cao năng suất và giảm thiệt hại do bệnh.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành nông học, bảo vệ thực vật: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả ứng dụng công nghệ nano trong quản lý bệnh hại cây trồng.

3. Cơ quan khuyến nông và quản lý nông nghiệp địa phương: Xây dựng chính sách, chương trình tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân về ứng dụng nano bạc.

4. Doanh nghiệp sản xuất và cung ứng vật tư nông nghiệp: Phát triển sản phẩm nano bạc phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế, mở rộng thị trường ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

1. Nano bạc có an toàn cho cây trồng và môi trường không?
   Nghiên cứu cho thấy nano bạc ở nồng độ khuyến cáo không gây hại cho cây lạc mà còn kích thích sinh trưởng. Tuy nhiên, cần nghiên cứu thêm về tác động lâu dài và tích lũy trong đất để đảm bảo an toàn môi trường.

2. Nồng độ nano bạc nào hiệu quả nhất để phòng bệnh héo rũ gốc mốc trắng?
   Nồng độ khoảng 50 ppm được đánh giá là hiệu quả trong việc hạn chế bệnh và không ảnh hưởng tiêu cực đến cây, phù hợp cho ứng dụng thực tế.

3. Nano bạc có thể thay thế hoàn toàn thuốc hóa học không?
   Nano bạc là một phần trong hệ thống quản lý tổng hợp bệnh, giúp giảm lượng thuốc hóa học cần dùng, nhưng không thể thay thế hoàn toàn do cần kết hợp nhiều biện pháp khác.

4. Phun nano bạc vào thời điểm nào là tốt nhất?
   Phun 2 lần vào giai đoạn cây con (khi cây có 3 lá thật) được khuyến nghị để đạt hiệu quả phòng bệnh cao nhất.

5. Có thể áp dụng công nghệ nano bạc cho các cây trồng khác không?
   Nghiên cứu và ứng dụng nano bạc đã được thử nghiệm trên nhiều loại cây trồng khác như cà chua, hồ tiêu, ngô với kết quả tích cực, cho thấy tiềm năng ứng dụng rộng rãi.

Kết luận

• Nano bạc có khả năng ức chế hiệu quả sự phát triển của nấm Sclerotium rolfsii và hạn chế bệnh héo rũ gốc mốc trắng trên cây lạc trong điều kiện in vitro, nhà lưới và đồng ruộng.
• Ứng dụng nano bạc với nồng độ 50 ppm, phun 2 lần vào giai đoạn cây con giúp giảm tỷ lệ bệnh, tỷ lệ cây chết và tăng năng suất lạc từ 5-10%.
• Nano bạc không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng cây mà còn kích thích phát triển chiều cao thân, số lá, số hoa và khối lượng sinh khối.
• Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để xây dựng quy trình quản lý bệnh héo rũ gốc mốc trắng bằng công nghệ nano bạc, góp phần phát triển nông nghiệp sạch và bền vững.
• Đề xuất triển khai ứng dụng nano bạc trong sản xuất lạc tại Thừa Thiên Huế và mở rộng nghiên cứu ứng dụng cho các cây trồng khác trong tương lai.

Khuyến khích các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và nông dân phối hợp triển khai thí điểm ứng dụng nano bạc trong sản xuất lạc, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá tác động môi trường và hiệu quả kinh tế lâu dài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu thời kỳ dùng lạc đầu tiên trên quy mô lớn. Công nghiệp ép dầu được xây dựng với tốc độ nhanh ở các nước Châu Âu và trên toàn thế giới. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 12 Trong những năm gần đây, người ta chú ý nhiều đến protein trong hạt lạc, nhân loại đặt nhiều hy vọng vào các loại cây bộ đậu để giải quyết nạn đói prôtêin trước mắt và trong tương lai. Trong các cây bộ đậu của thế giới, lạc có diện tích và sản lượng đứng thứ 2 sau cây đậu tương.

Như vậy, hướng sản suất lạc trên thế giới trong những năm tới tốc độ phát triển sẽ chậm hơn so với những năm trước. Diện tích trồng lạc sẽ có thay đổi nhiều do các chính sách quản lý, thương mại. Năng suất là chỉ tiêu để phản ánh tiến bộ nghiên cứu về cây lạc và cây đậu tương, và chính sách là yếu tố quan trọng quyết định tương lai của cây trồng này. Những yếu tố quan trọng quyết định năng suất cao là: - Cải tiến kỹ thuật canh tác và mở rộng diện tích ở các nước nhiệt đới và Á nhiệt đới, đặc biệt các nước đang phát triển.

- Chú trọng đến công tác chọn tạo giống mới có năng suất cao hơn, phẩm chất tốt, giống phải phù hợp với từng điều kiện sinh thái, hình thành vùng sản suất hàng hoá, cơ giới hoá sản suất. Thuốc trừ sâu, trừ cỏ, bệnh tốt hơn. - Chế biến, đi sâu vào lĩnh vực chế biến dầu thực vật, hỗ trợ và giúp đỡ các nước đang phát triển về xuất khẩu và nhập khẩu lạc nhân. Trong tương lai, sự tác động của công nghệ sinh học, di truyền học phân tử đối với cây trồng có thể mở ra 1 tiềm năng mới trong tương lai phát triển cây lạc, cây đậu tương có thể làm tăng năng suất cây lạc, cây đậu tương lên nhiều thông qua các giống năng suất cao, chống chịu sâu bệnh tốt.

Công nghệ sinh học cũng là yếu tố quan trọng để cải tiến chất lượng đậu tương, lạc.Những tiến bộ kỹ thuật này cũng có thể cải tiến hiệu quả sản suất và tiêu dùng sản phẩm lạc, đậu tương. Tình hình sản xuấ t la ̣c ở Viê ̣t Nam Cây lạc đã được nông dân ta trồng từ lâu đời và được trồng trên nhiều loại đất khác nhau. Hiện nay, lạc được phân bố chủ yếu ở 4 vùng lớn là: Miền núi và trung du Bắc Bộ, đồng bằng Sông Hồng, khu bốn cũ và miền Đông Nam Bộ. Cả 4 vùng này chiếm đến 3/4 diện tích và sản lượng, còn lại rải rác ở một số vùng.

Tiềm năng để nâng cao năng suất lạc của nước ta còn rất lớn.Kết quả nghiên cứu trong những năm gần đây cho thấy trên diện tích rộng hàng chục hecta, gieo trồng giống mới và các biện pháp kỹ thuật tiên tiến, nông dân có thể dễ dàng đạt năng suất lạc 4 - 5 tấn/ha, gấp 3 lần so năng suất lạc bình quân trong sản xuất đại trà. Điều đó chứng tỏ rằng kỹ thuật tiên tiến được áp dụng rộng rãi trong sản xuất sẽ góp phần rất đáng kể trong việc tăng năng suất và sản lượng ở nước ta. Vấn đề chính hiện nay là làm sao để các giống mới và các kỹ thuật tiến bộ đến được với nông dân và được nông dân tiếp nhận. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 13 Hơn 10 năm trở lại đây việc thực hiện chính sách chuyển đổi cơ chế quản lý trong sản xuất nông nghiệp đã giải quyết được vấn đề lương thực.

Vì vậy người dân có điều kiện chủ động để chuyển dần một phần diện tích trồng lúa thiếu nước sang trồng các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn, trong đó cây lạc có vị trí quan trọng trong nền sản xuất nông nghiệp hàng hoá, cũng như góp phần cải tạo và sử dụng tài nguyên đất đai, nhằm khai thác lợi thế của vùng khí hậu nhiệt đới. Đồng thời, việc sử dụng những giống mới có năng suất cao, kỹ thuật thâm canh lạc tiên tiến cũng được áp dụng rộng rãi. Nhờ vậy năng suất và sản lượng lạc ở nước ta ngày càng tăng. Diê ̣n tích, năng suấ t, sản lượng lạc ở Viê ̣t Nam 2010-1013 Diê ̣n tić h Năng suấ t Sản lươ ̣ng Năm (nghìn ha) (tấ n/ha) ( nghìn tấ n) 2010 231,4 2,105 487,2 2011 223,7 2,094 468,4 2012 220,5 2,134 470,6 2013 216,2 2,276 492,0 (Nguồ n: FAO, 2014) Qua bảng số liê ̣u cho thấ y diê ̣n tić h và sản lươ ̣ng la ̣c của Viêt Nam từ năm 2010 đế n năm 2013 giảm dầ n.

Từ năm 2010 với diê ̣n tić h là 231,4 nghìn ha đế n năm 2013 giảm xuố ng còn 216,2 nghìn ha. Tuy nhiên năng suấ t với sản lươ ̣ng la ̣c la ̣i tăng dầ n. Tình hình sản xuất lạc tại Thừa Thiên Huế Ở Thừa Thiên Huế cây lạc được xem là cây trồng quan trọng mang lại hiệu quả kinh tế cao và ổn định.Nhiều nơi đã chuyển đổi cơ cấu mở rộng diện tích trồng lạc, đầu tư vào sản xuất lạc nên diện tích và năng suất đã có những thay đổi đáng kể trong những năm gần đây.Tình hình sản xuất lạc ở Thừa Thiên Huế từ năm 2010 -2015 Diện tích Năng suất Sản lượng Năm (ha) (Tạ/ha) (tấn) 2010 4060 21,70 8810 2011 3830 19,70 7391 2012 3507 21,90 7680 2013 3606 23,10 8330 2014 3764 18,20 6852 2015 3897 24,25 9452 (Nguồn:Cục thống kê Thừa Thiên Huế, 2015) Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 14 Diện tích trồng lạc ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong hai năm 2010 và 2011 giảm từ 4,0 nghìn ha xuống còn 3,8 nghìn ha. Năm 2012 diện tích trồng lạc tiếp tục giảm do quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, dân số tăng nhanh.

Tuy nhiên nhờ chính sách khuyến nông diện tích trồng lạc ở Thừa thiên Huế lại tăng lên trong 4 năm từ năm 2012 đến năm 2015. Nếu như năm 2012 diện tích trồng lạc trên toàn tỉnh là 3507 ha thì năm 2015 là 3897 ha tăng 390ha tương ứng 11,12%. Năng suất thì trong năm gần đây lạc ở Thừa Thiên Huế tăng lên đáng kể từ năm 2010 đến năm 2015. Năm 2010 năng suất lạc toàn tỉnh là 21,70 tạ/ha thì năm 2015 là 24,25 tạ/ha.

Tuy nhiên, Năm 2011 và năm 2014 do điều kiện khí hậu không thuận lợi cây lạc bị chết nhiều và quả lạc chưa phát triển tốt ảnh hưởng tới năng suất. Mặc dù diện tích giảm nhưng sản lượng vẫn duy trì ở mức ổn định năm 2010 sản lượng lạc toàn tỉnh đạt8,8 nghìn tấn, đến năm 2015 sản lượng lạc 9,5 nghìn tấn. Cây lạc vẫn là cây trồng hàng năm mang lại lợi nhuận kinh tế cao cho bà con nông dân ở Thừa Thiên Huế. Các nghiên cứ về nano bạc Lịch sử hình thành của công nghệ nano Tiền tố nano xuất hiện trong tài liệu khoa học lần đầu tiên vào năm 1908, khi Lohman sử dụng nó để chỉ các sinh vật rất nhỏ với đường kính 200nm.Năm 1974, Tanigushi lần đầu tiên sử dụng thuật ngữ công nghệ nano hàm ý sự liên kết các vật liệu cho kỹ thuật chính xác trong tương lai.

Hiện tại trong khoa học, tiền tố nano biểu thị con số 10-9 tức kích thước 1 phần tỷ mét. Cho tới nay, vẫn chưa có được một định nghĩa thống nhất về công nghệ nano. Theo cơ quan Hàng Không Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), công nghệ nano là công nghệ chế tạo ra các cấu trúc, vật liệu, thiết bị và hệ thống chức năng với kích thước đo bằng (khoảng từ 1 đến 100nm) và khai thác ứng dụng các đặc tính độc đáo của những sản phẩm này. Công nghệ nano cũng có thể hiểu là ngành công nghệ dựa trên các hiểu biết về các quy luật, hiện tượng, tính chất của cấu trúc vật lý có kích thước đặc trưng ở hạt nano.

Có thể nói, trong thời điểm hiện tại, tiềm năng phát triển của một công nghệ hay kỹ thuật mới rõ nhất qua nguồn ngân sách nghiên cứu hàng năm và doanh thu đem lại từ các sản phẩm thương mại của nó. Được toàn thế giới nghiên cứu và đầu tư phát triển, ngân sách đầu tư cho công nghệ nano của các tổ chức thuộc chính phủ đã tăng khoảng 7 lần từ 430 triệu năm 1997 lên 3 tỉ USD năm 2003. Cơ sở khoa học Công nghệ nano dựa trên ba cơ sở khoa học chính: Chuyển tiếp từ tính chất cổ điển đến tính chất lượng tử: khác với vật liệu khối, khi ở kích thước nano thì các tính chất lượng tử được thể hiện rất rõ ràng. Vì vậy khi Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 15 nghiên cứu vật liệu nano chúng ta cần tính tới các thăng giáng ngẫu nhiên.

Càng ở kích thước nhỏ thì các tính chất lượng tử càng thể hiện một cách rõ ràng hơn. Ví dụ một chấm lượng tử có thể được coi như một đại nguyên tử, nó có các mức năng lượng giống như một nguyên tử Hiệu ứng bề mặt: Cùng một khối lượng nhưng khi ở kích thước nano chúng có diện tích bề mặt lớn hơn rất nhiều so với khi chúng ở dạng khối. Điều này, có ý nghĩa rất quan trọng trong các ứng dụng của vật liệu nano có liên quan tới khả năng tiếp xúc bề mặt của vật liệu, như trong các ứng dụng vật liệu nano làm chất diệt khuẩn. Đây là một tính chất quan trọng làm nên sự khác biệt của vật liệu có kích thước nanomet so với vật liệu ở dạng khối Kích thước tới hạn: Kích thước tới hạn là kích thước mà ở đó vật giữ nguyên các tính chất về vật lý, hóa học khi ở dạng khối.

Nếu kích thước vật liệu mà nhỏ hơn kích thước này thì tính chất của nó hoàn toàn bị thay đổi. Nếu ta giảm kích thước của vật liệu đến kích cỡ nhỏ hơn bước sóng của vùng ánh sáng thấy được (400 - 700 nm), theo Mie hiện tượng "cộng hưởng plasmon bề mặt" xảy ra và ánh sáng quan sát được sẽ thay đổi phụ thuộc vào bước sóng ánh sáng xảy ra hiện tượng cộng hưởng. Hay như tính dẫn điện của vật liệu khi tới kích thước tới hạn thì không tuân theo định luật Ohm nữa. Mà lúc này điện trở của chúng sẽ tuân theo các quy tắc lượng tử.

Mỗi vật liệu đều có những kích thước tới hạn khác nhau và bạn thân trong một vật liệu cũng có nhiều kích thước tới hạn ứng với các tính chất khác nhau của chúng.Bởi vậy khi nghiên cứu vật liệu nano chúng ta cần xác định rõ tính chất sẽ nghiên cứu là gì.