Luận văn thạc sĩ: Ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội của ngô

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội của một số nguồn vật liệu ngô khi lai với, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Kiều Quang Luận
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Ngọc Hạ
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội của một số nguồn vật liệu ngô khi lai với dòng kích tạo đơn bội
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục đích của đề tài
• 1.2.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.5.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam
• 1.5.1.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 1.5.1.2. Tình hình sản xuất ngô tại Việt Nam
• 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá đặc điểm nông sinh học, tính thích ứng và khả năng kích tạo của 3 dòng kích tạo đơn bội nhiệt đới
• 3.1.1. Đặc điểm nông, sinh học và tính thích ứng của 3 dòng kích tạo tại hai địa điểm nghiên cứu
• 3.1.2. Đánh giá tỷ lệ kích tạo đơn bội của 3 dòng kích tạo thông qua cây liguleless
• 3.1.3. Đánh giá khả năng tạo hạt đơn bội của từng vật liệu ở các thời vụ
• 3.2. Đánh giá kết quả thí nghiệm lai tạo hạt đơn bội trên từng nguồn vật liệu trong các vụ
• 3.2.1. Vụ Hè Thu 2015 tại Chiềng Sung – Mai Sơn – Sơn La
• 3.2.2. Vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô
• 3.2.3. Vụ Thu Đông 2015
• 3.3. Kết quả đánh giá, so sánh tỷ lệ hạt đơn bội trong ba thời vụ
• 3.4. Kết quả thí nghiệm xử lý lưỡng bội hóa và đánh giá số cây đơn bội kép thu được
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
• 1. Hình ảnh thí nghiệm tạo hạt đơn bội
• 2. Hình ảnh phân loại hạt đơn bội

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội của ngô

Ngô (Zea mays L.) là một trong những cây lương thực quan trọng nhất trên thế giới, đặc biệt tại Việt Nam. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội là rất cần thiết để tối ưu hóa quy trình sản xuất giống ngô. Thời vụ trồng ngô không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến tỷ lệ tạo hạt đơn bội, một yếu tố quan trọng trong việc phát triển giống ngô lai có năng suất cao.

1.1. Đặc điểm sinh học của ngô và vai trò của thời vụ

Ngô là cây trồng có khả năng thích ứng với nhiều điều kiện thời tiết khác nhau. Tuy nhiên, mỗi thời vụ lại có những đặc điểm sinh học riêng, ảnh hưởng đến sự phát triển và khả năng tạo hạt đơn bội. Nghiên cứu cho thấy rằng thời gian sinh trưởng và điều kiện khí hậu trong từng vụ mùa có thể tác động lớn đến khả năng tạo hạt đơn bội của ngô.

1.2. Tình hình nghiên cứu về thời vụ và khả năng tạo hạt đơn bội

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng thời vụ gieo trồng có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ tạo hạt đơn bội. Các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng vụ Hè Thu thường mang lại tỷ lệ hạt đơn bội cao hơn so với các vụ khác. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc lựa chọn thời vụ phù hợp trong quy trình sản xuất giống ngô.

II. Vấn đề và thách thức trong việc tạo hạt đơn bội của ngô

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về khả năng tạo hạt đơn bội của ngô, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc tối ưu hóa quy trình này. Một trong những vấn đề chính là sự biến đổi của điều kiện thời tiết trong từng vụ mùa, ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của cây ngô.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tạo hạt đơn bội

Các yếu tố như độ ẩm, nhiệt độ và ánh sáng đều có thể ảnh hưởng đến khả năng tạo hạt đơn bội của ngô. Nghiên cứu cho thấy rằng sự biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi các yếu tố này, từ đó ảnh hưởng đến năng suất và tỷ lệ tạo hạt đơn bội.

2.2. Thách thức trong việc duy trì giống ngô đơn bội

Việc duy trì giống ngô đơn bội trong điều kiện khí hậu thay đổi là một thách thức lớn. Các nhà nghiên cứu cần tìm ra các phương pháp hiệu quả để bảo tồn và phát triển giống ngô đơn bội, đảm bảo rằng chúng có thể phát triển tốt trong mọi điều kiện thời tiết.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội

Để đánh giá ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội, các phương pháp nghiên cứu hiện đại đã được áp dụng. Các thí nghiệm được thực hiện tại nhiều địa điểm khác nhau để so sánh tỷ lệ tạo hạt đơn bội trong các điều kiện khác nhau.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và phương pháp thu thập dữ liệu

Thí nghiệm được thiết kế với nhiều nguồn vật liệu ngô khác nhau, kết hợp với các dòng kích tạo đơn bội. Dữ liệu được thu thập từ các vụ mùa khác nhau để phân tích ảnh hưởng của thời vụ đến tỷ lệ tạo hạt đơn bội.

3.2. Phân tích số liệu và đánh giá kết quả

Số liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê hiện đại. Kết quả sẽ giúp xác định thời vụ nào mang lại tỷ lệ tạo hạt đơn bội cao nhất, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho nông dân và các nhà nghiên cứu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về khả năng tạo hạt đơn bội

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc lựa chọn thời vụ phù hợp có thể nâng cao tỷ lệ tạo hạt đơn bội của ngô. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp cải thiện quy trình sản xuất giống ngô tại Việt Nam.

4.1. Kết quả thí nghiệm và tỷ lệ tạo hạt đơn bội

Kết quả từ các thí nghiệm cho thấy vụ Hè Thu có tỷ lệ tạo hạt đơn bội cao nhất. Điều này cho thấy rằng việc lựa chọn thời vụ đúng có thể giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất giống ngô.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất

Các nhà sản xuất có thể áp dụng kết quả nghiên cứu này để lựa chọn thời vụ gieo trồng phù hợp, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng giống ngô. Việc này không chỉ giúp tăng sản lượng mà còn góp phần vào an ninh lương thực quốc gia.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về khả năng tạo hạt đơn bội của ngô

Nghiên cứu về ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng tạo hạt đơn bội của ngô là rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất giống ngô mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng thời vụ có ảnh hưởng lớn đến khả năng tạo hạt đơn bội. Vụ Hè Thu là thời vụ tối ưu cho việc tạo hạt đơn bội, điều này cần được ghi nhận và áp dụng trong thực tiễn.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tạo hạt đơn bội, cũng như phát triển các giống ngô mới có khả năng thích ứng tốt hơn với điều kiện khí hậu thay đổi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KIỀU QUANG LUẬN ẢNH HƯỞNG CỦA THỜI VỤ ĐẾN KHẢ NĂNG TẠO HẠT ĐƠN BỘI CỦA MỘT SỐ NGUỒN VẬT LIỆU NGÔ KHI LAI VỚI DÒNG KÍCH TẠO ĐƠN BỘI Chuyên ngành : Khoa học cây trồng Mã số : 60.10 Người hướng dẫn khoa học : TS. Đặng Ngọc Hạ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của tôi dưới sự chỉ dẫn của Thầy hướng dẫn và sự giúp đỡ của các đồng nghiệp ở Viện Nghiên cứu Ngô. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn này đã được cảm ơn.

Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Kiều Quang Luận i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Đặng Ngọc Hạ đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu Ngô và tập thể cán bộ Bộ môn Chọn tạo giống Ngô, Bộ môn Công Nghệ Hạt giống đã luôn giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Đào tạo sau đại học Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám đốc và toàn thể cán bộ Công ty Cổ phần Nông Nghiệp Chiềng Sung đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện thí nghiệm. Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, luôn động viên, chia sẻ, khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Kiều Quang Luận ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục biểu đồ, hình ảnh. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu của đề tài.

Mục đích của đề tài. Yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Cơ sở khoa học và tổng quan tài liệu. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới. Tình hình sản xuất ngô tại Việt Nam.

Các yếu tố sinh học, phi sinh học tác động đến sinh trưởng, phát triển cây ngô. Các yếu tố sinh học tác động đến sinh trưởng, phát triển cây ngô. Các yếu tố phi sinh học tác động đến sinh trưởng, phát triển cây ngô. Giống ngô lai và phương pháp chọn tạo.

10 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giống ngô lai. Phương pháp tạo giống ngô lai. Dòng thuần, các phương pháp tạo dòng thuần.

Vật liệu tạo dòng thuần. Các phương pháp tạo dòng thuần. Phương pháp tạo dòng bằng cây kích tạo đơn bội. Đánh giá khả năng kích tạo của các dòng kích tạo đơn bội nhiệt đới.

Phân loại hạt đơn bội. Đánh giá tỷ lệ hạt đơn bội trên từng nguồn vật liệu. Lưỡng bội nhiễm sắc thể (NST). Quản lý nông học cây D0.

Những nghiên cứu sự ảnh hưởng của thời vụ đến sản xuất ngô và tỷ lệ tạo hạt đơn bội trên thế giới và Việt Nam. Tình hình nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng ngô trên thế giới. Nghiên cứu về thời vụ sản xuất ngô tại Việt Nam. Những nghiên cứu sự ảnh hưởng của thời vụ đến tỷ lệ tạo hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu ngô khác nhau.

Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu trên đồng ruộng. Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Đánh giá đặc điểm nông sinh học, tính thích ứng và khả năng kích tạo của 3 dòng kích tạo đơn bội nhiệt đới.

Đặc điểm nông, sinh học và tính thích ứng của 3 dòng kích tạo tại hai địa điểm nghiên cứu. 39 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá tỷ lệ kích tạo đơn bội của 3 dòng kích tạo thông qua cây liguleless. Đánh giá khả năng tạo hạt đơn bội của từng vật liệu ở các thời vụ.

Đánh giá kết quả thí nghiệm lai tạo hạt đơn bội trên từng nguồn vật liệu trong vụ Hè Thu 2015 tại Chiềng Sung – Mai Sơn – Sơn La. Đánh giá kết quả thí nghiệm lai tạo hạt đơn bội trên từng nguồn vật liệu trong vụ Xuân 2015 tại Viện Nghiên cứu Ngô. Đánh giá kết quả thí nghiệm lai tạo hạt đơn bội trên từng nguồn vật liệu trong vụ Thu Đông 2015. Kết quả đánh giá, so sánh tỷ lệ hạt đơn bội trong ba thời vụ.

Kết quả thí nghiệm xử lý lưỡng bội hóa và đánh giá số cây đơn bội kép thu được. Kết luận và kiến nghị. 73 Danh mục các công trình đã công bố. 74 Tài liệu tham khảo.

81 Một số hình ảnh thực hiện đề tài. 81 Hình ảnh thí nghiệm tạo hạt đơn bội. 82 Hình ảnh phân loại hạt đơn bội. 86 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ASI Chênh lệch tung phấn phun râu BNNPTNT Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn CIMMYT Centro Internacional de Mejoramiento de Maiz y Trigo – Trung tâm Nghiên cứu ngô và lúa mỳ quốc tế CS Cộng sự CV Coefficients of variation - Hệ số biến động DH Double haploid – Đơn bội kép FAOSTAT Food and Agriculture Organization of United Nations statistics division – Cơ sở dữ liệu thống kê của tổ chức lương thực và nông nghiệp thế giới HIR Haploid induction rate – Tỷ lệ đơn bội NSTT Năng suất thực thu P1000 hạt Khối lượng 1000 hạt UTL Ưu thế lai vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Tình hình sản xuất ngô trên thế giới trong những năm gần đây. Tình hình sản xuất ngô của một số nước trên thế giới năm 2015. Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam giai đoạn 1990-2014. Nguồn gốc và đặc điểm chính của các dòng kích tạo đơn bội nhiệt đới (Tails) nhập từ CIMMYT và 1 dòng ngô liguleless làm tester.

Nguồn gốc và đặc điểm chính của các giống (vật liệu khởi đầu) tham gia tạo đơn bội. Các thời kỳ phát dục, thời gian sinh trưởng của 3 dòng kích tạo tại xã Chiềng Sung, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Các thời kỳ phát dục, thời gian sinh trưởng của 3 dòng kích tạo tại Viện Nghiên cứu Ngô. Các thời kỳ phát dục, thời gian sinh trưởng của 3 dòng kích tạo tại Viện Nghiên cứu Ngô.

Đặc điểm hình thái của 3 dòng kích tạo đơn bội tại xã Chiềng Sung, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Đặc điểm hình thái của 3 dòng kích tạo đơn bội tại. Đặc điểm hình thái của 3 dòng kích tạo đơn bội tại. Mức độ nhiễm sâu, bệnh và tỷ lệ đổ cây của 3 dòng kích tạo.

Mức độ nhiễm sâu, bệnh và tỷ lệ đổ cây của 3 dòng kích tạo. Hình thái bắp và các yếu tố cấu thành năng suất của 3 dòng kích tạo đơn bội tại xã Chiềng Sung, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Hình thái bắp và các yếu tố cấu thành năng suất của 3 dòng kích tạo đơn bội tại Viện Nghiên cứu Ngô. Hình thái bắp và các yếu tố cấu thành năng suất của 3 dòng kích tạo đơn bội tại Viện Nghiên cứu Ngô.

Tỷ lệ kích tạo đơn bội của 3 dòng TAILS khi lai với cây liguleless tại Viện Nghiên cứu Ngô. Tỷ lệ kích tạo đơn bội của 3 dòng TAILS khi lai với cây liguleless tại Sơn La. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 1/4/2015. 53 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 12/4/2015. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 25/4/2015. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 6/2/2015. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 18/2/2015.

Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 28/2/2015. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 1/8/2015. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 10/8/2015. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu gieo ngày 20/8/2015.

Ảnh hưởng của thời vụ đến tỷ lệ hạt đơn bội ( HIR). Kết quả xử lý lưỡng bội hóa và chăm sóc cây Do. Kết quả phân loại đánh giá cây đơn bội kép trên đồng ruộng. 71 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH ẢNH Hình 2.

Phương pháp tạo dòng thuần: A) chọn tạo truyền thống; B) công nghệ đơn bội kép. Phương pháp nhận biết hạt đơn bội thông qua chỉ thị Rl-nj. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu khi lai với dòng P1. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu khi lai với dòng P2.

Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu khi lai với dòng P3. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu khi lai với dòng P1. Tỷ lệ hạt đơn bội trên các nguồn vật liệu khi lai với dòng P2 .