Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của hàm lượng muối trong thức ăn và oxy hòa tan trong môi trường đến sinh trưởng tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi thương phẩm

Nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng muối và oxy hòa tan đến sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi thương phẩm.

• Tác giả: Ninh Hoàng Oanh
• Người hướng dẫn: PGS. Kim Văn Vạn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Nuôi trồng thủy sản
• Đề tài: Ảnh hưởng hàm lượng muối trong thức ăn và oxy nano hòa tan trong môi trường đến sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi thương phẩm
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục hình
• Trích yếu luận văn
• Thesis abstract
• 1. Tính cấp thiết phải thực hiện đề tài luận văn
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2. Tổng quan tài liệu
• 2.1. Giới thiệu chung về cá rô phi
• 2.1.1. Đặc điểm hình thái
• 2.1.2. Đặc điểm dinh dưỡng
• 2.1.3. Đặc điểm sinh trưởng
• 2.1.4. Đặc điểm sinh sản
• 2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cá rô phi
• 2.2.1. Dinh dưỡng thức ăn
• 2.3. Tình hình sản xuất và nuôi cá rô phi trên thế giới và trong nước
• 2.3.1. Tình hình sản xuất và nuôi cá rô phi trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình sản xuất và nuôi cá rô phi trong nước (Việt Nam)
• 2.4. Ảnh hưởng của muối ăn (NaCl) đến sinh trưởng và phát triển của động vật thủy sản
• 2.4.1. Cấu tạo và chức năng của muối ăn (NaCl)
• 2.4.2. Nuôi cá bổ sung muối vào thức ăn
• 2.5. Ảnh hưởng của nano pubble oxygen lên sinh trưởng và phát triển của động vật thủy sản
• 2.5.1. Tầm quan trọng của oxy đối với đời sống của động vật thủy sản
• 2.5.2. Hiểu biết về công nghệ Micro-Nano Pubble oxygen
• 2.5.2.1. Định nghĩa về Nano Pubble oxygen và ưu điểm của Nano Pubble oxygen
• 2.5.2.2. Mục đích bổ sung Nano Pubble oxygen trong môi trường nước nuôi thủy sản
• 3. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 3.1. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng và vật liệu thí nghiệm
• 3.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2.2. Vật liệu nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Bố trí thí nghiệm
• 3.3.2. Phương pháp xác định hàm lượng muối hiện có trong thức ăn
• 3.3.3. Phương pháp bổ sung muối vào thức ăn
• 3.3.4. Phương pháp theo dõi tăng trưởng và tỷ lệ sống
• 3.3.5. Theo dõi một số thông số môi trường trong thời gian thí nghiệm
• 3.3.6. Tính toán hiệu quả kinh tế các điều kiện thí nghiệm
• 3.3.7. Xử lý số liệu
• 4. Kết quả và thảo luận
• 4.1. Ảnh hưởng của hàm lượng muối được thêm vào thức ăn lên sự tăng trưởng, tỷ lệ sống và hệ số chuyển hóa thức ăn đối với cá rô phi
• 4.1.1. Biến động một số yếu tố môi trường trong bể thí nghiệm
• 4.1.2. Kết quả đo hàm lượng muối có sẵn trong thức ăn công nghiệp
• 4.1.3. Ảnh hưởng của thức ăn bổ sung muối lên tốc độ tăng trưởng của cá rô phi
• 4.1.4. Ảnh hưởng thức ăn bổ sung muối lên hệ số chuyển hóa thức ăn
• 4.1.5. Ảnh hưởng của thức ăn bổ sung muối lên tỉ lệ sống của cá nuôi thí nghiệm
• 4.1.6. Hạch toán hiệu quả kinh tế giữa các nghiệm thức thí nghiệm
• 4.2. Ảnh hưởng của hàm lượng nano pubble oxygen hòa tan đến tỷ lệ sống, sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi
• 4.2.1. Kết quả theo dõi một số thông số môi trường
• 4.2.2. Biến động oxy hòa tan trong nước
• 4.2.3. Kết quả theo dõi tốc độ sinh trưởng
• 4.2.4. Kết quả theo dõi tỷ lệ sống của cá rô phi trong thí nghiệm
• 4.2.5. Kết quả theo dõi hệ số chuyển hóa thức ăn
• 4.2.6. Đánh giá hiệu quả kinh tế
• Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của muối và oxy hòa tan đến cá rô phi

Cá rô phi là một trong những loài cá nước ngọt phổ biến nhất, có giá trị kinh tế cao. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của muối trong nuôi cá và oxy hòa tan trong nước đến sinh trưởng và hiệu quả kinh tế là rất cần thiết. Nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn tối ưu hóa chi phí nuôi cá.

1.1. Đặc điểm sinh trưởng của cá rô phi

Cá rô phi có khả năng sinh trưởng nhanh trong môi trường nước ngọt. Tốc độ sinh trưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ, dinh dưỡng và đặc biệt là hàm lượng oxy hòa tan trong nước.

1.2. Vai trò của muối trong nuôi cá

Muối không chỉ giúp tăng cường sức đề kháng cho cá mà còn ảnh hưởng đến tỷ lệ sống và tốc độ tăng trưởng. Việc bổ sung muối vào thức ăn có thể cải thiện hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi.

II. Vấn đề và thách thức trong nuôi cá rô phi

Mặc dù cá rô phi dễ nuôi, nhưng vẫn gặp nhiều thách thức trong việc duy trì môi trường sống tối ưu. Hàm lượng oxy hòa tan và muối trong nước là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển của cá. Việc quản lý các yếu tố này là rất cần thiết để đảm bảo hiệu quả kinh tế.

2.1. Tác động của môi trường đến sinh trưởng

Môi trường nước có hàm lượng oxy thấp có thể gây stress cho cá, làm giảm tỷ lệ sống và tốc độ sinh trưởng. Cần có biện pháp cải thiện chất lượng nước để tăng cường sự phát triển của cá.

2.2. Thách thức trong việc bổ sung muối

Việc bổ sung muối vào thức ăn cần được thực hiện một cách hợp lý. Nếu không, có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe cho cá, ảnh hưởng đến năng suất nuôi.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của muối và oxy hòa tan

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp thí nghiệm để đánh giá tác động của muối và oxy hòa tan đến sinh trưởng và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi. Các thí nghiệm được thực hiện trong điều kiện kiểm soát để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.1. Thiết kế thí nghiệm

Thí nghiệm được bố trí với nhiều nghiệm thức khác nhau về hàm lượng muối và oxy hòa tan. Mỗi nghiệm thức sẽ được theo dõi để đánh giá sự sinh trưởng và tỷ lệ sống của cá.

3.2. Phân tích dữ liệu

Dữ liệu thu thập từ các thí nghiệm sẽ được phân tích để xác định mối quan hệ giữa hàm lượng muối, oxy hòa tan và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của muối và oxy hòa tan

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bổ sung muối và duy trì hàm lượng oxy hòa tan ở mức tối ưu có tác động tích cực đến sinh trưởng và tỷ lệ sống của cá rô phi. Điều này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn giảm chi phí nuôi.

4.1. Tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá

Cá rô phi được nuôi trong điều kiện có bổ sung muối và oxy hòa tan cao cho thấy tỷ lệ sống cao hơn và tốc độ tăng trưởng tốt hơn so với các nghiệm thức không bổ sung.

4.2. Hiệu quả kinh tế trong nuôi cá

Việc bổ sung muối vào thức ăn giúp giảm hệ số chuyển hóa thức ăn, từ đó tiết kiệm chi phí và tăng lợi nhuận cho người nuôi cá.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong nuôi cá rô phi

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng muối và oxy hòa tan có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hợp lý sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.1. Đề xuất giải pháp cải thiện nuôi cá

Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới để cải thiện điều kiện nuôi cá, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế.

5.2. Tương lai của ngành nuôi cá rô phi

Ngành nuôi cá rô phi có tiềm năng phát triển lớn, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ cá ngày càng tăng. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nuôi trồng thủy sản đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam với sản lượng cá rô phi năm 2018 đạt 255.000 tấn trên diện tích 30.000 ha và hơn 1,2 triệu m³ lồng bè. Trên bình diện quốc tế, tổng sản lượng cá rô phi toàn cầu đã vượt 6,28 triệu tấn vào năm 2018 và hướng tới cột mốc 6,59 triệu tấn. Mặc dù sở hữu tiềm năng phát triển to lớn, nghề nuôi cá rô phi thâm canh đang đối mặt với hai rào cản kỹ thuật nghiêm trọng: chi phí thức ăn chiếm từ 60% đến 70% tổng giá thành sản xuất và sự suy giảm hàm lượng oxy hòa tan dưới ngưỡng 5,0 mg/l trong môi trường nuôi mật độ cao.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Nuôi trồng thủy sản của tác giả Ninh Hoàng Oanh, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Kim Văn Vạn tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, tập trung giải quyết bài toán nâng cao hiệu suất sinh học và kinh tế thông qua can thiệp dinh dưỡng khoáng kết hợp công nghệ khí hòa tan tiên tiến. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xác định nồng độ muối ăn bổ sung vào khẩu phần thức ăn viên và đánh giá hiệu quả của hệ thống oxy nano hòa tan đối với tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống, hệ số chuyển hóa thức ăn và hạch toán kinh tế của cá rô phi thương phẩm (Oreochromis niloticus).

Nghiên cứu được triển khai tại nhà Ương nuôi công nghệ cao thuộc Khoa Thủy sản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 9/2019 đến tháng 12/2019. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác định được công thức bổ sung 1% muối giúp hạ hệ số FCR từ 1,33 xuống 1,23, đồng thời ứng dụng oxy nano ở mức 7,5 ppm cho phép gia tăng mật độ nuôi thả gấp 5 lần và nâng sản lượng thu hoạch gấp 4,5 lần so với phương thức sục khí thông thường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết sinh lý điều hòa áp suất thẩm thấu ở cá xương nước ngọt (Freshwater Teleost Osmoregulation) và lý thuyết truyền khối oxy kích thước nano (Micro-Nano Bubble Dynamics). Theo quy luật sinh lý học thủy sản, động vật thủy sản nước ngọt thường phải tiêu tốn từ 10% đến 15% tổng năng lượng chuyển hóa từ thức ăn cho hoạt động điều hòa áp suất thẩm thấu và cân bằng ion nội bào thông qua hệ thống bơm Na+/K+-ATPase tại tế bào mang. Việc cung cấp hàm lượng muối khoáng hợp lý trực tiếp qua đường tiêu hóa giúp cá giảm thiểu áp lực tiêu hao năng lượng cho quá trình trao đổi ion chủ động, từ đó chuyển hóa tối đa năng lượng tích lũy sang tăng trọng cơ thể.

Đồng thời, công nghệ bọt khí nano kích thước từ 1 đến vài trăm nanomet sở hữu những đặc tính vật lý vượt trội: diện tích bề mặt tiếp xúc riêng cực lớn, thời gian lưu chuyển trong nước kéo dài và áp suất bên trong bọt khí rất cao. Khí oxy hòa tan ở kích thước siêu mịn khuếch tán trực tiếp vào huyết tương cá nhanh hơn, duy trì áp suất riêng phần oxy cao và hạn chế độc tính của các hợp chất nitơ. Khung khái niệm trọng tâm của đề tài bao gồm 5 chỉ số cốt lõi: hàm lượng oxy hòa tan (DO), hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR), tốc độ sinh trưởng tuyệt đối (ADG), tốc độ sinh trưởng tương đối (SGR) và nồng độ nitơ tổng số (TAN).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng đối tượng cá rô phi Đường Nghiệp (Oreochromis niloticus) đồng đều về kích cỡ, khỏe mạnh và không xây xát. Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ hai hệ thống thí nghiệm độc lập:

1. Thí nghiệm bổ sung muối: Cỡ mẫu gồm 768 cá thể (kích cỡ ban đầu 104 - 106 g/con) phân bố đều trên hệ thống bể composite 8 m³ với mật độ 25 con/m³ (192 con/bể), gồm 4 nghiệm thức: đối chứng (0% muối thêm vào), NT2 (thêm 1% NaCl), NT3 (thêm 2% NaCl) và NT4 (thêm 3% NaCl). Thức ăn cơ sở có hàm lượng protein 30% và chứa sẵn 0,9% muối tự nhiên.
2. Thí nghiệm oxy nano: Cỡ mẫu cá giống kích cỡ 28 - 29 g/con bố trí trong bể composite 250 lít với thức ăn 35% protein. Nghiệm thức đối chứng duy trì DO ở mức 5,0 ppm bằng sục khí cơ học thông thường; nghiệm thức thực nghiệm duy trì DO ở mức 7,5 ppm bằng máy tạo oxy nano Sansolver (Nhật Bản, công suất 400W) kết hợp oxy tinh khiết 99%.

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên được áp dụng với tần suất thu mẫu 15 ngày/lần; tại mỗi đợt, 30 cá thể/bể được bắt ngẫu nhiên để cân trọng lượng (độ chính xác 0,1 g) và đo chiều dài toàn thân (độ chính xác 1 mm). Các thông số môi trường (nhiệt độ, pH, DO, NH3/NH4+, NO2-, NO3-) được đo 2 lần/ngày vào lúc 6h30 và 14h30 bằng máy đo chuyên dụng và bộ kit chuẩn.

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Excel 2010 và Minitab. Phương pháp phân tích phương sai một nhân tố (ANOVA) kết hợp kiểm định sau phân tích Turkey ở mức ý nghĩa thống kê p < 0,05 được lựa chọn vì tính chuẩn xác trong việc so sánh sự sai khác giữa các lô thí nghiệm có cùng điều kiện cơ sở. Toàn bộ quy trình thực nghiệm diễn ra liên tục trong 4 tháng (tháng 9 đến tháng 12/2019).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm đã chỉ ra các phát hiện khoa học mang tính đột phá:

• Hàm lượng muối tự nhiên và ngưỡng tối ưu: Thức ăn công nghiệp có hàm lượng muối sẵn có là 0,9%. Khi phối trộn bổ sung 1% NaCl (tổng nồng độ thực tế đạt khoảng 1,9%), cá rô phi đạt mức tăng trọng cao nhất là 94,06 g/con so với 87,77 g/con ở lô đối chứng, tương ứng tốc độ tăng trưởng tuyệt đối (ADG) đạt 3,01 - 3,03 g/ngày (vượt trội hơn 18,5% so với mức 2,35 - 2,84 g/ngày ở các nghiệm thức còn lại).
• Tối ưu hóa hệ số FCR qua khẩu phần muối: Nghiệm thức bổ sung 1% NaCl làm giảm hệ số FCR từ 1,33 (lô đối chứng) xuống 1,23 (tiết kiệm 7,5% lượng thức ăn tiêu tốn). Tuy nhiên, việc tăng nồng độ muối lên 2% và 3% không làm thay đổi tỷ lệ sống nhưng lại khiến FCR tăng mạnh lên mức 1,45, đồng thời làm chậm tốc độ tăng trọng của cá.
• Tác động vượt bậc của oxy nano lên mật độ và sản lượng: Việc duy trì DO ở mức 7,5 ppm bằng công nghệ Sansolver cho phép tăng mật độ thả nuôi lên gấp 5 lần so với mức chuẩn thông thường. Sau chu kỳ nuôi, tổng sinh khối cá thu hoạch ở bể oxy nano cao gấp 4,5 lần so với hệ thống sục khí tiêu chuẩn (DO = 5,0 ppm).
• Cải thiện hiệu suất dinh dưỡng nhờ oxy kích thước nano: Ở điều kiện oxy nano 7,5 ppm, cá rô phi đạt mức tăng trưởng khối lượng nhanh hơn 25% chỉ sau 21 ngày nuôi; hệ số FCR giảm rõ rệt từ 1,03 (ở bể đối chứng sục khí thường) xuống còn 0,96 (ở bể oxy nano), giúp tối ưu hóa đáng kể chi phí thức ăn đầu vào.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên có thể được minh họa trực quan thông qua đồ thị đường biểu diễn tốc độ sinh trưởng tuyệt đối (ADG) tăng dần theo chu kỳ 15 ngày, kết hợp cùng biểu đồ cột so sánh hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) giữa các mức nồng độ muối 0%, 1%, 2%, 3% và bảng tổng hợp tương quan sinh khối giữa hai hệ thống cấp oxy.

Về mặt sinh lý học, việc bổ sung 1% NaCl giúp cung cấp chính xác lượng ion Na+ và Cl- cần thiết để duy trì gradient điện hóa màng tế bào mà không gây kích ứng thận và mang. Khi nồng độ muối vượt quá 2% - 3%, cá phải huy động năng lượng để bài tiết lượng muối dư thừa qua biểu mô mang và đường tiết niệu, dẫn đến hiện tượng FCR tăng vọt lên 1,45. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu kinh điển của Shiau & Hsieh và nghiên cứu của Cnaani trên cá rô phi lai, khẳng định bổ sung khoáng đơn hóa trị đúng liều lượng giúp cải thiện 14% đến 23% hiệu quả sử dụng thức ăn. Hơn nữa, ion Cl- trong muối còn ức chế sự xâm nhập của độc tố Nitrit (NO2-) qua mang, bảo vệ hemoglobin trong máu cá.

Đối với yếu tố oxy hòa tan, công nghệ oxy nano đã giải quyết triệt để điểm nghẽn thiếu hụt dưỡng khí trong nuôi thâm canh mật độ cao. Bọt khí nano tồn tại lơ lửng lâu dài trong cột nước, không bị vỡ nhanh ở bề mặt như bọt khí cơ học, tạo điều kiện cho cá hấp thu liên tục. Nồng độ oxy hòa tan 7,5 ppm kích hoạt tối đa các enzyme tiêu hóa nội tại, nâng cao khả năng đồng hóa protein từ thức ăn có hàm lượng đạm 35%, đồng thời giữ môi trường nước ổn định với nhiệt độ dao động 26,2 - 28,7°C và pH từ 7,0 đến 8,0. Điều này giải thích tại sao hệ số FCR giảm xuống mức kỷ lục 0,96 và sinh khối tăng trưởng gấp 4,5 lần.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, đề tài đưa ra 4 giải pháp ứng dụng kỹ thuật đồng bộ:

1. Chuẩn hóa công thức phối trộn muối vào thức ăn thương phẩm: Phun phủ đều dung dịch muối ăn tinh khiết với tỷ lệ 10 g NaCl/kg thức ăn (tương đương bổ sung 1%) kết hợp chất kết dính sinh học, áp dụng cho toàn bộ giai đoạn nuôi cá rô phi từ 100 g trở lên; mục tiêu duy trì FCR toàn vụ dưới 1,25; do các chủ trang trại nuôi cá thịt và kỹ sư dinh dưỡng tại nhà máy thức ăn thực hiện ngay trong vụ nuôi mới.
2. Triển khai ứng dụng máy tạo oxy nano trong nuôi thâm canh: Lắp đặt hệ thống tạo bọt khí nano công suất 400W kết hợp van điều áp oxy tinh khiết để kiểm soát ngưỡng DO từ 7,0 đến 7,5 ppm; mục tiêu tăng mật độ nuôi thả từ 3 đến 5 lần so với nuôi truyền thống; lộ trình triển khai thí điểm trong 3 - 6 tháng; do các doanh nghiệp nuôi thủy sản công nghệ cao và hợp tác xã nuôi lồng bè chủ trì.
3. Áp dụng quy trình tắm muối phòng bệnh và giảm stress vận chuyển: Duy trì quy trình tắm cá giống trong dung dịch muối nồng độ 5‰ - 6‰ trong 10 - 12 giờ sau vận chuyển, hoặc tắm nhanh ở nồng độ 8‰ - 10‰ trong 2 - 4 giờ sau khi phân cỡ; mục tiêu kéo giảm tỷ lệ hao hụt đầu vụ xuống dưới 2%; do kỹ thuật viên trại giống và cơ sở ương dưỡng áp dụng thường xuyên.
4. Giám sát tự động các chỉ tiêu chất lượng nước nuôi: Thiết lập hệ thống cảm biến đo đạc tự động 2 lần/ngày (6h30 và 14h30), kiểm soát nghiêm ngặt hàm lượng TAN dưới 2,0 mg/l, Nitrit dưới 1,0 mg/l và pH từ 7,0 - 8,0; mục tiêu loại trừ rủi ro ngộ độc mãn tính cho cá nuôi; do đội ngũ quản trị kỹ thuật trang trại thực hiện định kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Chủ trang trại và hộ nuôi cá rô phi thâm canh: Nhận hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về phương pháp phối trộn 1% muối ăn vào thức ăn công nghiệp nhằm cắt giảm chi phí thức ăn, hạ FCR xuống 1,23 và tăng lợi nhuận thực tế trên mỗi kg cá xuất bán.
• Doanh nghiệp và nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản: Tiếp cận số liệu nghiên cứu chính xác về hàm lượng khoáng vi lượng NaCl để tối ưu hóa công thức sản xuất thức ăn viên nổi chuyên biệt cho cá rô phi nuôi nước ngọt.
• Kỹ sư công nghệ nuôi trồng thủy sản và nhà thiết kế hệ thống tuần hoàn (RAS): Khai thác quy trình kỹ thuật vận hành máy tạo oxy nano Sansolver, tối ưu hóa thiết kế hệ thống phân phối oxy 7,5 ppm nhằm nâng cao tải lượng sinh khối gấp 4,5 lần trên một đơn vị diện tích bể.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Nuôi trồng Thủy sản: Sử dụng tài liệu như một nghiên cứu điển hình về phương pháp bố trí thí nghiệm nhân tố (CRD), kỹ thuật phân tích thống kê ANOVA và cơ sở sinh lý học về điều hòa thẩm thấu ở động vật thủy sản.

Câu hỏi thường gặp

Bổ sung muối vào thức ăn cho cá rô phi nuôi nước ngọt có làm tăng tỷ lệ cá chết không? Kết quả thực nghiệm khẳng định việc bổ sung muối ăn từ 1% đến 3% không gây ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ lệ sống của cá rô phi. Tuy nhiên, mức bổ sung tối ưu được xác định chính xác là 1% NaCl; nếu tăng lên mức 2% hoặc 3%, cá sẽ bị rối loạn bài tiết khoáng, dẫn đến tăng hệ số chuyển hóa thức ăn lên 1,45 và làm chậm tốc độ tăng trưởng.

Tại sao việc thêm 1% NaCl lại giúp cá rô phi giảm hệ số FCR từ 1,33 xuống 1,23? Thức ăn công nghiệp vốn chứa khoảng 0,9% muối. Việc bổ sung thêm 1% NaCl đưa tổng hàm lượng muối đạt mức xấp xỉ 1,9%, tạo sự cân bằng ion lý tưởng. Mức nồng độ này giúp cá tiết kiệm từ 10% đến 15% năng lượng tiêu hao cho hoạt động điều hòa áp suất thẩm thấu tại mang, dành trọn vẹn năng lượng cho quá trình đồng hóa thịt và tăng khối lượng.

Công nghệ bọt khí oxy nano có ưu thế vượt trội gì so với máy sục khí quạt nước thông thường? Máy sục khí truyền thống tạo ra bọt khí kích thước milimet nổi nhanh lên mặt nước và thất thoát ra không khí. Ngược lại, máy tạo oxy nano Sansolver tạo ra các bọt khí siêu mịn kích thước từ 1 đến vài trăm nanomet, chuyển động chậm, tồn tại lâu trong nước và hòa tan oxy trực tiếp dưới áp suất cao, duy trì ổn định DO ở mức 7,5 ppm.

Ứng dụng oxy nano 7,5 ppm đem lại hiệu quả kinh tế như thế nào trong nuôi thương phẩm? Việc duy trì oxy nano 7,5 ppm cho phép nâng mật độ nuôi thả lên gấp 5 lần mà cá vẫn sinh trưởng nhanh hơn 25% sau 21 ngày. Đồng thời, hệ số FCR giảm xuống mức 0,96 so với 1,03 ở điều kiện thường, giúp các cơ sở nuôi tiết kiệm đáng kể chi phí thức ăn trên mỗi chu kỳ thu hoạch sinh khối lớn.

Phương pháp phối trộn muối ăn vào thức ăn viên tại trang trại được tiến hành như thế nào? Người nuôi hòa tan 150 g muối tinh vào 1,0 - 1,5 lít nước sạch, sau đó dùng bình xịt phun đều lên 10 kg thức ăn viên nổi (hoặc sử dụng máy trộn). Thức ăn sau khi trộn được để ráo nước trong bóng mát từ 15 đến 20 phút trước khi cho cá ăn vào hai thời điểm mát mẻ trong ngày (7h00 và 17h00).

Kết luận

• Bổ sung 1% NaCl vào thức ăn công nghiệp chứa sẵn 0,9% muối là tỷ lệ tối ưu giúp cá rô phi đạt mức tăng trọng cao nhất 94,06 g/con và giảm FCR xuống 1,23.
• Bổ sung nồng độ muối quá mức từ 2% đến 3% không làm tăng tỷ lệ sống mà gây lãng phí dinh dưỡng, đẩy hệ số FCR lên 1,45.
• Ứng dụng công nghệ oxy nano duy trì DO ở mức 7,5 ppm tạo điều kiện tăng mật độ nuôi gấp 5 lần và tăng tổng sinh khối thu hoạch gấp 4,5 lần.
• Hàm lượng oxy nano hòa tan cao giúp cá tăng trọng nhanh hơn 25% sau 21 ngày và tối ưu hóa hệ số FCR xuống mức 0,96.
• Đề tài đóng góp giải pháp kỹ thuật hoàn chỉnh kết hợp dinh dưỡng khoáng và kiểm soát khí hòa tan siêu mịn cho ngành thủy sản hiện đại.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi mở rộng thử nghiệm mô hình thực địa tại các vùng nuôi cá lồng bè trọng điểm trong 6 đến 12 tháng tới. Các đơn vị nuôi trồng thủy sản và nhà sản xuất thức ăn hãy áp dụng ngay công thức bổ sung 1% NaCl và công nghệ oxy nano để bứt phá năng suất và tối đa hóa lợi nhuận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NINH HOÀNG OANH ẢNH HƯỞNG HÀM LƯỢNG MUỐI TRONG THỨC ĂN VÀ OXY HÒA TAN TRONG MÔI TRƯỜNG ĐẾN SINH TRƯỞNG, TỶ LỆ SỐNG VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG NUÔI CÁ RÔ PHI THƯƠNG PHẨM Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8 62 03 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Kim Văn Vạn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng Tác giả luận văn Ninh Hoàng Oanh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Kim Văn Vạn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Ban chủ nhiệm khoa Thủy sản, Bộ môn Môi trường và bệnh Thủy sản, Khoa Thủy sản – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng Tác giả luận văn Ninh Hoàng Oanh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết phải thực hiện đề tài luận văn.

Mục tiêu nghiên cứu. Tổng quan tài liệu. Giới thiệu chung về cá rô phi. Đặc điểm hình thái.

Đặc điểm dinh dưỡng. Đặc điểm sinh trưởng. Đặc điểm sinh sản. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cá rô phi.

Dinh dưỡng thức ăn. Tình hình sản xuất và nuôi cá rô phi trên thế giới và trong nước. Tình hình sản xuất và nuôi cá rô phi trên thế giới. Tình hình sản xuất và nuôi cá rô phi trong nước (Việt Nam).

Ảnh hưởng của muối ăn (NaCl) đến sinh trưởng và phát triển của động vật thủy sản. Cấu tạo và chức năng của muối ăn (NaCl). Nuôi cá bổ sung muối vào thức ăn. Ảnh hưởng của nano pubble oxygen lên sinh trưởng và phát triển của động vật thủy sản.

Tầm quan trọng của oxy đối với đời sống của động vật thủy sản. Hiểu biết về công nghệ Micro-Nano Pubble oxygen. Định nghĩa về Nano Pubble oxygen và ưu điểm của Nano Pubble oxygen. Mục đích bổ sung Nano Pubble oxygen trong môi trường nước nuôi thủy sản.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng và vật liệu thí nghiệm. Đối tượng nghiên cứu.

Vật liệu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Bố trí thí nghiệm. Phương pháp xác định hàm lượng muối hiện có trong thức ăn.

Phương pháp bổ sung muối vào thức ăn. Phương pháp theo dõi tăng trưởng và tỷ lệ sống. Theo dõi một số thông số môi trường trong thời gian thí nghiệm. Tính toán hiệu quả kinh tế các điều kiện thí nghiệm.

Xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Ảnh hưởng của hàm lượng muối được thêm vào thức ăn lên sự tăng trưởng, tỷ lệ sống và hệ số chuyển hóa thức ăn đối với cá rô phi. Biến động một số yếu tố môi trường trong bể thí nghiệm.

Kết quả đo hàm lượng muối có sẵn trong thức ăn công nghiệp. Ảnh hưởng của thức ăn bổ sung muối lên tốc độ tăng trưởng của cá rô phi. Ảnh hưởng thức ăn bổ sung muối lên hệ số chuyển hóa thức ăn. Ảnh hưởng của thức ăn bổ sung muối lên tỉ lệ sống của cá nuôi thí nghiệm 40 4.

Hạch toán hiệu quả kinh tế giữa các nghiệm thức thí nghiệm. Ảnh hưởng của hàm lượng nano pubble oxygen hòa tan đến tỷ lệ sống, sự sinh trưởng và phát triển của cá rô phi. Kết quả theo dõi một số thông số môi trường. Biến động oxy hòa tan trong nước.

Kết quả theo dõi tốc độ sinh trưởng. Kết quả theo dõi tỷ lệ sống của cá rô phi trong thí nghiệm. Kết quả theo dõi hệ số chuyển hóa thức ăn. Đánh giá hiệu quả kinh tế.

Kết luận và kiến nghị. 50 Tài liệu tham khảo. 51 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa của chữ ATTP An toàn thực phẩm DGR Tỷ lệ sinh trưởng tuyệt đối (Daily Growth Rate) ĐNA Đông Nam Á DO Hàm lượng ô xy hòa tan trong nước (Dissolved Oxygen) ĐVTS Động vật thủy sản EU Liên minh châu Âu Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp liên hiệp quốc (Food and FAO Agriculture Organization of the United Nations) FCR Hệ số chuyển hóa thức ân GAA Liên minh nuôi trồng thủy sản toàn cầu mg/l Miligam/lít NaCl Muối ăn NH3, NH4+, Amonium NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn NO2- Nitrit NO3- Nitrat NTTS Nuôi trồng thủy sản SR Tỷ lệ sống (Survival rate TAN Ni tơ tổng số TB Trung bình UBND Ủy ban nhân dân VASEP Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers VietGAP Vietnamese Good Agricultural Practices Vnđ Việt nam đồng vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Bố trí thí nghiệm ảnh hưởng của hàm lượng muối thêm vào thức ăn trên cá thí nghiệm.

Thông số môi trường nước trước khi bố trí thí nghiệm. Bố trí thí nghiệm thêm oxy nano pubble. Tần suất và thời gian theo dõi thông số môi trường. Biến động của một số yếu tố môi trường trong thí nghiệm.

Hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) ở các lô thí nghiệm. Tỉ lệ sống của cá rô phi trong thời gian thí nghiệm. Hạch toán hiệu quả kinh tế giữa các nghiệm thức. Biến động của một số yếu tố môi trường trong thời gian làm thí nghiệm 43 Bảng 4.

Biến động của hàm lượng oxy hòa tan trong thời gian thí nghiệm. Hàm lượng oxy ảnh hưởng đến trọng lượng của cá thí nghiệm. Kết quả theo dõi tốc độ tăng trưởng về chiều dài của cá nuôi trong các lô thí nghiệm. Tỷ lệ sống của cá trong các nghiệm thức.

Hệ số chuyển hóa thức ăn của các nghiệm thức. Kết quả đánh giá hiệu quả kinh tế của các nghiệm thức.49 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Cá được xử lý bên trong bể chuyên chở. Trộn muối vào viên thức ăn cho cá.

Thức ăn của cá rô phi vừa được bổ sung muối. Cấu tạo máy bổ sung oxy nano Sansolver. Cơ chế hoạt động của máy bổ sung oxy nano Sansolver. Tốc độ tăng trưởng của cá được nuôi trong điều kiện oxy khác nhau.

Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Hệ thống thí nghiệm. Máy Nano Pubble oxygen. Kiểm tra tốc độ sinh trưởng.

Cân tổng trọng lượng cá sau khi kết thúc thí nghiệm. Kiểm tra các thông số môi trường trong các bể thí nghiệm. Cân trọng lượng và đo chiều dài cá thí nghiệm với thức ăn thêm muối. Biểu đồ tăng trưởng tuyệt đối về trọng lượng của cá rô phi của các nghiệm thức cá thí nghiệm ăn thêm muối theo thời gian.

Hệ số chuyển hóa thức ăn của cá trong các nghiệm thức thí nghiệm bổ sung muối vào thức ăn. Biến động của hàm lượng oxy hòa tan trong thời gian thí nghiệm. Tăng trưởng tuyệt đối của cá rô phi trong các thí nghiệm. 46 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tác giả: Ninh Hoàng Oanh Tên luận văn: Ảnh hưởng hàm lượng muối trong thức ăn và oxy nano hòa tan trong môi trường đến sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi thương phẩm Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8 62 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Trong đề tài “Ảnh hưởng hàm lượng muối trong thức ăn và oxy nano hòa tan trong môi trường đến sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi thương phẩm”, chúng tôi nghiên cứu về ảnh hưởng hàm lượng muối trong thức ăn và oxy nano hòa tan trong môi trường đến sinh trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá rô phi thương phẩm và tính hiệu quả kinh tế khi nuôi cá rô phi trong điều kiện nghiên cứu Việc bổ sung thêm 1%NaCl vào thức ăn công nghiệp đã có 0,9% muối trong thức ăn đối với cá rô phi sẽ cho kết quả tăng trọng tốt nhất: 94.06 g/con so với thí nghiệm không thêm muối và nghiệm thức thêm 2%, 3% muối NaCl vào thức ăn lần lượt là: 87.77 g/con; làm giảm đáng kể hệ số chuyển hóa thức ăn so với việc nuôi cá không thêm muối vào thức ăn từ 1,33 xuống còn 1,23 giúp tiết kiệm tiền thức ăn trong quá trình nuôi thương phẩm.

Bổ sung thêm 2% và 3% muối vào thức ăn không ảnh hưởng đến tỉ lệ sống của cá rô phi nhưng làm tăng hệ số chuyển hóa thức ăn cũng như làm giảm tốc độ sinh trưởng của cá thí nghiệm. Hàm lượng oxy nano hòa tan 7,5 ppm được đưa vào bể nuôi cá rô phi đã tạo điều kiện cho việc tăng mật độ cá nuôi gấp 5 lần và tăng tổng trọng lượng thu hoạch lên 4,5 lần so với hệ thống nuôi bình thường với DO = 5. Khi nuôi cá rô phi trong điều kiện hàm lượng oxy cao đã làm giảm hệ số chuyển hóa thức ăn từ 1,03 khi nuôi với điều kiện sục khí bình thường xuống còn 0,96 khi nuôi cá ở điều kiện có oxy nano giúp tiết kiệm tiền đầu tư thức ăn mà vẫn thu được sản lượng cá rô phi cao ix THESIS ABSTRACT Candidate: Ninh Hoang Oanh Thesis title: Effects of salt content in food and dissolved Nano Pubble oxygengen in the environment on growth, survival rate and economic efficiency in commercial tilapia farming Major: Aquaculture Code: 8 62 03 01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) In the topic "Effects of salt content in feed and dissolved Nano Pubble oxygengen in the environment on growth, survival and economic efficiency in commercial tilapia farming", we study the effect of content. Salt in feed and dissolved Nano Pubble oxygengen in the environment to growth, survival and economic efficiency in commercial tilapia farming and economic efficiency of tilapia farming under research conditions.

The addition of 1% NaCl to commercial feeds that had 0.9% salt in the feed for tilapia gave the best weight gain: 94.06 g / fish compared to the salt-free experiment and treatment.