Kết Quả Nghiên Cứu Về Ảnh Hưởng Của Mật Độ Đến Sinh Trưởng Và Tỷ Lệ Sống Của Sa Nhân Tím

Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật trồng sa nhân tím Amomum longiligulare tại vùng đệm vườn quốc gia Ba Vì, góp phần bảo tồn và phát triển.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Mật Độ Đến Sinh Trưởng Và Tỷ Lệ Sống Của Sa Nhân Tím
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng của Sa nhân tím
• 4.1.1. Ảnh hưởng của các công thức mật độ tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím
• 4.1.2. Ảnh hưởng của mật độ tới sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím
• 4.1.3. Ảnh hưởng của mật độ tới ra hoa và quả của Sa nhân tím
• 4.2. Ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng của Sa nhân tím
• 4.2.1. Ảnh hưởng của các công thức bón phân tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím
• 4.2.2. Ảnh hưởng của các công thức bón phân tới sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Mật Độ Đến Sa Nhân Tím Khám Phá

Nghiên cứu về Sa nhân tím tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và tỷ lệ sống của cây. Trong đó, mật độ trồng là một yếu tố quan trọng cần được xem xét kỹ lưỡng. Mật độ trồng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh về ánh sáng, dinh dưỡng và không gian của cây. Việc xác định mật độ trồng tối ưu sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng của Sa nhân tím. Nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích ảnh hưởng của các công thức mật độ khác nhau đến sự phát triển của cây, từ đó đưa ra những khuyến nghị phù hợp cho người trồng. Việc lựa chọn mật độ phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo sự sinh trưởng khỏe mạnh và tỷ lệ sống cao cho Sa nhân tím.

1.1. Giới thiệu chung về cây Sa nhân tím và tầm quan trọng

Sa nhân tím (Amomum longiligulare T.L. Wu) là một loại cây dược liệu quý có giá trị kinh tế cao. Việc nghiên cứu và phát triển Sa nhân tím có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn nguồn gen quý hiếm và mang lại lợi ích kinh tế cho người dân. Điều kiện sinh thái phù hợp cho Sa nhân tím là nơi có độ ẩm cao, bóng râm và đất giàu dinh dưỡng. Mật độ trồng ảnh hưởng trực tiếp đến các yếu tố này, từ đó tác động đến sinh trưởng và phát triển của cây. Vì vậy, việc nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ là rất quan trọng.

1.2. Tại sao mật độ trồng ảnh hưởng đến sinh trưởng và tỷ lệ sống

Mật độ trồng quá dày sẽ dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt về ánh sáng, dinh dưỡng và không gian, làm giảm khả năng sinh trưởng và tăng nguy cơ mắc bệnh của cây. Ngược lại, mật độ trồng quá thưa có thể làm giảm năng suất và hiệu quả sử dụng đất. Theo tài liệu gốc, tỷ lệ sống và sinh trưởng của Sa nhân tím chịu ảnh hưởng lớn bởi mật độ, cụ thể là sự cạnh tranh dinh dưỡng và ánh sáng giữa các cá thể. Vì vậy, việc xác định mật độ trồng tối ưu là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của Sa nhân tím.

II. Thách Thức Xác Định Mật Độ Tối Ưu Cho Sa Nhân Tím

Việc xác định mật độ trồng tối ưu cho Sa nhân tím là một thách thức lớn đối với người trồng và các nhà nghiên cứu. Mật độ tối ưu không chỉ phụ thuộc vào đặc điểm sinh học của cây mà còn bị ảnh hưởng bởi điều kiện địa lý, khí hậu và thổ nhưỡng của từng vùng. Sự thay đổi của các yếu tố này đòi hỏi người trồng phải có kiến thức và kinh nghiệm để điều chỉnh mật độ trồng một cách linh hoạt. Ngoài ra, việc thiếu thông tin và nghiên cứu đầy đủ về ảnh hưởng của mật độ đến năng suất và chất lượng Sa nhân tím cũng là một trở ngại lớn. Do đó, cần có những nghiên cứu chuyên sâu và thử nghiệm thực tế để đưa ra những khuyến nghị chính xác và phù hợp.

2.1. Những yếu tố môi trường ảnh hưởng đến mật độ trồng phù hợp

Các yếu tố môi trường như ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ và chất lượng đất đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mật độ trồng phù hợp cho Sa nhân tím. Ở những vùng có ánh sáng yếu, cần giảm mật độ trồng để đảm bảo cây nhận đủ ánh sáng cho quá trình quang hợp. Ngược lại, ở những vùng có ánh sáng mạnh, có thể tăng mật độ trồng để tận dụng tối đa diện tích đất. Độ ẩm và chất lượng đất cũng ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây, từ đó tác động đến mật độ trồng tối ưu.

2.2. Hạn chế về thông tin và nghiên cứu liên quan đến mật độ

Hiện nay, số lượng nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng và năng suất Sa nhân tím còn hạn chế. Thông tin về mật độ trồng tối ưu cho từng vùng sinh thái cụ thể còn thiếu. Điều này gây khó khăn cho người trồng trong việc lựa chọn mật độ phù hợp, dẫn đến năng suất và chất lượng Sa nhân tím không đạt như mong muốn. Cần có sự đầu tư hơn nữa vào các nghiên cứu khoa học để giải quyết vấn đề này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Mật Độ Đến Sa Nhân Tím

Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng và tỷ lệ sống của Sa nhân tím được thực hiện thông qua các thí nghiệm trồng cây ở các mật độ khác nhau. Các công thức mật độ được sử dụng bao gồm 15.625 cây/ha (0,8m x 0,8m), 10.000 cây/ha (1m x 1m) và 6.944 cây/ha (1,2m x 1,2m). Các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, số nhánh, số hoa, số quả và tỷ lệ sống được theo dõi và đánh giá định kỳ. Dữ liệu thu thập được phân tích thống kê để xác định sự khác biệt giữa các công thức mật độ. Phương pháp này cho phép đánh giá một cách khách quan và chính xác ảnh hưởng của mật độ đến sự phát triển của Sa nhân tím. Theo tài liệu gốc, sử dụng phương pháp Friedman trong SPSS để kiểm tra sai dị là phù hợp.

3.1. Thiết kế thí nghiệm với các công thức mật độ khác nhau

Thí nghiệm được thiết kế với ba công thức mật độ khác nhau để đánh giá ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng và tỷ lệ sống của Sa nhân tím. Các công thức mật độ được lựa chọn dựa trên kinh nghiệm trồng trọt thực tế và các nghiên cứu trước đây. Việc bố trí các công thức mật độ một cách ngẫu nhiên và lặp lại nhiều lần giúp đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.2. Các chỉ tiêu sinh trưởng và tỷ lệ sống được theo dõi đánh giá

Các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, số nhánh, đường kính thân, số lá và diện tích lá được theo dõi và đánh giá định kỳ. Tỷ lệ sống của cây cũng được ghi nhận để đánh giá ảnh hưởng của mật độ đến khả năng sống sót của Sa nhân tím. Các chỉ tiêu này được lựa chọn vì chúng phản ánh một cách toàn diện sự phát triển của cây.

IV. Kết Quả Tỷ Lệ Sống Sa Nhân Tím Ảo Trên Các Mật Độ

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sống của Sa nhân tím ở các công thức mật độ khác nhau là khá cao và tương đối đồng đều, dao động từ 91,30% đến 94,33%. Trên đất vườn đồi, công thức thí nghiệm 2 (10.000 cây/ha) và công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) có tỷ lệ sống cao nhất, đạt 94,33%. Trên đất sau nương rẫy, công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) có tỷ lệ sống cao nhất, đạt 93,67%. Kết quả phân tích thống kê cho thấy ảnh hưởng của các công thức mật độ đến tỷ lệ sống của Sa nhân tím là chưa rõ rệt. Theo bảng 4.1 trong tài liệu gốc, giá trị χ2 (chi bình phương) lớn hơn 0.05 cho thấy sự khác biệt không đáng kể.

4.1. So sánh tỷ lệ sống Sa nhân tím trên đất vườn đồi và đất sau nương rẫy

Tỷ lệ sống của Sa nhân tím trên đất vườn đồi có xu hướng cao hơn so với đất sau nương rẫy. Điều này có thể là do đất vườn đồi có điều kiện dinh dưỡng tốt hơn và ít bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bất lợi từ môi trường. Tuy nhiên, sự khác biệt về tỷ lệ sống giữa hai loại đất là không đáng kể.

4.2. Phân tích thống kê về ảnh hưởng của mật độ đến tỷ lệ sống

Kết quả phân tích thống kê cho thấy ảnh hưởng của các công thức mật độ đến tỷ lệ sống của Sa nhân tím là chưa rõ rệt. Giá trị χ2 (chi bình phương) lớn hơn 0.05 cho thấy sự khác biệt giữa các công thức mật độ là không có ý nghĩa thống kê. Điều này có thể là do phạm vi mật độ được sử dụng trong thí nghiệm là chưa đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ ràng.

V. Đánh Giá Mật Độ Ảnh Hưởng Đến Sinh Trưởng Sa Nhân Tím

Ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím cũng không có sự khác biệt rõ rệt giữa các công thức thí nghiệm. Trên đất vườn đồi, sinh trưởng chiều cao của cây dao động từ 148,67 cm đến 152,67 cm, và số nhánh dao động từ 34,43 nhánh/khóm đến 36,63 nhánh/khóm. Trên đất sau nương rẫy, sinh trưởng chiều cao của cây dao động từ 138,00 cm đến 147,00 cm, và số nhánh dao động từ 33,75 nhánh/khóm đến 34,42 nhánh/khóm. Phân tích phương sai cho thấy giá trị Sig (mức ý nghĩa) lớn hơn 0,05, khẳng định rằng mật độ trồng không ảnh hưởng rõ đến sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím. Tuy nhiên, công thức mật độ 2 (10.000 cây/ha) có xu hướng đạt sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh lớn nhất ở cả hai loại đất.

5.1. So sánh sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh trên các công thức mật độ

Sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím không có sự khác biệt đáng kể giữa các công thức mật độ. Tuy nhiên, công thức mật độ 2 (10.000 cây/ha) có xu hướng đạt sinh trưởng cao nhất ở cả hai loại đất. Điều này cho thấy mật độ này có thể là phù hợp nhất cho sự phát triển của Sa nhân tím trong điều kiện thí nghiệm.

5.2. Ảnh hưởng mật độ đến ra hoa đậu quả Sa nhân tím Phân tích chi tiết

Số hoa trung bình trên mỗi khóm của Sa nhân tím và số quả trung bình trên mỗi khóm ở công thức thí nghiệm 1 (15.625 cây/ha) đạt cao nhất, tương ứng là 15,33 hoa/khóm và 7,00 quả/khóm. Tỷ lệ đậu quả trung bình là 48,71% (6,44 quả/khóm). Giá trị Sig tính toán cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về khả năng ra hoa và đậu quả giữa các công thức mật độ. Công thức mật độ 1 (15.625 cây/ha) đạt tỷ lệ ra hoa, quả cao nhất trên đất vườn đồi.

VI. Kết Luận Tối Ưu Mật Độ Sa Nhân Tím Cho Sinh Trưởng Vượt Trội

Nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng và tỷ lệ sống của Sa nhân tím cho thấy không có sự khác biệt rõ rệt giữa các công thức mật độ được thí nghiệm. Tỷ lệ sống, sinh trưởng chiều cao, đẻ nhánh, khả năng ra hoa và đậu quả của Sa nhân tím không bị ảnh hưởng đáng kể bởi mật độ trồng trong phạm vi thí nghiệm. Tuy nhiên, công thức mật độ 2 (10.000 cây/ha) có xu hướng cho kết quả tốt nhất về sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh, đặc biệt trên đất sau nương rẫy. Do đó, mật độ này có thể được xem xét là một lựa chọn phù hợp cho việc trồng Sa nhân tím. Tuy nhiên, cần có thêm những nghiên cứu sâu hơn với phạm vi mật độ rộng hơn và điều kiện môi trường khác nhau để đưa ra những khuyến nghị chính xác hơn. Các Semantic LSI keyword liên quan đến chủ đề này bao gồm: mật độ trồng, sinh trưởng Sa nhân tím, tỷ lệ sống, năng suất, khí hậu, thổ nhưỡng.

6.1. Tóm tắt những phát hiện chính từ nghiên cứu

Các mật độ trồng thử nghiệm chưa tạo ra sự khác biệt lớn về sinh trưởng và tỷ lệ sống của Sa nhân tím. Dù vậy, công thức 10.000 cây/ha cho thấy tiềm năng về sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh, đặc biệt là trên đất sau nương rẫy.

6.2. Khuyến nghị cho người trồng Sa nhân tím và hướng nghiên cứu tiếp theo

Người trồng nên xem xét mật độ 10.000 cây/ha, song cần theo dõi chặt chẽ sự phát triển của cây. Các nghiên cứu tương lai cần tập trung vào phạm vi mật độ rộng hơn, kết hợp với đánh giá tác động của phân bón và các biện pháp kỹ thuật khác. Nghiên cứu thêm về yếu tố thổ nhưỡng và khí hậu để điều chỉnh mật độ trồng phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây Sa nhân tím (Amomum longiligulare T.L.Wu) là một trong những loài cây dược liệu quý thuộc nhóm lâm sản ngoài gỗ, có giá trị kinh tế cao và giữ vai trò quan trọng trong việc phục hồi thảm thực vật dưới tán rừng. Nhằm giải quyết bài toán suy thoái nguồn dược liệu tự nhiên và thiếu hụt quy trình canh tác chuẩn, đề tài tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng, công thức phân bón và độ tàn che đến khả năng sinh trưởng, tỷ lệ sống, đẻ nhánh và năng suất ra hoa đậu quả của loài cây này.

Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm toàn diện trên 2 dạng lập địa đặc thù tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội bao gồm đất vườn đồi tại xã Yên Bài và đất sau nương rẫy tại xã Ba Vì. Quá trình theo dõi thu thập dữ liệu diễn ra liên tục từ giai đoạn trồng mới đến khi cây đạt 15 tháng tuổi vào tháng 5/2012. Mục tiêu cụ thể là xác định tổ hợp kỹ thuật lâm sinh tối ưu giữa mật độ gieo trồng (dao động từ 6.944 đến 15.625 cây/ha), chế độ phân bón kết hợp hữu cơ, vô cơ và vi sinh, cùng chế độ tàn che ánh sáng phù hợp.

Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc định hình quy chuẩn kỹ thuật thâm canh dược liệu dưới tán rừng. Bằng chứng thực nghiệm chỉ ra rằng việc áp dụng công thức mật độ hợp lý 10.000 cây/ha kết hợp công thức bón phân cân đối (2 kg phân chuồng + 100g NPK 5:10:3 + 200g vi sinh Sông Gianh) giúp nâng tỷ lệ sống trung bình của cây đạt trên 94%, kích thích khả năng đẻ nhánh đạt 47,42 nhánh/khóm và gia tăng tỷ lệ đậu quả vượt trội lên 63,48%. Đây là cơ sở khoa học vững chắc giúp người dân vùng đệm miền núi nâng cao sinh kế và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư nông lâm kết hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên 2 nền tảng lý thuyết cốt lõi trong khoa học lâm sinh và sinh thái học thực vật: lý thuyết sinh thái học cá thể cây rừng dưới tán và lý thuyết dinh dưỡng khoáng kết hợp vi sinh vật đất. Theo lý thuyết sinh thái học cá thể, Sa nhân tím là loài cây ưa bóng cục bộ ở giai đoạn non và cần môi trường tiểu khí hậu ổn định dưới tán rừng để hạn chế thoát hơi nước và duy trì hoạt động quang hợp. Lý thuyết dinh dưỡng khoáng hiện đại khẳng định vai trò tương hỗ giữa phân bón hữu cơ truyền thống với chế phẩm vi sinh nhằm cải tạo cấu trúc keo đất và nâng cao khả năng hấp thu khoáng NPK.

Hệ thống nghiên cứu vận hành dựa trên 4 khái niệm kỹ thuật chính:

• Dạng lập địa: Phân vùng điều kiện sinh thái đất đai gồm đất vườn đồi (tầng đất dày, độ ẩm cao) và đất sau nương rẫy (đất dốc, nghèo dinh dưỡng, chịu xói mòn).
• Mật độ và không gian dinh dưỡng: Sự phân bổ khoảng cách cây trồng (0,8m x 0,8m; 1,0m x 1,0m; 1,2m x 1,2m) quyết định mức độ cạnh tranh ánh sáng và khoáng chất của bộ rễ ngầm.
• Độ tàn che tán rừng: Tỷ lệ che phủ của tầng cây gỗ phía trên (từ rất thấp 0 - 0,3; thấp 0,3 - 0,5 đến trung bình 0,5 - 0,6) điều tiết chế độ bức xạ mặt trời.
• Chỉ tiêu sinh trắc học cá thể: Các biến số sinh trưởng chiều cao vút ngọn (Hvn), số nhánh đẻ trên khóm (Nk), số hoa và tỷ lệ đậu quả thực tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 3 lần lặp lại trên từng dạng lập địa. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định đồng bộ gồm 30 khóm cây tiêu chuẩn cho mỗi công thức thí nghiệm trong từng ô tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính đại diện sinh học và độ tin cậy thống kê cao. Phương pháp chọn mẫu áp dụng nguyên tắc rút mẫu ngẫu nhiên phân tầng đại diện trên toàn bộ diện tích ô thí nghiệm.

Toàn bộ dữ liệu định lượng được phân tích xử lý trên phần mềm SPSS. Lý do lựa chọn hệ thống kiểm định đa dạng xuất phát từ bản chất của từng biến số:

• Kiểm định phi tham số Friedman (χ2): Sử dụng để so sánh tỷ lệ sống giữa các công thức mật độ, phân bón và độ tàn che, giúp kiểm soát sai số khi cỡ mẫu tỷ lệ phần trăm không tuân theo phân phối chuẩn hoàn hảo.
• Phân tích phương sai một nhân tố (ANOVA) kết hợp kiểm định Bonferroni và Duncan: Đánh giá mức độ sai khác có ý nghĩa thống kê (ở mức ý nghĩa alpha = 0,05) giữa các nghiệm thức về chiều cao vút ngọn và số lượng nhánh.
• Mô hình tuyến tính tổng quát (General Linear Model - GLM): Phân tích đa biến nhằm xác định tác động tương hỗ đồng thời của các yếu tố lâm sinh lên tổ hợp các chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất hoa quả.

Quá trình thu thập số liệu thực địa kéo dài 15 tháng liên tục, kết thúc vào thời điểm cây ra hoa và kết quả rộ vào tháng 5/2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm mang lại các phát hiện khoa học quan trọng về đặc tính sinh trưởng của Sa nhân tím:

Thứ nhất, mật độ trồng không tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê đối với tỷ lệ sống của cây trên cả 2 dạng lập địa (giá trị χ2 lần lượt là 0,497 trên đất vườn đồi và 0,717 trên đất sau nương rẫy, đều có Sig > 0,05). Tỷ lệ sống duy trì ở mức rất cao và đồng đều, đạt trung bình 94,02% trên đất vườn đồi và 92,80% trên đất sau nương rẫy. Tuy nhiên, công thức mật độ 2 (10.000 cây/ha, cự ly 1m x 1m) thể hiện sự vượt trội về mặt sinh trưởng tổng hợp, đạt chiều cao trung bình 150,00 cm với 36,63 nhánh/khóm trên đất vườn đồi, và 147,00 cm với 34,42 nhánh/khóm trên đất sau nương rẫy.

Thứ hai, chế độ phân bón là nhân tố then chốt tạo ra sự phân hóa sinh trưởng rõ rệt (Sig < 0,001 ở cả 2 lập địa). Công thức bón phân 4 (2 kg phân chuồng + 100g NPK 5:10:3 + 200g vi sinh Sông Gianh) mang lại hiệu quả cao nhất:

• Trên đất vườn đồi, chiều cao đạt đỉnh 165,67 cm và số nhánh đạt 47,42 nhánh/khóm, cao hơn vượt bậc so với đối chứng không bón phân (106,00 cm chiều cao và 38,08 nhánh/khóm, tăng tương ứng 56,29% về chiều cao và 24,52% về số nhánh).
• Trên đất sau nương rẫy, công thức 4 đạt chiều cao 141,67 cm và 40,50 nhánh/khóm, trong khi đối chứng chỉ đạt 95,33 cm và 33,58 nhánh/khóm.

Thứ ba, phân bón quyết định trực tiếp đến năng suất sinh sản của Sa nhân tím 15 tháng tuổi (SigHoa = 0,000 và SigQua = 0,000 trên đất vườn đồi; SigHoa = 0,017 và SigQua = 0,025 trên đất sau nương rẫy). Công thức bón phân 4 đạt số hoa bình quân 21,00 hoa/khóm, số quả đạt 13,33 quả/khóm và tỷ lệ đậu quả lên tới 63,48% trên đất vườn đồi, gấp gần 4 lần số quả của công thức đối chứng không bón (chỉ đạt 8,67 hoa/khóm, 3,33 quả/khóm và tỷ lệ đậu 38,41%).

Thứ tư, độ tàn che trung bình từ 0,5 - 0,6 (công thức 3) duy trì tỷ lệ sống cao nhất ở cả 2 dạng lập địa (đạt 97,50% ở đất vườn đồi và 95,67% ở đất sau nương rẫy), vượt trội hơn hẳn so với mức tàn che rất thấp 0 - 0,3 (chỉ đạt 92,17% và 91,50%).

Thảo luận kết quả

Các kết quả định lượng trên phản ánh chính xác đặc điểm sinh lý học của Sa nhân tím. Bản chất bộ rễ của Sa nhân tím là thân rễ bò nông dưới lớp thảm mục rừng, đòi hỏi độ ẩm đất cao và hệ vi sinh vật đất phong phú để hòa tan các hợp chất khoáng khó tiêu. Do đó, khi áp dụng công thức phân bón phối trộn 200g vi sinh Sông Gianh kết hợp 2 kg phân chuồng hoai mục và 100g NPK, quần thể vi sinh vật bản địa được kích hoạt mạnh mẽ, giúp hệ rễ phát triển nhanh, kích thích đâm chồi ngầm và phân hóa mầm hoa mạnh mẽ.

Các dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan thông qua hệ thống bảng tổng hợp phương sai và các biểu đồ so sánh đa cột, thể hiện rõ đường phân hóa giữa nghiệm thức đối chứng và các nghiệm thức bổ sung dinh dưỡng. Biểu đồ sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh cho thấy dạng lập địa đất vườn đồi luôn cho năng suất cao hơn đất sau nương rẫy khoảng 15 - 20% do ưu thế về lý hóa tính và độ ẩm tích lũy của đất đồi tụ.

So sánh với các nghiên cứu lâm sinh trên các loài cây họ Gừng (Zingiberaceae) tại khu vực Đông Nam Á, mật độ 10.000 cây/ha (1m x 1m) là ngưỡng cân bằng sinh thái lý tưởng. Ở mật độ quá dày (15.625 cây/ha, cự ly 0,8m x 0,8m), cây cạnh tranh gay gắt về không gian dinh dưỡng ngầm dẫn đến số nhánh giảm (chỉ đạt 34,43 nhánh/khóm trên vườn đồi) và hệ số biến động khả năng ra hoa tăng cao (SHoa = 31,49%), làm tăng chi phí cây giống mà không nâng cao năng suất quả trên diện tích canh tác.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm 15 tháng tuổi của đề tài, các giải pháp kỹ thuật cụ thể được khuyến nghị nhằm ứng dụng mở rộng mô hình trồng Sa nhân tím:

1. Chuẩn hóa mật độ gieo trồng ở mức 10.000 cây/ha (cự ly 1,0m x 1,0m): Các nông lâm trường và hộ nông dân cần áp dụng cự ly 1m x 1m thay vì mật độ dày 15.625 cây/ha. Giải pháp này giúp tiết kiệm 36% chi phí cây giống ban đầu (giảm 5.625 cây giống/ha), đồng thời tạo không gian thông thoáng giúp hạn chế sâu bệnh hại thân rễ và duy trì tỷ lệ sống đạt trên 94%. Thời gian áp dụng bắt đầu ngay từ vụ trồng rừng đầu mùa mưa hàng năm (tháng 3 đến tháng 5).

2. Ứng dụng quy trình bón lót và bón thúc công thức cân đối: Định mức phân bón cho mỗi hố trồng bao gồm 2 kg phân chuồng hoai mục + 100g NPK (tỷ lệ 5:10:3) + 200g phân hữu cơ vi sinh Sông Gianh. Kỹ thuật này cần được áp dụng bón lót trước khi trồng 15 ngày và bón thúc kết hợp làm cỏ, xới xáo vào tháng thứ 6 và tháng thứ 12 sau trồng. Mục tiêu nhằm đảm bảo số cành nhánh đạt trên 40 nhánh/khóm và tỷ lệ đậu quả vượt mốc 60%.

3. Điều tiết độ tàn che tán rừng ở mức tối ưu 0,5 - 0,6: Ban quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và các chủ rừng cần thực hiện tỉa cành, phát dọn thực bì tầng cao định kỳ vào đầu mùa khô nhằm duy trì độ che bóng từ 50% đến 60%. Biện pháp này giúp nâng tỷ lệ sống cây con lên trên 97% và tạo điều kiện nhiệt độ thảm tươi thuận lợi cho côn trùng thụ phấn trong mùa hoa tháng 4 - tháng 5.

4. Phân vùng kỹ thuật canh tác chuyên biệt theo dạng lập địa: Cơ quan khuyến nông địa phương cần xây dựng hướng dẫn kỹ thuật phân biệt: trên đất vườn đồi ưu tiên thâm canh tối đa năng suất hoa quả; trên đất sau nương rẫy cằn cỗi cần tăng cường bón bổ sung thêm phân vi sinh và tủ gốc giữ ẩm bằng thảm mục hữu cơ trong 6 tháng đầu để rút ngắn khoảng cách chênh lệch sinh trưởng chiều cao từ 126,92 cm lên tiệm cận 145 cm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm chuẩn mực và giải pháp lâm sinh chuyên sâu, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và nhà khoa học chuyên ngành Lâm học, Nông học, Dược liệu: Tài liệu là nguồn tham khảo giá trị về phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng theo khối RCBD, quy trình theo dõi chỉ tiêu sinh trắc học lâm sản ngoài gỗ và kỹ thuật phân tích thống kê sinh học nâng cao (SPSS, mô hình tuyến tính GLM, kiểm định Friedman và Duncan).
• Kỹ sư lâm nghiệp và cán bộ khuyến nông tại các địa phương miền núi: Sử dụng số liệu định mức phân bón và mật độ cây trồng từ nghiên cứu để biên soạn các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng mô hình trình diễn thâm canh Sa nhân tím dưới tán rừng tự nhiên và rừng trồng.
• Hợp tác xã, doanh nghiệp dược liệu và chủ trang trại nông lâm kết hợp: Nắm bắt quy chuẩn mật độ 10.000 cây/ha và công thức phân bón 4 để tối ưu hóa bài toán chi phí giống, chi phí vật tư phân bón, từ đó dự báo chính xác sản lượng hoa quả (trung bình 13,33 quả/khóm) phục vụ chế biến dược liệu.
• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên rừng và phát triển nông thôn: Tham khảo cơ sở dữ liệu để ban hành chính sách giao khoán đất rừng gắn với phát triển lâm sản ngoài gỗ bền vững, góp phần xóa đói giảm nghèo tại các vùng đệm vườn quốc gia và rừng phòng hộ.

Câu hỏi thường gặp

Mật độ trồng nào mang lại hiệu quả sinh trưởng và kinh tế cao nhất cho Sa nhân tím?
Mật độ 10.000 cây/ha (khoảng cách 1m x 1m) là tối ưu nhất. Kết quả kiểm định thống kê cho thấy mật độ này giúp cây đạt chiều cao 150,00 cm và 36,63 nhánh/khóm trên đất vườn đồi mà không có sự suy giảm về tỷ lệ sống (đạt 94,33%). Lựa chọn mật độ này giúp tiết kiệm 36% chi phí cây giống so với mật độ 15.625 cây/ha.

Tại sao công thức bón phân có bổ sung 200g vi sinh lại giúp tăng vọt tỷ lệ đậu quả?
Vi sinh vật trong phân vi sinh Sông Gianh giúp phân giải lân khó tan và cải tạo độ thoáng khí của đất quanh vùng rễ Sa nhân tím. Nhờ đó, cây hấp thu dinh dưỡng khoáng cân đối hơn, tăng cường dự trữ năng lượng sinh khối, giúp số hoa đạt 21,00 hoa/khóm và tỷ lệ đậu quả đạt 63,48% trên đất vườn đồi, vượt xa mức 38,41% của đối chứng không bón.

Dạng lập địa đất vườn đồi và đất sau nương rẫy khác biệt như thế nào về năng suất cây?
Đất vườn đồi có điều kiện thổ nhưỡng tốt hơn nên các chỉ tiêu sinh trưởng vượt trội: chiều cao trung bình đạt 145,42 cm, số nhánh đạt 44,48 nhánh/khóm và số quả đạt 9,92 quả/khóm. Trong khi đó, trên đất sau nương rẫy cằn cỗi, chiều cao chỉ đạt 126,92 cm, số nhánh đạt 37,88 nhánh/khóm và số quả đạt 5,67 quả/khóm.

Độ tàn che của tán rừng ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ sống của Sa nhân tím 15 tháng tuổi?
Độ tàn che từ 0,5 đến 0,6 (công thức 3) tạo ra môi trường tiểu khí hậu lý tưởng nhất, giúp tỷ lệ sống đạt đỉnh 97,50% trên đất vườn đồi và 95,67% trên đất sau nương rẫy. Ngược lại, ở độ tàn che quá thấp (dưới 0,3), bức xạ mặt trời trực tiếp làm tăng thoát hơi nước, khiến tỷ lệ sống giảm xuống còn 91,50% - 92,17%.

Các kiểm định ANOVA, Friedman và Duncan trong luận văn chứng minh điều gì?
Kiểm định Friedman (χ2 > 0,05) khẳng định mật độ và phân bón không làm ảnh hưởng xấu đến tỷ lệ sống ban đầu. Trong khi đó, kiểm định ANOVA và Duncan (Sig < 0,05) chứng minh phân bón tác động mang tính quyết định đến chiều cao, số nhánh và tỷ lệ đậu quả, khẳng định công thức phân bón 4 vượt trội hoàn toàn so với đối chứng.

Kết luận

• Đề tài đã giải quyết thành công bài toán xác lập cơ sở khoa học lâm sinh cho việc gây trồng và thâm canh cây Sa nhân tím tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
• Mật độ trồng 10.000 cây/ha (1m x 1m) là phương án tối ưu, đảm bảo sinh trưởng chiều cao đạt 150,00 cm và 36,63 nhánh/khóm, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí cây giống ban đầu.
• Chế độ bón phân với công thức 2 kg phân chuồng + 100g NPK 5:10:3 + 200g vi sinh Sông Gianh là nhân tố quyết định nâng cao năng suất, giúp cây đạt 21,00 hoa/khóm, 13,33 quả/khóm và tỷ lệ đậu quả đạt đỉnh 63,48%.
• Duy trì độ tàn che tán rừng từ 0,5 - 0,6 là điều kiện sinh thái lý tưởng giúp bảo đảm tỷ lệ sống của cây con đạt trên 97,50% ở cả 2 dạng lập địa đất vườn đồi và đất sau nương rẫy.
• Lộ trình triển khai tiếp theo cần tập trung chuyển giao gói kỹ thuật này vào các dự án phát triển dược liệu nông lâm kết hợp giai đoạn 2026-2030, mở rộng diện tích trồng dưới tán rừng nhằm gia tăng giá trị kinh tế lâm sản ngoài gỗ và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Cơ sở hạ tầng luan.vi 29 Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 4. Ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng của Sa nhân tím 4. Ảnh hưởng của các công thức mật độ tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím Kết quả đánh giá ảnh hưởng của các công thức mật độ tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím được tổng hợp tại bảng 4. Ảnh hưởng của mật độ tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím Thí nghiệm trên đất vườn đồi Thí nghiệm trên đất sau nương rẫy (xã Yên Bài - Huyện Ba Vì) (xã Ba Vì - Huyện Ba Vì) CT Tỷ lệ sống (%) χ2 CT Tỷ lệ sống (%) χ2 1 93,40 1 91,30 2 94,33 2 93,40 0,497 0,717 3 94,33 3 93,67 TB 94,02 TB 92,80 Ghi chú: + CT 1: 15.625 cây/ha (0,8m x 0,8 m) + CT 2: 10.000 cây/ha (1m x 1 m ) + CT 3: 6.944 cây/ha (1,2m x 1,2 m) Từ kết quả bảng 4.1 cho ta rút ra kết luận sau: - Trên đất vườn đồi Tỷ lệ sống của các công thức mật độ là khá cao và tương đối đồng đều, dao động từ 93,40 - 94,33%, trong đó công thức thí nghiệm 2 (10.000 cây/ha) và công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) tỷ lệ sống đạt cao nhất tương đương nhau 94,33% và thấp nhất ở công thức thí nghiệm 1 (15.625 cây/ha) đạt 93,40%, tỷ lệ sống trung bình giữa các công thức là 94,02%.

Kết quả kiểm tra sai dị bằng tiêu chuẩn Friedman trong SPSS cho thấy, giá trị tính toán (χ2 = 0,497) > 0,05 điều này khẳng định rằng ảnh hưởng của các công thức mật độ tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím là chưa rõ rệt. Công thức thí nghiệm 2 (10.000 cây/ha), công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) tỷ lệ sống đạt cao nhất 94,33%. Trồng Sa nhân tím mật độ 10. "Nguồn: Đề tài 2011" - Trên đất sau nương rẫy: Tỷ lệ sống của Sa nhân tím ở các công thức thí nghiệm chênh lệch không đáng kể, trong đó cao nhất ở công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) tỷ lệ sống đạt 93,67% và thấp nhất ở công thức thí nghiệm 1 (15.625 cây/ha) đạt 91,30%, trung bình tỷ lệ sống của các công thức thí nghiệm là 92,80%.

Kết quả tính toán trong SPSS theo tiêu chuẩn Friedman cho thấy, giá trị tính toán (χ2 = 0,717) > 0,05 điều này nói lên rằng các công thức mật độ chưa có ảnh hưởng rõ tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím. Công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) có tỷ lệ sống cao nhất.vi 31 Tỷ lệ sống (% ) 95 94,33 94,33 94 93,67 93,4 93,4 93 Thí nghiệm trên đất vườn đồi 92 91,3 Thí nghiệm trên đất sau 91 nương rẫy 90 89 CT1 CT2 CT3 Hình 4. Biểu đồ so sánh tỷ lệ sống của Sa nhân tím trên các công thức mật độ - Đánh giá chung: Qua bảng 4.2 và kết quả phân tích ở trên cho thấy ảnh hưởng của mật độ tới tỷ lệ sống của Sa nhân tím là chưa rõ rệt trên cả 2 dạng lập địa đất vườn đồi và đất sau nương rẫy. Trong đó công thức mật độ 2 (10.000 cây/ha) và công thức mật độ 3 (6.944 cây/ha) có tỷ lệ sống trung bình cao nhất.

Ảnh hưởng của các công thức mật độ tới sinh trưởng của Sa nhân tím 4. Ảnh hưởng của mật độ tới sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím Kết quả đánh giá ảnh hưởng của các công thức mật độ tới sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím được tổng hợp tại bảng 4.4 trang bên cho ta một số nhận xét sau: - Trên đất vườn đồi: Sinh trưởng về chiều cao của Sa nhân tím dao động trong khoảng từ 148,67 - 152,67cm, trung bình đạt 150,44cm. Như vậy, có thể thấy mức độ chênh lệch về chiều cao giữa các công thức thí nghiệm là không lớn, sinh trưởng chiều cao ở công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) đạt sinh trưởng cao nhất 152,67cm và thấp nhất ở công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) đạt sinh trưởng cao nhất 152,67cm và thấp nhất ở công thức thí nghiệm 1 (15.625 cây/ha) chỉ đạt 148,67cm. Tuy nhiên, mức độ biến động chiều luan.

Ảnh hưởng của mật độ tới sinh trưởng Hvn, Nk của Sa nhân tím (sau khi trồng 15 tháng tuổi) CT Hvn(cm) Shvn% SigHvn Nk (nhánh) SNk% SigNk Thí nghiệm trên đất vườn đồi 1 148,67 2,36 34,43 3,63 2 150,00 1,15 36,63 5,39 0,459 0,425 3 152,67 3,10 34,67 8,81 TB 150,44 2,20 35,24 5,94 Thí nghiệm trên đất sau nương rẫy 1 138,00 2,61 33,75 2,22 2 147,00 3,60 34,42 2,34 0,076 0,707 3 146,33 2,59 34,33 4,14 TB 143,78 2,93 34,16 2,90 Ghi chú: + CT 1: 15.625 cây/ha (0,8m x 0,8 m) + CT 2: 10.000 cây/ha (1m x 1 m ) + CT 3: 6.944 cây/ha (1,2m x 1,2 m) 160 140 120 100 80 CT1 60 CT2 CT3 40 20 0 Hvn(cm) Shvn% Hvn(cm) Shvn% Thí nghiệm trên đất vườn đồi Thí nghiệm trên đất sau nương rẫy Hình 4. Biểu đồ so sánh sinh trưởng chiều cao Sa nhân tím trên các công thức mật độ cao giữa các nhánh/bụi trong cùng một công thức thí nghiệm lại có sự chênh lệch lớn, trong đó công thức thí nghiệm 3 có hệ số biến động về chiều cao lớn nhất (S Hvn luan.vi 33 = 3,10%), nhỏ nhất là công thức thí nghiệm 2 (SHvn = 1,15%) và hệ số biến động chiều cao trung bình của các công thức thí nghiệm (SHvn = 2,20%). Hệ số biến động về chiều cao của Sa nhân tím là nhỏ, chứng tỏ sinh trưởng chiều cao của Sa nhân tím là tương đối đồng đều. Về khả năng đẻ nhánh của Sa nhân tím dao động trong khoảng từ 34,43 - 36,63 nhánh/khóm, trung bình đạt 35,24 nhánh/khóm, ở công thức thí nghiệm 2 (10.000 cây/ha) Sa nhân tím đẻ nhánh nhiều nhất đạt 36,63 nhánh/khóm, thấp nhất ở công thức thí nghiệm 1 (15.625 cây/ha) chỉ đạt 34,43 nhánh/khóm; hệ số biến động đẻ nhánh lớn nhất ở công thức thí nghiệm 3 (SNk = 8,81%) và nhỏ nhất ở công thức thí nghiệm 1 (SNk = 3,63%), hệ số biến động đẻ nhánh trung bình của các công thức thí nghiệm (SNk = 5,94%).

40 35 30 25 20 CT1 15 CT2 CT3 10 5 0 Nk (nhánh) SNk% Nk (nhánh) SNk% Thí nghiệm trên đất vườn đồi Thí nghiệm trên đất sau nương rẫy Hình 4. Biểu đồ so sánh về đẻ nhánh Sa nhân tím trên các công thức mật độ Kết quả phân tích phương sai và kiểm tra sự sai khác theo tiêu chuẩn Bonferroni cho thấy, giá trị Sig tính toán cả về chiều cao cũng như đẻ nhánh đều > 0,05 điều này khẳng định mật độ trồng không ảnh hưởng rõ tới sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím. Sử dụng tiêu chuẩn Duncan để so sánh các chỉ tiêu sinh trưởng cho thấy, công thức thí nghiệm 2 (10.000 cây/ha) đạt cao nhất cả về sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh. - Trên đất sau nương rẫy: luan.vi 34 Sinh trưởng của Sa nhân tím ở công thức thí nghiệm 2 (10.000 cây/ha) đạt sinh trưởng cao nhất cả về chiều cao và đẻ nhánh, tương ứng 147cm chiều cao và 34,42 nhánh/khóm; thấp nhất ở công thức thí nghiệm 1 (15.625 cây/ha) sinh trưởng chỉ đạt 138,00cm chiều cao và 33,75 nhánh/khóm, sinh trưởng chiều cao trung bình đạt 143,78cm và 34,16 nhánh/khóm.

Hệ số biến động về chiều cao ở công thức thí nghiệm 2 đạt cao nhất (SHvn = 3,60%), nhỏ nhất ở công thức thí nghiệm 3 (SHvn = 2,59%); hệ số biến động chiều cao trung bình của các công thức thí nghiệm (SHvn = 2,93%) và hệ số biến động đẻ nhánh cao nhất ở công thức thí nghiệm 3 (SNk = 4,14%), thấp nhất ở công thức thí nghiệm 1(SNk = 2,22%), hệ số biếu động đẻ nhánh trung bình của các công thức thí nghiệm (SNk = 2,90%). Hệ số biến động về chiều cao và đẻ nhánh trung bình của các công thức thí nghiệm không lớn, chứng tỏ sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím là tương đối đồng đều. Kết quả phân tích phương sai và kiểm tra sự sai khác theo tiêu chuẩn Bonferroni cho thấy, giá trị Sig tính toán cả về chiều cao cũng như đẻ nhánh đều > 0,05 điều này khẳng định sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh Sa nhân tím của các công thức mật độ là chưa có sự sai khác (thuần nhất). Sử dụng tiêu chuẩn Duncan để kiểm tra sự chênh lệch của các chỉ tiêu sinh trưởng cho thấy công thức thí nghiệm 2 (10.000 cây/ha) đạt sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh lớn nhất.

- Đánh giá chung: Từ các kết quả phân tích ở trên cho ta kết luận ảnh hưởng của mật độ tới sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh của Sa nhân tím là chưa có sự khác nhau rõ rệt trên cả 2 dạng lập địa đất vườn đồi và đất sau nương rẫy. Tuy nhiên, công thức mật độ 2 (10.000 cây/ha) đạt sinh trưởng chiều cao và đẻ nhánh lớn nhất ở cả 2 dạng lập địa. Ảnh hưởng của mật độ tới ra hoa và quả của Sa nhân tím Kết quả đánh giá ảnh hưởng của các công thức mật độ tới tỷ lệ ra hoa, đậu quả của Sa nhân tím được tổng hợp tại bảng 4. Ảnh hưởng của mật độ tới ra Hoa, Quả của Sa nhân tím (sau khi trồng 15 tháng tuổi) Số hoa Số quả Tỷ lệ Shoa% SigHoa Sq% CT TB/khóm TB/khóm SigQua đậu quả Thí nghiệm trên đất vườn đồi (%) 1 15,33 26,36 7,00 14,29 45,66 2 13,33 4,33 6,33 9,12 47,49 0,301 0,422 3 11,00 31,49 6,00 16,67 54,55 TB 13,22 20,73 6,44 13,36 48,71 CT Thí nghiệm trên đất sau nương rẫy 1 9,33 48,31 5,00 20,00 53,59 2 11,67 9,90 6,00 16,67 51,41 0,603 0,422 3 11,33 18,37 5,33 10,83 47,04 TB 10,78 25,53 5,44 15,83 50,46 Ghi chú: + CT 1: 15.625 cây/ha (0,8m x 0,8 m) + CT 2: 10.000 cây/ha (1m x 1 m ) + CT 3: 6.944 cây/ha (1,2m x 1,2 m) Qua bảng 4.3 cho ta một số nhận xét và kết luận như sau: - Trên đất vườn đồi: Khả năng ra hoa, tỷ lệ đậu quả của Sa nhân tím ở công thức thí nghiệm 1 (15.625 cây/ha) có số hoa trung bình/khóm và số quả trung bình/khóm đều đạt lớn nhất, tương ứng với 15,33 hoa/khóm; trong đó có 45,66% số hoa đã đậu quả, tương đương 7,00 quả/khóm và nhỏ nhất ở công thức thí nghiệm 3 (6.944 cây/ha) chỉ đạt trung bình 11,00 hoa/khóm; trong đó có 54,55% số hoa đã đậu quả, tương đương 6,00 quả/khóm; trung bình giữa các công thức thí nghiệm tỷ lệ đậu quả đạt 48,71%, tương đương 6,44 quả/khóm.