CHƯƠNG 1 TONG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Ông đã xây dựng cơ sở sinh thái học, xây dựng. các mối quan hệ giữa các yếu tố sinh thái, sinh trưởng có thể định lượng bằng các phương pháp toán học phản ảnh các quy luật tương quan phức tạp trong tự. Những vấn để righien cứu sinh thái thực vật, sự thích nghỉ của thực vật ở các diéu kiện dinh dưỡng khoáng, ánh sáng và chế.
Nhing nghiên cứu về cay quế trên thế giới còn rất ít, chủ yếu chỉ tap trung vào nghiên cứu giá trị được liệu được lấy từ vỏ cây.2 TRONG NƯỚC Nước ta từ năm 1960 tiến nay đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học `ở:các Trường đại học, Viện khoa học và các cơ sở sản xuất đã nghiên cứu vé sinh thái và sinh trưởng của một số loài cây. Va Tiến Hinh(1987) (8]. Trên cơ sở nghiên cứu tăng trưởng đường kính, từ đó đưa ra phương pháp nghiên cứu sinh trưởng cây rừng. Nghiên cứu loài quế (Cinnamomum Cassia Bắc, Nam của Việt Nam, ông đã phân tích các mẫu vỏ của BL) ở cả 2 miền quế, nghiên cứu tương quan giữa độ dy của vỏ và sản lượng vỏ theo từng mét chigu cao của cây.
Nghiên cứu mối tương quan giữa sản lượng vỏ với đường kính chiều cao trung bình của cây. Tác giả đã rút ra kết luận là hàm lượng tỉnh cầu của vỏ tăng theo độ dây của vỏ. Công trình nghiên cứu này chủ yếu dừng, lại ở sản lượng vỏ và hàm lượng tinh dâu. 'Bộ Lâm nghiệp (1990)(1].
Ban hành qui chế tam thời về trồng cây quế. Day là văn bản pháp qui đầu tiên, qui định các qui chế vẻ gây trồng cây quế ở nước ta. ‘Trin Gia Biểu (1991)(2). Nghiên cứu kỹ thuật tao cây con ở vườn ươm tác giả đã đưa ra được những biện pháp kỹ thuật tạo cây con và tiêu chuẩn cây con đem trồng.
Đã nghiên cứu đặc tính sinh vật học và đã đưa ra được một số đặc tính sinh vật học làm cơ sở xắc định kỹ thuật gây trồng loài cây này. Tiến sĩ Đỗ Dinh Sam và cộng sự (1990)(17][18]. Nghiên cứu xác định tiêu chuẩn và phan hạng đất trồng quế ở Quảng Nam-Đà Nẵng. Tác giả đã dựa vào 3 nhân tố là độ cao so với mắt biển, khí hậu và đất dé phân hạng đất trồng, qué ở Quảng Nam và Đà Nẵng.
V6 độ cao so với mặt biển ông đã chia ra 3 vùng : > 700m(vùng tối ưu), 300-700m (vùng thích hợp) và < 300m (vùng hạn chế). VE khí hậu Ong cũng chia ra 3 vùng có tiểu khí hậu khác nhau : Nhiệt độ trung bình năm 20. 'Về đất : Vùng có độ dây tầng đất > 50em (tối ưu), 30-50cm (Thích hợp) và < 30em(vùng hạn chế ) và một số yếu tố khác của đất. Chúng tôi đã dựa để phan hang đất trồng quế ở KBang.
vào cách phân chia trên của Tiến sĩ Sâm Va Duy Thông (1993)/23]. Báo cáo bước đầu thực nghiệm gieo ươm và trồng rừng đối với loài cây quế tại trung tâm thực nghiệm Lâm nghiệp Kon Hà. Tác giả đưa ra nhận xét quế trồng ở Kon Hà Nimg dat tỷ lệ sống cao và sinh trưởng bình thường. ‘Vuong Văn Quỳnh, Phùng Ngọc Lan (1994)(16].
Nghiên cứu khả năng iif nước bảo vệ đất của các mô hình canh tác cây quế ở hộ gia đình tại Hàm Yen, Tuyên Quang cho thấy tác dụng chống x6i mòn bảo vệ đất của quế rất tốt và để nghị có thé ding quế làm cây che phủ đất chống xói mòn. Nguyễn Thanh Phương (1994)(15]. Nghiên cứu di thực cây quế từ Trà Bồng Quảng Ngãi về vùng núi An Lão tỉnh Bình Định cho thấy hàm lượng tinh dâu trong vỏ thay đổi khi di chuyển từ Tr Bồng về An Lão. Phạm Xuân Hoàn (199599).
Đã xây đựng biểu cấp đất, biểu dự đoán sản lượng vỏ quế theo các cấp đất va theo các độ tuổi cho quế trồng thuần loài ở Van Yen tỉnh Yên Bái. Trấn hữu Dao (1995)5]. Nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh doanh. trồng quế của hộ gia đình tại Van, Yên tỉnh Yen Bái.
Tác giả đã rút ra kết luận kinh doanh quế ]uôn có lãi và sâu thời gian 3 năm 2 tháng đã cho thu hồi vốn. Tìm hiểu khả năng thích ứng của quế giai đoạn vườn ươm và giai doar time mới trồng tại Hùng sơn- Đại Từ, Chợ Mới - Phú Luong Tinh Bắc Thái lầm: cơ sở ban du cho quá trình mở rộng vùng quế & day, trên quan điểm sinh trưởng. “Tom lại cây quế (Cinnamom Cassia BL) ở Việt Nam các tác giả trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực khác nhau, trên một số vùng khác nhau nhưng từ tước tới nay chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu những nhân tổ sinh thái ảnh hưởng tới sinh trưởng của cây quếở vùng này.3- MỘT SỐ DẪN LIỆU VỀ CÂY QUE (CINNAMOMUM CASSIA BL) Theo Lê mộng Chân, Vũ văn Dũng (1972)(4] và Ngô quang Dé (192/6. Phan loại, hình thái, giá tri sử dụng.
~ Phân loại : Ten Việt Nam: Quế Đơn, Quế Bà "Tên khoa học : Cinnamomum Cassia Blume Họ ¡ Lauraceae - Hình thái: Cay nhỡ cao trung bình 12-15m, đường kính 30-40em, vỏ. nứt thành vay nhỏ, có mùi thơm nồng, cành nori vuông cạnh mầu xanh nhạt, lá đơn mọc cách hoặc gần đối, lá day nhấn, có 3 gân xuất phát từ gốc lá gắn. song song với nhau, cả 3 gân hoặc chỉ gân giữa bơi lõm ở mặt lá và vết nổi rõ ở lưng lá, nách gân không có tuyến. Ra hoa tháng 5-6, quả chín tháng 3-4 năm sau.
Quả hình trái xoan khi chín mầu tím than, tím thắm. - Sinh thái: Quế phân Đố tự nhiên ở vùng nhiệt đới, tập trung nhiều ở Đông Nam Châu 4 (Thái Lá, Miễn nam Trung Quốc, Mianma, Mã Lai, Xrilanka, Việt Nam). ‘Thich hợp khí htt: có nhiệt độ trung bình năm 20-24%, lượng mưa trung, > 2000 mmy/na\ phân bố theo mùa, độ ẩm không khí. >85% tình Thich hợp đất Feralit có độ dây >50 cm, tốt, xốp, ẩm, thoát nước còn tính chất dat rừng, thành phần cơ giới sét pha nhẹ, độ pH = 4-5 phát trign trên.
các loại đá me Riolit, phiến thạch Mica, Bazan wv. ‘Thich hop địa hình có độ dốc < 25”, độ cao> 700m so với mặt biển. Quế không thích hợp nơi có nhiệt độ không khí trung bình năm trên 24”, độ ẩm tương đối không khí dưới 85%, trên đất đã mất tinh chất đất rừng, gi ứng triing, bí chặt, đất nghèo xấu, tầng mặt mỏng và nhiều đá lẫn. Qué là cây trung tinh, dưới 4 tuổi đòi hỏi sống ở độ tàn che 0,4-0,5 chịu máng nóng kém, từ 5 tuổi trở lên đồi hỏi ngoài sáng.
Quế sinh trưởng quanh. năm song mạnh nhất vào mùa mưa, sinh trưởng chiểu cao bình quân năm 0; 1.0m, đường kính 0,6- 1,0em. Quế có khả năng tái sinh bằng hat và bằng ch Cay từ 6-7 tuổi bất đầu ra hoa kết quả. Để thu hat giống chọn cây mẹ > 15 tuổi, than thẳng cao to, vb dy, tỷ lệ dầu cao, tia cành tự nhiên tốt và không sâu bệnh.
'Quế ra hoa tháng 5-6, quả chín tháng 3-4, chu kỳ sai quả 3-4 năm, quả chín khi màu quả chuyển từ mầu xanh sang mầu tím than. Ủ quả 2-3 ngày cho. chín đều, thịt quả mềm, sát nhẹ, đãi lấy hạ tốt. Hạt quế có dầu rất khó bảo quản, sau thu hái nên gieo ngay, nếu chưa gieo ngay có thể bảo quản theo phương pháp cất trữ ẩm và thoáng khí.
Một kg hạt quế có thể cho 1200-1500 cây đủ tiêu chuẩn đem trồng. “Trồng rừng quế thông thường bằng cây con có bau, tiêu chuẩn cây con đem trồng có tuổi 9-12 tháng; chiều cao 20-25cm, đường kính cổ rễ 5-6mm. Mật độ trồng 2500-5000 cây/ha. Chăm sóc sau khi trồng phải tiến hành liên tue từ sau khi trồng cho tới khỉ khai thác.
Từ năm thứ nhất đến năm thứ tr: Làm cỏ xới đất, phát day/ le, thảm tươi mỗi năm 2 lần. Từ năm thứ 5 đến năm thứ 10 phát luỗng day feb thảm tươi mỗi năm 1 lần. Từ năm thứ 11 cho tới khi khai thác 1-2 năm 1 lần phát day leo thảm tươi. Đồng thời với chăm sóc trên, từ năm thứ 1 đến năm thứ 5 phải điều chỉnh độ tin che cho phù hợp yêu cầu ánh sáng của cây trồng.
Từ năm thứ 1, thứ 2 giữ độ tàn che 0,4, năm thứ 3 độ tàn che 0,3, năm thứ 4 là 0,2, năm thứ 5 mở tấn hoàn toàn. Ring quế trồng trên 20 tuổi có thể khai thác. Ở tuổi 20, một ha trung. bình cho 5 tấn quế thanh và 7 tấn quế chỉ.
Trong quá trình nuôi dưỡng có thể tia thưa 2 lần, lần 1 vào tuổi 10, lần 2 ở tuổi 15, cường độ tỉa 30-50% số cây trong lâm phần. Quế thường được khai thác trắng, sau đó có thể kinh doanh ch6i hoặc trồng lại rừng. Giá trị sử dụng : Vỏ qué là mặt hàng xuất khâù có giá trị kinh tế cao, các bộ phận khác của cây quế (thân, cành, lá, rễ) đều có thể cất tỉnh đầu quế. ding trong y dược, công nghệ nước hoa, xà phòng, thực phẩm wy.
Quế sau khi trồng 7-10 tuổi có thể tỉa thưa, 15-20 tuổi có thể khai thác chính một cay trung bình cho 2-3 triệu đồng. CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, MỤC TIÊU, PHAM VI NỘI DUNG VA PHƯƠNG PHAP NGHIÊN CCU 2.1 - ĐỐI TƯỌNG NGHIÊN CUU 'Đổi tượng nghiên cứu là cây quế (Cinnamomum Cassia Blume) thuộc. họ Lauraceae gây trồng thuần loài 7 tuổi 2.2 - MỤC TIÊU CUA ĐỀ TÀI Nghiên cứu sinh trưởng của qué trồng thuần loài 7 tuổi trên đất Bazan & huyện KBang dưới ảnh hưởng của một số nhân (6 địa hình, một số nhân tố hóa học đất làm cơ sở khoa học để xây dựng. bản đồ thích nghỉ trồng quế trên.đất Bazan ở huyện KBang và dự đoán sản lượng vỗ quế trồng thuần loài 7 tuổi trên đất Bazan ở huyện KBang.3 - PHAM VI NGHIÊN COU.
Nghiên cưú một số nhâo tố sinh thái (độ cao so với mặt biển, độ đốc, hướng đốc) một số đặc tính Của đất (độ pH, hàm lượng Min, N, P, K dé tiêu) phát triển trên đá mẹ Bazan ảnh hưởng đến sinh trưởng của quế trồng thuần loài ở giai đoạn dưới 7_ mổi ở KBang và xây dựng bản đồ thích nghỉ trồng quế. trên đất Bazan ở huy3fƒ€Hang tinh Gia Lai 2.4 - NỘI DUNG NGHIÊN COU Để tài nghiên cứu một số nội dung chủ yếu sau đây: ~ Nghiên cứu sinh trường của quế trồng thuần loài 7 tuổi trên đất Bazan 'về đường kính ngang ngực, chiều cao vút ngọn, thể tích, đường kính tán lá, hệ rễ, dưới ảnh hưởng của địa hình (độ cao so với mat biển, độ đốc, hướng đốc).